II SA/Wa 1584/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-01

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz, Danuta Kania, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby wynoszący 4 lata, 5 miesięcy i 13 dni (stanowiący ok. 18% całego stażu służby) na rzecz totalitarnego państwa może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co jest jedną z przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów obniżających wysokość emerytury?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynoszący 4 lata, 5 miesięcy i 13 dni, stanowiący około 18% całego stażu służby, nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponieważ przesłanki z art. 8a ust. 1 muszą być spełnione łącznie, a pierwsza z nich nie została spełniona, organ prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów obniżających wysokość emerytury.
Stan faktyczny
Skarżący B.K. wystąpił o wyłączenie stosowania przepisów obniżających jego emeryturę, powołując się na art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ odmówił, uznając, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa (4 lata, 5 miesięcy i 13 dni) nie jest "krótkotrwały", a także nie wykazał on służby z narażeniem życia lub zdrowia. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016r., poz. 708 ze zm.), dalej jako: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...)", odmówił wyłączenia stosowania wobec B. K. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. (data wpływu do organu: [...] listopada 2017 r.) B. K. wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). W uzasadnieniu wniosku szczegółowo przedstawiono przebieg służby wnioskodawcy powołując się m.in. na fakt ukończenia dwóch kursów szyfrowych oraz mianowania w 2001 r. na stanowisko Asystent - szyfrant [...]. Ponadto wskazano na kilkukrotne wyróżnienia wnioskodawcy za szczególne osiągnięcia, inicjatywę w służbie oraz wzorowe realizowanie obowiązków służbowych. Poinformowano również, iż z uwagi na pełnioną służbę, w dniu [...] kwietnia 2012 r. Rejonowa Komisja Lekarska z siedzibą w [...] Oddziale SG w [...], zaliczyła wnioskodawcę do III grupy inwalidzkiej. Podniesiono, że wnioskodawca od rozpoczęcia swojej służby w 1980 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie sprawował funkcji związanej z przestępczą działalnością przeciwko obywatelom i przeciwko Państwu Polskiemu, natomiast jego służba wiązała się wyłącznie z wykonywaniem zadań mających na celu ochronę granicy Państwa Polskiego. Organ wskazał, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w [...] Oddziale Straży Granicznej w dniu [...] czerwca 2004 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ww. ustawy, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Z pisma z dnia [...] maja 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tj. informacji o przebiegu służy nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)", w okresie służby od dnia [...] maja 1980 r. do dnia [...] listopada 1984 r. Całkowity okres służby ww. wynosi 24 lata, 2 miesiące i 10 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 4 lata, 5 miesięcy i 13 dni. Do wysługi emerytalnej został zaliczony również okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej, który trwał 1 rok 6 miesięcy i 10 dni. Organ wskazał następnie, że z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z dnia [...] lutego 2018 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby. Organ podał, że w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] informację o przebiegu służby wnioskodawcy przekazał Komendant Główny Straży Granicznej. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że były funkcjonariusz po dniu [...] września 1989 r. rzetelnie, sumiennie, terminowo i z pełnym zaangażowaniem wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w SG. O powyższym świadczą liczne informacje zawarte w opiniach służbowych oraz we wnioskach o mianowanie na wyższe stopnie służbowe. Ponadto za wzorową realizację obowiązków służbowych wnioskodawca był wielokrotnie wyróżniany pochwałą w rozkazie, nagrodami pieniężnymi, nagrodą rzeczową, przyznawano mu również zwiększony dodatek służbowy. W materiałach dowodowych nie stwierdzono informacji o wymierzeniu wnioskującemu kar dyscyplinarnych, brak jest również dokumentów odnoszących się do zdarzeń z narażeniem zdrowia i życia. Wnioskodawca orzeczeniem komisji lekarskiej zaliczony został do III grupy inwalidzkiej, a inwalidztwo pozostawało w związku ze służbą. Organ wskazał następnie, że na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Organ zaznaczył, iż "krótkotrwałość" jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak stosując wykładnię językową należy stwierdzić, że pojęcie "krótkotrwały" oznacza: nietrwały, przelotny lub chwilowy. Pojęcie "rzetelności" w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Z kolei zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. "Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie organu zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ stwierdził, iż służba wnioskodawcy pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 4 lat, 5 miesięcy i 13 dni, co stanowi około 18% całego okresu służby. Okres ten zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ nie zakwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu [...] września 1989 r. W opinii KGSG ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w SG, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby. Przy czym sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych SG i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Organ wskazał również, że wnioskodawca nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Postawa i osiągnięcia wnioskodawcy w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie organu nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z ww. przepisu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. B. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra SWiA z dnia [...] lipca 2018r. zarzucając: 1) rażącą obrazę art 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że: - krótkotrwała służba obejmuje okres wyłącznie do kilku miesięcy, podczas gdy w rzeczywistości przesłanka krótkotrwałości, może obejmować okres kilku lat w zależności od okoliczności sprawy oraz należy rozpatrywać ją indywidualnie, mając na uwadze okres całej służby skarżącego, a także okres życia skarżącego i przyczyny jego odejścia ze służby; - rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, oznacza wykonywanie ich w sposób wzorowy, ponadprzeciętny, związany z wykazywaniem inicjatywy w realizowaniu obowiązków dodatkowych, zaś zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" określa kolejny warunek spełnienia tej przesłanki, podczas gdy prawidłowa wykładania systemowa definiuje pojęcie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jako wykonywanie ich w sposób odpowiadający wymaganiom, sumiennie, zaś określenie "w szczególności" oznacza najistotniejszy lub jeden z najistotniejszych przykładów, który nie determinuje, a jedynie może wpływać na wypełnienie przesłanki z art. 8a § 1 ust. 2 ustawy; 2) obrazę przepisów postępowania administracyjnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez: - nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, w tym dokonanie nieprawidłowej oceny informacji KGSG dotyczącej przebiegu służby, z której wynika, iż skarżący wykonywał służbę rzetelnie, z wielkim zaangażowaniem; - nie uwzględnienie okoliczności otrzymania przez skarżącego licznych wyróżnień, uzasadniających spełnienie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku"; - nie uwzględnienie utraty zdrowia przez skarżącego wskutek służby, wskazującej, iż skarżący wykonywał zadania i obowiązki po dniu [...] września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia; - ustalenie, iż okres 4 lat 5 miesięcy i 13 dni pełnienia służy w totalitarnym państwie przez skarżącego jest okresem długotrwałym, podczas gdy w skali całego życia skarżącego, jak i w skali okresu całej jego służby, okres ten jest krótkotrwały. Z uwagi na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W motywach skargi pełnomocnik przedstawił obszerną argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra SWiA z dnia [...] lipca 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec B. K. art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270). Powołana ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Zgodnie z art. 15c ust. 1 ww. ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie natomiast do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Przesłanki wymienione w art. 8a ust. 1 ww. ustawy muszą być spełnione łącznie, bowiem ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, jednak wymaga zbadania, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405). Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) zawierający przesłanki oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne. Obowiązkiem organu jest dokonanie interpretacji tych pojęć, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy. Przepis art. 8a ust. 1 ww. ustawy zawiera trzy pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" oraz "szczególnie uzasadniony przypadek". W przypadku ustalenia przez organ wystąpienia powyższych przesłanek w danej sprawie, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ może wyłączyć stosowanie przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ dokonał wykładni pojęć niedookreślonych wymienionych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy, stosując - prawidłowo -wykładnię językową, której pierwszeństwo w stosunku do pozostałych rodzajów wykładni jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II CSK 518/14, publ. LEX nr 1754050). Wbrew zarzutom skargi organ nie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "krótkotrwała" służba obejmuje wyłącznie okres kilku miesięcy czy kilku tygodni. Organ wskazał jak rozumie ww. pojęcie odwołując się do definicji słownikowych. Stwierdził następnie, że "krótkotrwałość" musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, jednak z zastrzeżeniem rozpatrywania tego pojęcia zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym - jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Stanowisko to zasługuje na aprobatę. Organ trafnie również wskazał, że pojęcie rzetelności odnośnie postawy i realizacji obowiązków zawodowych należy rozumieć jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie pracy, natomiast sfomułowanie "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia" to dodatkowy kwalifikator, który może mieć wpływ na ocenę służby funkcjonariusza. Organ ocenił również wystąpienie przesłanek zawartych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy. Okoliczności te zostały ustalone w oparciu materiał dowodowy zgromadzony i rozpatrzony w sposób adekwatny do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wydaną w sprawie decyzję organ należycie uzasadnił - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ze sporządzonej przez IPN informacji o przebiegu służby z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] wynika, że skarżący w okresie od dnia [...] maja 1980 r. do dnia [...] listopada 1984 r., tj. przez okres 4 lat, 5 miesięcy i 13 dni pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Skarżący został zwolniony ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] czerwca 2004 r. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że całkowity okres służby skarżącego wyniósł 24 lata, 2 miesiące i 10 dni, z czego okres 4 lat, 5 miesięcy i 13 dni to służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ww. ustawy, należy podzielić stanowisko organu, że skarżący nie spełnia ww. przesłanki koniecznej do zastosowania art. 8a ww. ustawy, tj. przesłanki krótkotrwałej służby, o której mowa w art. 13b ustawy, przed dniem [...] lipca 1990 r. Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna - Warszawa 1992 r.) "krótkotrwały" to przelotny, przemijający. Z kolei według "Słownika wyrazów bliskoznacznych" (Wydawnictwo Wiedza Powszechna - Warszawa 1988 r.) "krótkotrwały" to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Ma zatem rację organ, że zarówno długość okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunek długości okresu tej służby do ogólnego okresu służby, powinny wykazywać zdecydowaną przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można uznać za "krótkotrwałą". W sytuacji natomiast, w której z okresu 24 lat, 2 miesięcy i 10 dni ogólnego stażu służby około 18% pełnione było na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ust. 1 ww. ustawy, nie można mówić o krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ nie zakwestionował faktu, że skarżący pełnił służbę rzetelnie po dniu [...] września 1989 r. W tym zakresie oparł się w szczególności na "Informacji dotyczącej przebiegu służby" KGSG z dnia [...] marca 2018 r., w której wskazano, że skarżący rzetelnie, sumiennie, terminowo i z pełnym zaangażowaniem wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w SG. Podano również, że za wzorową realizację zadań skarżący był wielokrotnie wyróżniany pochwałą w rozkazie, nagrodami pieniężnymi, nagrodą rzeczową. Przyznawano mu również zwiększony dodatek służbowy. Jednocześnie organ stwierdził, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, aby skarżący pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia. Również w ww. "Informacji" KGSG wskazano, że "brak jest dokumentów odnoszących się do zdarzeń z narażeniem życia i zdrowia". Wskazać przy tym należy, że twierdzenia pełnomocnika skarżącego odnośnie pełnienia przez skarżącego - w okresie od [...] maja 1991 r. do dnia [...] czerwca 2004r. w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.), nie zostały poparte stosowną dokumentacją. Z kolei z okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego nie można bezpośrednio wnioskować, iż pełnił on służbę z narażeniem życia lub zdrowia. Kwestia ta nie ma jednak przesądzającego znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem w przypadku skarżącego organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań. Kluczowe w sprawie pozostaje to, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), a tylko łączne spełnianie przesłanek wymienionych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy, przy zaistnieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku", umożliwia zastosowanie bardziej korzystnych zasad ustalenia wysokości świadczenia z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Przy czym, jak stwierdził organ, w niniejszej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu. W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Nie można również przyjąć, że w toku postępowania doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło