IV SA/Po 1070/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], Dziekan [...] na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 z późn. zm., dalej "pr.s.w.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 207 ust. 1 pr.s.w. skreślił G. S. (dalej "skarżący") z listy studentów z dniem [...] maja 2018 r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że art. 190 ust. 2 pkt 3 pr.s.w. przewiduje skreślenie studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. W odniesieniu do G. S. zastosowanie znalazł zatem § 21 ust. 1 lit. c regulaminu studiów, zgodnie z którym Dziekan może skreślić studenta w razie niewniesienia wspomnianych opłat. Organ I instancji dodał zarazem, że kwota zaległości skarżącego na dzień wydania niniejszej decyzji wynosi [...] zł wraz z odsetkami. Od powyższej decyzji odwołał się G. S.. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja z dnia [...] maja 2018 r. jest tożsama z decyzją Dziekana [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], która została uchylona decyzją tego organu z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 2018 r. organ I instancji nie wziął pod uwagę odpowiedzi skarżącego z dnia [...] marca 2018 r. na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Tymczasem w piśmie tym przedstawiono powody, które przemawiały za uchyleniem decyzji z dnia [...] marca 2018 r. W konsekwencji organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] maja 2018 r. z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący zaznaczył również, że kwota zaległości wskazana w tej decyzji jest nieprawidłowa. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Rektor [...] na podstawie art. 104, art. 107 i art. 132 § 1 i 3 k.p.a., art. 190 ust. 2 pkt 3 i art. 207 ust. 1 pr.s.w. oraz § 21 regulaminu studiów [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że aktualna kwota zadłużenia G. S. wobec Uczelni z tytułu opłat związanych z odbywaniem studiów wynosi [...] zł. Student był wielokrotnie wzywany do zapłaty powyższej kwoty, począwszy od października 2016 r., gdy zaległość ta wynosiła [...] zł. Z uwagi na brak regularnych wpłat należność zwiększała się każdego miesiąca, osiągając wskazaną wyżej wartość. W dniu [...] lutego 2018 r. wszczęto postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów w związku z nieregulowaniem opłat za studia w wyznaczonym czasie. Następnie wydana została decyzja z dnia [...] marca 2018 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Z uwagi na zbieg terminu wydania decyzji z dnia [...] marca 2018 r. i pisma skarżącego zawierającego odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu powyższego postępowania decyzja z dnia [...] marca 2018 r. została uchylona. G. S. otrzymał informację o rozłożeniu płatności na raty wraz z harmonogramem ich spłaty. Skarżący nie zastosował się jednak do powyższego rozstrzygnięcia, wpłacając jedynie [...] zł w dniu [...] maja 2018 r. Mimo prób kontaktu ze skarżącym w drodze elektronicznej, nie uregulował on wymaganych należności. Wobec tego w dniu [...] kwietnia 2018 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie skreślenia go z listy studentów w związku z nieuregulowaniem opłat za studia w wyznaczonym terminie. Ze względu na brak reakcji studenta wydana została decyzja z dnia [...] maja 2018 r. Wobec tego zaskarżone rozstrzygnięcie okazało się prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję złożył G. S., zarzucając organowi II instancji naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, które przemawiały za uznaniem odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2018 r. za bezzasadne. W uzasadnieniu skarżący powtórzył zarzut sformułowany w skardze. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Skarga okazała się bezzasadna. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powołanej ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3 pr.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Jak wynika z § 9 ust. 1 i 2 statutu [...] w P. (k. 18-27 akt sądowych), podstawowymi jednostkami organizacyjnymi Uczelni są wydziały lub instytuty, którymi kieruje odpowiednio dziekan albo dyrektor. Należy przy tym zaznaczyć, że ustawodawca w art. 190 ust. 2 pkt 3 pr.s.w. posługuje się wyrazem "może". Nie oznacza to jednak, że organ administracji publicznej uprawniony jest do podjęcia zupełnie dowolnie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. Przeciwnie, uznaniowy charakter tego rozstrzygnięcia nakłada na organ administracji publicznej obowiązek rzetelnego i pełnego zgromadzenia materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia zajętego stanowiska. Dopiero wtedy wydana decyzja jest wolna od zarzutu arbitralności. Ustawodawca wskazuje ponadto w art. 207 ust. 1 pr.s.w., że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy powołanej ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Użycie słowa "odpowiednio" w przytoczonym przepisie oznacza, że organy uczelni przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw studentów muszą zachowywać co najmniej minimalne standardy procedury administracyjnej, niezbędne do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, mając zarazem na względzie autonomię szkoły wyższej. Przepis ten nie nakazuje zatem prostego przeniesienia surowych wymagań postępowania administracyjnego do postępowań prowadzonych przez organy uczelni. Konieczne jest natomiast dopasowanie wspomnianych reguł do charakterystyki indywidualnych spraw studentów. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, Sąd uznał, że powyższe wymogi zostały zachowane, a kontrolowana decyzja jest prawidłowa. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że G. S. zawarł z [...] umowę z dnia [...] września 2016 r. o warunkach odpłatności z studia, na mocy której zobowiązał się do regularnego wnoszenia opłat związanych z odbywaniem studiów (k. nienumerowana akt adm.). Zapoznał się on również z regulaminem opłat związanym z programem kształcenia w [...], co potwierdził własnoręcznym podpisem (k. nienumerowana akt adm.). Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie regulował w terminie wspomnianych należności, w wyniku czego powstała zaległość względem Uczelni. Okoliczność tę należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Wątpliwości dotyczyły wprawdzie wysokości tej kwoty. W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. G. S. zaznaczył, że [...] nie umniejszyło wysokości zadłużenia o kwotę stypendium (k. 8 akt adm.). Niemniej kwestia ta nie ma istotnego znaczenia z perspektywy rozważanej sprawy, gdyż w wymienionym piśmie skarżący jednoznacznie potwierdza istnienie zaległości w omawianych opłatach. Należy ponadto podkreślić, że Uczelnia podjęła starania zmierzające do umożliwienia G. S. uregulowania należności związanych z odbywaniem studiów na dogodnych dla niego warunkach. Z zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że wielokrotnie kierowano do skarżącego wezwania do zapłaty, począwszy od października 2016 r. (k. 5-6 akt adm.) Uczelnia uwzględniła ponadto prośbę skarżącego zawartą w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. (k. 19 akt adm.) o rozłożenie długu na raty. Okoliczność ta również nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Tym samym organ administracji publicznej zebrał materiału dowodowego wystarczający do wydania rozstrzygnięcia po rozważeniu słusznego interesu strony. Skreślenie skarżącego z listy studentów nie naruszało zatem art. 190 ust. 2 pkt 3 pr.s.w. Kontrolowana decyzja nie przekracza także granic uznania administracyjnego. Wobec tego nie zachodziły podstawy do jej uchylenia. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił zarzutu skargi, w świetle którego organ II instancji naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wymogi te w ocenie Sądu zostały spełnione. Organ II instancji wskazał bowiem wysokość zaległości skarżącego względem [...] oraz wyjaśnił sposób jej powstania, odnosząc się przy tym do argumentów podanych w odwołaniu. Rektor [...] odniósł się w tej mierze także do decyzji z dnia [...] marca 2018 r. Ponadto organ administracji publicznej podał podstawę prawną, przytaczając odpowiednie przepisy i wyjaśniając ich znaczenie. Rozważania te należy uznać za wystarczające w świetle art. 107 § 3 k.p.a. Tym bardziej, że G. S. nie wskazał również w skardze innych argumentów poza ogólnym zarzutem niedostatecznego rozpatrzenia odwołania. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).