I SA/Bk 15/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-03-13

Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. o odmowie przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych oraz pomniejszeniu płatności za zazielenienie, opierając się na wynikach kontroli na miejscu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Wyniki kontroli na miejscu, udokumentowane raportem i materiałem fotograficznym, potwierdziły niezgodność zadeklarowanych upraw z rzeczywistymi, co uzasadniało odmowę przyznania płatności do roślin pastewnych oraz pomniejszenie płatności za zazielenienie. Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za nieprawidłową deklarację.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2017 rok. Organ I instancji przyznał część płatności, ale odmówił przyznania płatności do roślin pastewnych i pomniejszył płatność za zazielenienie z powodu nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli na miejscu. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędy w ocenie dowodów i nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących obszarów proekologicznych i płatności do roślin pastewnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok oddala skargę Pan M. M. (dalej powoływany także jako Skarżący) złożył w dniu [...] maja 2017 r. w biurze powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności na 2017 r., w którym ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) do działek rolnych o łącznej powierzchni 26,16 ha, płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych do powierzchni 4,64 ha oraz płatności związanej do krów i bydła. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową, płatność redystrybucyjną (dodatkową) i płatność związaną do zwierząt gatunku bydło i krowy zgodnie z żądaniem zgłoszonym we wniosku, płatność za zazielenianie w pomniejszonej wysokości i jednocześnie odmówił przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ wskazał, że w gospodarstwie Skarżącego w dniu [...] lipca 2017 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, która stwierdziła nieprawidłowości rzutujące na wysokość przyznanych płatności za zazielenienie oraz płatności do upraw roślin pastewnych. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazując na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm., dalej powoływana jako u.s.w.b.) oraz treść rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014), stwierdził, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Ponadto organ przytoczył przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", na wszystkich kwalifikujących się hektarach rolnicy uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej muszą przestrzegać praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska lub praktyk równoważnych. Taką praktyką korzystną dla klimatu i środowiska jest m.in. utrzymywanie na użytkach rolnych obszaru proekologicznego. W świetle art. 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1307/2013, w przypadku gdy grunty orne gospodarstwa rolnego obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5 % gruntów ornych gospodarstwa rolnego, które rolnik zadeklarował zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz, jeżeli są one uznawane za obszary proekologiczne przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, z uwzględnieniem obszarów wymienionych lit. c), d), g), h), k) i l) tego ustępu, był obszarem proekologicznym. W Polsce, za obszar proekologiczny, stosownie do § 2 i 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz.U. 2015 r., poz. 354) są obszary utworzone z wykorzystaniem gatunków roślin bobowatych drobnonasiennych lub grubonasiennych, uprawnianych w plonie głównym, których wykaz jest określony w załączniku do rozporządzenia. Organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia gruntów ornych w gospodarstwie Skarżącego obejmowała więcej niż 15 ha, zatem Skarżący był zobowiązany do utrzymywania na użytkach rolnych obszaru proekologicznego odpowiadającego przynajmniej 5% gruntów ornych gospodarstwa rolnego. Z oświadczenia o powierzchni obszarów proekologicznych wynika, że Skarżący zobowiązał się do utrzymania elementu proekologicznego o symbolu EFA 15 (uprawy wiążące azot) tj. kończyna, położona na działce ewidencyjnej o identyfikatorze [...]. W trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2017 r. na spornej działce ewidencyjnej stwierdzono uprawę mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi. Ustalenia inspektorów potwierdzają fotografie wykonane na przedmiotowej działce rolnej (FOT. M6-271, M6-272, M6-282, M6-287). Stwierdzona uprawa nie znajduje się w załączniku do ww. rozporządzenia, co oznacza, że Skarżący nie spełnił wymogu utrzymywania na użytkach rolnych obszaru proekologicznego na wymaganym poziomie. Odwołując się do brzmienia art. 26 ust. 2, art. 28 ust. 1 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181/48 z 20.6.2014), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", organ wyliczył, że procentowa różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem zatwierdzonym wynosi 68,12%. Odnośnie płatności upraw roślin pastewnych, organ wskazał, że jest ona przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin pastewnych gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2, nie większej niż 75 ha, jeżeli rośliny te nie zostały wprowadzone do gleby jako świeża masa roślinna (zielony nawóz). Gatunki roślin pastewnych, do których może zostać przyznana płatność związana do powierzchni upraw roślin pastewnych, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Płatność związana do powierzchni upraw roślin pastewnych przysługuje również w przypadku uprawy roślin gatunków określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia w formie mieszanek, z wyłączeniem mieszanek