II GSK 257/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-09
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Gabriela Jyż, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy "data udzielenia patentu" w rozumieniu art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 oznacza datę wydania decyzji o udzieleniu patentu, datę jej uprawomocnienia, czy datę publikacji informacji o udzieleniu patentu w Wiadomościach Urzędu Patentowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 PPSA, nie odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących wykładni pojęcia "data udzielenia patentu" w kontekście prawa unijnego i orzecznictwa TSUE. Sąd I instancji powinien był rozważyć, jak pojęcie to jest interpretowane w innych państwach UE i w Europejskim Urzędzie Patentowym, a także uwzględnić cel rozporządzenia nr 469/2009, jakim jest jednolite stosowanie prawa UE.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla produktu leczniczego Deltyba (Delamanid). Urząd Patentowy RP odmówił jego udzielenia, uznając, że wniosek został złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu, który powinien być liczony od daty udzielenia patentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki O. Co. LTD, podzielając stanowisko organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię pojęcia "data udzielenia patentu".Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Co. LTD w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 535/16 w sprawie ze skargi O. Co. LTD w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla produktu leczniczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz O. Co. LTD w T. 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 12 października 2016 r., oddalił skargę O. CO., LTD z siedzibą w J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie udzielenia dodatkowego prawa ochronnego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 roku Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, ze zm., dalej p.w.p.) w związku z art. 6 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 1266) po rozpoznaniu wniosku O. CO., LTD., T., J. (dalej jako zgłaszający), o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2015 r. odmawiającą udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla produktu leczniczego o nazwie Deltyba — Delamanid objętego patentem nr 217919 udzielonym w dniu 4 lutego 2014r. na wynalazek pt. "Związek 2,3 dihydro-6-nitroimidazo[2,1-b]oksazolowy, kompozycja go zawierająca oraz zastosowanie"
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. poinformował zgłaszającego o istnieniu przeszkód do udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla ww. produktu, wskazując na uchybienie terminu na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego, który upłynął w dniu 28 października 2014 r. (w zawiadomieniu Urząd wskazał datę 18 października 2014 r., wyjaśniając następnie w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., iż została ona błędnie oznaczona, wskazując jako prawidłową datę - 28 października 2014 r.), bowiem okres sześciu miesięcy na złożenie przedmiotowego wniosku w niniejszej sprawie powinien być liczony od daty udzielenia patentu, tj. od dnia 28 kwietnia 2014 r.
Zgłaszający w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. wskazał, że termin na wniesienie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego powinien być liczony od daty publikacji informacji o udzieleniu patentu w Wiadomościach Urzędu Patentowego, a w związku z tym powinien być wniesiony w terminie do dnia 30 marca 2015 r.
Urząd Patentowy RP, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że zgodnie z art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 z dnio 6 maja 2009 r. dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych (wersja ujednolicona) (Dz.Urz.UE.L Nr 152), wniosek o wydanie świadectwa składa się w ciągu sześciu miesięcy od daty, w której wydane zostało zezwolenie na obrót produktem leczniczym, o którym mowa w art. 3 lit. b). Bez względu na ust. 1, jeżeli zezwolenie na obrót zostało wydane przed udzieleniem patentu podstawowego, wniosek o wydanie świadectwa wnosi się w ciągu sześciu miesięcy od daty udzielenia patentu.
Zdaniem organu dla prawidłowego oznaczenia daty, od której należy liczyć bieg 6-cio miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego istotna jest prawidłowe określenie "daty udzielenia patentu", a definicji tego pojęcia nie zawierają ani Rozporządzenie UE ani polskie regulacje z zakresu prawa własności przemysłowej. Organ nie podzielił stanowiska, że za datę udzielenia patentu, należy uznać moment ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu patentu i wywodził, że za moment ten należy uznać datę wydania decyzji o udzieleniu patentu, od której to daty należy liczyć termin na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego. Jest to data pewna, która zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 91, poz. 564) podlega wpisowi do rejestru.
Urząd uznał rozważania zgłaszającego w zakresie obowiązywania patentu europejskiego za niemające znaczenia dla przedmiotowej sprawy, ponieważ dotyczy ona patentu krajowego a nie europejskiego, a ponadto w polskich regulacjach brak takiego wyraźnego przepisu, który odraczałby w czasie obowiązywanie decyzji o udzieleniu patentu.
Dodał, że w przypadku patentu europejskiego, zgodnie z art. 97 ust. 3 Konwencji o patencie europejskim, decyzja o udzieleniu patentu europejskiego zaczyna obowiązywać od daty opublikowania wzmianki o udzieleniu patentu w Europejskim Biuletynie Patentowym. Stąd też wynikają te różnice w sposobie obliczania terminu 6-cio miesięcznego liczonego od daty udzielenia patentu.
W związku z tym, że brak jest zarówno na gruncie prawa europejskiego, jak również przepisów z zakresu własności przemysłowej legalnej definicji pojęcia "data udzielenia patentu" Urząd przyjął, że za taką datę należy uznać datę wydania decyzji, o której mowa wart. 52 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Dodał, że do chwili obecnej Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie dokonał żadnej wykładni w zakresie art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 z dnia 6 maja 2009 r. dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych. Oznacza to, że w tym zakresie mają wprost zastosowanie przepisy prawa krajowego i dookreślenie znaczenia pojęcia "data udzielenia patentu" pozostawione zostało ustawodawcy krajowemu.
Urząd, mając na względzie art. 7 Rozporządzenia UE, stwierdził, że termin do wniesienia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego powinien być liczony od dnia wydania zezwolenia na obrót produktem leczniczym.
Wywiódł, że data wydania zezwolenia jest późniejsza niż data udzielenia patentu, nawet gdyby wziąć pod uwagę datę jej uostatecznienia się. Biorąc pod uwagę powyższe Urząd stwierdził, że złożenie przez zgłaszającego w dniu 24 marca 2015 r. ww. wniosku nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 7 ww. Rozporządzenia UE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecny tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, w skrócie: p.p.s.a.), oddalił skargę.
Na wstępie Sąd I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 751 p.w.p. na warunkach określonych w przepisach o ustanowieniu w Unii Europejskiej dodatkowych świadectw ochronnych dla produktów leczniczych oraz produktów ochrony roślin udzielane są w Rzeczypospolitej Polskiej dodatkowe prawa ochronne. W/w przepis odsyła do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 z dnia 6 maja 2009 roku, które w art. 3 stanowi, że dodatkowego prawa ochronnego udziela się, jeżeli w państwie członkowskim, w którym zostaje złożony wniosek, produkt chroniony jest patentem podstawowym pozostającym w mocy oraz wydane zostało ważne zezwolenie na wprowadzenie produktu leczniczego na rynek. W myśl art. 7 w/w rozporządzenia wniosek o ustalenie dodatkowego prawa ochronnego składa się w ciągu sześciu miesięcy od daty, w której wydane zostało zezwolenie na wprowadzenie produktu leczniczego na rynek, albo jeżeli, w/w zezwolenie zostało wydane w ciągu 6 miesięcy od daty udzielenia patentu. Konsekwencją braku warunków przewidzianych w art. 3 rozporządzenia bądź złożenia wniosku po terminie jest zgodnie z art. 755 ust 1 p.w.p. wydanie decyzji o odmowie udzielenia dodatkowego prawa ochronnego. Wobec tego, iż w myśl art. 755 ust. 2 p.w.p 6 - miesięczny termin na złożenie wniosku nie podlega przywróceniu niezbędnym jest jednoznaczne ustalenie początkowej daty biegu tego terminu. O ile w przypadku wydania zezwolenia na wprowadzenie produktu leczniczego na rynek po udzieleniu patentu podstawowego z ustaleniem początkowej daty biegu 6 - miesięcznego terminu nie ma trudności (jest nią data wydania zezwolenia), o tyle wątpliwości interpretacyjne pojawiają się w przypadku, gdy zezwolenie zostało wydane przed udzieleniem patentu podstawowego, bowiem wtedy 6 - miesięczny termin biegnie od daty udzielenia patentu, a pojęcie to nie ma swojej legalnej definicji ani w prawie wspólnotowym ani w prawie krajowym.
Sąd I instancji stanął na stanowisku, że miarodajną "datą udzielenia patentu" będzie data, kiedy decyzja stała się ostateczna. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 ust. 1 p.w.p. wydanie przez organ decyzji w udzieleniu patentu jest jedynie potwierdzeniem tego, że zostały spełnione ustawowe warunki do jego uzyskania. Warunkiem prawnym do udzielenia patentu jest uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochronny w wyznaczonym terminie. W przeciwnym razie Urząd Patentowy stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu prawa. Wykładnia tego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że należy odróżnić datę wydania decyzji o udzieleniu patentu od daty uzyskania przez patent ochrony patentowej, która jest uzależniona od uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony.
Również art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 stanowi, że dodatkowego prawa ochronnego udziela się m.in. wtedy, gdy w państwie członkowskim, w którym zostaje złożony wniosek produkt chroniony jest patentem podstawowym.
Sąd I instancji wskazał, że decyzja o o udzieleniu patentu nabiera cech trwałości i stabilności po tym jak stanie się ostateczna. Zgodnie bowiem z art. 244 ust. 5 p.w.p. decyzje Urzędu Patentowego nie podlegają wykonaniu przed upływem terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. A zatem wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wstrzymuje wykonalność decyzji. W tym stanie rzeczy dopiero w przypadku decyzji ostatecznej można mówić o załatwieniu przez organ sprawy w sposób definitywny i decyzja ta wyznacza początek ochrony patentowej (pod warunkami wcześniejszego uiszczenia stosownej opłaty).
Obowiązujące przepisy prawa tj. rozporządzenie nr 469/2009 (art. 8 ust. 1 pkt a) iii) jak i rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie składania i rozpatrywania wniosków o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych i produktów ochrony roślin (Dz.U. nr 141, poz. 1361 ze zm.) (§ 3 ust. 1 pkt 4) wymagają podania we wniosku o udzielenie prawa ochronnego numeru patentu podstawowego. Ten zaś zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (§ 6.1) nadawany jest z chwilą wpisu do rejestru patentowego tj. po stwierdzeniu, że decyzja o udzieleniu patentu jest wykonalna (§ 27.1) co oznacza, że jest ona ostateczna.
Natomiast sam wpis do rejestru patentowego jest czynnością następczą do wydania decyzji o udzieleniu patentu i następuje po sprawdzeniu, że została uiszczona w terminie należna opłata okresowa. Wpis do rejestru ma zatem charakter czysto informacyjny i nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków prawnych.
W konsekwencji Sąd w składzie orzekającym stanął na stanowisku, że stwierdzenie przez Urząd Patentowy, że wniosek o udzielenie dodtkowego prawa ochronnego został złożony przez skarżącego z uchybieniem 6-cio miesięcznego terminu na jego złożenie jest zasadne.
W skardze kasacyjnej zgłaszający zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu, na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "data udzielenia patentu", zawartego w art.7 ust 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 469/2009 z dnia 6 maja 2009 r. dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych (dalej: "Rozporządzenie Nr 469/2009"), polegającej na uznaniu, że datą udzielenia patentu jest data kiedy decyzja stała się ostateczna, gdyż zgodnie z prawidłową wykładnią datą udzielenia patentu polskiego jest data ogłoszenia o udzieleniu patentu w Wiadomościach Urzędu Patentowego;
2. przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni następujących przepisów: art.8 pkt. 1 lit. a) Rozporządzenia Nr 469/2009 i § 3 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie składania i rozpatrywania wniosków o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych i produktów ochrony roślin, polegające na uznaniu, że wpis do rejestru patentowego prowadzonego przez Urząd Patentowy RP i nadanie numeru patentu ma charakter jedynie informacyjny i nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków prawnych, co należy uznać za sprzeczne z intencją ustawodawcy, który zamieścił w katalogu wymogów wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego obowiązek podania numeru patentu podstawowego;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: "pusa".) oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na dokonaniu kontroli decyzji w sposób wadliwy i utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie udzielenia dodatkowego prawa ochronnego pomimo nieprawidłowego zastosowania art. 75(5) ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (dalej: "pwp"), gdyż wniosek o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego został złożony w terminie;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ocenił zarzutów skarżącego i nie wyjaśnił dlaczego ww. zarzutów nie rozpoznał, tj. w szczególności: zarzutu dotyczącego odmiennego traktowania uprawnionych z patentu polskiego i patentu europejskiego, zarzutu dotyczącego pominięcia celu zastosowania Rozporządzenia Nr 469/2009 w kontekście konieczności jednolitej i autonomicznej wykładni jego przepisów na terenie całej Unii Europejskiej, zarzutu, iż datą udzielenia patentu jest data opublikowania informacji w Wiadomościach Urzędu Patentowego oraz zarzutu, że nie jest możliwe skuteczne i niepozbawione braków formalnych złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego, skoro uprawniony nie posiada numeru patentu podstawowego, którego podanie jest wymagane przy złożeniu wniosku o wydanie dodatkowego świadectwa ochronnego.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. zgłaszający wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie I dowodu z dokumentów, tj. kopii broszur informacyjnych, dotyczących procedury składania wniosków o j: udzielenie dodatkowego świadectwa ochronnego w Niemczech i Wielkiej Brytanii, wydanych przez lokalne urzędy patentowe wraz z tłumaczeniami przysięgłymi odpowiednich fragmentów na okoliczność wykładni pojęcia "data udzielenia patentu" w innych krajach Unii Europejskiej, gdyż jest to niezbędne do wyjaśnienia okoliczności związanych z prawidłową wykładnią wspólnotową spornego pojęcia i nie przedłuży postępowania.
Jednocześnie na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wniósł o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujących pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni przepisów prawa unijnego:
1. Czy pojęcia "data udzielenia patentu" i "udzielenie patentu" zawarte w art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 469/2009 z dnia 6 maja 2009 r" dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych, należy określać na podstawie prawa Unii Europejskiej czy też uregulowanie to stanowi odesłanie do momentu, w którym patent zostaje udzielony zgodnie z prawem państwa członkowskiego.
2. W przypadku, gdyby odpowiedź Trybunału potwierdzała określenie momentu udzielenia patentu na podstawie prawa Unii Europejskiej, udzielenie odpowiedzi jaki moment należy uznać za datę udzielenia patentu.
Biorąc pod uwagę powyższe podstawy kasacyjne, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., zgłaszający wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ewentualnie zmianę wyroku oraz uchylenie poprzedzających decyzji Urzędu Patentowego RP i uznanie, że wniosek o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego został złożony w terminie wymaganym przez art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Nr 469/2009; oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarzuty w niej podnoszone wymagają ponownego rozważenia przez Sąd I instancji z uwagi na ich ciężar gatunkowy i prawdopodobieństwo trafności.
Zasadniczą kwestią prawną, która jest między stronami sporna i nie została zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo rozstrzygnięta jest wykładnia przepisów art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 460/2009 z dnia 6 maja 209 r. dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych (Dz.Urz. UE L 2009.152.1; dalej: rozporządzenie nr 469/2009), a konkretnie zapisu "daty udzielenia patentu".
Na wstępie rozważań w powyższej kwestii należy stwierdzić, że instytucję udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla produktu leczniczego reguluje prawo europejskie – a konkretnie cyt. wyżej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009, które to rozporządzenie powinno być stosowane przez krajowe organy administracji publicznej i sądy administracyjne zgodnie z wykładnią proeuropejską.
Wprawdzie w tym zakresie wydane zostało również rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie składania i rozpatrywania wniosków o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych i produktów ochrony roślin (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1361) regulujące formalno-techniczne wymagania dotyczące wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego, lecz rozporządzenie to nie wskazuje na odmienne szczegółowe rozwiązanie procedury składania przedmiotowego wniosku, a konkretnie na sposób liczenia terminu od daty udzielenia patentu niż to, jaki stosuje Europejski Urząd Patentowy, ewentualnie szereg urzędów krajów Unii Europejskiej, które zobowiązane są, tak jak Urząd Patentowy w Warszawie, do stosowania rozporządzenie nr 469/2009.
Zatem Sąd I instancji, stosując bezpośrednio przepis art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 469/2009, powinien przynajmniej rozważyć i odnieść się do zarzutu strony skarżącej, w jaki sposób ten przepis jest stosowany w krajach UE, a przede wszystkim w Europejskim Urzędzie Patentowym, w zakresie rozumienia zapisu daty udzielenia patentu, czego nie uczynił narażając się na zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.
Sąd I instancji, odnosząc się do daty udzielenia patentu, o którym mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 469/2009, stwierdził, że za taką datę należy uznać datę, kiedy decyzja stała się ostateczna, a nie datę ogłoszenia o udzieleniu patentu w oficjalnych Wiadomościach Patentowych, co następuje po uiszczeniu opłaty za pierwszy okres ochronny i uprawomocnieniu decyzji o udzieleniu patentu w rejestrze patentowym.
Sąd I instancji pominął w swoich rozważaniach zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powyższy zarzut strony skarżącej, że wykładnia Europejskiego Urzędu Patentowego i TSUE może być odmienna, niż dokonana przez Urząd Patentowy.
Należy się zgodzić z zarzutem strony skarżącej, że termin "data udzielenia patentu" użyty w rozporządzeniu nr 469/2009 może być rozumiany wyłącznie po dokonaniu jednolitej wykładni w całej Unii Europejskiej, biorąc pod uwagę cel ww. rozporządzenia (zob. wyrok ETS z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt C-222/10).
Jednolitość stosowania instytucji prawa własności przemysłowej – udzielenie dodatkowego świadectwa ochronnego na poziomie wspólnotowym – powinna zapobiegać wprowadzeniu zróżnicowanych rozwiązań w ustawodawstwach krajowych prowadzących do dalszych rozbieżności, które mogłyby stanowić przeszkodę do swobodnego przepływu produktów leczniczych (wyrok ETS E-222/10).
Podobnie w wyroku TSUE z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt C-471/14 Trybunał Sprawiedliwości UE wypowiedział się za utrwalonym orzecznictwem Trybunału o wymogu jednolitego stosowania prawa Unii, z którego wynika, że jeżeli przepis prawa Unii nie zawiera odesłania do prawa państw członkowskich w odniesieniu do konkretnego pojęcia, pojęciu temu należy nadać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię.
Na podkreślenie zasługuje zarzut strony skarżącej, że Sąd I instancji nie rozważał rozumienia terminu daty udzielenia patentu zawartego w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 469/2009 w kontekście powyższych orzeczeń TSUE, nakazujących stosowanie przepisów prawa regulujących procedurę udzielania świadectwa ochronnego w świetle wykładni europejskiej oraz praktyki Europejskiego Urzędu Patentowego i urzędów patentowych innych krajów UE (zob. dowody w postaci dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej).
Sam Sąd I instancji przyznał, że pojęcie daty udzielenia patentu nie ma swojej legalnej definicji ani w prawie wspólnotowym, ani w prawie krajowym, oraz że warunkiem prawnym do udzielenia patentu jest uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony w wyznaczonym terminie. Termin ten nie musi być zbieżny z datą uostatecznienia się decyzji patentowej.
Z datą uiszczenia opłaty wiąże się niewątpliwie wpisanie decyzji patentowej do rejestru, a następnie dokonanie ogłoszenia w Wiadomościach Patentowych.
Argumenty strony skarżącej dotyczące szczegółowej procedury udzielenia patentu po wydaniu decyzji patentowej przez Urząd Patentowy w powiązaniu z udzieleniem świadectwa ochronnego szczególnie w zakresie terminów do dokonania poszczególnych czynności prawno-administracyjnych oraz skutków prawnych dotyczących terminów i dat, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinny być wnikliwie rozważone przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a wyniki tych rozważań muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Nie wystarczy bowiem stwierdzenie Sądu I instancji, że w kwestii daty udzielenia patentu w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 469/2009 to Sąd podziela stanowisko zawarte w jednym z wyroków WSA w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 403/14).
Sąd I instancji uznając, że wpis do rejestru ma charakter czysto informacyjny i nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków prawnych nie odniósł się do kwestii, jakie znaczenie ma ten wpis i następnie ogłoszenie w oficjalnym biuletynie patentowym dla ustalenia daty udzielenia patentu w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 469/2009.
Skoro okazało się, że zarzuty skargi kasacyjnej były usprawiedliwione, szczególnie zarzuty procesowe dotyczące między innymi naruszenia przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie odnoszenia się do wykładni europejskiej przepisu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 468/2009, a konkretnie rozumienie terminu daty udzielenia patentu, to konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu Sąd I instancji sprawdzi stwierdzenie strony skarżącej o odmiennym stosowaniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 469/2009 przez Europejski Urząd Patentowy, czy inne urzędy w krajach członkowskich UE w zakresie ustalenia daty udzielenia patentu dla potrzeb udzielenia dodatkowego świadectwa ochronnego, a przede wszystkim, czy w krajach członkowskich UE i Europejskim Urzędzie Patentowym ta data oznacza datę ogłoszenia w oficjalnym biuletynie Urzędu.
Wprawdzie można by rozważać, czy nie stanowiłoby naruszenia prawa europejskiego szczegółowe uregulowanie proceduralne w prawie krajowym odnośnie skutków publikacji decyzji patentowej w oficjalnym biuletynie Urzędu – Wiadomościach Patentowych w odniesieniu do daty udzielenia patentu w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 469/2009 i nie przesądzając stanowiska co do tego zagadnienia prawno-proceduralnego. Sąd I instancji miał obowiązek przeprowadzić w tym zakresie wnikliwie rozważania pod względem zarzutów strony skarżącej.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło