IV SA/Wa 1511/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-19
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, może być stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, jeśli wykaże swój interes prawny?Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie jest ograniczony wyłącznie do właścicieli nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Może go posiadać również właściciel działki niesąsiadującej, jeśli wykaże swój interes prawny oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, który zostanie naruszony przez planowaną inwestycję. Samo powołanie się na ogólne przepisy prawa cywilnego, ochrony środowiska, prawa wodnego czy ochrony przeciwpożarowej, bez konkretnego wykazania wpływu inwestycji na nieruchomość strony, nie jest wystarczające do uznania jej za stronę postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A. L. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, twierdząc, że nie brał w nim udziału bez swojej winy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że skarżący wykazał terminowość wniosku o wznowienie. Jednakże Kolegium uznało, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, mimo powołania się na przepisy Kodeksu cywilnego, Prawa wodnego, Prawa ochrony środowiska i ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium, domagając się jej uchylenia i zmiany decyzji organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
A. L. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z [...] kwietnia 2016 r. uchylającą decyzję Zarządu [...] W. z [...] listopada 2015 r. i umarzającą postępowanie przed organem pierwszej instancji. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Zarząd [...] W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz budowie drogi wewnętrznej na części działek nr [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...] na terenie [...] w W.
W dniu 27 listopada 2014 r. A. L. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zarząd [...] W. postanowieniem z [...] marca 2015 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wyżej opisaną decyzją o warunkach zabudowy. Decyzją z [...] listopada 2015 r. Zarząd [...] W. odmówił uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2014 r. Po rozpoznaniu odwołania A. L. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] kwietnia 2016 r. uchyliło decyzję Zarządu [...] W. i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że na wstępie przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia kwestii zachowania terminu przez wnioskodawcę do złożenia wniosku o wznowienie. I tak ustalono, że dopiero z pisma z 27 października 2014 r., doręczonego w dniu 30 października 2015 r., wnioskodawca dowiedział się o wydaniu przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy, a wniosek o wznowienie złożył 27 listopada 2015 r., zatem z zachowaniem ustawowego terminu. Dalej organ podał, że w przypadku gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. Przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie regulują wprost kwestii stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Nie jest tak, że wyłącznie każdoczesny właściciel (wieczysty użytkownik) działki sąsiadującej z terenem objętym wnioskiem inwestora będzie miał przymiot strony postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Nie można a priori wykluczyć, że także właściciel działki bezpośrednio nieprzylegającej do obszaru objętego zamiarem inwestycyjnym status taki będzie posiadał, ani że nawet właściciel działki sąsiedniej, z uwagi na charakter inwestycji, statusu tego będzie w konkretnej sprawie, w zależności od charakterystyki zamierzenia inwestycyjnego, pozbawiony. Innymi słowy, stronami postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z zasady są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, której dotyczy postępowanie, natomiast właściciele i wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z tą nieruchomością, w tym nawet położonych w pewnej od niej odległości, mogą być stroną wówczas, gdy wykażą istnienie swego interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego. W tym zakresie wezwano wnioskodawcę do wykazania interesu prawnego. W piśmie z 4 maja 2015 r. wnioskodawca powołał się na treść art. 140-144 Kodeksu cywilnego. Wskazał, że oddziaływanie przebudowywanego i rozbudowywanego obiektu hotelowego nie będzie zwykłą miarą oddziaływania na nieruchomości sąsiednie - będzie tą miarę przekraczało, w czym strona upatruje interesu prawnego. Planowana inwestycja wiązać się będzie z ograniczeniami dla zagospodarowania nieruchomości wnioskodawcy chociażby w zakresie zapewnienia niezakłóconego dojazdu do inwestycji oraz możliwością naruszenia stosunków wodnych, a także przepisów przeciwpożarowych. Skład orzekający stwierdził, że odwołujący się nie wskazał na żadne konkretne okoliczności mające wyjaśnić na czym polegać ma jego interes prawny. Powołanie się w tym zakresie na przepisy prawa sąsiedzkiego (art. 140-144 K.c) jest niewystarczające. Przepisy te stanowią, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Właściciel nie może się sprzeciwić użyciu, a nawet uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy przez inną osobę, jeżeli to jest konieczne do odwrócenia niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio dobrom osobistym tej osoby lub osoby trzeciej. Może jednak żądać naprawienia wynikłej stąd szkody. W granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wnioskodawca wznowienia postępowania nie odniósł treści tych przepisów do konkretnej sytuacji faktycznej jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, tj. nie odniósł się do kwestii, w jaki sposób planowana inwestycja miałaby wpływać na jego prawo własności. Wnioskodawca wskazał hasłowo kwestie związane z utrudnieniem dojazdu, hałasem, zmianą stosunków wodnych. Nie dokonano jednak konkretyzacji - co i jak miałoby stanowić naruszenie prawa własności, precyzyjnie wykazując w jaki sposób planowana inwestycja, niegranicząca bezpośrednio, miałaby oddziaływać ponad przeciętną miarę na nieruchomość wnioskodawcy. W ocenie organu II instancji sam fakt budowy obiektu na nieruchomości wywołuje rzeczywiście oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, jednakże oddziaływania te nie przekraczają przeciętnej miary, w tym sensie, że zabudowa nieruchomości wiąże się immanentnie z koniecznością wykonywania prac powodujących np. hałas, pewne utrudnienia komunikacyjne, itp. Jest to jednak działanie normalne, takie jak występuje zawsze w procesie budowlanym. Natomiast w odniesieniu do tej konkretnie inwestycji, w kontekście odległości i np. sposobu korzystania z nieruchomości wnioskodawcy nie wykazano aby miały wystąpić działania przekraczające normalną miarę w stosunkach sąsiedzkich. Również powołane przez wnioskodawcę przepisy Prawa wodnego, a konkretnie art. 29, nie wykazują istnienia po jego stronie interesu prawnego. Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469), stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3). Do naruszenia stosunków wodnych na gruncie może dojść, przykładowo, gdy właściciel nieruchomości dokona na niej pewnych czynności (np. wycinki drzew stanowiących zabudowę brzegów, wzniesie zabudowania, ogrodzenia, usypie wał ziemny itd.), albo też, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, pewnych działań nie dokona (nie usunie zwalonego drzewa, czy nie zabezpieczy osuwającej się ziemi). Wnioskodawca także i w tym przypadku poprzestał na ogólnikach, nie konkretyzując jak w niniejszej sprawie miałoby dojść do potrzeby ochrony jego interesu poprzez udział w sprawie wydania warunków zabudowy. Samo wskazanie na możliwość wystąpienia naruszenia stosunków wodnych jest w ocenie składu orzekającego niewystarczające. W szczególności nie odniesiono się do tego jak przedmiotowa inwestycja miałaby, nawet potencjalne, wpływać na nieruchomość wnioskodawcy, tj. jakie to prace, i jak miałyby zakłócić stosunki wodne. W zakresie wykazywania, że z treści art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wynikać miałby interes prawny wnioskodawcy, również organ uznał, że takie twierdzenie jest nieuprawnione. Przepis ten stanowi, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie oraz zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Jest to więc przepis ogólny, który musi być każdorazowo skonkretyzowany na gruncie sprawy dot. warunków zabudowy, aby wykazać istnienie po stronie właściciela nieruchomości sąsiedniej interesu prawnego. Również i co do tego przepisu strona nie dokonała konkretyzacji i udowodnienia w jaki sposób inwestycja ta miałaby wpływać - z punktu widzenia hałasu - na korzystanie z własnej nieruchomości. Przedmiotowa inwestycja, jak wynika z decyzji Zarządu [...] W. z [...] sierpnia 2014 r. nie jest ujęta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że inwestycja ta potencjalnie nie oddziałuje znacząco na środowisko w zakresie hałasu. Natomiast wykazanie, że z tego punktu widzenia oddziaływanie będzie miało miejsce leży więc po stronie wnioskodawcy, czego ten nie uczynił żadnym dowodem lub wnioskiem, ani nawet wskazaniem konkretnej i prawdopodobnej okoliczności. Takie samo stanowisko organ zaprezentował w stosunku do próby wykazania przez wnioskodawcę, że przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej kreują po jego stronie interes prawny w sprawie. Przywołany przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej stanowi, że osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych; wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice; zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie; zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji; przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej; zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi; ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Natomiast art. 6 ust. 5 pkt 2 tej ustawy stanowi, że rozpoczęcie eksploatacji nowej, przebudowanej lub wyremontowanej budowli, obiektu lub terenu, maszyny, urządzenia lub instalacji albo innego wyrobu może nastąpić wyłącznie, gdy sprzęt, urządzenia pożarnicze i ratownicze oraz środki gaśnicze zapewniają skuteczną ochronę przeciwpożarową. W zakresie tych przepisów organ stwierdził, że ustanawiają one wymogi w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Skierowane są one - w kontekście twierdzeń odwołującego się - do osób eksploatacyjnych obiekty budowlane. Jednakże kreują one obowiązki po stronie takiej osoby lecz nie kreują uprawnień po stronie właścicieli nieruchomości sąsiednich. Nie mogą więc one z tych przepisów wywodzić dla siebie określonych praw czy roszczeń. Naruszenie tych przepisów, jako przepisów z zakresu prawa publicznego, umożliwia odpowiednim organom (Straż Pożarna, nadzór budowlanych) podjęcie działań prawem przewidzianym w stosunku do osób je naruszających, nie daje jednak takiego prawa innym osobom, w tym sąsiadom. Mają oni tylko interes faktyczny w zakresie doprowadzenia nieruchomości czy też budynku do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji również przepisy wykonawcze do ww ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, nie mogą samodzielnie (jako akt rangi podustawowy i wykonawczy) kreować samodzielnie interesu prawnego. Także i w tym zakresie wnioskodawca nie wykazał i nie dowiódł aby posiadał w sprawie interes na podstawie ww. przepisów przeciwpożarowych. Przepisy te, jako ustanowienie w interesie ogólnym, dot. zabezpieczenia przeciwpożarowego każdego kto może być narażonym, nie zawierają normy prawnej kreującej konkretne prawo lub roszczenie dla właściciela nieruchomości sąsiedniej. Z tego względu nie mogą one stanowić podstawy do twierdzenia, że wnioskodawca miał prawo brać udział jako strona w postępowaniu zakończone decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2014 r. Następnie odnosząc się do zarzutów odwołania związanych z naruszeniem art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 Kpa organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne. Stosownie do art. 7 Kpa. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organ 1 instancji przeprowadził postępowanie realizujące tą zasadę, w szczególności poprzez wezwanie wnioskodawcy do wykazania interesu prawnego. Natomiast zgodnie z art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. I ta ocena organu 1 instancji jest prawidłowa. Wprawdzie - jak zresztą słusznie wskazano w odwołaniu - uzasadnienie nie zawiera w tym zakresie rozwiniętej argumentacji i wywodów, to jednak jest to stanowisko słuszne. Poczynione ustalenia w tym względzie przez organ II instancji są wystarczające do uznania, że sprawa została prawidłowo oceniona - wnioskodawca nie udowodnił i nie wykazał aby posiadał interes prawny w niniejszej sprawie. Wprawdzie przyznać należy rację odwołującemu się, że uzasadnienie organu I instancji nie jest wyczerpujące jak tego wymaga art. 107 § Kpa (co stanowi też o naruszeniu art. 8 Kpa - organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i art. 9 Kpa - organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek), poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, jednakże nie jest to naruszenie mające wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i przedstawił swoje stanowisko. Nie odniesienie się do wszystkich twierdzeń strony mających wykazać jej interes prawny nie wpłynęło na ostateczny wynik sprawy i nie może stanowić podstawy do zmiany jej merytorycznej oceny. Skład orzekający uznaje, że zawarte w uzasadnieniu niniejszej decyzji odniesienie się do argumentów wnioskodawcy jest wystarczające dla prawidłowego załatwienia sprawy. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że argumenty przedstawione przez odwołującego się w toku postępowania, w tym w odwołaniu, nie potwierdziły aby przysługiwał mu interes w sprawie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz budowie drogi wewnętrznej, na części działek ew. nr [...] z obrębu [...], położonych przy ul. [...] na terenie [...] w W. Wnioskodawca powołał się w tym zakresie na przepisy, których nie można w niniejszej sprawie i w jej okolicznościach uznać za kreujące normę prawną, która w sprawie warunków zabudowy konkretyzuje prawa lub obowiązki tego wnioskodawcy. Użyte argumenty są na tyle ogólne, że świadczyć mogą jedynie o interesie faktycznym wnioskodawcy.
Organ II instancji również z urzędu nie stwierdził istnienia przepisów, które stanowiłyby o interesie prawnym odwołującego się w niniejszej sprawie. Niezależnie od uznania, że stanowisko organu I instancji odmawiające w niniejszej sprawie wnioskodawcy interesu prawnego, a przez to przymiotu strony, jest zasadne, uznać należy, że organ ten błędnie rozstrzygnął sprawę kończąc ją decyzją merytoryczną. Stwierdzenie, że wnioskodawca nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. skutkuje koniecznością umorzenia postępowania, a nie jego merytorycznym rozstrzygnięciem. Postępowanie administracyjne nie może być prowadzone bez wniosku uprawnionej strony - podmiotu posiadającego interes prawny. Takie postępowanie powinno być umorzone na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., stanowiącego, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Brak takiego rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji wymaga w tym zakresie korekty poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej na etapie postępowania odwoławczego zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. A. L. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2016 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że wydanie decyzji z [...] kwietnia 2016 r. nastąpiło z: 1) naruszeniami przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść decyzji, tj.:
- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 140 K.c., art. 144 K.c. w zw z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że nieruchomość skarżącego leży w obszarze oddziaływania zamierzonego obiektu objętego zaskarżoną decyzją, - art. 29 ustawy Prawo wodne, jako że planowana inwestycja może zmienić istniejące stosunki wodne z uwagi na powszechnie znany fakt, że inwestycja planowana jest w terenie bagiennym, tj o bardzo trudnych warunkach wodnych w związku z czym realizacja inwestycji może spowodować zakłócenie warunków wodnych na nieruchomości skarżącego, - art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska, jako że skarżącemu przysługuje ochrona jego nieruchomości przed hałasem, w szczególności że prace budowlane i wzmożony ruch pojazdów mechanicznych spowodują znaczący i nieodwracalny wzrost poziomu hałasu,
- art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej (ustawa o ochronie p.poż) który nakłada pod groźbą odpowiedzialności za naruszenie przepisów przeciwpożarowych na osoby korzystające z budynku lub terenu w tym przede wszystkim na jej właściciela obowiązek odpowiedniego stałego zabezpieczenia przed zagrożeniem pożarowym, - art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie p. poż. nakładający na właściciela budynku, obiektu lub terenu pozostałe obowiązki mające zapewnić prawidłową ochronę przeciwpożarową, - art. 6 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie p. poż. ponieważ przystąpienie do eksploatacji nowej budowli może nastąpić wyłącznie, gdy sprzęt, urządzenia pożarnicze i ratownicze oraz środki gaśnicze zapewniają skuteczną ochronę przeciwpożarową, - § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony p. poż. Budynków wskazujący, że w obiektach oraz na terenach przyległych do nich zabronione jest m. in. wykonywanie określonych czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, - § 4 ust. [...] pkt 1 rozporządzenia w sprawie ochrony p. poż. – mówiący, że właściciele budynków zobowiązani są do utrzymanie urządzeń przeciwpożarowych w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej, - § 22 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ochrony p. poż. - nakładający obowiązek zapewnienia odpowiedniej wydajności poboru wody, przy czym ust. 2, ust. 3, ust. 4 powyższego paragrafu 22 określają właściwe wymagane ciśnienie robocze w instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, - § 24 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ochrony p. poż. – przewidujący, że instalacja wodociągowa przeciwpożarowa musi być zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej; 2) naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania przed tym organem, podczas gdy z uwagi na uchybienia przepisom prawa materialnego i przepisom postępowania decyzja organu I instancji winna być zmieniona przez odmowę wydania warunków zabudowy, - art. 77 § 1, art. 80, art. 7 K.p.a. przez zebranie niepełnego materiału dowodowego sprawy i dokonanie niewłaściwej oceny dowodów, prowadzące do stwierdzenia że decyzja o warunkach zabudowy nie narusza praw i obowiązków skarżącego, - art. 8, art. 9, art. 107 § 3 K.p.a. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej decyzji oraz nieodniesienie się przez organ do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącego powoływanych w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że wskazane w skardze zarzuty nie są uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2016 r. nie narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym – w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionej decyzji – nie stwierdzono naruszeń przywołanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszeń prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Istota zarzutów skargi sprowadza się do tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ślad za organem I instancji uznało, że skarżący A. L. jako właściciel działek nr ew. [...] z obrębu [...] w W. na terenie [...] nie posiada statusu strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących na części działek nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w W. Powtórzenia wymaga za organem odwoławczym, że żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określa na gruncie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy szczególnych zasad ustalania kręgu stron postępowania. W konsekwencji zastosowanie znajduje ogólna zasada wyrażona w art. 28 K.p.a., zgodnie z którą stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest kategorią prawnomaterialną obejmującą uprawnienia i obowiązki strony oparte na prawie, a więc o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego. Przy czym interes prawny musi być indywidualny i realny, a więc znajdujący potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie danej normy prawa materialnego. W sprawie zagospodarowania przestrzennego prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane przez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni bezpośredni i rzeczywisty interes, a który zostaje naruszony postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Zasada ta wynika bezpośrednio z treści art. 6 ust. 2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Na gruncie powyższego przepisu w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, który podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie, że stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy mogą być, w zależności od okoliczności, zarówno właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących (graniczących) z terenem inwestycji, jak również właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Jednak uzyskanie statusu strony w postępowaniu nie jest związane z samym tylko faktem bycia właścicielem nieruchomości, gdyż o interesie prawnym tych osób przesądzać będzie zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 135/11; z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2105/10 – publ. Orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy zasadnie przyjęły organy, że obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje działek skarżącego. Nie jest też dopuszczalne utożsamianie obszaru analizowanego, wyznaczanego na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) z obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, gdyż obszar analizowany wyznaczany jest wyłącznie w celu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy, w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy w stosunku do istniejącej w sąsiedztwie. Nie jest trafne wywodzenie interesu prawnego z treści art. 140 K.c. Przepis ten stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Przepis ten wprowadza więc ograniczenia w możliwości korzystania z nieruchomości, w tym w możliwości jej zagospodarowania, przez jej właściciela. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że planowana inwestycja ograniczy sposób korzystania przez niego z jego nieruchomości. Prawo do zabudowy nieruchomości jest podstawowym prawem właściciela nieruchomości. Realizacja inwestycji na nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy nie wpływa na sposób gospodarowania nieruchomością skarżącego. Nie uzasadnia w żaden sposób istnienia interesu prawnego twierdzenie strony skarżącej, że zrealizowanie inwestycji spowoduje przekroczenie norm środowiskowych, poziomu hałasu, zwiększenie natężenia ruchu pojazdów mechanicznych, co spowoduje nieodwracalny wzrost poziomu hałasu. Twierdzenia takie mające charakter przewidywania zdarzeń nie stanowią wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Ta sama argumentacja dotyczy zarzutu skarżącego wywodzonego z art. 29 ustawy Prawo wodne, iż inwestycja może zmienić istniejące stosunki wodne, zatem tu też ma miejsce przewidywanie zdarzeń. Nie może być również skuteczny zarzut oparty na art. 144 K.c., gdyż ochrona przewidziana w tym przepisie dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości obejmuje wyłącznie zjawiska już występujące, a nie przyszłe i hipotetyczne, a więc zasadnie można się na nią powoływać najwcześniej na etapie budowy obiektów. Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 1985 r. (sygn. II CR 149/85, publ. OSNC 1986/10/162) ocena "przeciętnej miary", o której mowa w art. 144 K.c. może być dokonana tylko na podstawie obiektywnych warunków występujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, iż ich przestrzeń w razie realizacji inwestycji może zostać ograniczona. Przepis ten nie może być zatem źródłem interesu prawnego uzasadniającego uznanie za stronę w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Reasumując powyższe rozważania należy uznać, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. i w zw. z art. 140 i art. 144 K.c., gdyż organy obu instancji zasadnie przyjęły, że strona skarżąca nie ma interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji, a skoro tak – to nie mogły zostać naruszenie jej prawa do ochrony własności w tym postępowaniu. Nie jest też zrozumiałe wywodzenie interesu prawnego z art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Przepis ten nakłada, pod groźbą odpowiedzialności za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, na osoby korzystające z budynku lub terenu w tym przede wszystkim na jej właściciela obowiązek odpowiedniego jej stałego zabezpieczenia przed zagrożeniem przeciwpożarowym. Żadne z postanowień decyzji o warunkach zabudowy nie wskazują na ingerencję w nieruchomość strony skarżącej w rozumieniu tegoż przepisu. To samo dotyczy art. 4 ust. 1 cyt. ustawy nakładającego na właściciela budynku, obiektu lub terenu pozostałe obowiązki mające zapewnić prawidłową ochronę przeciwpożarową; art. 6 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy wymagającego przystąpienia do eksploatacji nowej budowli wyłącznie, gdy sprzęt, urządzenia pożarnicze i ratownicze oraz środki gaśnicze zapewniają skuteczną ochronę przeciwpożarową. Powyższe argumenty odnoszą się także do zarzutów naruszenia § 4 ust. 1 i § 22 ust. 1 oraz § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, które uznać należy za niezasadne z tychże przyczyn. Przekonanie strony skarżącej o posiadaniu interesu prawnego nie może być utożsamiane z jego rzeczywistym posiadaniem. Posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy bowiem od subiektywnej oceny tego podmiotu w tym zakresie, jako że okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 K.p.a., co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło. Zdaniem sądu organ w sposób wyczerpujący i kompleksowy rozstrzygnął wszystkie zarzuty podnoszone w toku postępowania przez skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu. Dalej w sposób należyty i wyczerpujący przedstawił argumenty przemawiające za oceną, że w sprawie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie stwierdzono zaistnienia podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jedynie niewłaściwie rozstrzygnął o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji, albowiem stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, czyli organ właściwy w sprawie wznowienia, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyny wznowienia wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. Przekładając tę regulację na stan sprawy należy wskazać, że Zarząd [...] W. po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (postanowienie z [...] marca 2015 r. o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2014 r. stanowiące podstawę do przeprowadzenia m. in. postępowania co do przyczyny wznowienia) wydał decyzję, w której odmówił uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2014 r. o warunkach zabudowy, stwierdzając brak podstawy do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Zatem organ odwoławczy, w świetle zaprezentowanego stanowiska, winien rozstrzygnąć – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zauważone z urzędu uchybienie, Sąd ocenił w kategorii naruszenia, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy i sytuację skarżącego. Skoro Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło