II SA/Wa 1230/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] Służby Ochrony Państwa (SPO) A. G. (funkcjonariusz, skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta Służby Ochrony Państwa nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza z dniem [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] SOP A. G. w dniu [...] marca 2018 r. otrzymał pisemną propozycję określającą nowe warunki pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa. W przysługującym 14-dniowym terminie funkcjonariusz nie złożył oświadczenia określonego w art. 359 ust. 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138, z późn. zm.) dalej ustawa o SOP. Wobec powyższego Komendant Służby Ochrony Państwa wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza z dniem [...] lipca 2018 r. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 359 ust. 2 pkt 2, ust. 4 i ust. 8 w zw. z ust. 9 i ust. 12-13 ustawy o SOP. Powyższy rozkaz personalny funkcjonariusz otrzymał w dniu [...] maja 2018 r., zaś w dniu [...] maja 2018 r., tj. w przysługującym terminie, wniósł od niego odwołanie, wskazując wprost, że: "podjęcie decyzji o nie przyjmowaniu stanowiska służbowego uważa za błąd", a zwolnienie ze służby może poważnie skomplikować sytuację ekonomiczną jego rodziny. Jednocześnie funkcjonariusz zgłosił gotowość pełnienia dalszej służby w Służbie Ochrony Państwa, zwracając uwagę na swoją przydatność, wynikającą z posiadanego długoletniego doświadczenia i wiedzy zdobytej w trakcie dotychczasowej służby na różnych stanowiskach. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał między innymi, że w związku z likwidacją Biura Ochrony Rządu i powołaniem z dniem [...] lutego 2018 r. Służby Ochrony Państwa, zaistniała konieczność rozważenia możliwości służbowego wykorzystania [...] SOP A. G. w strukturze organizacyjnej nowej formacji. Zgodnie z art. 359 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138, z późn. zm.), funkcjonariusze pełniący służbę w BOR w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy oraz pracownicy BOR stają się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami SOP z utrzymaniem dotychczasowych warunków służby lub pracy, zachowując ciągłość służby lub pracy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, stosunki służbowe funkcjonariuszy oraz stosunki pracy pracowników SOP wygasają: 1) po upływie 5 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli funkcjonariusz albo pracownik SOP w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie otrzyma od Komendanta SOP pisemnej propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby albo pracy lub warunki płacy; 2) po upływie 3 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz albo pracownik SOP złoży oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji, o której mowa w pkt 1, jednak nie później niż po upływie 5 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z ust. 3 ww. artykułu, Komendant SOP, przedstawiając propozycję, o której mowa w ust. 2 pkt 1, bierze pod uwagę przebieg służby lub pracy w BOR oraz przydatność do służby lub pracy w SOP, a w odniesieniu do funkcjonariuszy - dodatkowo spełnianie warunków, o których mowa w art. 68. Stosownie do ust. 4 ww. artykułu, funkcjonariusz albo pracownik SOP, któremu Komendant SOP przedstawił propozycję, o której mowa w ust. 2 pkt 1, składa w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia tej propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji pełnienia służby albo zatrudnienia. Jak wynika z akt sprawy, [...] SOP A. G. otrzymał w dniu [...] marca 2018 r. propozycję określającą nowe warunki pełnienia służby w SOP, co jest zgodne z art. 359 ust. 2-4 ustawy o Służbie Ochrony Państwa. W terminie 14 dni funkcjonariusz nie złożył oświadczenia o przyjęciu albo odmowie przyjęcia tej propozycji, co jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji pełnienia służby. Realizując kompetencje wynikające z brzmienia art. 359 ust. 2 - 4 ustawy o Służbie Ochrony Państwa, Komendant Służby Ochrony Państwa wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdzający wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza z dniem [...] lipca 2018 r. Komendant SOP w stanowisku z dnia [...] maja 2018 r. stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny jest dopełnieniem wymogu formalnego, do którego zobowiązuje organ powołany powyżej przepis art. 359 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Ochrony Państwa. Natomiast oceniając gotowość funkcjonariusza do podjęcia dalszej służby, organ wskazał, że jest ona spóźniona, bowiem [...] SOP A. G. w zagwarantowanym 14-dniowym okresie, przedstawioną mu propozycję rozważył i odmówił jej przyjęcia. W rozpatrywanej sprawie zdaniem Ministra podkreślenia wymaga, że niezłożenie przez funkcjonariusza oświadczenia o przyjęciu propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby skutkuje wygaśnięciem stosunku służbowego po upływie 3 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz SOP nie złożył oświadczenia. Data wygaśnięcia stosunku służbowego [...] SOP A. G., jak słusznie wskazał Komendant Służby Ochrony Państwa, przypada na dzień [...] lipca 2018 r. Komendant SOP stwierdza wygaśnięcie stosunku służbowego w drodze rozkazu personalnego (art. 359 ust. 9 ustawy o Służbie Ochrony Państwa). Zgodnie natomiast z art. 359 ust. 8 ustawy o Służbie Ochrony Państwa, wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby. Uwzględniając powyższe Minister, stwierdził, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Komendanta Służby Ochrony Państwa został wydany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Skargę na powyższe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Wniósł o rozważenie przez Ministra uchylenia w trybie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. i poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] kwietnia 2018 r., jako decyzji wydanych przedwcześnie. Wskazał, że propozycja nowych warunków służby z dnia [...] marca 2018 r., w której zaproponowano [...] SOP A. G. objęcie stanowiska służbowego Starszego Specjalisty w Wydziale [...] Zarządu [...] Służby Ochrony Państwa, nie zawierała wskazania na szczegółowy zakres obowiązków i czynności służbowych, które objąć miałby [...] SOP A. G. Względem skarżącego nie rozpoczął zatem bieg 14-dniowy termin określony w art. 359 ust. 4 ustawy o Służbie Ochrony Państwa dla złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odmowie przyjęcia nowych warunków służby w SOP. Termin rozpocznie bowiem swój bieg dopiero po uzupełnieniu ww. propozycji z dnia [...] marca 2018 r. Konsekwentnie, skoro propozycja nowych warunków służby nie zawierała określenia istotnego elementu warunków służby w postaci zakresu obowiązków, brak złożenia oświadczenia skarżącego nie może być intepretowany na podstawie art. 359 ust. 4 zd. 2 ustawy o Służbie Ochrony Państwa, jako odmowa przyjęcia nowych warunków służby. Nowe warunki służby muszą być bowiem dopiero dookreślone poprzez wskazanie zakresu jego czynności na oferowanym stanowisku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r. odpowiadają prawu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 359 ust. 2 pkt 2, ust. 4 i 8 w zw. z ust. 9 i ust. 12-13 ustawy o SOP. Zgodnie z art. 359 ust. 4 ustawy o SOP funkcjonariusz albo pracownik SOP, któremu Komendant SOP przedstawi propozycję, o której mowa w ust. 2 pkt 1, składa w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji pełnienia służby. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżącemu pisemna propozycja określająca nowe warunki służby została przedstawiona w dniu [...] marca 2018 r. Funkcjonariusz w terminie 14 dni od dnia otrzymania propozycji nie złożył oświadczenia o przyjęciu albo odmowie przyjęcia nowych warunków służby, co zgodnie z treścią art. 359 ust. 4 ustawy o SOP jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby. W tym miejscu należy rozważyć, czy termin 14 dni do złożenia oświadczenia jest terminem prawa materialnego. W nauce prawa pojęcie termin stanowi zastrzeżenie dodatkowe czynności prawnej, przez które jej skutek zostaje ograniczony w czasie (por. A. Wolter: Prawo Cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1967, s. 268). Termin w stosunkach administracyjnoprawnych ma istotne znaczenie prawne i wprowadzany jest do konstrukcji instytucji prawnej zarówno przez przepisy prawa materialnego, jak i przepisy prawa procesowego. O charakterze terminu decyduje jego funkcja w obrocie prawnym. Nauka prawa rozróżnia terminy materialne i terminy procesowe. Okresy, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotów w ramach administracyjnoprawnych stosunków materialnych, stanowią terminy materialne. Określają one i zarazem stabilizują sytuację prawną podmiotów, których pozycja zostaje określona przede wszystkim wprost na podstawie przepisów prawa i związanych z tym zdarzeń, dla których czas odgrywa zasadniczą rolę. Terminy prawa materialnego są, co do zasady, nieprzywracalne, a ich przywrócenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy prawa określające dany termin. Uchybienie terminowi prawa materialnego powoduje taki skutek, że wygasają roszczenia uprawnionego. Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się do różnych płaszczyzn skutków prawnych ich uchybienia. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Natomiast uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skutków czynności procesowej od zachowania terminu. Zaklasyfikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej lub ustawie procesowej. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy uznać, że termin określony w art. 359 ust. 4 ustawy o SOP jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Jak już wyżej wskazano skarżący odmówił przyjęcia nowych warunków służby. Z art. 359 ust. 2 pkt 2 ustawy o SOP wynika, że w wypadku złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia propozycji nowych warunków służby, stosunek służbowy wygasa po upływie 3 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji. Skoro więc skarżący po otrzymaniu propozycji nowych warunków służby nie zajął wobec nich stanowiska – nie złożył oświadczenia od przyjęcia lub odmowie przyjęcia w przewidzianym terminie 14 dni to należy uznać zgodnie z wyżej przedstawionymi regulacjami, że skarżący odmówił przyjęcia nowych warunków, wobec powyższego Komendant SOP na podstawie art. 359 ust. 9 w zw. z art. 359 ust. 2 pkt 2 ustawy o SOP uprawniony był do wydania rozkazu personalnego stwierdzającego wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem [...] lipca 2018 r. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że wraz z nowymi warunkami pełnienia służby skarżącemu winien być przedstawiony jego zakres obowiązków, który w ocenie Sądu jest rzeczą wtórną. Z pisma z dnia [...] marca 2018 r. przedstawiającego nowe warunki służby wynika, że skarżący miał objąć stanowisko służbowe starszego specjalisty w Wydziale [...] Zarządu [...] Służby Ochrony Państwa. W piśmie tym przedstawiono mu również grupę uposażenia, wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat, uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego, uposażenie zasadnicze według stopnia, dodatek specjalny, dodatek za szczególne kwalifik., warunki lub m-ce sł. Tak więc skarżący miał świadomość jakie obejmie stanowisko, jak to stanowisko jest umiejscowione w strukturze SOP. Tak więc w ocenie Sądu znane były skarżącemu nowe warunki służby. Podkreślenia wymaga również fakt, że w odwołaniu skarżący nie powoływał się na żadne nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiłyby skarżącemu złożenie w terminie 14 dni powyższego oświadczenia. W odwołaniu skarżący wskazał, że podjęcie decyzji o nie przyjmowaniu stanowiska służbowego uważa za błąd, a podejmując decyzję kierował się emocjami i faktem trzydziestoletnich doświadczeń związanych ze zmianami i zawirowaniami wokół formacji. Tak więc to nie fakt nie wskazania zakresu obowiązku zaważył na niezłożeniu przez niego oświadczenia. Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.