II SA/Wa 1525/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-20

Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego funkcjonariuszowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego za pośrednictwem telefaksu, zgodnie z art. 132 § 3 k.p.k., jest skuteczne w świetle art. 128 § 1 k.p.k. i art. 139 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego funkcjonariuszowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego za pośrednictwem telefaksu nie jest skuteczne. Pomimo istnienia art. 132 § 3 k.p.k. dopuszczającego taką formę doręczenia, art. 128 § 1 k.p.k. wymaga doręczenia orzeczeń w uwierzytelnionych odpisach. W ocenie Sądu, postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy SKW, podobnie jak postępowanie w sprawie wyroku nakazowego w procedurze karnej, powinno być prowadzone z większymi gwarancjami dla strony, co wyklucza stosowanie odformalizowanego doręczenia faksem. W związku z tym, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony po terminie liczonym od daty doręczenia pocztą został uznany za złożony w terminie.
Stan faktyczny
Skarżący K.D. kwestionował postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) odmawiające przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dyscyplinarnej. Organ uznał wniosek za złożony po terminie, ponieważ orzeczenie dyscyplinarne zostało doręczone skarżącemu i jego obrońcy faksem w dniu 17 czerwca 2016 r. Skarżący podnosił, że doręczenie faksem jest nieskuteczne, ponieważ nie stanowi uwierzytelnionego odpisu, a termin powinien biec od daty doręczenia pocztą (30 czerwca 2016 r.). Dodatkowo skarżący zarzucał naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych w związku z doręczeniem faksem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i zasądził od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego K.D. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej "Szef SKW"), postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...], odmówił przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez K.D. (dalej jako "skarżący") od orzeczenia dyscyplinarnego Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z [...] czerwca 2016 r. nr [...]. Postanowienie to zostało wydane w następującym w następującym stanie faktycznym i prawnym. Orzeczeniem z [...] czerwca 2016 r. nr [...] Szef SKW, działając na podstawie art. 133 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1106 ze zm.), dalej "ustawa o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW", uznał K.D. winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną utraty stopnia [...]. Orzeczenie to organ przesłał za pośrednictwem poczty na adres skarżącego oraz jego obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata A.K.. W obydwu przypadkach orzeczenie zostało doręczone 30 czerwca 2016 r. 14 czerwca 2016 r. organ przesłał wskazane wyżej orzeczenie na nr faksu kancelarii adwokata A. K. w W. [...], a 16 czerwca na nr faksu kancelarii adwokata M.K., adwokata A.K. i radcy prawnego M.W. w M. [...]. 16 czerwca 2016 r. do organu wpłynęło za pośrednictwem faksu pismo obrońcy skarżącego, w którym wskazał, że 14 czerwca 2016 r. o godz. 16:05 jego faks przyjął niepełne pismo (6 stron z 10), oznaczone jako "orzeczenie nr [...] Szefa SKW z [...] czerwca 2016 r." Obrońca skarżącego wniósł o wyjaśnienie sprawy tego faksu, ponieważ, jego zdaniem, przesyłka ta nie nosi cech dokumentu, nie wiadomo kto ją wydał, kto podpisał i do kogo jest adresowana. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 139 pkt 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW w zw. z art. 131 § 1 k.p.k., wszelkie pisma, od których biegną terminy, doręcza się przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności przez Policję. Obrońca skarżącego zwrócił się o kierowanie wszelkiej korespondencji, która może wywołać skutki prawne, zgodnie z przepisami prawa. Do pisma tego obrońca skarżącego dołączył przesłane mu na nr faksu [...] strony 1-6 wskazanego wyżej orzeczenia. Strona nr 6 jest niepełna i widnieje na niej informacja "Pamięć pełna". 17 czerwca 2016 r., przy piśmie organu oznaczonym datą [...] czerwca 2016 r., organ przesłał obrońcy skarżącego na nr faksu [...] strony od 6 do 10 powyższego orzeczenia dyscyplinarnego. W piśmie tym organ wskazał, że zgodnie z art. 132 § 3 k.p.k. pismo może być także doręczane za pośrednictwem telefaksu. 7 lipca 2016 r. do organu wpłynęło pismo obrońcy skarżącego oznaczone datą 23 czerwca 2016 r., w którym wskazał on, że [...] czerwca 2016 r. na nr faksu [...], przypisany do kancelarii Adwokackiej adwokata W.K., zostało przesłane orzeczenie z [...] czerwca 2016 r. w formie telefaksu. Obrońca skarżącego podniósł, że adres ten nigdy nie był wskazany jako adres do doręczeń. Ponadto obrońca skarżącego podniósł, że zgodnie z art. 128 § 1 k.p.k. orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie. Wskazał także, że stosownie do treści art. 128 § 2 k.p.k. wszelkie pisma przeznaczone dla uczestników postępowania doręcza się w taki sposób, by treść ich nie była udostępniona osobom niepowołanym. Podniósł, że przesłany faks nie jest uwierzytelnionym odpisem. W ocenie obrońcy próba uznania przez SKW, iż orzeczenie przesłane faksem poczytuje się za doręczone, jest łamaniem prawa. Obrońca skarżącego wskazał nadto, że jego mocodawca kwestionuje w całości przesłane drogą faksową orzeczenie Szefa SKW. Zaznaczył, że po prawidłowym doręczeniu uwierzytelnionego odpisu orzeczenia zgodnie z art. 131 § 1 k.p.k. złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem obrońcy przesłanie orzeczenia za pośrednictwem faksu narusza w tym przypadku art. 128 § 2 k.p.k., art. 231 i art. 266 k.k., przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, w szczególności art. 1 ust. 1 i art. 51 ust. tej ustawy, a także art. 23, art. 24 i art. 448 k.c. Wyjaśnił, że przedmiotowe orzeczenie zawiera dane osobowe skarżącego oraz dane osobowej kilkunastu innych osób w nim wymienionych. Wskazał również, że pod adresem jego kancelarii przy ul. [...] w W. funkcjonują jeszcze dwie niezależne kancelarie, korzystające z tego samego nr faksu, tj. [...]. Pod adresem w M. funkcjonuje natomiast jeszcze jedna kancelaria, ale w tym przypadku nr faksu [...] nie jest numerem przypisanym do jego kancelarii. Zdaniem obrońcy skarżącego doszło w ten sposób do ujawnienia informacji podlegającej ochronie prawnej. 7 lipca 2016 r. obrońca skarżącego złożył do Szefa SKW wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od orzeczenia dyscyplinarnego z [...] czerwca 2016 r. Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] Szef SKW, działając na podstawie art. 134 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SW, odmówił przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia organ opisał zdarzenia związane z doręczaniem przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego. Wyjaśnił, że po bezskutecznych próbach doręczenia tego orzeczenia przez pracowników organu, zostało ono wysłane do skarżącego i jego obrońcy za pośrednictwem poczty. Przesyłki te zostały odebrane 30 czerwca 2016 r. Jednocześnie egzemplarz orzeczenia przeznaczony dla obrońcy został przesłany na numer faksu filii jego kancelarii w W., jak i głównej siedziby jego kancelarii w M.. Ten ostatni numer był wielokrotnie podawany w korespondencji z SKW w różnych sprawach. Organ potwierdził również, że na numer faksu kancelarii w W. przesyłana została część orzeczenia. Organ uznał, że doręczenie orzeczenia obrońcy obwinionego nastąpiło nie później niż 17 czerwca 2016 r., tak więc termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 24 czerwca 2016 r. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 7 lipca 2016 r. organ uznał za dokonane po terminie. Szef SKW wyjaśnił, że zgodnie z art. 139 ust. 1 ustawy służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Zgodnie zaś z art. 132 § 3 k.p.k. pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu. Organ stwierdził, że w opinii większości przedstawicieli doktryny taki sposób doręczenia jest dopuszczalny również dla orzeczeń. Ponadto organ podał, że zgodnie z art. 134 ust. 3 pragmatyki służbowej, odmowa przyjęcia odwołania następuje w drodze postanowienia. Przepis ten, zgodnie z art. 134 ust. 4 ustawy, ma odpowiednie zastosowanie w przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ stwierdził również, że art. 128 § 1 k.p.k., nie jest przepisem szczególnym wobec art. 132 § 3 k.p.k., gdyż nie reguluje sposobu doręczania, lecz formę w jakiej powinny być sporządzane odpisy orzeczeń dla stron postępowania. Jeżeli odpis orzeczenia zostaje doręczony przez pocztę lub pracownika organu, to adresat dysponuje uwierzytelnionym odpisem orzeczenia, a jeżeli doręczenie następuje przez telefaks lub pocztę elektroniczną jest to kopia lub skan tego odpisu. Organ wskazał, że w doktrynie uznaje się za dopuszczalne doręczanie odpisów orzeczeń i zarządzeń w trybie art. 132 § 3 k.p.k. pod warunkiem, że taka forma przekazu umożliwia ogląd pieczęci i podpisu uwierzytelniającego. W okolicznościach niniejszej sprawy orzeczenie zostało przesłane faksem w oryginale, w sposób umożliwiający zapoznanie się z podpisem i pieczęcią osoby wydającej orzeczenie. Dlatego też taki sposób doręczenia orzeczenia, zdaniem Szefa SKW, należy uznać za skuteczny. Na postanowienie to K.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie art. 139 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW w zw. z art. 132 § 3 k.p.k. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że orzeczenia można doręczać również za pośrednictwem faksu; 2) art. 139 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW w zw. z art. 128 § 1 k.p.k. przez brak zastosowania tego przepisu i uznanie, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w przewidzianym terminie został wniesiony z jego uchybieniem; 3) art. 128 § 2 k.p.k. w zw. z art. 231 k.k. i art. 266 k.k. oraz przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, w szczególności art. 1 ust. 1 i art. 51 ust. 1 oraz przepisów art. 23, art. 24 i art. 448 k.c. poprzez wysłanie orzeczenia zawierającego dane osobowe skarżącego, funkcjonariusz SKW oraz dziennikarzy za pośrednictwem faksu na numer ogólnodostępny dla pracowników kancelarii, narażając w ten sposób skarżącego na utratę jego dóbr osobistych w postaci nazwiska i wizerunku, tym samym ujawniając osobom nieupoważnionym dane osobowe osób trzecich. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w piśmie jego obrońcy z 23 czerwca 2016 r. złożył zastrzeżenia do sposobu doręczania przedmiotowego orzeczenia za pośrednictwem faksu, a także, z ostrożności procesowej, zakwestionował samo orzeczenie. Skarżący podkreślił, że przesłany faks nie jest uwierzytelnionym odpisem pisma i przede wszystkim nie jest zwykłym pismem lub wezwaniem. Jest to orzeczenie. Przepisy natomiast jasno nakazują doręczanie orzeczeń w formie odpisów nie faksów. Stosuje się tu wprost art. 128 k.p.k. Zdaniem skarżącego termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy winien biec od dnia doręczenia orzeczenia za pośrednictwem poczty, tj. od 30 czerwca 2016 r. Termin ten został zatem zachowany. Na poparcie tego argumentu skarżący powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 7 czerwca 2013 r., sygn.. akt I OSK 1219/12. W odpowiedzi na skargę Szef SKW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ wyjaśnił, że powoływany przez skarżącego wyrok NSA został wydany w 2013 r., a 1 lipca 2015 r. wszedł w życie znowelizowany art. 132 § 3 k.p.k. Zdaniem organu z przepisu tego w obecnie obwiązującym brzmieniu wynika, że w sposób opisany w art. 132 § 4 k.p.k. można doręczać wszystkie orzeczenia poza wyrokiem nakazowym. Trudno obecnie wywieźć z brzmienia art. 128 § 1 k.p.k. ogólnego zakazu doręczania orzeczeń poprzez telefaks lub pocztę elektroniczną. W piśmie procesowym z 10 października 2016 r. skarżący podniósł, że kwestia dotycząca doręczania pism sądowych uregulowana została w § 18 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej oraz w § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym. Skarżący podniósł, że żadna z regulacji wydanych na podstawie art. 141 k.p.k. nie uwzględnia przepisu art. 132 § 3 k.p.k. Pominięto ten rodzaj doręczenia łącznie z brakiem zdefiniowania pojęcia "potwierdzenie transmisji danych". Zdaniem skarżącego art. 132 § 2 k.p.k. można by stosować jedynie pomocniczo przy doręczaniu pism procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydana na podstawie art. 134 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW. Stosownie do treści art. 134 ust. 3 tej ustawy Szef SKW albo Szef SWW odmawia przyjęcia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl natomiast art. 134 ust. 4 cytowanej ustawy jeżeli orzeczenie lub postanowienie w pierwszej instancji wydał odpowiednio Szef SKW i Szef SWW, odwołanie lub zażalenie nie przysługuje. Obwiniony może jednak w terminie, o którym mowa w ust. 1, zwrócić się odpowiednio do Szefa SKW i Szefa SWW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy orzeczenie dyscyplinarne wydane w stosunku do skarżącego zostało skutecznie doręczone 17 czerwca 2016 r. i w związku z tym, czy rozpoczął biec termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 129 ust. 6 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Przepisy ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW nie regulują natomiast kwestii sposobu doręczania orzeczeń dyscyplinarnych. Zgodnie jednak z art. 139 ust. 1 tej ustawy w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz zatrzymania i doprowadzenia świadków. W myśł natomiast z art. 128 § 1 k.p.k. orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie. Z kolei z art. 132 § 3 k.p.k. stanowi, że pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych. W ocenie Sądu w świetle art. 128 § 1 k.p.k. nie jest dopuszczalne skuteczne, doręczenie orzeczenia organu dyscyplinarnego, wydanego w stosunku do funkcjonariusza SKW za pośrednictwem telefaksu. Doręczenie pisma w taki sposób nie jest doręczeniem uwierzytelnionego odpisu, czego wymaga przepis art. 128 § 1 (zob. szerzej P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, 2007, t. I, s. 662; podobnie SN w uzasadnieniu uchw. z 20 grudnia 2006 r., I KZP 29/06, OSNKW 2007, nr 1, poz. 1; zarz. SN z 26.1.2012 r., III KZ 93/11, OSNKW 2012, nr 3, poz. 34). Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1219/12 (CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym orzeczenia należy doręczać w uwierzytelnionych odpisach, natomiast przekaz za pomocą poczty elektronicznej, nawet gdy umożliwia on ogląd pisma, podobnie jak doręczenie kserokopii pisma za pomocą telefaksu, nie może być utożsamiony z doręczeniem jego uwierzytelnionego odpisu. Powołane wyżej orzeczenie – wbrew twierdzeniom organu - nie straciło na aktualności mimo dwukrotnej nowelizacji art. 132 k.p.k. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tego orzeczenia oraz w dacie wydawania rozstrzygnięcia organu kontrolowanego tym orzeczeniem stanowił że: § 1. Pismo doręcza się adresatowi osobiście. § 2. W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu, pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. § 3. Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych. Od 1 lipca 2015 w art. 132 k.p.k. dodany został § 4 w brzmieniu: "Przepisów § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 nie stosuje się do doręczenia oskarżonemu zawiadomienia o terminie pierwszej rozprawy głównej, terminie posiedzenia, o którym mowa w art. 341 § 1, art. 343 § 5, art. 343a, art. 420 § 1, oraz doręczenia wyroku wydanego na posiedzeniu, o którym mowa w art. 341, art. 343 i art. 343a, oraz wyroku, o którym mowa w art. 500 § 1." Z kolei od 15 kwietnia 2016 r. § 4 art. 132 k.p.k. brzmi: "Przepisów § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 nie stosuje się do doręczenia oskarżonemu zawiadomienia o pierwszym terminie rozprawy głównej, terminie posiedzenia, o którym mowa w art. 341 § 1, art. 343 § 5, art. 343a i art. 420 § 1, oraz doręczenia wyroku, o którym mowa w art. 500 § 1." Wedle stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę z przepisu tego w obecnie obwiązującym brzmieniu można na zasadzie wnioskowania a contrario wywieść, że w sposób opisany w art. 132 § 3 k.p.k. można doręczać wszystkie orzeczenia poza wyrokiem nakazowym. Zdaniem organu trudno obecnie wywieźć z brzmienia art. 128 § 1 k.p.k. ogólnego zakazu doręczania orzeczeń poprzez telefaks lub pocztę elektroniczną. Należy jednak zwrócić uwagę, że art. 139 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW nakazuje w zakresie w niej nieuregulowanym stosować do postępowania dyscyplinarnego przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz zatrzymania i doprowadzenia świadków, jednakże stosowanie to ma następować odpowiednio. Zgodnie z nauką teorii prawa odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze. Można wyodrębnić 3 grupy przypadków, różnie ze względu na przyczynę i uzyskiwany rezultat, gdy przepisy są "odpowiednio" stosowane. W uproszczeniu do pierwszej grupy należą przypadki, w których odnośne przepisy prawa są stosowane bez zmian w zakresie ich dyspozycji, do drugiej zaliczymy przypadki, gdy odnośne przepisy będą stosowane z pewnymi zmianami, w trzeciej znajdują się przepisy, które w ogóle w danym przypadku nie znajdą zastosowania (por. J. Nowacki, Studia z teorii prawa, Zakamycze 2003, s. 455-457). Odpowiednie stosowanie przepisu nakazuje interpretatorom uwzględnienie ewentualnych różnic między instytucjami, do których należy przepis odsyłający i przepis odesłania. W rezultacie odpowiednie zastosowanie przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost, zastosowaniu z odpowiednimi modyfikacjami lub na odmowie jego zastosowania ze względu na określone różnice. Aby interpretator mógł ustalić, o którą z tych instytucji chodzi, powinien się posłużyć wykładnią systemową i funkcjonalną (por. uchwała Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2001 r., sygn. akt I KZP 50/00, OSNKW 2001/3-4/16). Należy zwrócić uwagę na istotne różnice między postępowaniem karnym a postępowaniem w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariusz SKW. Zgodnie np. z art. 95 § 1 k.p.k. zdanie pierwsze sąd orzeka na rozprawie w wypadkach wskazanych w ustawie, a w innych - na posiedzeniu. Zasadą zatem jest w postępowaniu karnym orzekanie przez sąd na rozprawie. Art. 100 § 1 k.p.k. stanowi natomiast, że orzeczenie lub zarządzenie wydane na rozprawie lub posiedzeniu, o którym mowa w art. 95b § 2, ogłasza się ustnie. W przypadku postępowania dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy SKW orzeczenie dyscyplinarne nie jest wydawane na rozprawie, a co za tym idzie nie jest ono wcześniej ogłaszane. Jedynym sposobem jego zakomunikowania stronie postępowania jest jego doręczenie. Dodatkowo należy podnieść, że art. 132 § 4 k.p.k. wyłącza doręczanie za pośrednictwem faksu wyroku nakazowego (art. 500 k.p.k.). Wyrok taki wydaje się w sprawach, w których prowadzono dochodzenie, po uznaniu na podstawie zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny (art. 500 § 1 k.p.k.). Ponadto sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości (art. 500 § 4). Sąd wydaje wyrok nakazowy na posiedzeniu bez udziału stron (art. 500 § 5 k.p.k.). Ustawodawca uznał zatem, że w przypadku wyroku nakazowego wydawanego bez udziału strony jego doręczenie nie może nastąpić w odformalizowany sposób jakim niewątpliwie jest doręczenie za pośrednictwem telefaksu bądź poczty elektronicznej. Taki sposób doręczenia nie zapewnia bowiem skutecznej ochrony praw strony w postępowaniu. Należy bowiem zwrócić uwagę, że doręczenie pisma za pokwitowaniem odbioru przez operatora pocztowego odbywa się wedle reguł określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1391). Szczegółowe unormowanie takiego trybu doręczania pism daje większą gwarancję tego, że pismo rzeczywiście dotarło do adresata oraz pozwala na bezsporne ustalenie, w jakiej dacie to doręczenie nastąpiło. Wydanie orzeczenia dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy SKW następuje również bez udziału stron. Jest to zatem zbliżona sytuacja do instytucji wyroku nakazowego w postępowaniu karnym. Okoliczność ta powoduje, że, w ocenie Sądu, nakaz odpowiedniego stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do funkcjonariuszy SKW przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących doręczania pism w postępowaniu, w tym doręczania orzeczeń, wyklucza stosowanie w tym postępowaniu dyscyplinarnym art. 132 § 3 oraz § 4 k.p.k. Zastosowanie będzie miał tu natomiast art. 228 § 1 k.p.k. nakazujący doręczanie orzeczeń w uwierzytelnionych odpisach. Z tych samych powodów poglądy części doktryny, co do możliwości doręczania orzeczeń w postępowaniu karnym za pośrednictwem telefaksu nie będą aktualne w sprawach dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy SKW. Nawet jednak gdyby przyjąć, że doręczanie orzeczeń w postępowaniu dyscyplinarnym jest możliwe za pośrednictwem faksu to zaskarżone postanowienie podlegałoby uchyleniu również z innych względów. Po pierwsze, należy podnieść, że przedmiotowe orzeczenie dyscyplinarne było przesyłane na nr faksu wskazywany w pismach obrońcy skarżącego łącznie z jego adresem korespondencyjnym w W. jako niekompletne (strony 1-5). Po interwencji obrońcy skarżącego pozostałe strony zostały przesłane na numer faksu kancelarii w M.. Orzeczenie to zostało zatem przesłane dwukrotnie jako orzeczenie niekompletne. W istocie zatem nie doszło w tym przypadku do przesłania orzeczenia, a tylko jego części, z których żadna, sama w sobie, nie mogła stanowić orzeczenia, ani jego uwierzytelnionego odpisu, ani kopi, ani też skanu odpisu. Żadna z tych części nie zawierała bowiem wszystkich elementów wymienionych w art. 133 ust. 2 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW i to elementów decydujących o statusie danego dokumentu jako orzeczenia dyscyplinarnego. Pierwsza część (strony 1-5) pozbawiona było bowiem podpisu przełożonego dyscyplinarnego, a druga część (strony 6-10) oznaczenia przełożonego dyscyplinarnego, daty wydania orzeczenia, opisu przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną oraz rozstrzygnięcia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Po drugie, przedmiotowe orzeczenie dyscyplinarne przesłane w całości faksem na numer faksu kancelarii w M. zostało przesłane na adres niebędący adresem korespondencyjnym obrońcy skarżącego. Od momentu jego zgłoszenia do postępowania w pismach procesowych obrońcy skarżącego podawany był jako adres korespondencyjny adres kancelarii w W. wraz z numerem telefonu/faksu (karta nr 36, 37, 38, 220, 293 akt postępowania dyscyplinarnego). Nie było zatem prawidłowym działanie organu polegające na przesyłaniu orzeczenia na numer faksu przypisany do adresu nie będącego adresem korespondencyjnym obrońcy skarżącego. Po trzecie, w aktach postępowania dyscyplinarnego (karta 383-386) znajduje się pismo obrońcy skarżącego oznaczone datą 23 czerwca 2016 r., którego treść wskazuje, że mogłoby ono być uznane za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na stronie 4 tego pisma obrońca skarżącego podaje, że cyt. "W związku z powyższym, zgodnie z prawem informuje, że mój mocodawca kwestionuje w całości przesłane drogą faksową Orzeczenie Szefa SKW." W piśmie tym obrońca skarżącego zakwestionował zatem wydane w sprawie orzeczenie. Zwrócić należy uwagę, że przepisy ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW nie określają wymogów odwołania, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismo strony, z którego wynika, że storna nie zgadza się z wydanym orzeczeniem, wniesione w przypisanym do tego terminie, powinno zatem być uznane za odwołanie. Wymogi takie spełnia opisane wyżej pismo obrońcy skarżącego. Nie jest jednak jasnym, kiedy to pismo zostało wniesione, albowiem z wyjaśnień pełnomocnika organu przedstawionych w piśmie procesowym z 14 grudnia 2016 r. wynika, że organ nie dysponuje kopertą, w której to pismo zostało złożone. Przyjęcie, że dopuszczalne jest doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego za pośrednictwem faksu wymagałoby zatem ustalenia, kiedy wskazane wyżej pismo obrońcy skarżącego zostało wniesione i po rozważeniu, czy w tym przypadku zastosowanie miałby art. 124 k.p.k., z którego treści wynika, iż termin jest zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej. Dodatkowo należy podnieść, że nie jest jasne dlaczego organ zdecydował się na doręczenie orzeczenia za pośrednictwem faksu. Obrońca skarżącego nie występował o doręczanie pism w taki sposób. Nawet jeżeli numer faksu pojawiał się w pismach kierowanych do organu także w innych sprawach, to nie dawało to podstawy do przyjęcia, że w ten sposób należy mu doręczać korespondencję w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu. Brak jest ponadto w aktach sprawy dowodów potwierdzających, że podejmowane były próby doręczenia przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego za pośrednictwem pracowników organu. Skoro zatem orzeczenie to zostało przesłane na adres korespondencyjny skarżącego oraz jego obrońcy za pośrednictwem poczty, to zbędne było podejmowanie próby doręczania tego orzeczenia również za pośrednictwem faksu. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym w stosunku do funkcjonariuszy SKW doręczanie orzeczeń za pośrednictwem faksu nie jest dopuszczalne. Przyjąć należy, że doręczenie orzeczenia Szefa SKW z [...] czerwca 2016 r. nr [...] nastąpiło zatem za pośrednictwem poczty 30 czerwca 2016 r. W tej sytuacji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony przez obrońcę skarżącego 7 lipca 2016 r. został złożony w terminie określonym w art. 134 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW i winien być rozpatrzony. Szef SKW błędnie zatem zastosował art. 134 ust. 3 tej ustawy i odmówił przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione. To, czy poprzez przesłanie przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego doszło do udostępnienia danych osobowych osób wymienionych w tym orzeczeniu, czy też naruszenia ich dóbr osobistych nie wpływu na legalność zaskarżonego postanowienia. Zaskarżone postanowienie podlega zatem uchyleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz 210 § 3 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło