I OSK 1862/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 872/18 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 lipca 2018 r., nr SKO.4160.195.2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 872/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi B. P., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 10 lipca 2018 r., nr SKO.4160.195.2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: "organ") zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 10 § 1 i art. 28 k.p.a. polegające na błędnym stwierdzeniu, że organ wadliwie ustalił krąg stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Łodzi z 7 września 1993 r., nr GGG-7231-2510-3/43/93 i nie zapewnił w nim udziału osobom, którym przysługiwał interes prawny w postępowaniu zakończonym tą decyzją, dotyczącym podziału nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], na działki nr: [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m² i [...] o powierzchni [...] m²; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym uznaniu, że naruszenie przez organ przepisu postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, bez powiązania z ustawowymi przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji, że organ nie dość wnikliwie wyjaśnił kwestię legalności dokonanego w 1993 r. podziału nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] w kontekście ówczesnego tytułu prawnego do tej nieruchomości; - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku bez wyjaśnienia w nim w sposób konkretny i wystarczająco szczegółowy niektórych stwierdzonych przez Sąd pierwszej instancji wad postępowania administracyjnego oraz bez należytego sprecyzowania wskazań co do dalszego postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ nie wyjaśnił kwestii legalności dokonanego w 1993 r. podziału nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] w kontekście ówczesnego tytułu prawnego do tej nieruchomości. Na mocy bowiem decyzji Wojewody Łódzkiego z 6 lipca 1999 r., nr GN.V.72200/I/385/99 odmówiono przejścia na rzecz Gminy Miasta Łódź własności powstałej po podziale działki nr [...] z uwagi na to, że ta część nieruchomości w dacie 27 maja 1990 r. pozostawała w użytkowaniu Łódzkiego Zakładu Energetycznego Łódź – Miasto w Łodzi i przeszła w zarząd tej jednostki. Oznacza to, że w dacie złożenia przez Gminę Miasto Łódź wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości nie posiadła ona tytułu prawnego do ww. nieruchomości, a zatem nie była podmiotem uprawnionym do złożenia przedmiotowego wniosku. Powołane natomiast przez organ decyzje komunalizacyjne Wojewody Łódzkiego z 19 kwietnia i 28 kwietnia 1994 r., poświadczały, że z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Gmina Miasta Łódź stała się właścicielem działek nr [...], [...] i [...], ale bez działki nr [...]. Potwierdza to sam organ, wskazując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Gminie Miastu Łódź od 27 maja 1990 r. przysługiwał tytuł własności jedynie w stosunku do większej części gruntu będącego przedmiotem podziału w kwestionowanej decyzji z 7 września 1993 r., tj. z wyłączeniem wydzielonej działki nr [...]. W konsekwencji niewyjaśnienia ww. okoliczności faktycznych, organ nie dokonał pełnej oceny, czy kwestionowana w trybie nadzwyczajnym decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Łodzi z 7 września 1993 r., zatwierdzająca podział nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] na działki nr: [...], [...], [...] i [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 28 k.p.a., należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinno toczyć się z udziałem stron postępowania zwykłego, a więc tych, którzy brali udział przy wydaniu decyzji z 7 września 1993 r. i z udziałem osób, które przy prawidłowym działaniu organu byłyby uczestnikami tego postępowania oraz ewentualnie podmiotów, które nie brały udziału w tym postępowaniu, ale wywodzą swój interes prawny z treści ostatecznej decyzji. Oparty na nieusprawiedliwionych podstawach jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który wskazuje zasadnicze elementy składowe uzasadnienia wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, co ma miejsce w niniejszej sprawie, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. A zatem uzasadnienie wyroku powinno być sporządzone w taki sposób, by wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie oraz pozwala prześledzić tok rozumowania Sądu, w stopniu umożliwiającym jego ocenę i kontrolę. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.