z roślinami innymi niż rośliny gatunków określonych w załączniku nr 1 lub 2 do rozporządzenia, z tym że w przypadku wyki siewnej (Vicia sativa L.) i wyki kosmatej (Vicia villosa Roth.) płatność ta przysługuje także w przypadku ich uprawy z rośliną podporową. W trakcie kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO stwierdzono, że na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem [...] prowadzona jest uprawa mieszanki strączkowo - zbożowej, tj. owies z lucerną, a na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem [...] prowadzona jest uprawa mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi. Ustalenia inspektorów potwierdzają fotografie wykonane na przedmiotowych działkach rolnych. Dla stwierdzonej niezgodności przypisano kod nieprawidłowości DR7, który oznacza, że nie stwierdzono deklarowanej grupy upraw/stwierdzona uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana. Skoro na wskazanych działkach nie stwierdzono deklarowanych upraw kończyny czerwonej i lucerny, to przedmiotową powierzchnię należy traktować jako powierzchnię zawyżoną – o 4,64 ha, co stanowi 100% różnicy procentowej, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Dlatego też w zakresie tejże płatności, w oparciu o art. 19 ust. 2 rozporządzenia 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. prawidłowo odmówiono rolnikowi płatności i nałożono kare administracyjną w wysokości [...] zł. Odnosząc się do odwołania, organ stwierdził że nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, a także wskazał na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia. Organ II instancji nie znalazł podstaw do podważenia wyników kontroli na miejscu w niniejszej sprawie. Zawarte w raporcie z czynności kontrolnych wyniki oględzin znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Odwołując się do brzmienia art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 organ przyjął, że w sprawie brak było dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej, brak deklarowanej uprawy nie był też wynikiem błędu oczywistego (tj. takiego, który musi być wykryty na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności i danych zawartych w dokumentach dołączonych do wniosku), ani wynikiem błędu organu, a Skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi odwoławczemu. Skarżącej decyzji zarzucił: - nie zastosowanie art. 64 ust. 2 pkt. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku, w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/20 polegające na bezpodstawnym zastosowaniu sankcji administracyjnej w zakresie praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska przy jednoczesnym zaniechaniu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem przyjęciu istnienia niezgodności w sytuacji jej faktycznego braku poprzez przyjęcie jako wiarygodnego dokumentu w postaci protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2017 roku, podczas gdy sposób udokumentowania czynności kontroli budzi wątpliwości, co do prawidłowości wykonywanych na miejscu czynności zaś sam sposób zredagowania treści jest na tyle niejasny, że uniemożliwia odniesienie się do ustaleń, co pozbawiło skarżącego możliwości wniesienia uwag, - bezpodstawne przyjęcie, że brak jest obszaru proekologicznego, o którym mowa w art. 46 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 w zw. z §8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów oraz dokonanie w tym zakresie błędnej oceny materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. W świetle powyższego, sądy administracyjne powołane są wyłącznie do oceny legalności zaskarżonych aktów lub czynności i nie mają podstaw do powoływania się w swoich rozstrzygnięciach na zasady współżycia społecznego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Wskazać na wstępie należy, że rozpatrywana sprawa dotyczy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Główne zasady przyznawania tych płatności regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U 2018 r., poz. 1312 ze zm., dalej powoływana jako u.s.w.b.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347), będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, przy czym działka rolna nie może mieć powierzchni mniejszej niż 0,1 ha, nie więcej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyczyną pomniejszenia Skarżącemu płatności na 2017 r. były ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2017 r. kontroli na miejscu metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrola ta stwierdziła, że zadeklarowana przez Skarżącego powierzchnia upraw jest większa, od stwierdzonej w czasie kontroli. W szczególności kontrolerzy na działce ewidencyjnej [...] stwierdzili uprawę mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymim która to uprawa nie znajduje się załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów. W konsekwencji organy przyjęły, że Skarżący nie spełnił wymogu utrzymywania na użytkach rolnych obszaru proekologicznego na wymaganym poziomie i pomniejszyły płatność za zazielenienie. Kontrolerzy stwierdzili również, że uprawy prowadzone na działkach oznaczonych nr [...] oraz [...] są niezgodne ze złożonym wnioskiem, a w konsekwencji nie kwalifikują się do przyznania płatności do upraw roślin pastewnych. Powyższe obligowało organ do odmowy wypłaty płatności w tym zakresie i nałożenia kary administracyjnej. W ocenie Sądu, powyższe ustalenia organów znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz mają odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawa materialnego. Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Na tej podstawie organ dokonuje weryfikacji organu deklarowanej powierzchni, w drodze kontroli administracyjnej albo kontroli na miejscu, co wynika z art. 36 ust.1 u.s.w.b. Zgodnie z tymże przepisem, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym właśnie ust. 2 tego artykułu określa, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Przepis art. 3 ust.3 u.s.w.b. mówi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem wyżej przytoczone przepisu – ust. 2 i 3 określają obowiązki organu, zastępując tą regulacją przepisy zasad ogólnych wskazanych w art. 7 oraz art. 9 i art.10 Kpa, które nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zatem postępowanie przed organami ARiMR w celu realizacji nałożonych na nią zadań zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 kpa i rozwiniętą w art. 77 § 1 tego kodeksu, zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy w sprawach, jak przedmiotowa, nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzeć, przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich spełnia warunki do ich otrzymania. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2017 r. została przeprowadzona kontrola metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni gospodarstwa Skarżącego. Z tejże kontroli został sporządzony raport (k. 36-49 akt adm.), który został doręczony Skarżącemu. Z treści tegoż raportu wynika, że kontrolujący nie stwierdzili utrzymywania przez Skarżącego obszaru proekologicznego na użytkach rolnych, odpowiadającego przynajmniej 5% gruntów ornych gospodarstwa – kontrolujący stwierdzili uprawę mieszkanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi a nie uprawę wiążącą azot. Z kolei w odniesieniu do działek nr [...] oraz [...] kontrolerzy stwierdzili, że uprawy prowadzone na nich są niezgodne ze złożonym wnioskiem, a w konsekwencji nie kwalifikują się do przyznania płatności do upraw roślin pastewnych. Podkreślić należy, że powyższy raport został skutecznie doręczony Skarżącemu, który nie zgłosił do niego żadnych zastrzeżeń. Raport z czynności kontrolnych sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy w zakresie ich działania stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). O wadze raportu świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane jedynie przez określone podmioty, wyspecjalizowane i bezstronne. Stąd – co do zasady – przypisuje się mu wiarygodność (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., II GSK 1626/14). Skoro Skarżący nie podważał ani sposobu przeprowadzenia kontroli, ani jej wyników wnosząc ewentualne zastrzeżenia, to nie może na późniejszym etapie postępowania wskazywać, że sporządzony raport nie odzwierciedla stanu faktycznego, czy też niewłaściwie zostały przeprowadzone pomiary. Skarżący w skardze wskazuje, że informacje zawarte w raporcie odnośnie spornych działek są nierzetelne, bowiem opierają się na czterech zdjęciach wykonanych na dole i górze działki (z pominięciem jej środka) oraz zostały wykonanie po zbiorze kończyny, dlatego też kończyny nie widać na zdjęciu. Dodatkowo na skrajach działki uprawa kończyny "wypadła". W ocenie Sądu, zarzut Skarżącego, że raport był niestaranny, nieprecyzyjny i nieczytelny nie znajduje uzasadnienia. Zapoznanie się z jego treścią pozwala na zrozumienie zawartych w nim ustaleń. W raporcie wskazano działki objęte kontrolą, ich obwód, stwierdzenie powierzchni upraw, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, a także ewentualny opis nieprawidłowości. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonej do protokołu dokumentacji fotograficznej, która obejmuje ponumerowane zdjęcia z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania. Tym samym, wbrew twierdzeniom skargi, Skarżący po zapoznaniu się z treścią raportu oraz stanowiącą załącznik do niego dokumentacją fotograficzną, powinien bez większego trudu wskazać na ewentualne niejasności, czy wątpliwości dotyczące rzetelności przeprowadzonej kontroli. Tym samym nie jest prawdą, że w jakikolwiek sposób zostały ograniczone prawa Skarżącego do kwestionowania ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli. Także okoliczność sporządzenia kontroli po dokonaniu pierwszego pokosu trawy, a w konsekwencji braku widocznej kończyny, Skarżący mógł podnosić w zastrzeżeniach do raportu z kontroli, z którego to prawa nie skorzystał. Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli na miejscu. Sąd nie miał wątpliwości, co do rzetelności i legalności przeprowadzonej kontroli. Jej wyniki potwierdziły, że Skarżący nie zachował na wymaganej powierzchni obszaru proekologicznego oraz prowadził na działkach [...] i [...] uprawy nie kwalifikujące się do przyznania płatności do upraw roślin pastewnych, wobec powyższego odpowiedzialność za nieprawidłową deklarację ponosi Skarżący. Wskazać przy tym należy, że Skarżący poza własnymi twierdzeniami, nie przedstawił żadnych dowodów, które podważałyby wiarygodność ustaleń poczynionych w trakcie kontroli w dniu [...] lipca 2017 r. Mając na uwadze powyższe, za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek Skarżącego o przyznanie płatności oraz raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego w 2017 r. Organ odniósł się również do zarzutów przedstawionych przez Skarżącego w odwołaniu. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w pełni odpowiada wymogom zasady budzenia zaufania do organów Państwa. W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników przeprowadzonej kontroli i ich analizy w kontekście uprawnienia Skarżącego do uzyskania płatności bezpośrednich za 2017 r. Skarżący mając możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skutecznie nie podważył tych ustaleń, nie wskazał też dowodów, które zostały pominięte. To na Skarżącym ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W sprawach dotyczących przyznania płatności organy nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się o pomoc beneficjenta. W tych okolicznościach nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło