I SA/Rz 148/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-04-09
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Grzegorz Panek, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił uznania niezaznaczenia przez rolnika checkboxu we wniosku o płatność rolnośrodowiskową za oczywisty błąd, który można skorygować na podstawie art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji błędnie zinterpretował art. 4 Rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, odmawiając uznania niezaznaczenia przez rolnika stosownej rubryki we wniosku za oczywisty błąd. Sąd stwierdził, że oczywiste błędy mogą dotyczyć kwestii merytorycznych, a organ powinien był obiektywnie ocenić możliwość dostrzeżenia takich błędów, zwłaszcza gdy zadeklarowana powierzchnia przekraczała kwalifikowaną, a beneficjent działał w dobrej wierze. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok. Po przyznaniu płatności pierwotną decyzją, organ stwierdził jej nieważność z powodu rażącego naruszenia przepisów. Następnie, po złożeniu przez skarżącego wniosku o korektę, organ pierwszej instancji przyznał płatność w obniżonej wysokości, a Dyrektor utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędy w zastosowaniu przepisów i pozbawienie go należnych środków. Sąd uchylił decyzję Dyrektora, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił możliwość korekty wniosku jako oczywistego błędu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora oraz zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędziowie WSA Grzegorz Panek, WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S.L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych na 2015 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S.L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor) z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], którą Dyrektor, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. L. (dalej zamiennie: Skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na 2015 r., utrzymał w mocy wymienioną decyzję organu pierwszej instancji (postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Dyrektor sprostował oczywistą omyłkę w zakresie daty decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji – błędnie wskazanej w części dyspozytywnej zaskarżonej decyzji Dyrektora).
Decyzja Dyrektora została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym – ustalonym i przyjętym przez Dyrektora:
W dniu 12 czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2015 r. Wnioskodawca zadeklarował w drugim roku pięcioletniego zobowiązania realizację pakietu: 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, a w jego ramach: wariant 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000 na łącznej powierzchni 44,34 ha obejmującej działki rolne A1, B1 oraz Z1. Wnioskodawca dołączył materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych i wskazanie ich na odpowiednich działkach ewidencyjnych oraz plan działalności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013. Organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową PROW 2007-2013 na 2015 r. w łącznej wysokości 63 129, 30 zł, stanowiącej płatność:
- do pakietu 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 – wariantu 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000 do powierzchni zatwierdzonej 43,89 ha w wysokości 60 129,30 zł;
- w ramach refundacji kosztów transakcyjnych dotyczących sporządzenia dokumentacji przyrodniczej dla pakietu 5 w łącznej wysokości 3 000,00 zł.
Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna.
Dyrektor, decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. z powodu rażącego naruszenia § 13a ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.; dalej: Rozporządzenie z 2013 r.).
Skarżący zaskarżył decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. odwołaniem, a Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
26 czerwca 2018 r. Skarżący złożył podanie o korektę wniosku na 2015 r. w zakresie możliwości zaznaczenia checkboxu nr 20 na stronie 4/4 wniosku, którego nie zaznaczył przez "przeoczenie", a jego intencją było kontynuowanie zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w ramach PROW 2007-2013 jako zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach PROW 20014-2020; błąd ten miał charakter oczywisty. Powołał się na art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r. str. 69 ze zm.; dalej: Rozporządzenie wykonawcze nr 809/2014) oraz wskazał że jego działanie było działaniem w dobrej wierze.
Organ pierwszej instancji przeprowadził obligatoryjną kontrolę administracyjną złożonego wniosku i ustalił, że na deklarowanej działce ewidencyjnej nr [...] (dz. rolna B1) o powierzchni 13, 58 ha powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza wynosi 13,13 ha i jest o 0,45 ha mniejsza niż deklaracja oraz na działce ewidencyjnej nr 8200/1 (dz. rolna Z1) powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza wynosi 8,42 ha i jest o 0,84 ha mniejsza od deklaracji – wobec czego powierzchnie te (0,45 ha i 0,84 ha) są wykluczone z płatności w ramach deklarowanego wariantu 5.1.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji, decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 20 550,00 zł, stanowiącą płatność do Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 – wariant 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000; także kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych dotyczących sporządzenia dokumentacji przyrodniczej – 2000,00 zł.
Skarżący zaskarżył decyzję z dnia [...] września 2018 r. odwołaniem.
Dyrektor odnosząc się do podniesionych zarzutów i stwierdzając że są one nieuzasadnione, wskazał że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Rozporządzenia z 2013 r., wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1853 ze zm.; dalej: ustawa). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 2013 r., przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określonym w systemie indentyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Dodatkowo – w przypadku realizacji pakietu 4 lub 5 – zgodnie z § 22 ust. 1 Rozporządzenia z 2013 r. rolnikowi pierwsza płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości zwiększonej o kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 27 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1974/2006, dotyczących sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, której wysokość nie może przekroczyć kwoty określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia, zaś zgodnie z § 22 ust. 2 przepis ustępu 1 stosuje się odpowiednio do kosztów transakcyjnych poniesionych w związku ze zwiększeniem obszarów gruntów, na których jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe.
Zgodnie z § 13a ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa przyznawana do działek rolnych przysługuje do powierzchni działek rolnych położonych na obszarze objętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów lub ich wariantów oraz objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 65/2011, z tym że w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 nie większe jednak niż 20 ha. Skoro więc powierzchnia, do której płatność może zostać przyznana - wynosi 20,00 ha (§ 13a ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia z 2013 r.) organ pierwszej instancji prawidłowo przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w wariancie 5.1 na 2015 r. w wysokości 20 550,00 zł oraz koszty transakcyjne w wysokości 2 000 zł.
Dalej Dyrektor wskazał, że podjęte przez Skarżącego w dniu 15 marca 2014 r. – na jego wniosek – zobowiązanie w Pakiecie 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 i w jego ramach wariantu 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000, na powierzchni 20 ha zostało zwiększone do powierzchni 43,05 ha w roku 2015 r. poprzez dodatkową deklarację działek rolnych B1 i Z1 oraz dołączonego do wniosku planu działalności rolnośrodowiskowej. Z formularza wniosku złożonego w dniu 12 czerwca 2015 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) do Pakietu 5 (strona 1/4 wniosku). Natomiast na stronie 4/4 wniosku Skarżący nie zaznaczył checkbox’u: "Oświadczam, że dostosowuję podjęte zobowiązanie (PROW 2007-2013) do zasad i warunków określonych w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) lub działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020)". Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu Dyrektor wyjaśnił, że aby błąd miał charakter błędu oczywistego to musiałby on być bezpośrednio zidentyfikowany w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku i dołączonych do niego wymaganych dokumentów. Zgodnie z art. 4 Rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. W przedmiotowej sprawie organ weryfikujący wniosek nie miał żadnych wątpliwości o jaką płatność wnioskuje rolnik, gdyż poszczególne elementy formularza w sposób klarowny precyzowały zakres żądania rolnika. Oznacza to, że żądanie Skarżącego w zakresie korekty wniosku jest nieuzasadnione.
Dyrektor, odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że w sprawie znajduje zastosowanie § 35 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.; dalej: Rozporządzenie z 2015 r.) wskazał, że te przepisy stanowią, że rolnikowi, który od dnia 15 marca 2014 r. realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe może zostać przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna, jeżeli od dnia 15 marca 2015 r. kontynuuje podjęte zobowiązanie jako zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 w zakresie tożsamych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych – w przypadku, gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 (§ 35 ust. 1 pkt 4), w przypadku o którym mowa w ust. 1, rolnik może w 2015 r. zwiększyć wielkość obszaru, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe (§ 35 ust. 2 pkt 1 lit. a). Skoro jednak Skarżący nie deklarował w 2015 r. zmiany polegającej na dostosowaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego 15 marca 2014 r. w ramach PROW 2007-2013 do zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach PROW 2014-2020 to oznacza, że pozostał przy realizacji programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013. Rozporządzenie z 2015 r. w związku z tym nie ma zastosowania.
W skardze na decyzję Dyrektora z dnia [...] grudnia 2018 r. Skarżący zarzucił naruszenie jego prawa oraz interesu prawnego polegające na tym, że na skutek szeregu niekompetentnych działań organów administracji państwowej i błędów dotyczących zastosowania niewłaściwych przepisów prawa:
1. został ostatecznie pozbawiony przysługującego mu prawa tj. możliwości skorzystania z pomocy finansowej w ramach programu rolnośrodowiskowego PROW 2014-2020 w sposób zgodny z zasadami racjonalnej gospodarki, co narusza art. 35 ust. 2 pkt 1a i 2 Rozporządzenia z 2015 r.,
2. zwiększono jego pierwotne zobowiązania rolnośrodowiskowe, przy jednoczesnym ograniczeniu należnych mu płatności, poniósł koszty związane z wypełnieniem zwiększonego zobowiązania przez kolejne lata: 2015, 2016, 2017 oraz został narażony w tej sytuacji na szkodę,
3. naruszony został art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: K.p.a.); wydanie zaskarżonej decyzji utrwaliło chaos i niepewność prawną dotyczącą sprawy, gdyż – między innymi – decyzje ustalające wysokość płatności i zobowiązania na lata: 2016 i 2017 zostały wydane przed wydaniem zaskarżonej decyzji,
4. w sentencji zaskarżonej decyzji błędnie wskazano datę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.
Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wskazał, że postanowieniem o sprostowaniU oczywistej omyłki usunął uchybienia w zakresie daty decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnie Organ w zaskarżonej decyzji wskazuje, że zgodnie z § 13a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa przyznawana do działek rolnych przysługuje do powierzchni działek rolnych położonych na obszarze objętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zadeklarowanym we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach poszczególnych pakietów lub ich wariantów oraz objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 65/2011, z tym że w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 (to jest pakietów: 4-Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 oraz 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000) – nie większym jednak niż 20 ha, a w przypadku wariantu 10 tych pakietów nie większej jednak niż 5 ha. Przy przyjęciu więc, że wniosek złożony przez Skarżącego, który wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 12 czerwca 2015 r. stanowi wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007 – 2013) na 2015 r. należy ocenić, że stanowisko Organu jest prawidłowe, skoro zadeklarowana powierzchnia działek powyżej 20 ha nie może stanowić podstawy do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok. Kwestię tę przesądzono w postępowaniu nadzwyczajnym – Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr 29/2018, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015. Wspomniana decyzja Prezesa Agencji korzysta z zasady trwałości decyzji i funkcjonując w obrocie prawnym wywiera określone skutki prawne. Dodać należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela dokonaną wykładnię przepisów zaprezentowaną w tej decyzji, w okolicznościach przyjętych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].
Organ odnosząc się do działania Skarżącego, polegającego na złożeniu w dniu 26 czerwca 2018 r. w siedzibie organu pierwszej instancji podania o korektę wniosku na 2015 rok w zakresie możliwości poprawy wniosku poprzez zaznaczenie chceckboxu nr 20 na stronie 4/4 wniosku z wyjaśnieniem, że nie zaznaczył go w pierwotnej wersji przez "przeoczenie", a jego intencją było kontynuowanie zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w ramach PROW 2007-2013 jako zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach PROW 2014-2020, a błąd ten miał charakter oczywisty i powołał się na art. 4 Rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 oraz wskazał, że jego działanie było działaniem w dobrej wierze – wyjaśnił, że aby błąd miał charakter błędu oczywistego to musiałby on być bezpośrednio zidentyfikowany w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku i dołączonych do niego wymaganych dokumentów. Zgodnie z treścią art. 4 Rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. W przedmiotowej sprawie organ weryfikujący wniosek nie miał żadnych wątpliwości o jaką płatność wnioskuje rolnik, gdyż poszczególne elementy tj. deklaracja z wniosku wariantów 5.1, zaznaczenie pola świadczącego o ubieganiu się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007 – 2013 i dołączonych do wniosku plan działalności rolnośrodowiskowej PROW 2007 – 2013 oraz opisy przy działkach rolnych w części VIII wniosku "oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych" w sposób klarowny precyzowały zakres żądania rolnika. Korekta złożona w dniu 26 czerwca 2018 r. mogłaby zostać uznana przez organ pierwszej instancji pod warunkiem stwierdzenia przez organ oczywistych błędów w złożonym wniosku, a w sprawie taka okoliczności nie zaistniała.
Sąd, dokonując kontroli w tym zakresie, uznaje że stanowisko organu nie jest przekonujące, zarówno w kontekście faktycznym, jak i prawnym.
Zgodnie z art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 809/2014 wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze.
Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.
Sąd zwraca uwagę, że wywód argumentacyjny organu w omawianym zakresie zawiera – wyróżniony graficznie – fragment przytoczonego art. 4 Rozporządzenia, a mianowicie "stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku". Organ rozważania w tym zakresie skończył na stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie taka okoliczność nie zaistniała. Przywołał okoliczności, które jego zdaniem nie pozwalają na przyjęcie wystąpienia oczywistych błędów: zaznaczenie pola, dołączony do wniosku plan działalności oraz opisy przy działkach w części VIII wniosku. W ocenie Sądu nie są to wszystkie okoliczności, których wzięcie pod uwagę pozwoliłoby na kompleksową ocenę charakteru niezaznaczenia stosownej rubryki przez Skarżącego w aspekcie kryterium oczywistości błędu. Stosowne organy – jednostki organizacyjne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – są organami wyspecjalizowanymi, profesjonalnymi i niewątpliwie oceną obejmują złożone wnioski kompleksowo, a dysponując adekwatną znajomością przepisów – obiektywnie – mają obowiązek dostrzec oczywiste sprzeczności, w tym w zakresie tzw. powierzchni kwalifikowalnej. Celem wyjaśnienia Skarżącemu kwestię tę inaczej ujmując – jeżeli zawnioskowana, zadeklarowana powierzchnia przekracza w sposób oczywisty powierzchnię kwalifikowaną, a może być taką powierzchnią, pod warunkiem jednak zaznaczenia stosownej rubryki w złożonym wniosku to zasady pryncypialne w zakresie postępowań prowadzonych przez Agencję nakazują przyjąć, że takie oczywiste sprzeczności są oczywistymi błędami w rozumieniu art. 4 Rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014. Wymaga podkreślenia, że w przywołanym przepisie użyto ogólnego sformułowania – oczywiste błędy, nie wskazując, że są to błędy natury formalnej czy językowej. Odwołano się do ogólnej oceny danego przypadku i jeszcze dodano warunek działania beneficjenta w dobrej wierze. Ostatnio wymieniony warunek przekonuje, że te oczywiste błędy mogą dotyczyć również kwestii merytorycznych, a więc dotyczących również rodzaju zobowiązania, oczekiwanego typu płatności. Chodzi o to, że organ wskutek porównania poszczególnych elementów i pozycji we wniosku – obiektywnie mógł dostrzec oczywiste błędy. Możliwość przyznania płatności do zadeklarowanej powierzchni działek obiektywnie w tym czasie istniała. To że organ w przedmiotowej sprawie nie dostrzegł tego oczywistego błędu nie przesądza, że nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 4 Rozporządzenia, skoro chodzi tu o obiektywną możliwość dostrzeżenia takich błędów przez organ ("mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane", a nie że zostały bezpośrednio zidentyfikowane). Organ pierwszej instancji nie dostrzegł przecież braku możliwości przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 do całości zadeklarowanej powierzchni działek, przy przyjęciu przez niego, że Skarżący kontynuuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013. Było to rażące naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. Ta okoliczność wspomaga argumentację, że obiektywnie organ mógł dostrzec oczywistość błędu Skarżącego polegającego na niezaznaczeniu checkboxu nr 20 na stronie 4/4.
Organ nie wskazuje również żadnych okoliczności, które mogłyby wzruszyć ocenę, że Skarżący działał w dobrej wierze.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego i to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: P.p.s.a.); naruszenie to polegało na błędnej wykładni art. 4 Rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 poprzez pominięcie niektórych z okoliczności, które należy wziąć pod uwagę dokonując oceny czy błąd popełniony przez beneficjenta jest oczywisty w rozumieniu tego artykułu oraz że błąd taki może dotyczyć kwestii merytorycznych. To naruszenie prawa materialnego spowodowało również nierozważenie wszystkich relewantnych kwestii dla oceny czy art. 4 omawianego Rozporządzenia ma w sprawie zastosowanie i stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
W tej sytuacji Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zastosuje się do wykładni prawa przedstawionej przez Sąd i w konsekwencji usunie wady postępowania.
Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego w kwocie 200 zł. (równowartość wpisu uiszczonego od skargi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło