II SA/Rz 1078/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-02-16
Skład orzekający: WSA Ewa Partyka, WSA Krystyna Józefczyk, WSA Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji ustalającej odszkodowanie, które polegało na błędnym wskazaniu siedziby zobowiązanego do wypłaty, narusza prawo, jeśli błędnie wskazanym podmiotem był oddział osoby prawnej, a nie sama osoba prawna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji ustalającej odszkodowanie, polegającej na błędnym wskazaniu siedziby zobowiązanego do wypłaty (oddział zamiast osoby prawnej), było zasadne. Osobowość prawną posiada spółka akcyjna, a nie jej oddział, co wynika z przepisów Kodeksu spółek handlowych i Kodeksu postępowania administracyjnego. Błędne oznaczenie strony postępowania, które nie posiada osobowości prawnej, kwalifikuje się jako oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewody utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji ustalającej odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości. Omyłka polegała na błędnym wskazaniu w sentencji decyzji jako zobowiązanego do wypłaty odszkodowania oddziału spółki, zamiast samej spółki akcyjnej. Skarżąca podniosła zarzut nieuprawnionej zmiany strony postępowania. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki -skargę oddala-
Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda [.] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] marca 2016 r., nr [.] o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] stycznia 2016 r. nr [.]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.".)
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że decyzją z dnia [.] stycznia 2016 r., nr [.] Prezydent Miasta [.] ustalił odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w obr. [.] [.], oznaczonej jako działka nr 156 - w związku z założeniem i przeprowadzeniem sieci gazociągów przesyłowych w kwocie 689.202.00 zł, zobowiązując do jego wypłaty.
Postanowieniem z dnia [.] marca 2016 r., nr [.] Prezydent Miasta [.] sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [.] stycznia 2016 r., nr [.], w ten sposób, że w sentencji decyzji na str. 1 w wersach 1, 2 punktu II, zamiast " o zobowiązaniu P. S.A. w [.] Oddział w [.]" wpisał "o zobowiązaniu P. S.A. w [.]".
W zażaleniu skarżąca wskazała, że organ w sposób nieuprawniony zmienił stronę postępowania.
Wojewoda [.] opisanym na wstępie postanowieniem zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, co do oczywistości omyłki, która polegała na wadliwym wskazaniu siedziby zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.
W dniu 11 lipca 2016 r. skarżąca wniosła skargę, w której jako przedmiot zaskarżenia wskazała między innymi powyższe postanowienie. Argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi dotyczą w głównej mierze zasadności decyzji Wojewody [.] z dnia [.] czerwca 2016 r., nr [.], która stanowiła obok postanowienia drugi przedmiot skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Pomimo dość lakonicznych uzasadnień postanowień obydwu instancji w ocenie Sądu nie naruszają one prawa w sposób o jakim wyżej mowa, więc nie było podstaw do uchylenia zaskarżonych orzeczeń.
Szczegółowa analiza akt postępowania w tym treści pełnomocnictwa i kopii odpisu pełnego z KRS załączonych do wniosku z dnia [.] sierpnia 2011 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że stroną postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości było P. S.A. w [.] – osoba prawna a nie oddział tej osoby. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1578, dalej k.s.h.) w art. 12 osobowość prawną przyznaje spółce akcyjnej a nie jej oddziałowi. Ten atrybut spółka uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Według art. 29 K.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również nieposiadające osobowości prawnej.
Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje osobowości prawnej oddziałowi spółki akcyjnej. W świetle powyższego nie może budzić żadnej wątpliwości, że posługiwanie się po oznaczeniu spółki akcyjnej dodatkowym oznaczeniem w postaci podania konkretnego oddziału spółki, może mieć jedynie znaczenie "wewnętrzne" np. dla celów księgowych spółki. Nie wywiera jednak w tzw. "obrocie zewnętrznym" żadnych skutków prawnych, w szczególności nie czyni to z tego oddziału strony postępowania, skoro stroną postępowania administracyjnego jest osoba prawna- spółka akcyjna, która nie jest przecież państwową ani samorządową jednostką organizacyjną czy organizacją społeczną. To, że organ prowadząc postępowanie posługiwał się przy oznaczeniu strony dodatkowym opisem przez podanie oddziału Spółki, z którego działalnością wiązał się przedmiot postępowania, nie uczyniło z tego oddziału strony postępowania, którą od początku do końca była osoba prawna – P. S.A. w [.], reprezentowana przez pełnomocnika – pracownika tej Spółki, w chwili udzielenia pełnomocnictwa, jak wynika z jego treści – sprawującego funkcję Dyrektora Ekonomiczno – Finansowego Oddziału w [.]. Pełnomocnictwa udzielili działając w łącznej reprezentacji, zgodnie z zasadami reprezentacji dwaj członkowie zarządu spółki akcyjnej – prezes i wiceprezes.
W świetle przytoczonych unormowań prawnych nie powinno budzić wątpliwości, że podmiotem, który realizował inwestycję celu publicznego – sieć gazową, na którego rzecz nastąpiło ograniczenie prawa własności w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jest osoba prawna a nie jej oddział, który nie posiada osobowości prawnej. To spółka akcyjna była stroną postępowania, bo to jej interesu prawnego i obowiązku dotyczy decyzja odszkodowawcza, mimo że wiąże się z działalnością tej Spółki prowadzoną w formie konkretnego jej oddziału.
Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Skoro stroną postępowania była spółka akcyjna a podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania może być w przypadku decyzji odszkodowawczej tylko strona postępowania, zbędne było korzystanie przy jej określaniu z oznaczeń, które mogłyby sugerować, że stroną tą byłby nieposiadający osobowości prawnej oddział spółki. Takie oznaczenie w świetle dokumentów załączonych do wniosku i przywołanych unormowań prawnych w ocenie Sądu kwalifikowało się jako oczywista omyłka, stąd zasadnie zostały sprostowane.
Mimo, że uzasadnienie postanowienia II instancji było nie do końca prawidłowe (bo siedziba spółki została wskazana prawidłowo), zaś uzasadnienie I instancji zbyt lakoniczne, ostatecznie nie naruszają one prawa w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a., co obligowało Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło