IV SA/Po 1216/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-04-11

Skład orzekający: Maciej Busz, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie odbywającej karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym przysługuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jeśli zakład karny jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie?
Ratio decidendi
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują osobie uprawnionej, jeżeli została ona umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Zakład karny, jako instytucja zapewniająca skazanemu nieodpłatne pełne utrzymanie (wyżywienie, odzież, warunki bytowe, pomieszczenia, świadczenia zdrowotne), jest taką instytucją, co wyklucza możliwość przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący P. Z., odbywający karę pozbawienia wolności, został pozbawiony świadczeń z funduszu alimentacyjnego decyzją Wójta Gminy K., a następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ I instancji uznał, że zakład karny zapewnia całodobowe utrzymanie, co wyklucza przyznanie świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżący kwestionował status zakładu karnego jako instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania P. Z. utrzymało w mocy decyzję Wójt Gminy K. z dnia [...] maja 2016 roku, Nr [...] W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące ustalenia faktyczne sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2016 roku, Nr [...] Wójt Gminy K. odmówił P. Z. przebywającemu w Zakładzie Karnym świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną, w wieku do 18 lat do ukończenia 25 roku życia, wnioskowane na P. Z.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z tym, iż P. Z. odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym tj. instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie orzekł o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Od powyższej decyzji "odwołanie" nazwane oświadczeniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył P. Z. wskazując, że ani w Ośrodku MOW, ani w Zakładzie Karnym nie zostało mu zapewnione całodobowe utrzymanie, ponieważ nie zostały wypłacone alimenty. Ponadto Strona wskazuje, że nie uzyskał promocji na semestr drugi. Postanowieniem Nr [...], z dnia [...] grudnia 2017 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia (art. 129 §2 Kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...] uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. W dalszej części uzasadnienia organ po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, iż z treści art. 10 ust, 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika wprost, że organy administracyjne nie mają żadnej możliwości przyznania, ale mają ustawowy obowiązek nie przyznania uprawnienia do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie przebywającej w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie, a zakład karny w którym przebywa P. Z. jest taką instytucją. Skoro bowiem z woli ustawodawcy instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie jest tylko taka instytucja, która zapewnia nieodpłatne pełne utrzymanie, to nie jest możliwym przyznanie P. Z. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. Z.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 1216/18 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik podtrzymał skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na obrazę prawa materialnego, polegającą na błędnym uznaniu, że zakład karny jest placówką zapewniającą całodobowe utrzymanie skarżącemu, kiedy to w ocenie skarżącego taką placówką nie jest. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie przyznania skarżącemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2018, poz. 554 dalej zwanej " ustawą"). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 9 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. W niniejszej sprawie skarżący jako osoba w wieku do ukończenia 25 roku życia będąc słuchaczem pierwszego semestru Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Stargardzie niewątpliwie jest osobą uprawnioną w rozumieniu powyższego przepisu. Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej. W art. 2 pkt 6 ustawy zdefiniowano pojęcie instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie stwierdzając, iż oznacza to dom pomocy społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, a także szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatne pełne utrzymanie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżący obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S. . Zgodnie z pismem Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] kwietnia 2016 r. koniec kary planowany jest na dzień [...] czerwca 2021 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż skarżący przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący nie jest obowiązany do ponoszenia jakichkolwiek opłat związanych z przebywaniem w zakładzie karnym. W tym względnie należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 102 pkt 1 ustawa z dnia [...] czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy skazany ma w szczególności prawo do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. Z powyższych względów zarzut zgłoszony na rozprawie nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego organy zasadnie na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło