III SA/Łd 62/19
WyrokWSA w Łodzi2019-04-05
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, wydana na podstawie regulaminu studiów, może zostać utrzymana w mocy bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, w tym oceny możliwości uzyskania zaliczenia przez studenta?Ratio decidendi
Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, będąca decyzją uznaniową, wymaga od organu administracji dokładnego ustalenia i oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz prawnych. Brak takiego wyjaśnienia, w tym nieodniesienie się do zarzutów studenta dotyczących braku możliwości uzyskania zaliczenia z przyczyn niezawinionych, narusza zasady postępowania administracyjnego i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Studentka J. P. została skreślona z listy studentów z powodu niezaliczenia semestru, w tym przedmiotu "Taniec jazzowy". Studentka podnosiła, że niezaliczenie nastąpiło z przyczyn niezawinionych, w tym z powodu odwołania zajęć przez wykładowcę i braku możliwości ustalenia nowego terminu zaliczenia, a także z powodu problemów zdrowotnych. Organy uczelni utrzymały decyzję o skreśleniu, uznając, że studentka nie przedłożyła odpowiednich usprawiedliwień i nie podjęła wystarczających starań w celu uzyskania zaliczenia. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Rektora A w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana A w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Rektora A w Ł. z dnia [...] bez numeru w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału [...] A. w Ł. z dnia [...] bez numeru.
Decyzją z dnia [...] Rektor A w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 t.j. ze zm.) i § 66 ust. 5 Regulaminu Studiów w A w Ł. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] (bez numeru) Dziekana A w Ł. skreślającą z listy studentów A J. P.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Dziekan A skreślił skarżącą z listy studentów A z powodu niezaliczenia semestru. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał § 66 ust.3 pkt b Regulaminu Studiów. Decyzja nie zawiera uzasadnienia.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. § 66 ust. 3 pkt b Regulaminu Studiów A poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na skreśleniu odwołującej z listy studentów, w sytuacji gdy do niezaliczenia jednego z przedmiotów - "Tańca jazowego", nie doszło z winy odwołującej;
2. § 66 ust. 5 Regulaminu Studiów A poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji nie zawierającej uzasadnienia, w szczególności przywołującego okoliczności, na podstawie których uznano, że koniecznym jest skreślenie odwołującej z listy studentów;
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że skarżąca w związku z doznanym urazem kręgosłupa zmuszona była do zaliczenia przedmiotu pod koniec lutego 2018 r. Zgodnie z harmonogramem zajęcia były wyznaczone na 24 lutego 2018 r, 10 marca 2018 r. oraz 24 marca 2018 r. W dniu 22 lutego 2018 r. studenci otrzymali, drogą mailową, informację o odwołaniu terminów zajęć wyznaczonych na luty i początek marca, co uniemożliwiło uzyskanie zaliczenia. Studentka skontaktowała się z dziekanatem prosząc o pomoc i dane kontaktowe wykładowcy. Następnie skontaktowała się z wykładowcą prosząc o podanie sposobu i terminu uzyskania zaliczenia. Korespondencja mailowa pozostała bez odpowiedzi. Na początku marca pracownikom dziekanatu udało się skontaktować z wykładowcą, jednak nie było możliwe ustalenie terminu i formy zaliczenia.
W związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, pełnomocnik skarżącej został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentacji lekarskiej ( zwolnienia lekarskiego) dotyczącej stanu zdrowia skarżącej i braku możliwości zaliczenia przedmiotu w określonym przez Akademię terminie.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dn. 30.04.2018 r. przesłał:
- zaświadczenie z dn. 23.04.2018 r. wystawione przez B w S., Wydział Edukacji Muzycznej, że skarżąca, studentka l roku studiów II stopnia Wydziału Edukacji Muzycznej B w S., jest członkiem chóru kameralnego B, z którym brała udział w tournee koncertowym w dniach 24-28 stycznia 2018 r. w Danii; termin wyjazdu zespołu był znany na początku września, a program był przygotowywany przez cały semestr,
- fotokopię zaświadczenia lekarskiego wydanego w K. w dniu 02.01.2018 r. przez lek. M.M. - specjalistę ortopedo-traumatologa stwierdzające, że skarżąca przebyła w dniu 05.05.2017 r. złamanie kości krzyżowej na wys. S 3-4, jest leczona zachowawczo, odczuwa przewlekłe dolegliwości bólowe, nasilające się w pozycji siedzącej, stojącej oraz przy aktywności fizycznej, konieczna jest fizykoterapia oraz zabiegi terapii manualnej.
Zaskarżoną decyzją Rektor A w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dziekana A w Ł . W uzasadnieniu wskazał, że § 66 ust. 3 pkt b Regulaminu Studiów A w Ł. przewiduje możliwość skreślenia z listy studentów w razie nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie nie wprowadzając przesłanki nieuzyskania zaliczenia z winy studenta. Prawa Studenta w sytuacji braku możliwości przystąpienia do zaliczenia przedmiotu zabezpiecza unormowanie zawarte w § 43 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu Studiów, dające możliwość uzyskania przez studenta nowego terminu egzaminów lub zaliczenia.
Rektor wskazał, że termin zaliczenia przedmiotu "Taniec jazowy" został wyznaczony na dzień 28 stycznia 2018 r. W dniu 13 stycznia 2018 r. skarżąca złożyła podanie o przedłużenie sesji zimowej do dnia 25 lutego 2018 r. i otrzymała zgodę Dziekana na to przedłużenie. W dniu 24 lutego 2018r. złożyła kolejne podanie o przedłużenie sesji do 11 marca 2018 r. uzasadniając podanie problemami zdrowotnymi. Nie przedłożyła jednak zaświadczenia lekarskiego. Według informacji przedstawionej przez Dziekan A prof. dr hab. U.K., semestr zimowy zakończył się 21 stycznia 2018 r., a sesja poprawkowa trwała od 12 lutego do 17 lutego 2018 r. (semestr zakończył się 11 marca 2018 r.). Zgodnie z § 43 ust. 2 Regulaminu Studiów w wypadku usprawiedliwienia nieobecności przez studenta, Dziekan w porozumieniu z pedagogiem danego przedmiotu wyznacza nowy termin egzaminu lub zaliczenia. Jeżeli okres usprawiedliwionej nieobecności studenta na to pozwala, nowy termin powinien być wyznaczony w ramach sesji. Jeżeli nie jest to możliwe, Dziekan wyznacza termin egzaminu lub zaliczenia w okresie trwania sesji poprawkowej. Dziekan A po zapoznaniu się z korespondencją mailową skarżącej z Działem Nauczania Akademii i zbliżającym się terminem zakończenia semestru wezwała skarżącą na rozmowę w celu ustalenia sprawy zaliczenia i przedłożenia zaświadczenia lekarskiego dotyczącego stanu zdrowia.
Skarżąca odmówiła stawienia się w dziekanacie. Wobec braku zaliczenia przedmiotu na podstawie § 66 ust. 3 pkt b Regulaminu Studiów Dziekan A skreślił skarżącą z listy studentów.
W ocenie Rektora przedłożone przy piśmie z dn. 30.04.2018 r. zaświadczenia nie mogą być uznane jako usprawiedliwienie niezaliczenia przedmiotu, wobec podań o przedłużenie sesji. Zaświadczenie z dn. 23.04.2018 r. wystawione przez B w S. dotyczy okresu od 24 do 28 stycznia 2018 r., natomiast zaświadczenie lekarskie wystawione w dn. 02.01.2018 r. dotyczy urazu z dn. 05.05.2017r. W czerwcu 2017 r. skarżąca zdawała egzaminy wstępne do Akademii, także z zakresu ćwiczeń ruchowych i w okresie studiów brała udział w zajęciach. Nie zostało przedłożone zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak możliwości uzyskania zaliczenia w okresie po 25 lutego 2018 r. tj. po dniu złożenia wniosku z dnia 24 lutego 2018 r. o przedłużenie sesji.
Zdaniem Rektora zarzuty naruszenia § 66 ust. 3 pkt b Regulaminu Studiów oraz § 66 ust. 5 tego Regulaminu są wobec stanu faktycznego w sprawie pozbawione podstaw, a złożone odwołanie nieuzasadnione.
W skardze J.P., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji, zarzucając:
naruszenie przepisów postępowania tj.:
• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie przeprowadzenie postępowania w sposób nie wyjaśniający wszystkich okoliczności w sprawie, a w szczególności okoliczności czy studentka nie mogła przystąpić do egzaminu z powodu nieobecności wykładowcy i brakiem z nim jakiegokolwiek kontaktu;
• art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości, co do bezstronności organu, żądającego zaświadczeń lekarskich, świadczących o niezdolności do odbycia egzaminu w kolejnym terminie, pomimo, że studentka na tą okoliczność w odwołaniu się nie powoływała, lecz na brak kontaktu z wykładowcą;
• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania wykładowcy oraz dokumentacji uczelni celem ustalenia jego dostępności, możliwości kontaktu, a w konsekwencji możliwości przeprowadzenia egzaminu.
• art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie odniesienie się do całości materiału zgromadzonego w sprawie, a to korespondencji mailowej, w zakresie podnoszonego zarzutu nieobecności wykładowcy i brakiem z nim kontaktu.
• art. 10 § k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji przez organ I i II instancji bez uprzedniego powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania.
• art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, albowiem całe postępowania dowodowe było przeprowadzone wyłącznie przez organ II instancji.
• § 66 ust. 3 punkt b Regulaminu Studiów A poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na skreśleniu odwołującej z listy studentów, w sytuacji, gdy do niezaliczenia jednego z przedmiotów, a to "Tańca Jazzowego", nie doszło z winy odwołującej;
• § 66 ust. 5 Regulaminu Studiów A poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji nie zawierającej uzasadnienia, w szczególności przywołującego okoliczności na podstawie, których uznano, że koniecznym jest skreślenie odwołującej z listy studentów;
- błąd w ustaleniach faktyczny będących podstawą wydania decyzji poprzez przyjęcie, że studentka ze swej winny nie uzyskała stosownego "zaliczenia" przedmiotu pomimo, że (co potwierdza załączona korespondencja) do egzaminu z przedmiotu nie przystąpiła z uwagi na nieobecność wykładowcy, połączonego z brakiem kontaktu i niemożliwością uzyskania od pracowników uczelni stanowiska, co do obecności wykładowcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja Rektora A w Ł. z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Dziekana A w Ł. w przedmiocie skreślenia J.P. z listy studentów wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich uchylenia.
Przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów określone zostały w art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017r. poz. 2183, ze zm.), dalej "ustawa". Zgodnie z art. 190 ust. 1 tej ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: 1) niepodjęcia studiów, 2) rezygnacji ze studiów, 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Z kolei w myśl art. 190 ust. 2 ww. ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.
Zgodnie z art. 189 ust. 1 ustawy student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Student zobowiązany jest w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów, 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni (art. 189 ust. 2).
Obowiązki te znajdują odzwierciedlenie w Regulaminie Studiów A Ł. (zwanym też dalej "Regulaminem"). W § 26 ust. 1 Regulaminu określono, że student zobowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. W szczególności jest zobowiązany do: a. uczestniczenia w zajęciach przewidzianych programem studiów b. dbania o godność studenta i dobre imię Akademii, c. okazywania szacunku pracownikom szkoły i przestrzegania zasad współżycia koleżeńskiego d. wykazywania troski i dbałości o mienie Akademii e. przestrzegania przepisów obowiązujących w Akademii (ust. 2).
W § 27 ust. 1 Regulaminu wskazano, że student zobowiązany jest do terminowego uzyskiwania zaliczeń, składania egzaminów i wypełniania innych obowiązków związanych z tokiem studiów.
W świetle przywołanych przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym oraz Regulaminu nie ulega wątpliwości, że jednym z podstawowych obowiązków studenta jest uczestniczenie w zajęciach, a także uzyskiwanie zaliczeń oraz zdawanie egzaminów przewidzianych w toku studiów. Z obowiązkami tymi korespondują dwie pierwsze przesłanki fakultatywne skreślenia z listy studentów – stwierdzenie braku postępów w nauce oraz nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2).
W tym miejscu wskazać należy, że w świetle art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji o skreśleniu z listy studentów – którą niewątpliwie należy uznać za "decyzję podejmowaną w indywidualnej sprawie studenta" w rozumieniu tego przepisu – zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a., przesądza, z jednej strony, o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej, a z drugiej – o dopuszczalności jedynie pewnych odstępstw od uregulowanych w k.p.a. reguł. Na pewno organy uczelni nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych zasad regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcia podejmowane przez organy szkoły wyższej w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania, w których one zapadają, muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej niezbędnej do prawidłowego załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyroki WSA: z 02.12.2015 r., IV SA/Po 356/15; z 28.06.2016 r., II SA/Op 172/6; z 10.10.2016 r., II SA/Bd 344/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"; por. też wyrok TK z 08.11.2000 r., SK 18/99, OTK 2000, nr 7, poz. 258).
W szczególności zwrócić uwagę na przepis art. 107 § 1 k.p.a. zgodnie z którym decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny; 9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy – a także na art. 107 § 3 k.p.a., który precyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Jak trafnie objaśnia się w orzecznictwie sądów administracyjnych, uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć, i w miarę możliwości zaakceptować, zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. W rezultacie niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. i brak właściwego uzasadnienia narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd.
Szczególnie dotyczy to decyzji będących – tak, jak w kontrolowanej sprawie –decyzjami uznaniowymi. O uznaniowym charakterze decyzji o skreśleniu z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, wydawanej na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy, świadczy użycie przez ustawodawcę w tym przepisie czasownika modalnego "może". Oznacza to, że nieuzyskanie przez studenta wymaganego zaliczenia (wymaganych zaliczeń) niekoniecznie musi prowadzić do skreślenia z listy studentów. Podkreślić także trzeba, że w treści zaskarżonych decyzji zarówno organ I i II instancji nie powołały w podstawie prawnej decyzji art. 190 ust. 2 ustawy. Ograniczyły się jedynie do powołania § 66 ust. 3 pkt b Regulaminu, który stanowi prawie wierne powtórzenie regulacji ustawowych. Zgodnie z § 66 ust. 3 Regulaminu student może być skreślony z listy studentów w przypadku:
a. stwierdzenia braku postępów w nauce
b. nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie
c. niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów
d. niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne w terminie 14 dni od rozpoczęcia roku akademickiego lub semestru.
§ 66 ust. 4 stanowi, że brak postępów w nauce stwierdza Dziekan, jeżeli student nie przystąpił do sesji egzaminacyjnej, nie uzyskał wymaganej liczby punktów ECTS lub nie uzyskał wymaganych zaliczeń, a także w razie nieusprawiedliwionej nieobecności na zajęciach w okresie dłuższym niż 14 dni. W myśl natomiast § 66 ust. 5 decyzję o skreśleniu z listy studentów podejmuje Dziekan. Decyzja wydawana jest na piśmie i zawiera uzasadnienie skreślenia z listy studentów. Od decyzji przysługuje odwołanie do Rektora. Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem Dziekana w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji Dziekana. Decyzja Rektora jest ostateczna.
Jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego, działając w ramach uznania administracyjnego, organ nie przestaje być związany podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, do jakich zalicza się zasada prawdy materialnej (obiektywnej) – obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Wiąże się z tym następnie wymóg właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.)., które, jak to już wcześniej wskazano, powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały ustalone, rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest tym samym uchylanie się przez organ od oceny i wyczerpującego odniesienia się wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, organ powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec, z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie. Organy związane są także zasadą dwuinstancyjności postępowania, zawarta w art. 15 k.p.a. , która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dwukrotnego rozpatrzenia sprawy nie można rozumieć w sposób formalny. " Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone" ( R. Hauser , M. Wierzbowski "KPA Komentarz" Wydanie 4 str. 150)
W ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie spełniają powyższych wymogów. Przede wszystkim należy wskazać, że organ nie zawiadomił skarżącej o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów, o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych, naruszając tym samym art. 9 i art.10 § 1 i 61 § 4 k.p.a. Organ I instancji nie ustalił praktycznie żadnego stanu faktycznego sprawy, który mógłby być podstawą decyzji o skreśleniu studenta z listy. Decyzja Dziekana A nie zawiera bowiem praktycznie żadnego uzasadnienia. W istocie zatem z naruszeniem art. 15 k.p.a. ustalenia faktyczne i ich ocena zawarte są dopiero w decyzji organu odwoławczego. Z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ nie uzasadnił w dostateczny sposób faktycznych podstaw skreślenia skarżącej z listy studentów tj. niezaliczenia semestru w określonym terminie i nie ocenił wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca wniosła o przedłużenie sesji do dnia 25 lutego 2018 r., bowiem nie miała zaliczonego przedmiotu "Taniec jazzowy" i otrzymała na to zgodę Dziekana. Jako powód wskazała wyjazd koncertowy do Danii. Następnie, 24 lutego 2018 r,. skarżąca złożyła kolejne podanie o przedłużenie sesji do 11 marca 2018 r. powołując się na problemy zdrowotne. Skarżąca otrzymała zgodę Dziekana na przedłużenie do 11 marca 2018 r. W międzyczasie, jak wynika z załączonej do akt korespondencji mailowej, skarżąca bezskutecznie usiłowała umówić się na egzamin z przedmiotu "Taniec jazzowy". Okoliczności te winny zostać dokładnie wyjaśnione, rozważone i ocenione. W decyzji Rektora z dnia [...] wskazano, że Dziekan w związku ze zbliżającym się zakończeniem semestru chciał umówić się ze skarżącą na rozmowę i w celu przedłożenia zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia, lecz skarżąca odmówiła się stawienia na spotkanie. Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych brak jest dokumentów świadczących o takich działaniach. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca otrzymała zgodę na przedłużenie sesji do 11 marca 2018 r., a już następnego dnia [...] Dziekan wydał decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów. W decyzji tej wskazano niepełną podstawę prawną, i jak zaznaczono już wcześniej, brak w niej opisanego stanu faktycznego, jak również uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
Brak konkretnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, świadczy o dowolności w działaniu organu, wykraczającej poza granice dopuszczalnej swobody organu w podejmowaniu rozstrzygnięć w ramach uznania administracyjnego. Obowiązkiem organu administracji jest zarówno wnikliwe ustalenie, jak i należyte udokumentowanie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Podkreślić należy, że także § 66 ust. 5 Regulaminu wskazuje, iż decyzja o skreśleniu z listy studentów zawiera uzasadnienie.
Skarżąca w odwołaniu wskazała, że w związku z urazem kręgosłupa zmuszona została do zaliczenia przedmiotu "Taniec jazzowy" dopiero pod koniec lutego 2018 r. Wyjaśniła, że studenci mailowo w dniu 22 lutego 2018 r. otrzymali informację o odwołaniu terminów zajęć wyznaczonych na luty i początek marca, co spowodowało, że nie mogła uzyskać zaliczenia. Następnie skarżąca, sama jak i za pośrednictwem dziekanatu, bezskutecznie usiłowała uzyskać informację o możliwym terminie i formie uzyskania zaliczenia. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Rektor w rozstrzygnięciu z dnia [...] nie odniósł się do powyższych twierdzeń skarżącej, pomimo tego, że obszerna korespondencja mailowa świadcząca o staraniach skarżącej znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. W związku z powyższym, skoro zarówno zaskarżona decyzja Rektora A z dnia [...], jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełniają wskazanych powyżej wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uzasadnione było ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Dziekana A w Ł. wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a ponadto twierdzenia w nich zawarte nie wynikają w sposób jednoznaczny z załączonych akt administracyjnych i znajdujących się tam dokumentów.
W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w wyznaczonym terminie, tj. do 11 marca 2018 r. skarżąca nie uzyskała wymaganych zaliczeń. Organ powinien jednak poczynić ustalenia i ocenić podnoszone przez skarżącą w odwołaniu starania dotyczące ustalenia terminu egzaminu z przedmiotu "Taniec jazzowy", wynikające ze znajdującej się w aktach korespondencji mailowej i podnoszone przez skarżącą inne okoliczności tj. dolegliwości związane z urazem kręgosłupa, fakt, że skarżąca na stałe nie zamieszkuje w Ł. Tymczasem organ tak I, jak i II instancji, pomimo konkretnych wyjaśnień skarżącej co do przyczyn niemożności uzyskania w terminie wymaganego zaliczenia, ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że skarżąca tego zaliczenia nie uzyskała.
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 190 ust. 2 pkt 2 przewiduje tylko "możliwość" skreślenia studenta w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Skoro decyzja o skreśleniu na tej podstawie studenta z listy studentów jest decyzją uznaniową, to nie tylko fakt niezaliczenia przedmiotu musi być niewątpliwy, ale także organ powinien ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić, tak jak w rozpoznawanej sprawie, obiektywną możliwość uzyskania tego zaliczenia. Bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i przeprowadzenia ich analizy oraz oceny decyzja uznaniowa nie może zostać uznana za zgodną z prawem.
Podkreślić również należy, że uregulowana w Dziale II Rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego instytucja procesowa odwołania gwarantuje uprawnionym podmiotom zaskarżenie decyzji administracyjnej wydanej w I instancji. W przypadku skutecznego wniesienia odwołania, organ odwoławczy uzyskuje kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wynikającą z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Powinien także odnieść się do zarzutów i żądań strony, a jeżeli uzna, że jest taka potrzeba może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 136 k.p.a. W sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził jednak żadnego postępowania dowodowego, organ odwoławczy powinien skorzystać z unormowania zawartego w art. 138 § 2 k.p.a.
Z powyższych względów z uwagi na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. , art. 9, 10 i 15 k.p.a. oraz art. 7,art. 77 § 1 i 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia, a więc przede wszystkim wyjaśnić i przedstawić w uzasadnieniu decyzji prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i jego ocenę, a następnie przedstawić argumenty wskazujące na zasadność lub bezzasadność decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło