II OSK 2685/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska, spowodowane krótkim okresem vacatio legis nowelizacji ustawy, może być uznane za uchybienie terminu bez winy strony?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że krótki okres vacatio legis (jeden dzień) po wejściu w życie nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska, który umożliwił złożenie wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej, stanowił obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą stronie zachowanie terminu pomimo dołożenia należytej staranności. W związku z tym, uchybienie terminu zostało uznane za nastąpione bez winy strony, co uzasadnia przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska. Spółka złożyła wniosek o odroczenie 12 stycznia 2016 r., po upływie terminu do 31 grudnia 2015 r. Termin ten został wprowadzony nowelizacją ustawy Prawo ochrony środowiska, która weszła w życie 30 grudnia 2015 r. Organy administracyjne odmówiły przywrócenia terminu, uznając uchybienie za zawinione. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organów, uznając, że termin został zachowany bez winy strony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od niego na rzecz G. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Go 93/19 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz G. sp. z o.o. w[...]kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2019r., sygn. akt II SA/Go 93/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa W. sp. z o.o. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku, uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], którym po rozpoznaniu wniosku [...] Przedsiębiorstwa W. sp. z o.o. w [...], odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód w I półroczu 2010 r.
Uzasadniając uchylenie zaskarżonego postanowienia przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie dotyczył podania strony o odroczenie opłat za korzystanie ze środowiska do dnia 31 grudnia 2018 r., złożonego przez stronę w dniu 12 stycznia 2016 r. czyli po upływie terminu wyznaczonego przez ustawodawcę do dnia 31 grudnia 2015 r. Termin ten został określony w ustawie z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U z 2015 r. poz. 2278), która weszła w życie w dniu 30 grudnia 2015 r. W niniejszej sprawie wniosek o odroczenie terminu opłaty podwyższonej strona złożyła w dniu 12 stycznia 2016 r., a więc po upływie terminu wynikającego z art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018r. poz. 799 ze zm., dalej: p.o.ś.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia ww. podania. Sąd stwierdził przy tym, że termin określony w art. 318 ust. 1 p.o.ś. ma charakter procesowy i może podlegać przywróceniu na zasadach określonych w art. 58 i n. Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Następnie Sąd wskazał, że sytuację prawną strony determinuje osobliwy tryb wprowadzenia zmiany polegającej na możliwości kolejnego odroczenia terminu płatności opłaty. Z kalendarza prac legislacyjnych wynika, że projekt nowelizacji został złożony do sejmu 7 grudnia 2015 r. Sejm uchwalił powyższą ustawę w dniu 16 grudnia 2015 r., a Senat RP przyjął ją bez poprawek w dniu 24 grudnia 2015r. Prezydent RP podpisał ustawę w dniu 28 grudnia 2015r., która została następnie opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 29 grudnia 2015r. Sąd nie podzielił argumentacji organów obu instancji dotyczących konieczności monitorowania prac legislacyjnych przez jednostki i wywodzenia z tego obowiązku negatywnych dla jednostki konsekwencji prawnych. Taki obowiązek nie wynika z przepisów obowiązującego prawa, w szczególności zaś Konstytucji RP. Co więcej utrzymywanie takiego poglądu godzi w prawa obywatelskie i zasady demokratycznego państwa prawa. Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych; tekst jedn. Dz.U z 2017 r. poz. 1523 ze zm.) akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Natomiast w uzasadnionych przypadkach akty normatywne, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym (art. 4 ust. 2 wskazanej ustawy). Generalnie zatem vacatio legis powinno być tak dobrane, by zapewnić adresatowi normy prawnej odpowiednią ilość czasu na zapoznanie się z treścią nowych regulacji i podjęcie działania, które umożliwi przystosowanie się do nich. W każdym przypadku długość vacatio legis musi być dostosowana do treści ustanowionej regulacji oraz możliwości pokierowania swoimi sprawami przez jej adresatów. Przy czym zdaniem Sądu pamiętać należy, że wyznaczony przez art. 4 ust. 1 ustawy 14-dniowy okres vacatio legis jest "minimalnym standardem". Jeśli zatem okres wejścia w życie przepisów jest krótszy niż 14 dniowy wymaga to szczególnego uzasadnienia. Jakie ważne interesy państwa wymagały skrócenia okresu vacatio legis do jednego dnia z treści nowelizacji - ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2015 r. poz. 2278) - nie da się wyczytać. Ponadto przyjęcie, że zainteresowani mają tylko jeden dzień na złożenie wniosku, prowadzi do ich nieuprawnionego zróżnicowania. Podmioty posiadające wiedzę specjalną, odpowiednie środki lub infrastrukturę lub lepiej zorientowane lub obeznane z meandrami współczesnej legislacji stają się uprzywilejowane. Godzi to w równość adresatów prawa, nawet jeśli przedmiotem regulacji jest uprawnienie (przywilej). Sąd wskazał, że skutkiem naruszenia wywodzonego z Konstytucji RP obowiązku ustanawiania "odpowiedniego" vacatio legis jest sprzeczność danego przepisu z art. 2 Konstytucji RP, zaś skutkiem naruszenia przez akt wykonawczy powszechnie obowiązujących zasad szczególnych wyrażonych w art. 4 ustawy jest sprzeczność danego przepisu z tym artykułem. W przedstawionej perspektywie, mając na względzie i specyfikę wniosku i jego skomplikowany charakter oraz ilość pracowników biurowych skarżącej spółki należy w ocenie Sądu uznać, że strona winna mieć nie tylko prawo do przywrócenia terminu do złożenia wniosku, ale również możliwość jego odpowiedniego przygotowania. Z tych względów Sąd nie podzielił stanowiska organów co do początku biegu terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Mając na względzie stan faktyczny sprawy i jej okoliczności oraz posiłkując się odwołaniem do standardowego terminu vacatio legis, który zapewnia stronie możliwość uzyskania wiedzy o obowiązującym prawie i zarazem przygotowania wniosku, Sąd uznał, że 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został przez stronę zachowany, a skarżąca uprawdopodobniła, że przekroczenie terminu nie nastąpiło z jej winy. Z tych względów, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 318 ust. 1 p.o.ś. oraz art. 6 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP.
Skargą kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., polegające na przyjęciu, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód w I półroczu 2010r. nastąpiło bez winy [...] Przedsiębiorstwa W. sp. z o.o. w [...] oraz, że [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w [...] uprawdopodobniło, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku nastąpiło bez jego winy;
- art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., polegające na przyjęciu, że przyczyną usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu jest niezachowanie przez ustawodawcę 14-dniowego terminu vacatio legis;
- art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący kasacyjnie winien podjąć czynności wyjaśniające dotyczące organizacji pracy w [...] Przedsiębiorstwie W. sp. z o.o. w [...] mające na celu ustalenie ilości pracowników biurowych skarżącej Spółki, charakteru wniosku oraz poczynić ustalenia, czy Spółka miała możliwość złożenia wniosku w ustawowym terminie oraz ocenić konstytucyjność sposobu wprowadzenia zmian do ustawy - Prawo ochrony środowiska;
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód w II półroczu 2010r. z uchybieniem terminu nastąpiło z winy strony. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia co najmniej z lekkim niedbalstwem, bowiem Spółka nie dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy złożeniu wniosku. Nie wystąpiła też nie dająca się usunąć przeszkoda nie do przezwyciężenia w złożeniu wniosku. W ocenie Kolegium, przy ocenie zachowania wnioskodawcy należy mieć na względzie, że podał on, odpowiadając na pismo organu z 19 czerwca 2018 r. o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy datowaniem wniosku na 31 grudnia 2015 r., a twierdzeniem, że dopiero 7 stycznia 2016 r. strona mogła się dowiedzieć o publikacji zmiany ustawy, że wniosek został faktycznie sporządzony w dniu 7 stycznia 2016 r. i antydatowany na dzień 31 grudnia 2015 r. Jako uzasadnienie tego faktu wyjaśniono, że osoby przygotowujące wniosek uważały, że wówczas będzie uznane, że wniosek został złożony w terminie. Skoro strona sporządziła wniosek 7 stycznia 2016r., to miała zamiar jego złożenia. Natomiast antydatując wniosek na dzień 31 grudnia 2015 r. strona miała też świadomość uchwalenia przepisów umożliwiających złożenie wniosku. Zaprzecza to wnioskowi Sądu, że dopiero 7 stycznia 2016r. strona mogła się dowiedzieć i faktycznie dowiedziała się o publikacji zmiany ustawy, jak również o jej treści. Jednak istotniejsze jest to, że strona mogła się dowiedzieć o publikacji ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2015r. już w dniu 31 grudnia 2015r. Jeżeli [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w [...] złożyło wniosek o odroczenie terminu opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód w I półroczu 2010 r., powołując się przy tym na regulację zawartą w art. 317 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska, to już w dacie sporządzenia pisma miało świadomość co do obowiązującego stanu prawnego, czyli daty wejścia w życie przepisów i terminu do złożenia wniosku. Strona sporządziła wniosek, mając świadomość czego dotyczy sprawa, w dniu 7 stycznia 2016r. i w tym samym dniu winna była złożyć wniosek. Tymczasem wniosek złożono dopiero w dniu 12 stycznia 2016r. Zdaniem organu Sąd nie ocenił prawidłowo opisanych wyżej okoliczności przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. W ocenie skarżącego kasacyjnie świadczy to o uchybieniu terminu do złożenia wniosku z przyczyn zawinionych przez stronę.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w [...] wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zdaniem Spółki Sąd prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej związane jest z przygotowaniem stosownej dokumentacji, którą należy dołączyć do wniosku, o którym mowa w art. 318 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, a nadto faktyczne możliwości strony. Okres końca grudnia i początku stycznia charakteryzuje się wzmożoną pracą, a nadto w Spółce zatrudnionych jest tylko 3 pracowników umysłowych, w tym Prezes i dwóch pracowników w dziale księgowości, a to z kolei ma wpływ na zakres ich obowiązków i brak możliwości ścisłej specjalizacji. Słusznie Sąd uznał, że powyższe okoliczności winny być uwzględnione przy ocenie wymaganego miernika staranności, jakim winna strona przejawiać w prowadzeniu spraw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Stosownie do treści przepisu uprawniającego [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w [...] do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód w I półroczu 2010 r., tj. art. 317 ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. z 2015 r. poz. 2278), termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się także na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat lub kar, jest ujęte w krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, i zostanie zrealizowane w terminie do dnia 31 grudnia 2018r. Wniosek o odroczenie terminu płatności ww. opłaty - stosownie do treści art. 318 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska - powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia zasadności wniosku [...] Przedsiębiorstwa W. sp. z o.o. w [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód w I półroczu 2010 r. w kwocie 79.490,95 zł, odroczonej uprzednio decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] do dnia 31 grudnia 2015r. Bezsporna w tej sprawie jest okoliczność, że ww. wniosek o odroczenie płatności podwyższonej skarżąca Spółka nadała w dniu 12 stycznia 2016r., czyli po upływie terminu wyznaczonego przez ustawodawcę do dnia 31 grudnia 2015 r. (art. 318 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Podkreślić przy tym należy, że możliwość wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem skarżąca Spółka uzyskała dopiero w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, tj. w dniu 30 grudnia 2015 r.
Termin z art. 318 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska do złożenia wniosku o odroczenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska, jest terminem procesowym, do którego ma zastosowanie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zmierzają do podważenia wyrażonego w zaskarżonym wyroku stanowiska co do uprawdopodobnienia przez skarżącą Spółkę braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód w I półroczu 2010 r. Zarzuty te nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę kasacyjną, podziela wyrażone przez Sąd pierwszej instancji stanowisko, zgodnie z którym we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o odroczenie ww. płatności opłaty podwyższonej [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w [...] powołało się na okoliczności uprawdopodobniające brak po jej stronie winy w uchybieniu terminu do jego złożenia.
Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Takie okoliczności wystąpiły w niniejszej sprawie. Wskutek wejścia w życie, w dniu 30 grudnia 2015 r. ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, dodającej do art. 317 ustawy Prawo o ochronie środowiska pkt 1a - uprawniający [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w [...] do złożenia wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej - Spółka ta miała jedynie 1 dzień na sporządzenie przedmiotowego wniosku i jego wniesienie w zakreślonym, wynikającym z art. 318 ust. 1 ustawy Prawo o ochronie środowiska terminie. Oceniając zatem zasadność podniesionych przez skarżącą Spółkę argumentów na poparcie wniosku o przywrócenie terminu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinno mieć na względzie, że postanowienie przez ustawodawcę w art. 4 noweli z dnia 16 grudnia 2015 r., iż ustawa ta wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2015r., wykreowało taki stan prawny, w którym realna możliwość skorzystania z unormowanego w tej ustawie uprawnienia do odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej przez podmioty, którym termin ten upływał z końcem 2015 r., ograniczała się do tak krótkiego czasu, iż w praktyce podmioty te nie były zdolne do jego zachowania. Należy przy tym mieć na względzie, że wniosek o odroczenie płatności opłaty za korzystanie ze środowiska nie ogranicza się do samego sformułowania treści żądania, ale powinien zawierać m.in. opis realizowanego przedsięwzięcia, a także harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów nie dłuższych niż 6 miesięcy (art. 318 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Zarówno zatem wynikający z woli ustawodawcy jednodniowy termin na skuteczne złożenie przez [...] Przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. w [...] wniosku o odroczenie płatności opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków do wód w I półroczu 2010 r., jak i zakres koniecznej do przygotowania przedmiotowego wniosku dokumentacji przy faktycznych możliwościach skarżącej Spółki wynikających z ilości zatrudnionych w niej osób (3 pracowników umysłowych, w tym Prezes Spółki) i okresu na jaki przypadło wejście w życie ww. ustawy (koniec grudnia, który zwykle charakteryzuje się wzmożoną pracą), powinny być uwzględnione przy ocenie wymaganego miernika staranności, jaki skarżąca Spółka powinna przejawiać w prowadzeniu swoich spraw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględnienie wszystkich przedstawionych powyżej okoliczności niniejszej sprawy, słusznie doprowadziło Sąd pierwszej instancji do wniosku, iż skarżąca Spółka uprawdopodobniła brak po jej stronie winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Z tych przyczyn niezasadne są podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a.
Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. wskazać należy, że nigdzie w zaskarżonym wyroku nie stwierdzono, że skarżący kasacyjnie organ winien podejmować czynności wyjaśniające dotyczące zarówno organizacji pracy w [...] Przedsiębiorstwie W. sp. z o.o. w [...] celem ustalenia ilości pracowników biurowych czy też oceniać konstytucyjność sposobu wprowadzenia zmian do ustawy Prawo ochrony środowiska. Przywołane powyżej okoliczności stanowiły podstawę argumentacji skarżącej Spółki i w związku z tym zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż organ powinien je rozważyć przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło