V SA/Wa 180/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi partii politycznej [...] na pismo Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty raty subwencji dla partii politycznej postanawia: odrzucić skargę. P. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") pismem z 24 grudnia 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane w komparycji pismo Ministra Finansów (dalej jako: "Minister" lub "organ") dotyczące odmowy wypłaty raty subwencji dla partii politycznej. W uzasadnieniu skargi wskazała, że biorąc pod uwagę stanowisko sądów powszechnych, które odrzuciły pozew strony przeciwko Ministrowi z uwagi na fakt, że sprawa ta nie ma charakteru sprawy cywilnej, a jednocześnie strona ma zapewnioną ochronę sądowoadministracyjną swoich żądań, skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a z uwagi na brak odpowiedzi Ministra skierowała skargę do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie – Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie do treści art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z treści art. 52 § 3 p.p.s.a. wywieść należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonane po upływie terminu tam określonego jest bezskuteczne. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje wyraźnie, iż 14-dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi element konieczny "skuteczności" takiego wezwania. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone po upływie ustawowego 14-dniowego terminu, a więc wezwanie bezskuteczne, wyłącza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. W sprawie niniejszej Minister Finansów wydał zaskarżone pismo [...] sierpnia 2016 r., które jak wskazała strona w piśmie z 8 sierpnia 2016 r. zostało jej doręczone 4 sierpnia 2016 r. W świetle powołanego wyżej art. 52 § 3 p.p.s.a. skarżąca w terminie czternastu dni od dnia otrzymania przedmiotowej informacji powinna była wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem przedmiotowe wezwanie wniesiono dopiero 29 października 2018 r., a zatem z wyraźnym uchybieniem ustawowego terminu (ponad dwa lata). Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącej (art. 52 § 3 zd. 2 p.p.s.a.). Okoliczności takich nie wskazała sama skarżąca oraz nie dopatrzył się ich Sąd badając akta sprawy. Skarżąca sama dokonała wyboru sposobu zaskarżenia działania Ministra kierując sprawę pierwotnie do sądu powszechnego. Fakt, iż w uzasadnieniu swych postanowień sąd okręgowy (postanowienie z dnia ...lutego 2018 r., sygn. akt ...), a następnie sąd apelacyjny (postanowienie z dnia ... września 2018 r., sygn. akt ...) uznały, że sprawa nie ma charakteru sprawy cywilnej nie może samoczynnie świadczyć o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie nie złożono również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że w niniejszej sprawie strona na każdym etapie postępowania zastępowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym winna była zdawać sobie sprawę z konsekwencji dokonania wyboru niewłaściwej drogi zaskarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia. Dodatkowo wskazać trzeba, że za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie sposób uznać znajdującego się w aktach sprawy pisma strony z 8 sierpnia 2016 r. Treść powyższego pisma, jak również treść kolejnych pism kierowanych do organu wskazuje, że sama strona powyższego pisma nie traktowała jak wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Pismo to stanowiło jedynie wyrażenie stanowiska strony w odpowiedzi na argumenty Ministra zawarte w piśmie z 1 sierpnia 2016 r. Powyższe potwierdza m.in. treść skargi z 24 grudnia 2018 r., jak i poprzedzającego ją pisma z 26 października 2018 r. zatytułowanego "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", w którym strona po raz pierwszy jako podstawę prawną swego żądania powołała art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Na marginesie zauważyć także należy, że nawet w sytuacji, gdyby powyższe pismo uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarga złożona w niniejszej sprawie również podlegałaby odrzuceniu z uwagi na treść art. 53 § 2 p.p.s.a. jako wniesiona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia – 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Podsumowując wskazać należy, że uchybienie warunkom wniesienia skargi określonym w art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowiło przeszkodę do skutecznego wniesienia skargi do sądu. Wobec powyższego Sąd badając warunki formalne dopuszczalności skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.