I SA/Wa 1414/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-18
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Emilia Lewandowska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany własnym, ostatecznym postanowieniem o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, odmawiając wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie, mimo że w uzasadnieniu tamtego postanowienia uznał, że pierwotna decyzja jest nieistniejąca?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany własnym, ostatecznym postanowieniem, które nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Jeśli w poprzednim postępowaniu organ uznał pierwotną decyzję za nieistniejącą i umorzył postępowanie w tej sprawie, to tym stanowiskiem jest związany w każdej kolejnej sprawie dotyczącej tej samej decyzji. W konsekwencji, jeśli decyzja nie istnieje w obrocie prawnym, nie może być prowadzone postępowanie o stwierdzenie jej nieważności, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. Sp. K.A. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1971 r. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, powołując się na własne postanowienie z 2005 r., którym umorzyło postępowanie w tej samej sprawie z powodu nieprawidłowości doręczenia pierwotnej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. oraz innych przepisów, kwestionując prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania i ustalenia o nieprawidłowym doręczeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lutego 1971 r., nr [...], odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] hip. Nr [...].
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że w odniesieniu do decyzji z dnia [...] lutego 1971 r. Kolegium w dniu [...] grudnia 2005 r. wydało decyzję nr [...], którą w trybie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności z powodu ustalenia nieprawidłowości doręczenia stronie. Decyzja ta stała się ostateczna. Organ nadzoru uznał to za przeszkodę do wszczęcia postępowania nieważnościowego i na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia tego postępowania.
W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna zarzuciła:
1) naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną oraz nie zachodzą okoliczności z uwagi na które postępowanie nie może zostać wszczęte, w szczególności będące oczywistymi przeszkodami do wszczęcia postępowania,
2) naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy dla ustalenia faktu wejścia w życie decyzji i jej doręczenia konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego,
3) naruszenie art. 42 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] lutego 1971 r. poprzez przyjęcie, iż nastąpiło nieprawidłowe doręczenie decyzji,
4) naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy decyzja administracyjna z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...] nie kreuje stanu powagi rzeczy osądzonej i nie umożliwia złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1971 r., znak: [...].
Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia tego organu z dnia [...] kwietnia 2016 r. i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
W sprawie jest bezsporne i wynika to w sposób niewątpliwy z materiału dokumentacyjnego, że decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lutego 1971 r. odmawiająca przyznania Z. S.A. użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej wskazanej w tej decyzji i skierowana do tej spółki faktycznie została odebrana przez podmiot o nazwie "W.".
W sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], z wnioskiem o stwierdzenie decyzji z dnia [...] lutego 1971 r. wystąpiła Spółka Z. S.A. Powołaną decyzją organ umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Decyzja ta stała się ostateczna.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez organ, iż kontrolowana decyzja z dnia [...] lutego 1971 r. została doręczona podmiotowi nie będącemu stroną zamiast jedynej stronie, a co za tym idzie nie została ona wprowadzona do obrotu prawnego. W konsekwencji tych ustaleń organ wówczas przyjął, że w sprawie brak jest decyzji, inaczej, że decyzja taka jest decyzją nieistniejąca, a zatem rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest bezprzedmiotowe a to z kolei obliguje organ do umorzenia takiego postępowania jako bezprzedmiotowego.
W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1971 r. ponownie wystąpiła Spółka Z. S.A w likwidacji, której następcą prawnym jest skarżąca E. Sp. z o.o. Sp. K.A. Organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego powołując się na własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r.
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Wydana decyzja wywołuje skutki zarówno materialnoprawne, jak i procesowe. Związanie organu własną decyzją trwa do ustania jej mocy obowiązującej. Jeżeli decyzja jest ostateczna wyeliminowanie jej z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przepadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych, co wynika z art. 16 § 1 k.p.a. wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego co oznacza, że organ ten jest tą decyzją nadal związany. Wprawdzie powołaną decyzją organ umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1971 r. to nie można pominąć motywów takiego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ wówczas uznał, iż podlegająca kontroli decyzja jest decyzją nieistniejącą a tym samym prowadzenie postępowania wobec decyzji nieistniejącej organ uznał za bezprzedmiotowe.
Obecnie ten sam podmiot wystąpił ponownie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji co i w sprawie zakończonej powołaną decyzją. Zatem organ jest związany swoim stanowiskiem zaprezentowanym w tamtej decyzji. W wydanej decyzji wyraża się akt woli organu. Skoro w pozostającej w obrocie prawnym decyzji organ uznał, że decyzja z dnia [...] lutego 1971 r. jest decyzją nieistniejącą to tym stanowiskiem jest związany w każdej sprawie dotyczącej tej decyzji. Skoro decyzja nie istnieje w obrocie prawnym to nie może być prowadzone postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nieistniejącej. Prawidłowo więc organ zastosował art. 61a § 1 k.p.a. i odmówił wszczęcia takiego postępowania. Zarzuty skargi dotyczą naruszenia przepisu art. 61a § 1 k.p.a. co z przyczyn wyżej wskazanych czyni je bezzasadnymi.
Również zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość stanowiska organu, co do tego czy decyzja z dnia [...] grudnia 1971 r. jest decyzją nieistniejąca nie mogą być uwzględniane, gdyż ta kwestia nie podlegała ocenie organu w niniejszej sprawie wobec związania tego organu własną, wcześniejszą, decyzją, którą ta kwestia została przez organ rozstrzygnięta.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło