I SA/Wa 1725/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-19
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego przysługuje, jeśli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r., a nieruchomość została zabudowana i zasiedlona przez osoby trzecie?Ratio decidendi
Prawo do odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego, zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie przysługuje, jeśli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. W analizowanej sprawie, dowody z dokumentów jednoznacznie wskazywały na zabudowanie i zasiedlenie nieruchomości przez osoby trzecie najpóźniej od przełomu października i listopada 1956 r., co oznacza, że utrata faktycznego władania nastąpiła przed wskazaną datą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.M. i S.M. na decyzję Wojewody M. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu warszawskiego. Skarżący domagali się odszkodowania, argumentując, że organy nie ustaliły precyzyjnie daty pozbawienia ich poprzedników prawnych faktycznego władania nieruchomością. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania odszkodowania, wskazując na niespełnienie przesłanki faktycznego pozbawienia władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M.M. i S.M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Wojewoda M. po rozpatrzeniu odwołania M. M. i S. M. od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2015 r., nr [...] odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] , hip. [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że nieruchomość położona w W. , ul. [...] , hip. [...] o pow. 830,32 m. kw. znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu (tj. 21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości w. , w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.
Zgodnie z zaświadczeniem hipotecznym Sądu Grodzkiego w W. z [...] czerwca 1949 r., nr [...] działka hipoteczna [...] w chwili wejścia w życie dekretu, stanowiła własność L.M. . Wniosek dawnego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości złożony został po upływie wyznaczonego terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu rozpatrzony został przez Prezydenta [...] odmownie (orzeczenie z [...] października1949 r., nr [...] ).
Pismem z 2 sierpnia 1988 r. S.M. i M. M. wystąpili o przyznanie odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość przy ul. [...] .
Organ wyjaśnił, że legitymację procesową S.M. i M.M. do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze stron ustalono na podstawie:
- postanowienia Sądu Grodzkiego w W. z [...] marca 1950 r., sygn. akt [...] , na mocy którego spadek po L.M. nabył syn J.M. i w całości;
- postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] września 1988 r., sygn. akt [...], na mocy którego spadek po J. M. nabyli: żona S.M. i syn M. M. .
Aktualnie grunt nieruchomości objętej roszczeniem jest własnością:
- osób fizycznych, tj. działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...] - zabudowane domem mieszkalnym (bliźniakiem) o adresie [...] i [...] ;
- Miasta W. we władaniu osób fizycznych - działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...] .
Decyzją z [...] marca 2008 r., nr [...] Prezydent W. odmówił S.M. i M.M. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...] .
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda M. decyzją z ...] lipca 2009 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji uznając, że materiał dowodowy nie daje jednoznacznych podstaw do przyjęcia, iż okoliczność utraty możliwości faktycznego władania gruntem przed dniem 5 kwietnia 1958 r. przez poprzednich właścicieli należy uznać za bezspornie udowodnioną.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent W. decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...] odmówił S.M.i M.M.przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi uznając, że Prezydent W.nie odniósł się do oświadczeń P.M., J.K.oraz J.W.oraz nie wskazał przyczyn ich nie uwzględnienia. Ponadto Prezydent nie poinformował stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Decyzją z [...] grudnia 2015 r., nr [...] Prezydent W.odmówił S.M. i M.M. odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...], hip. [...].
M.M. i S.M. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda M. podniósł, że prawo do odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z 26 października 1945 r. wygasło z mocy art. 89 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dniem 1 sierpnia 1985 r. tj. z dniem wejścia w życie tej ustawy. Stosownie do art. 241 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2015 r., poz. 1774) powyższa ustawa utraciła moc i aktualnie sprawy odszkodowań za nieruchomości warszawskie objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. są uregulowane przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.
Organ podkreślił, iż brak spełnienia jednej z przesłanek uniemożliwia ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Oceniając przeznaczenie nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne Wojewoda stwierdził, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], hip. [...] mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Pojęcie "dom jednorodzinny" należy rozumieć w znaczeniu, jakie mu wówczas nadawano - był to budynek zaspokajający potrzeby mieszkaniowe jednej rodziny, bez ograniczeń powierzchni czy liczby pomieszczeń, które to kryteria wprowadzono w późniejszym okresie. Brak wymienienia w ogólnym planie zabudowania W. z 11 sierpnia 1931 r. budownictwa jednorodzinnego nie wyklucza samo przez się możliwości zabudowy danego obszaru budownictwem jednorodzinnym, a tym samym i przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości pod takie budownictwo.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z ogólnym planem zabudowania W.zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych 11 sierpnia 1931 r., obowiązującym w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego nieruchomość położona przy ul. [...], hip. [...] znajdowała się w strefie II, w której obowiązywała zabudowa luźna lub grupowa o 2 kondygnacjach i 20% powierzchni zabudowania. Powyższy plan zawierał wielkości maksymalne, a nie minimalne określone w danej strefie, jak również wysokość i gęstość zabudowań, których nie można było przekroczyć, co oznacza, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła być zabudowana budynkiem wyższym niż wskazany dla danej strefy.
W kwestii drugiej przesłanki wymaganej do przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy, czyli możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r., organ wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...] z 25 maja 1954 r. wydanym przez Prezydium Rady Narodowej W. ([...] ) teren położony w rejonie ulic O. i M. (w tym działka hip. [...]) przeznaczony został pod budowę 22 domów jednorodzinnych dla Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej im. S. N. . W załączniku graficznym będącym integralną częścią zaświadczenia określono etapy realizacji na lata 1954/55.
Jak wynika z dokumentów przekazanych przez Delegaturę Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w Dzielnicy M. (pismo z [...] .02.2008 r., znak [...] ), budynek mieszkalny bliźniaczy powstał na podstawie pozwolenia na budowę Lp. [...] i projektu zatwierdzonego 2 listopada 1954 r. Protokół zdawczo-odbiorczy przekazania terenu pod inwestycje na rzecz Spółdzielni sporządzony został 13 kwietnia 1955 r. W dniu 5 sierpnia 1955 r. wydano pozwolenie na wykonanie robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości.
Pierwsi lokatorzy byli zameldowani w budynku o adresie [...] w dniu 4 marca 1957 r. Potwierdzają to także dane zawarte w kartach osobowych mieszkańców (KOM) oraz w zawiadomieniu o zameldowaniu na pobyt stały, z którego wynika, że osoby trzecie były zameldowane pod adresem [...] od 31 października 1956 r. do 28 maja 1980 r.
Organ wskazał, że z pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji skierowanego do Zakładu Wodomierzowego z 21 września 1956 r. wynika, że zostało wybudowane nowe połączenie wodociągowe do nieruchomości przy ul. [...], i należy zainstalować na ścianie wodomierz.
Ze sprawozdania nr [...] Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Kominiarzy, wynika, że w przedmiotowym budynku, w dniu 27 czerwca 1957 r. zostały sprawdzone przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne.
Ponadto z zasobów archiwalnych Sekcji Dokumentacji Sieci Gazowej, Zespołu Dokumentacji Papierowej [...] Sp. z o.o. wynika, że budynek nr [...] i [...] przy ul. [...] w W. został podłączony do sieci gazowej 23 września 1957 r. W związku z tym, że budynek przedwojenny znajdujący na danym gruncie został zniszczony podczas działań wojennych, podłączenie sieci gazowej nastąpiło do nowopowstałego budynku bliźniaczego.
Odnośnie oświadczeń P. M. z [...] czerwca 2008 r., J.W. z [...] kwietnia 2008 r. oraz J.K. z [...] lipca 2008 r. Wojewoda uznał, że w oświadczeniach tych nie została wskazana jednoznacznie data utraty władania przedmiotową nieruchomością przez dawnych właścicieli. W zestawieniu z wyżej wymienionymi dokumentami sformułowanie w oświadczeniu P.M. brzmiące: "Jako małe dziecko w latach pięćdziesiątych (musi być to druga połowa, bo raczej wcześniejszego okresu bym nie pamiętał) chodziłem z rodzicami na działkę należącą do przyjaciela mojego Ojca - J. M. ", nie wskazuje jednoznacznie, że dawny właściciel mógł władać przedmiotową nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. Również w oświadczeniach J. K. oraz J.W. znajdują się jedynie stwierdzenia, że ostatni raz byli na spornej posesji w końcu lat pięćdziesiątych, co również nie wskazuje jednoznacznie, że było to po 5 kwietnia 1958 r.
W ocenie Wojewody, mając na uwadze treść art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie jest możliwe ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, ponieważ faktyczna utrata możności władania nieruchomością przez byłego właściciela nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r.
Organ odwoławczy powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 41/2009, w którym Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale jedynie w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy W. lub państwa na podstawie dekretu warszawskiego, innych niż domy jednorodzinne i działek, które przed dniem wejścia w życie dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne. Postanowieniem z 28 października 2015 r., sygn. akt P 6/13 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności art. art. 215 ust. 2 ustawy w zakresie, w jakim uzależnia prawo do odszkodowania od pozbawienia poprzedniego właściciela nieruchomości bądź jego następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r.
Na decyzję Wojewody M. z [...] sierpnia 2016 r. skargę wnieśli
S.M. i M.M. .
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mających wpływ na wynik sprawy poprzez:
- naruszenie zasady dążenia do prawdy materialnej wyrażonej w art.7 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa w zw. z art.78 § 1 kpa w zw. z art. 136 kpa, na skutek czego nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w sposób kompletny i wystarczający do uzyskania pełnego materiału dowodowego i nienależycie ustalono stan faktyczny sprawy, czego dokonano poprzez m.in. ignorowanie wniosków dowodowych strony;
- naruszenie art. 80 kpa w zw. z art. 8 kpa, polegającym na notorycznym i bezcelowym uprawdopodobnianiu przez organ okoliczności, które pośrednio dotyczą okoliczności istotnych dla sprawy i naruszają interes strony;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez zrównanie pojęcia pozbawienie możliwości faktycznego władania nieruchomością ze stwierdzeniem, że grunt został rozdysponowany pod budownictwo i zasiedlony oraz art. 336 kodeksu cywilnego poprzez zrównanie działań i ich skutków wynikających z prawa publicznego z utratą władania rozumianą jako utratę władztwa fizycznego i woli jego kontynuowania.
Skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organy nie ustaliły precyzyjnie daty pozbawienia dawnych właścicieli faktycznego władania nieruchomością, tj. czy nastąpiło to przed czy po 5 kwietnia 1958 r.
Odnosząc się do oświadczeń P.M., J.W. oraz J.K. skarżący podnieśli, że w ich ocenie oświadczenia te zasługują na uznanie i nie można dawać im mniejszej wartości dowodowej niż dokumentom wskazanym przez organy. Zdaniem skarżących powszechnie znanym faktem jest fałszowanie dokumentów w poprzednim ustroju, a w szczególności w latach 40. i 50. W ocenie skarżących w realiach gospodarki centralnie sterowanej bardzo często fałszowano terminy i wyniki, aby osiągnięcia podwładnych wypadały okazalej na szczeblu kierowniczym. Skarżący podnieśli, że oświadczenia stanowią dowód na okoliczność istnienia przedwojennego budynku, który znajdował się na przedmiotowej nieruchomości, a został uszkodzony podczas powstania warszawskiego. Istnienie budynku jest faktem potwierdzonym przez strony jak i przywoływanych świadków. Organ jednakże nie przeprowadził dowodu co do istnienia i daty rozbiórki budynku będącego w posiadaniu rodziny M. . Strony wnioskowały o przeprowadzenie dowodu ze zdjęć lotniczych będących w posiadaniu Biura Gospodarki Nieruchomościami.
Zdaniem skarżących, nieprecyzyjnie ustalony stan faktyczny nie pozwala na logiczne powiązanie przytoczonych przez organ faktów z konkretną nieruchomością.
Skarżący zarzucili, że organ dopuścił się naruszenia art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez zrównanie pojęcia: pozbawienie możliwości faktycznego władania nieruchomością ze stwierdzeniem, iż grunt został rozdysponowany pod budownictwo i zasiedlony. Przez faktyczne władanie nieruchomością rozumie się nie tylko efektywne korzystanie z nieruchomości, ale także możliwość takiego korzystania, choćby władający nieruchomością nie czynił z niej użytku.
W ocenie skarżących istnieniu posiadania nieruchomości nie może zaprzeczać fakt istnienia obowiązku meldunkowego. Właściciel nieruchomości może wykonywać swoje prawo w dowolny sposób, a z osobami zameldowanymi pod wskazanym adresem mogą łączyć go więzi różnego rodzaju. Zameldowanie w latach 50. XX wieku odbywało się na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z 16 marca 1928 r. Zgodnie z art. 7 tego rozporządzenia, obowiązek meldunkowy spoczywał na osobach, które przebywały w danej miejscowości dłużej niż 24 godziny. Osobami zameldowanymi pod danym adresem mogły być tak samo najemca jak i krewny który przyjechał w odwiedziny i nadal nie może to świadczyć o utracie faktycznego władania nad nieruchomością.
Zdaniem skarżących, jedynym dokumentem, który w sposób jednoznaczny i pewny wskazuje datę pozbawienia właścicieli faktycznego władztwa nad nieruchomością jest pozwolenie na użytkowanie budynku lub jej części z 10 kwietnia 1962 r.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniające przyznanie odszkodowania.
Bezsporne jest, że nieruchomość przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Jednakże, jak prawidłowo wskazały organy obydwu instancji, nie została spełniona przesłanka pozbawienia poprzedniego właściciela faktycznej możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r. Brak spełnienia jednej z przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami uniemożliwia ustalenie i przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że pozbawienie poprzednich właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Sąd w całości podziela w tej kwestii stanowisko organów, które znajduje uzasadnienie w dowodach powołanych przez organ.
Odnośnie zarzutów skargi dotyczących istnienia przedwojennego budynku na działce i nie ustalenia przez organy daty jego rozbiórki podnieść należy, że:
- w piśmie skarżących z 15 czerwca 2004 r. skierowanym do Prezydenta W. skarżący podali, że dom położony na działce przy ul. [...] został zniszczony w czasie powstania warszawskiego;
- w piśmie z 8 marca 1988 r. o odszkodowanie skarżący nie podnosili, aby działka po wojnie była zabudowana budynkiem byłego właściciela;
- z pisma skarżących z 22 maja 2006 r. skierowanego do Prezydenta W. również nie wynika, aby działka była zabudowana domem należącym do byłego właściciela. Skarżący w piśmie tym piszą: cyt.: "W sprawie działki wystąpiliśmy po raz pierwszy w sierpniu 1988 r. (..), ale w sprawie o odszkodowanie, gdyż tak poinformowano nas w ówczesnym Urzędzie Dzielnicowym W. . Argumentowano, że działka jest zajęta i nie można jej wprost zwrócić". Skarżący nie podnosili wówczas, że po wojnie posiadali tę nieruchomość. Wprawdzie z oświadczeń J. W., J.K. i P.M. wynika, że jeszcze pod koniec lat 50. rodzina M. władała działką oraz że na działce był zniszczony dom, jednakże oświadczenia te nie korespondują ze stanowiskiem skarżących zawartym w wyżej wskazanych pismach. Nie bez znaczenia jest też wiek osób składających oświadczenie, a w szczególności P.M. ur. w [...] r. i J.W. ur. w [...] r. Niewiarygodne jest, aby po ponad 50 latach osoby, które wówczas były dziećmi pamiętały precyzyjnie, że pod koniec lat pięćdziesiątych bywały na działce poprzedników prawnych skarżących, pamiętały zniszczony dom, tym bardziej, że skarżący w piśmie z 15 czerwca 2004 r. wskazywali, że dom został zniszczony w czasie powstania. Organ prawidłowo odniósł się do tych oświadczeń, słusznie podnosząc, że nie są one precyzyjne.
Jak wyżej wskazano, w pismach skarżących nie ma wzmianki o istnieniu starego domu. Także zebrane w sprawie dowody z dokumentów nie wskazują, aby w dacie realizacji inwestycji przez Spółdzielnię, uzyskiwania stosowych pozwoleń budowlanych istniał dom. Jak wynika z załączonych do pisma z 25 stycznia 2011 r. Archiwum Państwowego W. zaświadczeń lokalizacyjnych, w tym szkicu stanowiących załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z [...] maja 1954 r., na działce przy ul. [...] nie wykazano żadnej zabudowy. W legendzie szkicu podano, że cały teren pod inwestycję Spółdzielni Mieszkaniowo- Budowlanej im. N. (z wyłączeniem budynków do adaptacji) jest niezabudowany. Oznacza to, że co najmniej w 1954 r. na spornej działce nie było żadnego budynku. W kwietniu 1955 r. teren został przekazany Spółdzielni pod inwestycję. W dniu 5 sierpnia 1955 r. wydane zostało pozwolenie na wykonanie robót na przedmiotowej działce. W tej sytuacji stanowiska zawarte w oświadczeniach J. W. , J.K. i P.M. odnośnie istnienia pod koniec lat 50. zniszczonego domu nie zasługują na wiarę. Także zarzut skargi odnoszący się do nieustalenia daty rozbiórki starego budynku nie może być skuteczny, tym bardziej, że (jak wyżej wskazano) w piśmie z 15 czerwca 2004 r. skierowanym do Prezydenta W.skarżący podali, że budynek został zniszczony w czasie powstania warszawskiego.
Zebrane w sprawie dowody wskazują, że budynek typu bliźniak na działkach przy [...] i [...] został wzniesiony co najmniej na jesieni 1956 r. Jak wynika bowiem z pisma Prezydenta W. z 23 lipca 2012 r. i załączonych do niego dokumentów z archiwum Kart Osobowych Mieszkańców na nieruchomości przy ul. [...] zostali zameldowani: [...] października 1956 r. C.K. i [...] listopada 1956 r. M.K. . Wymeldowali się z tego adresu [...] maja 1980 r. Z kolei pod adresem [...] zameldowane zostały w dniu [...] marca 1957 r. J. i S.K. . J.K. zamieszkiwała na tej nieruchomości aż do [...] maja 1986 r., a S. aż do śmierci. Nie sposób przyjąć, aby zameldowanie na pobyt stały zostało dokonane na działce bez zabudowy lub w budynku nie nadającym się faktycznie do zamieszkiwania. Stanowisko skargi, że osobami zameldowanymi mogli być np. najemcy w budynku dawnego właściciela lub osoby bliskie właściciela nieruchomości jest w stanie faktycznym niniejszej sprawy chybione. Mieszkańcy nie byli spokrewnieni ze spadkobiercami byłych właścicieli, ani spadkobiercy nie wynajęli tym osobom domu wybudowanego przez Spółdzielnię Mieszkaniową. W budynku o zabudowie bliźniaczej o odrębnych adresach: [...] i [...] zameldowane były osoby obce dla skarżących. Budynek (bliźniak) został podłączony do sieci gazowej 23 września 1957 r. (pismo M. Spółki Gazownictwa z 28 maja 2010 r.). Wcześniej, tj. we wrześniu 1956 r., zostało wybudowane nowe połączenie wodociągowe do nieruchomości (pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji skierowane do Zakładu Wodomierzowego z 21 września 1956 r.) oraz polecono zainstalowanie na ścianie budynku wodomierza. Natomiast ze sprawozdania Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Kominiarzy z 27 czerwca 1957 r. wynika, że w budynku sprawdzono przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne.
Z wyżej powołanych dokumentów wynika, że nieruchomość przy ul. [...] i [...] od co najmniej przełomu października i listopada 1956 r. była już we władaniu rodzin K. i K. . W tej sytuacji, wobec wyżej omówionych dowodów z dokumentów, w tym także pism skarżących, nie można uznać, aby spadkobiercy przedwojennego właściciela posiadali tę nieruchomość w 1957 r. lub w 1958 r. Pozwolenie na użytkowanie budynku przy ul. [...] wydane W. K. [...] kwietnia 1962 r. nie świadczy, z przyczyn wyżej omówionych, że następcy prawni byłego właściciela zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością dopiero po tej dacie.
Zarzut skargi odnośnie fałszowania, w latach 40 i 50. dokumentów i rozmijania się stanu faktycznego z treścią zawartą w dokumentach nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy nie wynika, jak również skarżący nie wykazali, aby dokumenty stanowiące dowody w sprawie były sfałszowane.
Podsumowując wskazać należy, że organy nie naruszyły przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy konieczny do rozpoznania sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się wydając decyzje. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko. Prawidłowo też zastosowały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podanych w skardze są niezasadne.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło