II SA/Rz 212/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-04-03

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oboje rodzice składają wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego, a toczy się postępowanie rozwodowe i wydano postanowienie o zabezpieczeniu miejsca zamieszkania dzieci przy matce, organ powinien odmówić przyznania świadczenia ojcu, który pierwszy złożył wniosek, opierając się wyłącznie na oświadczeniu matki i jednostronnym wywiadzie środowiskowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dziećmi. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego ojcu, który pierwszy złożył wniosek, oparta jedynie na jednostronnym wywiadzie środowiskowym i postanowieniu o zabezpieczeniu miejsca zamieszkania dzieci przy matce, była przedwczesna i naruszała przepisy postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego L. S. na dzieci K.S. i L.S. L. S. złożył wniosek jako pierwszy. Drugi wniosek złożyła matka dzieci, M. S., która dołączyła postanowienie sądu o zabezpieczeniu miejsca zamieszkania dzieci przy niej na czas trwania postępowania rozwodowego. Organy odmówiły przyznania świadczenia ojcu, uznając, że opiekę sprawuje wyłącznie matka, opierając się na jej oświadczeniu i jednostronnym wywiadzie środowiskowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego L. S. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. zarządza zwrot na rzecz skarżącego L. S. kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...].09.2018 roku, znak: [...] w sprawie odmowy przyznania L.S. ( dalej: "skarżący") świadczenia wychowawczego na dziecko K.S. ur. 16.01.2008 r. oraz L.S.ur. 2.08.2013 r. Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 27 lipca 2018 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w m wpłynął wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: K.S. ur. 16.01.2008 r. oraz L.S.ur. 2.08.2013 r. Wniosek został złożony w formie elektronicznej. W dniu 3 września 2018 roku wpłynął wniosek M. S. o ustalenie świadczenia wychowawczego na dzieci: K.S. ur. 16.01.2008 r. oraz L. S. ur. 2.08.2013 r . Do wniosku M. S. dołączyła postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia wydane przez Sąd Rejonowy w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich Sygn. akt [...] z dnia 22 sierpnia 2017 roku. Decyzją z dnia [...].09.2018 roku, znak: [...]Wójt Gminy odmówił skarżącemu przyznania świadczenia wychowawczego. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszanie art 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm.; dalej: "ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci"), wskazując, że przysługiwało mu świadczenie jako pierwszemu z rodziców, który taki wniosek złożył. Rozpoznając odwołanie Kolegium utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Powołując się na treść zarzucanego przepisu wskazało, że w przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Organ ustalił, że małżonkowie M. i L. S. są w trakcie rozprawy rozwodowej i nie jest ustalone w sposób formalny sprawowanie opieki nad dziećmi. M. S. zwróciła się do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie zabezpieczenia przed skierowaniem wniosku o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach małoletnich K. i L. S. Sąd Rejonowy w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem sygn. akt [...] z dnia 22 sierpnia 2017 roku, udzielił zabezpieczenia w ten sposób, że na czas trwania postępowania opiekuńczego miejscem zamieszkania dzieci ustanowił miejsce zamieszkania ich matki. Jednocześnie zakazał L. S. wywiezienia dzieci poza granice Rzeczypospolitej Polskiej bez zgody sądu opiekuńczego oraz zobowiązał do łożenia na rzecz małoletnich dzieci alimentów w łącznej kwocie 1100 zł miesięcznie. Na tej podstawie organ zgodził się z przyznaniem wnioskowanego świadczenia na rzecz matki. W uzasadnieniu wskazał, że fakt wspólnego zamieszkiwania oraz wyjazdy z dziećmi na wycieczki oraz imprezy kulturalne i sportowe nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, iż skarżący sprawuje opiekę nad dziećmi. Zdaniem organu II instancji stawiany organowi I instancji zarzut, że przy podejmowaniu decyzji uwzględnił w/w postanowienie Sądu Rejonowego w [....], które nie rozstrzyga o władzy rodzicielskiej a jedynie o miejscu zamieszkania dzieci nie może mieć żadnego znaczenia gdyż wszyscy zamieszkują w jednym domu. W skardze do Sądu skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 4 w zw. z art. 22 w zw. z art. 15 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego błędną wykładnię, i stwierdzenie, że świadczenie wychowawcze na dzieci przysługuje osobie, która legitymuje się postanowieniem zabezpieczającym miejsce zamieszkania dzieci, a nie osobie, która faktycznie sprawuje opiekę nad dziećmi przez co organ błędnie stwierdził, że skarżący nie wywiązał się ze swoich obowiązków względem dzieci w sposób prawidłowy; 2) obrazę przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 9 K.p.a., poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i nie poinformowanie skarżącego o konsekwencjach jego odmowy przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego; 3) obrazę przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a. poprzez zaniechanie prawidłowego ustalenia przesłanek warunkujących przyznanie skarżącemu świadczenia wychowawczego i w konsekwencji uznanie, że skarżącemu należy odmówić prawa do świadczenia wychowawczego podczas gdy skarżący pierwszy złożył wniosek o przyznanie tego świadczenia, a rodzice małoletnich wspólnie sprawują opiekę faktyczną nad dziećmi. Na tych podstawach i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a, c P.p.s.a. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, w oparciu o art. 135 P.p.s.a. o uchylenie w całości decyzji Wójta Gminy z dnia [...].09.2018 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, w oparciu o art. 200 P.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg. norm prawem przewidzianych. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii II Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów z siedzibą w z dnia 16 listopada 2018 wydanej do sprawy zawisłej przez Sądem Okręgowym sygn. akt [...] wskazując, że dowód ten stał się znany już po wydaniu decyzji, a jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie. W uzasadnieniu podał, że w wyniku dokonanych ustaleń stwierdzono, że opiekę nad dziećmi sprawuje matka, skarżący odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Ponadto małżonkowie są w trakcie sprawy rozwodowej, a na czas toczącego się postępowania miejsce pobytu dzieci zostało ustalone na podstawie środka zabezpieczającego przy matce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz.2107 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego, które uzasadniają jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest odmowa przyznania świadczenia wychowawczego jednemu z rodziców w sytuacji złożenia wniosku przez obydwojga rodziców. Podstawą prawną orzekania organów stanowił art 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z tym przepisem: w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się. Przepis ten dotyczy kolizji uprawnień w zakresie ustalenia i wypłaty prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz tego samego dziecka. W przypadku zbiegu prawa rodziców świadczenie wypłaca się temu z rodziców, który rzeczywiście sprawuje opiekę. Istotnym kryterium dla przyznania świadczenia wychowawczego nie jest rozstrzyganie o władzy rodzicielskiej, ale faktyczne sprawowanie opieki nad dzieckiem, w tym rzeczywiste przebywanie dziecka u danego rodzica. Zatem dla ustalenia komu przysługuje świadczenie decydujące znaczenie ma kto sprawuje opiekę nad dzieckiem, a nie komu powierzono opiekę. Spośród kryteriów, od których spełnienia należy uznanie, że dana osoba mieszcząca się w katalogu osób uprawnionych w art 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci sprawuje opiekę nad dzieckiem, znaczące miejsce zajmuje kryterium wspólnego zamieszkiwania z dzieckiem. Dobitnie świadczy to o konieczności ustalenia stanu faktycznego, a nie prawnego. W orzecznictwie dopuszcza się sytuację, w której pomimo formalnego powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej matce, świadczenie należy się opiekunowi faktycznemu albo ojcu, który rzeczywiście sprawuje opiekę nad dzieckiem. Opieka, czyli faktyczna piecza powinna bowiem obejmować rzeczywiste przebywanie i zamieszkiwanie z dzieckiem, czyli przynależność do rodziny w rozumieniu art 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. ( e komentarz pod redakcją Blicharz Jolanty, Glumińskiej – Pawlic Jadwigi, Zacharko Lidii do art 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – LEX/el 2019 ). W świetle przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci można postawić tezę, że dziecko należy do rodziny rodzica, z którym wspólnie zamieszkuje i który sprawuje nad tym dziećmi faktyczną opiekę. Tak np. orzekł WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 40/17, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 953/16. Przy ustalaniu czy mamy do czynienia za sprawowaniem nad dzieckiem faktycznej opieki służyć ma przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ostatnim zdaniu art 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym organ właściwy w celu ustalenia kto sprawuje opiekę mad dzieckiem może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W sytuacji, gdy oboje wnioskodawców posiadają nad dzieckiem władzę rodzicielską, sprawują faktyczną opiekę nad dzieckiem, tj. zamieszkują wspólne z dzieckiem, zaspokajają jego potrzeby, wychowują i utrzymują, bez znaczenia pozostaje w jakich proporcjach odbywa się sprawowanie tej opieki, w tym ilość czasu jaki rodzice poświęcają dzieciom, gdyż może to być zależne od wielu czynników, jak chociażby od tego, że jeden z rodziców pracuje i może poświęcić fizycznie dziecku czas i uwagę tylko wówczas, gdy nie wykonuje swoich obowiązków zawodowych, natomiast drugi z rodziców nie pracuje i ma nieporównywalnie większe możliwości dotyczące czasu spędzonego z dzieckiem. ( powołany wyżej komentarz). Organ nie jest uprawniony do oceny, w jaki sposób rodzice wywiązują się z obowiązków rodzicielskich oraz ile czasu poświęcają dzieciom w sytuacji, gdy oboje mają pełnię władzy rodzicielskiej, mieszkają razem, prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe z dziećmi. Oznacza to bowiem, że utrzymują i zaspokajają ich potrzeby bytowe, wychowawcze i emocjonalne. W sprawie wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego złożył L. S. - ojciec dzieci w dniu 27 lipca 2018 r. oraz M. S. – matka dzieci w dniu 3 września 2018 r., przy czym przedmiotem niniejszego postępowania organy uczyniły wniosek L. S. Na podstawie informacji uzyskanej od pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w m Sąd ustalił, że wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego M.S. nie został rozpoznany ( notatka urzędowa z dnia 2 kwietnia 2019 r.). Odmawiając L.S. wnioskowanego świadczenia organ I instancji oparł się o przedłożony do wniosku przez M.S. odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...] – III Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...] w przedmiocie zabezpieczenia przed skierowaniem wniosku o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach małoletnich: K. i L. S. oraz informacje uzyskane od M.S. na podstawie wywiadu środowiskowego. Organ odwoławczy ustosunkowując się do postawionych w odwołaniu zarzutów stwierdził, że w okolicznościach sprawy podnoszony przez skarżącego fakt wspólnego zamieszkiwania nie może mieć znaczenia. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie i wyciągnięte na jego podstawie wnioski w całości zaakceptowane przez organ odwoławczy nie usprawiedliwiają wydanych decyzji. W sprawie bezsporne jest, że pomiędzy L.S., a M.S. toczy się postępowanie rozwodowe. Nie ma również sporu co do tego, że na czas toczącego się postępowania opiekuńczego dotyczącego powierzenia opieki nad dziećmi wydano postanowienie zabezpieczające o istotnych sprawach małoletnich poprzez ustalenie miejsce stałego pobytu w miejscu zamieszkania matki i zakazanie L.S. wywiezienia małoletnich dzieci poza granice Rzeczpospolitej Polskiej bez zgody sądu opiekuńczego. Nie budzi również wątpliwości, że aktualnie małżonkowie zamieszkują wspólnie z dziećmi, a także to, że pierwszy wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego złożył L. S.. Spór sprowadza się natomiast do sprawowania faktycznej opieki nad dziećmi. Organy przyjęły, że tą sprawuje wyłącznie matka i na tej podstawie odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia ojcu. Stanowisko organów jest co najmniej przedwczesne. Wziąwszy pod uwagę, że ustaleń organy dokonały tylko w oparciu o oświadczenie M.S. oraz wywiad środowiskowy przeprowadzony z wyłącznym jej udziałem, przy uwzględnieniu faktu istniejącego pomiędzy małżonkami konfliktu, czyni powyższe ustalenia wątpliwymi. W złożonym w dniu 12 września 2018 r. oświadczeniu M. S. podała, że wyłączną opieką na dziećmi zajmuje się ona. Jako osoba niepracująca przygotowuje dzieci do szkoły, odprowadza je do autobusu, następnie odbiera ze szkoły, podaje wcześniej przygotowany obiad, pomaga w lekcjach, spędza z nimi czas, pomaga w wieczornej toalecie, podczas, gdy opieka ojca ogranicza się wyłącznie do płacenia alimentów, sporadycznym organizowaniu dzieciom atrakcji. Informacje te powtórzyła w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym . W zebranym materiale dowodowym, brak jest dowodów na to, że skarżący nie wyraził zgody na jego przeprowadzenie. Wywiad środowiskowy został przeprowadzony bez zapowiedzi, zatem skarżący nie został poinformowany o jego terminie. Do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1508; dalej: "u.p.s."), a w sprawach nieuregulowanych przepisy K.p.a. – art 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art 28 tej ustawy. Zgodnie z art 79 §1 K.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych, oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Sposób i terminy przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1788 ). Zgodnie z § 2 ust. 3 tego rozporządzenia wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Z powyższych przepisów wynika zatem, że po pierwsze z osobą, z którą wywiad ma zostać przeprowadzony należy uzgodnić termin jego przeprowadzenia, a także, że powinien on zostać przeprowadzony w miejscu zamieszkania lub pobytu, zapewniając stronie warunki swobodnego wypowiedzenia. W niniejszej sprawie skarżący nie został poinformowany o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, by jego nieobecności przypisywać negatywne skutki, jak dla braku współpracy z organem. Takiego skutku nie wywołuje złożone przez niego podczas rozmowy telefonicznej stwierdzenie, że nie wyraża chęci rozmowy. Jak wyżej wskazano osobie, z którą organ ma przeprowadzić wywiad środowiskowy powinno zapewnić się swobodę wypowiedzi. Skarżący nieobecny podczas wywiadu środowiskowego, według twierdzenia żony przebywał w pracy. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego na podstawie rozmowy telefonicznej w godzinach pracy nie odpowiada wymogom przeprowadzenia tego dowodu. W związku z tym nie wyrażenie zgody na jej przeprowadzenie w takich warunkach nie musi być nacechowane negatywnym stanowiskiem skarżącego. Przeczy temu złożone przez skarżącego w późniejszym czasie oświadczenie, w którym wskazał, że obowiązki nad wychowywaniem dzieci sprawują oboje wraz z żoną. Zaprzeczył by żona gotowała obiady, wskazując, że obiady gotuje teściowa, a żona od 5 września 2017 r. nie ugotowała żadnego obiadu, a także informacji o zawożeniu i odbieraniu dzieci ze szkoły przez matkę, twierdząc że to on chodzi na wywiadówki a także na wszystkie przedstawienia szkolne. Wyjaśnił także, że dwa razy w tygodniu zawozi syna do szkoły muzycznej, zakupił w tym celu akordeon, który zepsuł dziadek dzieci – ojciec M.S.. Zapewnił, że uczestniczy w codziennych obowiązkach związanych z wychowaniem dzieci: kąpie je, prasuje ciuchy, zabiera do kościoła, jeśli jest obecny przygotowuje posiłki: śniadania, kolacje. Wskazał również na nieprawidłowe zachowania matki względem dzieci i używanie wulgarnych słów, które udokumentował nagraniem przedstawionym pracownikowi ośrodka pomocy społecznej, które zostało zbagatelizowane. Powołał również okoliczność niedopuszczenia syna do komunii św., pomimo jego przeciwnego stanowiska w tym zakresie. Następnie opisał wycieczki i wydarzenia, w których uczestniczył wraz z dziećmi: wycieczka do S. ze zwiedzaniem miasta i pływaniem statkiem po [...], wycieczka do P., wyjazd do T. po odbiór nagrody syna za I miejsce w konkursie j. angielskiego, a także wycieczka do C. Poza tym wyjaśnił, że organizuje dzieciom wyjazdy na basen i do kina. Dokonanie w takiej sytuacji ustaleń wyłącznie w oparciu o twierdzenia M.S. bez konfrontacji z twierdzeniami skarżącego czyni słusznym podnoszony w skardze zarzut niewyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenia art 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez zaniechanie prawidłowego ustalenia przesłanek warunkujących przyznanie skarżącemu świadczenia wychowawczego i w konsekwencji odmowę przyznania świadczenia skarżącemu. Ustalenia organu są tym bardziej wątpliwie jeśli wziąć pod uwagę, że w końcowych wnioskach zawartych w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym wyłącznie z udziałem M.S. stwierdzono, że nie jest możliwe jednoznaczne określenie, które z rodziców sprawuje opiekę nad dziećmi, gdyż wypowiedziała się tylko jedna strona. Okoliczności sprawy wskazują natomiast na to, że L.S. i M. S. posiadają władzę rodzicielską a także sprawują faktyczną opiekę nad dziećmi, mieszkają z nimi, zaspokajają ich potrzeby, wychowują i utrzymują. Nie zmienia powyższego wydanie przez sąd powszechny postanowienia zabezpieczającego ustalającego na czas toczącego się postępowania opiekuńczego miejsca pobytu małoletnich dzieci w miejscu zamieszkania matki. Jak już wyżej wskazano kryterium przyznania świadczenia wychowawczego nie jest rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej ale faktyczne sprawowanie opieki nad dzieckiem. Tym bardziej nie może decydować w tym zakresie postanowienie zabezpieczające ustalające miejsce pobytu dzieci w miejscu zamieszkania matki, tożsamym z resztą z miejscem zamieszkania ojca. Aktualne w takiej sytuacji wdają się powołane na wstępie orzeczenia, że organ nie jest uprawniony do oceny, w jaki sposób rodzice wywiązują się z obowiązków rodzicielskich oraz ile czasu poświęcają dzieciom, ponieważ oboje mają pełnie władzy rodzicielskiej, mieszkają razem, prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe wraz z dziećmi. Bez znaczenia pozostaje to w jakich proporcjach odbywa się sprawowanie opieki nad dzieckiem, w tym ilość czasu jaki rodzice poświęcają dzieciom, które co już wyżej wyjaśniono może zależeć od różnych czynników, jak również wzajemne oskarżania wnioskodawców, że drugi rodzic, mimo wspólnego zamieszkiwania z rodziną nie wywiązuje się prawidłowo z obowiązków rodzicielskich, zaniedbuje te obowiązki, czy też nie dostarcza dzieciom środków pieniężnych na bieżące utrzymanie rodziny, czy też, że pozostawanie z drugim z rodziców dziecka ma charakter tylko formalny. Tego rodzaju oskarżenia wskazują niewątpliwie na istniejący pomiędzy wnioskodawcami konflikt, którego rozwiązania powinno nastąpić na drodze prawnej, w wyniku której zostaną uregulowane również sprawy opieki nad dzieckiem. W świetle powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., ze względu na wpływ stwierdzonych uchybień na postępowanie, Sąd uznał również za konieczne uchylenie decyzji organu I instancji na podstawie art 135 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ). Zwrot wpisu w punkcie III wynika z treści art 225 P.p.s.a. w zw. z art 239 §1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Odmawiając przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów w oparciu o art 106 § 3 P.p.s.a. Sąd kierował się tym, że przeprowadzenie dowodu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątkowy, dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a tych Sąd nie stwierdził. Zadaniem organu będzie ponowne przeprowadzenie postępowania po wyeliminowaniu stwierdzonych uchybień i przy zastosowaniu zaprezentowanej przez Sad wykładni. W sytuacji stwierdzenia zbiegu prawa rodziców zadaniem organu będzie zastoS.ne art 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W przypadku stwierdzenia, że obojgu rodzicom przysługuje świadczenie wychowawcze decydujące znaczenie będzie miała kolejność złożonego wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło