II SAB/Wa 725/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi E. A. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia [...] września 2018 r. E. A. zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości z prośbą o przesłanie jej (najprościej pocztą mailową) kserokopii lub scanu pisma skierowanego do Ministra Sprawiedliwości przez członków [...], które stało się podstawą do odwołania jej i wykluczenia z działalności przy Komisji [...]. W piśmie podniosła, iż nie przedstawiono jej żadnych zarzutów, ale rozumie, że skoro 7 osób z 8-osobowego zespołu powołanego na mocy ustawy nie chce współpracować z jedną, to dla dobra sprawy tę jedną należy usunąć, co przyjmuje z pokorą, a nawet ulgą. Zaznaczyła też, iż przez ostatnie półtora roku stała się głosem i twarzą nie tylko tej rady, która w jej odczuciu jest antyspołeczna, ale też Komisji [...]. Dla wielu ludzi jest symbolem niezłomnej walki ze złodziejską mafią. Jej odejście odbyło się po cichu, niemniej docierają do niej sygnały, że minister [...] wyrzucił ją, bo wzięła łapówkę od firmy [...] i wynosiła dokumenty z Ministerstwa. To są poważne oskarżenia, podlegające kodeksowi karnemu i jeśli byłyby prawdziwe, powinny zostać zgłoszone prokuraturze. Podkreśliła, że ma prawo bronić swojego dobrego imienia. Nie jest natomiast w stanie tego zrobić, nie znając zarzutów, które, jak się domyśla, zostały umieszczone w skierowanym do Ministra wniosku. Jeśli okaże się, że pokrywają się one z rozpowszechnianymi fałszywymi oskarżeniami, będzie znała ich źródło i znajdzie sposób, by je radykalnie ukrócić. Stąd prośba o udostępnienie pisma, które jej dotyczyło, lecz nie dane jej było zapoznać się z jego treścią. W dniu [...] października 2018 r. E. A., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w udostępnianiu informacji publicznej w związku z jej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2018 r. W skardze zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu ustawowego terminu. W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i tzw. Komisja [...] i jej organ jakim jest [...], są podmiotami wykonującymi funkcje publiczne, a co za tym idzie podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej. Podobnie pisma wymieniane pomiędzy tymi podmiotami dotyczą spraw publicznych, a więc stanowią informację publiczną. Fakt natomiast, iż określony dokument, którego udostępnienia domaga się skarżąca, dotyczy jej samej, nie pozbawia go statusu informacji publicznej ani wniosku o jego udostępnienie charakteru wniosku w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów milczenie organu trwające ponad miesiąc należy uznać za bezczynność, co dostatecznie uzasadnia wniesienie skargi. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność zgodnie z art 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie z uwagi na bezzasadność zgodnie z art. 151 P.p.s.a. Ponadto, wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie zgodnie z art. 90 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Uzasadniając swoje stanowisko organ na wstępie podniósł, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r., poz. 718, z późn, zm.) obsługę merytoryczną, administracyjną i biurową Komisji zapewnia urząd obsługujący Ministra Sprawiedliwości. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, iż w myśl art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Tryb wnoszenia ponaglenia - środka prawnego dyscyplinującego organ określa zaś art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W niniejszej sprawie wniesienie skargi nie zostało poprzedzone skierowaniem do organu ponaglenia. Nie zostały więc spełnione ustawowe wymagania do wniesienia skargi na bezczynność organu. Ponadto, skarga z dnia [...] października 2018 r. wniesiona przez radcę prawnego A. K. wykracza poza udzielone przez E. A. w dniu [...] października 2018 r. pełnomocnictwo. Mając zatem na uwadze, iż pełnomocnik wykroczył poza zakres swojego umocowania, nie legitymując się pełnomocnictwem do takiego działania w imieniu skarżącej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skarga powinna ulec odrzuceniu. Uzasadniając natomiast wniosek o oddalenie skargi organ podniósł, iż z pisma skarżącej z dnia [...] września 2018 r. nie wynika aby kierowała ona do organu swoje żądanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego też przepis szczególny o 14-dniowym terminie na rozpatrzenie takiego wniosku określony w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma w tym przypadku zastosowania, a pismo podlega rozpatrzeniu na zasadach ogólnych wynikających z przepisów K.p.a. Do jego załatwienia mają zatem zastosowanie terminy określone w art. 35 § 3 K.p.a. Z uwagi natomiast na to, że żądanie skarżącej przekazania pisma skierowanego do Ministra Sprawiedliwości przez członków [...], które stało się podstawą do odwołania jej i wykluczenia z działalności jako członka kolegialnego organu o charakterze doradczym działającego przy Komisji, w ocenie organu z całą pewnością było sprawą skomplikowaną, o ewentualnej bezczynności organu można by było mówić dopiero z upływem dwumiesięcznego ustawowego terminu na załatwienie takiej sprawy, a więc dopiero z dniem [...] listopada 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącej, przy piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019 r., nadesłał pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącą E. A. do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi w sprawach dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż nie było podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na niewyczerpanie trybu przewidzianego w art. 53 § 2b P.p.s.a., gdyż zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny oraz orzecznictwa, skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Nie było też podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. z uwagi na przekroczenie granic udzielonego pełnomocnictwa, gdyż pełnomocnik skarżącej, przy piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019 r., nadesłał pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącą E. A. do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi w sprawach dostępu do informacji publicznej. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez E. A. skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2, po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej, aby można było mówić o bezczynności należy przed wszystkim stwierdzić, iż na danym podmiocie ciąży - wynikający z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - obowiązek udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że Minister Sprawiedliwości jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Ma jednak rację organ, że z pisma skarżącej z dnia [...] września 2018 r. w żaden sposób nie wynikało aby skierowała ona swoje żądanie do Ministra Sprawiedliwości w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie tym E. A. zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości z prośbą o przesłanie jej (najprościej pocztą mailową) kserokopii lub scanu pisma skierowanego do Ministra Sprawiedliwości przez członków [...], które stało się podstawą do odwołania jej i wykluczenia z działalności przy Komisji [...]. W piśmie tym podkreśliła, że ma prawo bronić swojego dobrego imienia. Nie jest natomiast w stanie tego zrobić, nie znając zarzutów, które, jak się domyśla, zostały umieszczone w skierowanym do Ministra wniosku. Z treści powyższego pisma nie wynikało, że stanowi ono wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie tym wnioskodawczyni nie powołała się też na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca chciała uzyskać od Ministra Sprawiedliwości informacje w dotyczącej ją bezpośrednio sprawie indywidualnej w celu, jak to określiła, podjęcia działań mających na celu obronę jej dobrego imienia. Nie można zatem uznać, że Minister Sprawiedliwości był zobowiązany do załatwienia tego wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym, że występuje bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2018 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.