I SA/Ol 145/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w Olsztynie dniu 4 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A w Ł. na czynność Prezydenta Miasta z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie wystąpienia pokontrolnego dotyczącego prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanej szkołom postanawia: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Działając na podstawie § 13 ust. 16 uchwały Nr "[...]" Rady Miejskiej z dnia "[...]" w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Miasta dla niepublicznych przedszkoli, szkół i placówek oświatowych oraz publicznych przedszkoli, szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli pobrania i wykorzystania udzielonej dotacji (Dz. U. Woj. "[...]"), Prezydent Miasta wydał w dniu "[...]" wystąpienie pokontrolne dotyczące prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej przyznanej Spółce A w 2014 r. Z akt sprawy wynika, że w dniach od 27 listopada 2017 r. do dnia 24 sierpnia 2018r. Prezydent Miasta prowadził kontrolę prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanej w 2014 r. szkołom prowadzonym przez Spółkę: "[...]". W dniu 5 września 2018 r. organ doręczył Spółce protokół kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej. Wobec braku odpowiedzi strony, pismem z dnia "[...]" organ przekazał wystąpienie pokontrolne, z którego wynikało, że łączna kwota dotacji niewykorzystanej do końca 2014 r., dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz dotacji pobranej w nadmiernej wysokości łącznie z odsetkami za zwłokę wyniosła 1.290.780,72 zł. Jednocześnie wyznaczono 15 – dniowy termin do dobrowolnego zwrotu dotacji od dnia doręczenia wystąpienia pokontrolnego, pod rygorem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji. Spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie na czynność w postaci powyższego wystąpienia pokontrolnego, domagając się stwierdzenia jej bezskuteczności. Zarzuciła organowi naruszenie art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2077), art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz § 13 ust. 8 w zw. z ust. 16 powołanej powyżej uchwały. Wskazała, że organ prowadzący szkoły nie otrzymał protokołu kontroli i nie miał możliwości zapoznania się z nim oraz złożenia zastrzeżeń i wyjaśnień. Podniosła, że wystąpienie pokontrolne nie ma cech decyzji administracyjnej, przy czym przepis art. 169 ust. 6 ustawy o finansach publicznych przewiduje formę decyzji dla zwrotu dotacji. W tej sytuacji, zdaniem strony, wystąpienie pokontrolne stanowi czynność z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", gdyż czynność ta pozostaje w związku ze sferą praw i obowiązków kontrolowanego. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie zaś o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi wskazał, że miał prawo zwrócić się do strony skarżącej o dobrowolny zwrot ustalonej w toku czynności kontrolnych kwoty dotacji, bez konieczności wszczynania postępowania administracyjnego. Nie sposób zatem czynić zarzutu niewydania decyzji na etapie kończącym postępowanie kontrolne, które w istocie ma charakter pre – administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 – 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wymienionych enumeratywnie w treści tego przepisu. Mając na uwadze, że wystąpienie pokontrolne nie jest decyzją ani postanowieniem, rozważenia wymagało, czy stanowi ono akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, tj. niemające charakteru decyzji lub postanowień, a dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżone w niniejszej sprawie wystąpienie pokontrolne zostało wydane na podstawie § 13 ust. 16 uchwały Nr "[...]" Rady Miejskiej z dnia "[...]" w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Miasta dla niepublicznych przedszkoli, szkół i placówek oświatowych oraz publicznych przedszkoli, szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli pobrania i wykorzystania udzielonej dotacji (Dz. U. Woj. "[...]"). Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203), zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Zgodnie z § 13 ust. 16 powołanej wyżej uchwały, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości Prezydent Miasta sporządza wystąpienie pokontrolne kierowane do organu prowadzącego. Ponadto, w świetle uregulowań uchwały, wystąpienie pokontrolne jest sporządzane po przeprowadzeniu kontroli i sporządzeniu protokołu kontroli. Stosownie bowiem do § 13 ust. 6 uchwały, ustalenia kontroli opisuje się w protokole kontroli. Przed podpisaniem protokołu kontroli organ prowadzący ma prawo zgłaszania pisemnych zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w protokole, w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli (§ 13 ust. 8 uchwały). W razie zgłoszenia zastrzeżeń przez kontrolowanego, kontrolujący zobowiązany jest dokonać ich analizy, a w razie konieczności podjąć dodatkowe czynności kontrolne (§ 13 ust. 9 uchwały). W przypadku uznania zasadności zastrzeżeń kontrolujący dokonuje zmiany lub uzupełnienia protokołu kontroli (§ 13 ust. 10 uchwały). W razie nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości lub w części, kontrolujący przekazuje na piśmie swoje stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia (§ 13 ust. 12 uchwały). Po przekazaniu stanowiska, o którym mowa w ust. 12 kontrolujący przedkłada organowi prowadzącemu lub osobie upoważnionej przez organ prowadzący protokół kontroli do podpisania w terminie 7 dni (§ 13 ust. 13 uchwały). Odmowa podpisania protokołu kontroli przez organ prowadzący nie wstrzymuje sporządzenia wystąpienia pokontrolnego. Z powyższych unormowań wynika, że wystąpienie pokontrolne może być czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., o ile dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie wystąpienie pokontrolne wskazuje wyłącznie określone uchybienia oraz zawiera opis ustaleń faktycznych, a tym samym nie dotyczy przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa i wobec tego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Potwierdza to zawarte w wystąpieniu pokontrolnym stwierdzenie, że strona może dobrowolnie zwrócić dotację w terminie 15 dni od dnia doręczenia wystąpienia pokontrolnego, pod rygorem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji. Oznacza to, że wyniki postępowania kontrolnego i wydane w jego konsekwencji wystąpienie pokontrolne mogą być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego, w toku którego uprawnienia i obowiązki strony zostaną określone w sposób władczy i które będzie podlegało kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną w przedmiocie zwrotu dotacji. W sytuacji zatem, gdy jak w niniejszej sprawy organ w zaskarżonym wystąpieniu pokontrolnym nie nałożył na stronę skarżącą w sposób władczy żadnych obowiązków, należy uznać, że wystąpienie pokontrolne stanowiło jedynie środek dowodowy, który może być wykorzystany w innym postępowaniu. Wystąpienie pokontrolne ograniczało się do ustaleń faktycznych odnośnie wywiązywania się przez skarżącą z obowiązków nałożonych przepisami prawa. Ustalenia te nie ukształtowały sytuacji prawnej strony, nie dotyczyły bowiem przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro zaś prowadzone przez organ postępowanie może doprowadzić do wydania decyzji administracyjnej, to dopiero ta decyzja może być przedmiotem kontroli sądowej na mocy art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.