IV SAB/Wa 49/19
WyrokWSA w Warszawie2019-04-09
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Aneta Dąbrowska, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Konsul Rzeczypospolitej Polskiej może pozostawić wniosek o wydanie polskiego paszportu bez rozpoznania z powodu rozbieżności w danych dotyczących płci strony skarżącej, pomimo przedstawienia decyzji potwierdzającej polskie obywatelstwo, w której wskazano na zmianę płci?Ratio decidendi
Konsul Rzeczypospolitej Polskiej nie miał prawa pozostawić wniosku o wydanie paszportu bez rozpoznania na podstawie art. 77 Prawa konsularnego, gdy rozbieżność dotyczyła płci strony skarżącej, a istniała decyzja potwierdzająca polskie obywatelstwo wskazująca na zmianę płci. Żądanie dodatkowych dokumentów na podstawie § 5 ust. 1 Rozporządzenia z 2010 r. musi być poprzedzone oceną złożonych dokumentów i sprawdzeniem danych w ewidencjach, a nie stanowi warunku formalnego wniosku. W przypadku odmowy przedłożenia dokumentów na podstawie § 5 ust. 1, organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie polskiego paszportu. Konsul RP wezwał do usunięcia braków wniosku, wskazując na rozbieżność w danych dotyczących płci strony (akt urodzenia wskazywał na mężczyznę, a decyzja MSWiA potwierdzająca obywatelstwo i dokument tożsamości na kobietę). Po bezskutecznym terminie na uzupełnienie, Konsul pozostawił wniosek bez rozpoznania, powołując się na art. 77 Prawa konsularnego. Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Konsula, kwestionując zasadność pozostawienia wniosku bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] do rozpoznania wniosku C. K. z [...] lipca 2018 r. o wydanie polskiego paszportu w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. Stwierdzono, że bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. Zasądzono od Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] na rzecz C. K. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędziowie: sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. K. na bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie polskiego paszportu 1. zobowiązuje Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] do rozpoznania wniosku C. K. z [...] lipca 2018 r. o wydanie polskiego paszportu (znak: [...]) – w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] na rzecz C. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] (dalej: "Konsul" lub "organ") w rozpoznaniu podania C. K. (dalej: "strona skarżąca") o wydanie polskiego paszportu (znak: AMB.TAWIW.WK.32-1556-2018).
II. Stan sprawy przedstawia się następująco. W dniu 3 lipca 2018 r. strona skarżąca złożyła do Konsula RP w [...] wniosek o wydanie paszportu wraz z załącznikami (decyzją poświadczająca obywatelstwo polskiego strony skarżącej, odpis zupełny jej aktu urodzenia wraz z adnotacją o zmianie imienia i nazwiska, jej zdjęcie paszportowe oraz należną opłatę konsularną). Konsul analizując wniosek doszedł do wniosku, że z przedłożonych dokumentów wynikała rozbieżność w zakresie płci strony skarżącej. Zgodnie z przedłożonym aktem urodzenia strona skarżąca jest mężczyzną. Z decyzji MSWiA potwierdzającej obywatelstwo RP strony skarżącej oraz dokumentu tożsamości (paszport [...]) wynika, że strona skarżąca jest kobietą. W dniu 13 lipca 2018 r. Konsul RP w [...] wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków wniosku poprzez przedłożenie aktu urodzenia odzwierciedlającego stan faktyczny w zakresie płci, zakreślając stronie 14 dniowy termin oraz informując, iż nie usunięcie przedmiotowych braków w zakreślonym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 24 lipca 2018r. W dniu 6 sierpnia 2018 r. minął 14-dniowy termin na usunięcie braków, co zdaniem Konsula (zob. odpowiedź na skargę): "spowodowało pozostawienie sprawy bez rozpoznania, zgodnie z dyspozycją normy zawartą w art. 77 Prawa konsularnego". W dniu 3 listopada 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej przesłał faksem pismo, w którym poinformował, że wnioskodawczyni nie będzie uzupełniała wniosku paszportowego oraz zwrócił się o nadanie biegu wnioskowi paszportowemu. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku pełnomocnik poprosił o przesłanie zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania bądź doręczenie uzasadnienia odmowy wydania dokumentu paszportowego w formie decyzji. W dniu 21 listopada 2018 r. wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika, zawierające ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. Konsul udzielił odpowiedzi stronie, wskazując, że stronie nie przysługuje rzeczony środek prawny.
III.1. W skardze z dnia 5 grudnia 2018 r. strona skarżąca reprezentowana przez adwokata wniosła o zobowiązanie Konsula RP do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o wydanie polskiego paszportu i stwierdzenie, iż zaskarżona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi opisano stan sprawy oraz zakwestionowano pogląd Konsula, jakoby podanie skarżącej było obarczone brakami formalnymi. Pełnomocnik strony skarżącej wyraził pogląd, że Konsul nie rozróżnia braków formalnych wniosku paszportowego od jego merytorycznej oceny o czym świadczy jednoczesne powoływanie się na § 5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz. U. z 2010 r., poz. 1026 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie z 2010 r.") oraz art. 77 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2141; dalej: "Prawo konsularne"). Skarżący wskazał, że kwestia wzajemnej relacji § 3 i 5 Rozporządzenia z 2010 została już wyjaśniona w orzecznictwie NSA (zob. wyrok NSA z 30 lipca 2014 r., II OSK 364/14, CBOSA). Niezależnie od tego pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że z treści załączonej do wniosku paszportowego decyzji MSWiA z dnia [...] listopada 2016 r. poświadczającej polskie obywatelstwo wynika, iż skarżąca dokonała zmiany płci z męskiej na żeńską, co skutecznie wyjaśnia wątpliwości w zakresie jej tożsamości. Nie zachodziły zatem wątpliwości co do tożsamości i obywatelstwa. Okoliczność zmiany płci przez stronę skarżącą nie stanowiły przeszkody do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego ani do dokonania przez Kierownika USC [...] administracyjnej zmiany jej imienia. Wymienione organy dysponowały tymi samymi dokumentami.
III.2. W odpowiedzi na skargę Konsul, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 lub pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a. z uwagi na brak możliwości jej wniesienia lub wniesienie po terminie, a na wypadek nieuwzględnienia powyższego, o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Zdaniem Konsula, skarga na bezczynność powinna zostać odrzucona z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia. W przedmiotowej sprawie stronie skarżącej nie przysługuje skarga na bezczynność organu w rozumieniu art. 53 § 2b p.p.s.a., ale skarga na podstawie art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust 2 ustawy z dnia 13 lipca 2016 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1919; dalej: "u.d.p."), do postępowań uregulowanych ustawą należących do właściwości konsula, stosuje się przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne, nie zaś przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. To zaś oznacza, że w przypadku postępowań w sprawie o wydanie dokumentu paszportowego prowadzonych przed konsulem, stronie nie przysługuje ponaglenie jako środek prawny określony w art. 37 k.p.a. A zatem skoro nie przysługuje przedmiotowy środek prawny, nadto nie jest wyraźnie wskazane jaki środek prawny zaskarżenia przysługuje w przedmiotowej sprawie, to brak jest podstaw do złożenia skargi na bezczynność konsula. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie możliwa jest skarga na podstawie art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, a art. 77 Prawa konsularnego takiego środka nie przewiduje, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W przedmiotowej sprawie, strona skarżąca pismo z dnia 13 lipca 2018 r. w sprawie uzupełnienia wniosku pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania, otrzymała w dniu 23 lipca 2018 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru. Biorąc powyższe pod uwagę oraz ustawowy termin na złożenie skargi, należy zauważyć, iż skarga w przedmiotowej sprawie została złożona z uchybieniem terminu. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Konsul stwierdził, że przytoczone w skardze orzeczenia uzasadniające trafność skargi strony skarżącej, nie znajdują i nie mogą znajdować jakiegokolwiek zastosowania w sprawie niniejszej, z uwagi na fakt, iż zostały one wydane w warunkach istnienia całkowicie odmiennego stanu prawnego. Ówcześnie obowiązujące przepisy ustawy o funkcjach konsulów RP, zostały zastąpione odmiennymi regulacjami ustawy Prawo konsularne, które między innymi wprowadziły uregulowania zawarte w art. 77 dotyczącym pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Ta instytucja została ustawowo uregulowana dopiero z dniem wejścia w życie ustawy Prawo konsularne tj. z dniem 1 listopada 2015 r. Ponadto, zdaniem Konsula za pozostawieniem wniosku bez rozpoznania przemawia również treść § 5 Rozporządzenia z 2010 r. W przedmiotowej sprawie wniosek o wydanie paszportu został złożony przez stronę skarżąca będącą płci żeńskiej. To samo dotyczy załączników do wniosku, z wyjątkiem polskiego odpisu aktu urodzenia, w którym strona skarżąca figuruje jako mężczyzna. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu, konsul słusznie uznał, iż w przedmiotowej sprawie istnieją poważne wątpliwości dotyczące tożsamości osoby ubiegającej się o wydanie paszportu i słusznie korzystając z ustawowego uprawnienia, o którym mowa w art. 77 Prawa konsularnego wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku paszportowego, celem usunięcia wątpliwości dotyczących tożsamości. Strona skarżąca, w zakreślonym terminie, nie zareagowała na przedmiotowy wniosek konsula, a następnie po upływie kilku miesięcy, pismem z dnia 3 listopada 2018 r., oświadczyła, że nie zamierza uzupełniać wniosku paszportowego. W tym stanie rzeczy, nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej jakby konsul nie był uprawniony do wnioskowania o uzupełnienie danych wnioskodawcy, skoro miał uzasadnione wątpliwości co do tożsamości osoby ubiegającej się o paszport. Nadto trudno uznać, że organ pozostaje w bezczynności, skoro podjął działania prawem przewidziane, z pełnym ich poszanowaniem, w tym w zakresie terminów. Z chwilą pozostawienia sprawy bez rozpoznania z mocy art. 77 Prawa konsularnego, konsul nie był uprawniony do podejmowania dalszych działań albowiem takowe dla niego jako organu paszportowego zakończyły się z upływem terminu na uzupełnienie wniosku w sprawie wydania paszportu. Konsul podkreślił, że praktyka czynności konsula działającego jako organ paszportowy, sprowadza się do jednoetapowego analizowania wniosku oraz załączonych dokumentów. Nie można podzielić argumentacji skarżącej, iż postępowanie przed organem paszportowym, mające na celu wydanie dokumentu paszportowego, dzieli się na dwa etapy, z których pierwszy - § 3 Rozporządzenia z 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych, dotyczy kwestii formalnych, a kolejne przepisy przedmiotowego rozporządzenia np. § 5, regulują merytoryczną ocenę wniosku. Sugerowane podejście nie znajduje uzasadnienia ani w sposobie wydawania paszportu osobie uprawnionej (czynność materialno-techniczna), ani w systematyce przepisów tego rozporządzenia. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na treść art. 7 ust. 1 ustawy o dokumentach paszportowych, w którym ustawodawca wskazał na konieczność przedłożenia wymaganych dokumentów, jako warunek wydania dokumentu paszportowego. A zatem, przedłożenie każdego żądanego przez organ dokumentu, a nie tylko wskazanego w § 3 rozporządzenia będzie stanowiło warunek formalny. Intencją ustawodawcy nie było rozdzielanie fazy badania dopuszczalności formalnej wniosku i fazy merytorycznej oceny podania. Należy zwrócić uwagę, że przyjmowanie wniosku paszportowego przebiega w trybie określonym w rozporządzeniu, o którym mowa wyżej w sposób odmienny od przyjmowania wniosków w sprawach administracyjnych. Jest ono procesem obejmującym określony katalog czynności, w tym weryfikację tożsamości, danych osobowych, a także pobieranie odcisków palców itd. W sprawach paszportowych nie jest możliwe stwierdzenie, czy podanie czyni zadość wymaganiom formalnym bez zbadania przez organ paszportowy deklarowanych w nim danych wnioskodawcy. Przepis § 5 przedmiotowego rozporządzenia, upoważniając organ paszportowy do żądania w tym celu dodatkowych dokumentów, jednocześnie obliguje wnioskodawcę do spełnienia tego żądania, jeśli takowe zostanie sformułowane. Niespełnienie żądania skutkuje brakiem możliwości realizacji sprawy.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga, co do zasady, zasługiwała na uwzględnienie.
IV.2. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku Konsula o odrzucenie skargi. Należy przypomnieć, że żaden przepis prawa nie wyłącza drogi sądowoadministracyjnej w sprawach, w których konsul występuje jako organ paszportowy (art. 2 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 2 w zw. z art. 39 ust. 1 oraz 43 ust. 1 u.d.p. w zw. z art. 34 pkt 1 oraz art. 51 Prawa Konsularnego). W świetle art. 45 ust. 1 oraz art. 184 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, niedopuszczalne jest przyjmowanie takiego wyłączenia w drodze wykładni. Decyzje administracyjne oraz akty wydawane przez konsula w sprawach paszportowych są decyzjami administracyjnymi oraz innymi aktami w rozumieniu odpowiednio art. 3 § 2 pkt 1 i 4 p.p.s.a. Konsekwentnie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie przez konsula postępowania w takich sprawach podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Dalej trzeba wyjaśnić, że w razie nieuzupełnienia braków formalnych podania o wydanie paszportu, podanie to pozostawia się bez rozpoznania. W postępowaniu prowadzonym przez wojewodę podstawę do pozostawienia podania bez rozpoznania jest art. 64 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.p.), zaś w postępowaniu paszportowym prowadzonym przez konsula art. 77 Prawa konsularnego. Przepis art. 77 Prawa konsularnego jest w istocie powieleniem art. 64 § 2 k.p.a., zaś jedyna różnica sprowadza się do odmiennego określenia terminu na uzupełnienie braków formalnych podania. W obu przypadkach pozostawienie podania bez rozpoznania nie następuje jednak z mocy prawa, a wymaga podjęcia przez organ czynności materialno-technicznej, o której to czynności należy zawiadomić stronę (por. np. R. Stankiewicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A.Wiktorowskiej, 27 wyd., Legalis 2019, Nb 2 do art. 64). Należy przy tym dodać, że nie ma racji Konsul twierdząc, że instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania została wprowadzona dopiero na mocy art. 77 Prawa konsularnego. Otóż analogiczne rozwiązanie przewidziano w § 11 Zarządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed konsulem (M. P. Nr 35, poz. 233). Przepisy działu III Prawa konsularnego powielają zresztą w znacznej części rozwiązania zawarte w powołanym Zarządzeniu, które zostało usunięte z porządku prawnego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2014 r., K 8/14 (OTK ZU 2014/9/105). Konstatacja ta ma znaczenie również w aspekcie twierdzeń skargi, jakoby powołane przez stronę skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych w sprawie bezczynności Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] miały utracić aktualność jako "wydane w warunkach istnienia całkowicie odmiennego stanu prawnego". Następnie trzeba przypomnieć, że w orzecznictwie wyjaśniono, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (zob. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA z 2014 r. nr.1 poz. 2). Bezzasadne są zatem twierdzenia Konsula, jakoby strona skarżąca winna w niniejszej sprawie wnieść skargę na akt lub czynność (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie skargę na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Ubocznie tylko trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Konsul poinformował stronę skarżącą o pozostawieniu podania bez rozpoznania dopiero w korespondencji z dnia 26 listopada 2018 r. (k. 28 akt administracyjnych) Skarga została wniesiona w dniu 19 grudnia 2018 r., a zatem z zachowaniem 30 dniowego terminu. Sąd czyni tę uwagę tylko obiter dicta, albowiem przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest akt lub czynność, a bezczynność organu. Przepisy Prawa Konsularnego istotnie przewidują instytucji ponaglenia (na wzór art. 37 § 1 k.p.a.). Z faktu tego nie można jednak wyprowadzać wniosku, że skarga na bezczynność jest niedopuszczalna. W takim przypadku skarga na bezczynność konsula może być wniesiona w każdym czasie, przy czym strona nie ma obowiązku uprzedniego wnoszenia ponaglenia lub wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 2b w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Reasumując, skarga na bezczynność Konsula jest dopuszczalna.
IV.3.1. Przechodząc do oceny zasadności skargi należy wskazać, że Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela wykładnię prawa wyrażoną przez NSA w wyroku z 30 lipca 2014 r. (II OSK 364/14, CBOSA). Otóż w § 3 Rozporządzenia z 2010 r. wyraźnie wskazano, jakie dokumenty powinna złożyć osoba ubiegająca się o wydanie paszportu albo paszportu tymczasowego. Natomiast § 4 ust. 1-3 tego rozporządzenia oraz związany z nim § 5 ust. 1 regulują już dalszy tryb postępowania w przypadku złożenia przez osobę ubiegającą się o wydanie dokumentu paszportowego wskazanych w § 3 dokumentów. Odnoszą się one do merytorycznej oceny złożonego wniosku, w trakcie której organ paszportowy, po dokonaniu oceny danych zawartych w dokumentach przedkładanych przez osobę ubiegającą się o wydanie dokumentu paszportowego lub ewidencjach, może powziąć wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa tej osoby i żądać przedłożenia w szczególności odpisów skróconych polskich aktów stanu cywilnego, odpisów zupełnych polskich aktów stanu cywilnego lub dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego osoby ubiegającej się o dokument paszportowy. Żądanie przez organ paszportowy przedłożenia dodatkowych dokumentów na podstawie § 5 ust. 1 Rozporządzenia z 2010 r. musi być więc poprzedzone oceną dokumentów złożonych przez osobę ubiegającą się o wydanie paszportu oraz sprawdzeniem danych zawartych w dostępnych ewidencjach - nie można zatem uznać ich przedłożenia za warunek formalny wniosku o wydanie dokumentu paszportowego. W związku z powyższym uznać należy, że przepis art. 77 Prawa konsularnego będzie miał zastosowanie w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o wydanie dokumentu paszportowego nie przedłoży dokumentów, o których mowa w § 3 Rozporządzenia z 2010 r. W sytuacji natomiast, gdy strona odmówi, pomimo żądania organu, przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, organ paszportowy powinien w drodze decyzji administracyjnej odmówić wydania paszportu. Wyżej już wskazano, że wprowadzenie art. 77 Prawa konsularnego, w miejsce § 11 Zarządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed konsulem, nie stanowi zmiany stanu prawnego istotnej z punktu widzenia wykładni § 3 i 5 Rozporządzenia z 2010 r. Reasumując, Konsul nie ma prawa pozostawić podania strony skarżącej bez rozpoznania. Jeżeli zdaniem Konsula, zebrany w sprawie materiał uzasadniał wydanie decyzji odmownej, to taki akt administracyjny winien być podjęty przez organ. Strona ma wówczas prawo do poddania takiej decyzji kontroli instancyjnej, a następnie kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność nie jest natomiast uprawniony do formułowania ocen prawnomaterialnych co do sposobu zakończenia postępowania administracyjnego (tj. czy Konsul na wydać stronie skarżącej paszport zgodnie z wnioskiem czy też wydać decyzję o odmowie wydania paszportu). Mając na uwadze, że Konsul bezpodstawnie pozostawił podanie strony skarżącej bez rozpoznania, orzeczono jak w punkcie 1 wyroku (na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 ust. 1 Prawa konsularnego).
IV.3.2. Sąd uznał równocześnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Konsula nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Sąd podziela pogląd, że prawo takiego zakwalifikowania bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 2424/16, CBOSA). Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m. in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2234/15, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo). W realiach niniejszej sprawy bezczynność Konsula nie przekroczyła 8 miesięcy. Istotne jest, że Konsul dokonał niezwłocznie kontroli formalnej podania. Pozostawienie podania bez rozpoznania nie było wynikiem celowych działań Konsula, ale błędów popełnionych przy wykładni kilku aktów prawnych (u.d.p., Prawa konsularnego, Rozporządzenia z 2010 r., p.p.s.a.). Błędy te nie miały jednak charakteru oczywistego. Stąd też orzeczono jak w punkcie 2 wyroku.
IV.4. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł).
IV.5. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
-----------------------
8
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło