II SAB/Wr 15/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 12 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "S." w P. na bezczynność Burmistrza Gminy P. w przedmiocie uwłaszczenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 marca 2019 r. Gminna Spółdzielnia "S." w P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Burmistrza Gminy P.. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) marca 1960 r. nr (...), Gminna Spółdzielnia "S." stała się zarządcą i użytkownikiem nieruchomości o powierzchni 500 m2 zlokalizowanej przy ul. S. nr (...), a oznaczonej wówczas jako parcela (...). Od 1960 r. skarżący posiada tytuł prawny do nieruchomości. Według dzisiejszych standardów postępowania administracyjnego, skarżący posiadałby decyzję administracyjną ustalającą warunki trwałego zarządu i użytkowania w myśl – art. 45 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami powstał stan prawny, w którym istniejące i przyszłe gospodarowanie nieruchomościami oparte mogły być wyłącznie o przepisy tej ustawy. Zatem decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 7 marca 1960 r. powinna ulec określonemu przekształceniu, w zależności od treści wniosku strony skarżącej i/lub wzajemnych uzgodnień. W myśl art. 210 u.g.n. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub pozostają nadal w użytkowaniu tych jednostek. Do użytkowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o trwałym zarządzie. Zatem bez wątpienia w chwili składania pierwszego wniosku w niniejszej sprawie Gmina Spółdzielnia dysponowała tytułem prawnym i prawem określonego rodzaju do nieruchomości. Pismem z dnia 5 października 1995 r. skarżący skierował wniosek o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu przy ul. S. (...) oraz o przeniesienie własności znajdujących się tam budynków. Gmina P. uwzględniając wniosek skarżącego wszczęła postępowanie administracyjne zlecając sporządzenie operatu szacunkowego. Zatem od dnia 5 października 1995 r. rozpoczęło się niezakończone rozstrzygnięcie do dnia złożenia niniejszej skargi. Z braku działań Gminy P. w dniu 26 marca 2003 r. powód skierował kolejny wniosek o uwłaszczenie, na który pozwany odpowiedział pismem z dnia (...) kwietnia 2003 r. znak : (...). Z treści pisma podpisanego przez Burmistrza Gminy i Miasta P. wynikało, że kontynuował on procedurę administracyjną – zlecenie opracowania opinii prawnej – na podstawie której można by podjąć dalsze działania związane z treścią pierwszego i drugiego wniosku, skutkującego rozłożeniem na raty spłaty wartości przedmiotowej nieruchomości, wyznaczając jednocześnie termin zakończenia tego postępowania na dzień 30 czerwca 2003 r. Kolejno pismem z dnia 3 listopada 2011 r. skarżący zwrócił się o wydanie duplikatu opinii prawnej, jako że oryginału nigdy nie otrzymał. Z treści opinii miał wynikać stan i sposób przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego. Na powyższe pismo skarżący nigdy nie uzyskał odpowiedzi. Z treści opinii miał wynikać stan i sposób przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego. Pismem z dnia 20 września 2011 r. skarżący ponowił wniosek o zawarcie umowy wieczystego użytkowania gruntu i przeniesienia własności nieruchomości. Z braku jakiejkolwiek reakcji ze strony Gminy P. w latach 2014 – 2017 skarżący wytaczał postępowania sądowe nakierowane na zrealizowanie prawa do przeniesienia prawa własności do zarządzanej i użytkowanej nieruchomości. Z uzasadnień zakończonych niekorzystnie dla strony skarżącej postępowań sądowych należy przytoczyć fragment wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, z którego wynika, że " do dnia orzekania w przedmiotowej sprawie wniosek strony powodowej tak z dnia 5 października 1995 r. jak i z dnia 26 marca 2003 r. nie został przez Gminę P. rozpatrzony ( wyrok SA we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2017,sygn. akt I ACa 155/17). W związku z powyższymi faktami należy wykazać, iż po złożeniu przez skarżącego pierwszego wniosku z dnia 5 października 1995 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne zmierzające do jego rozstrzygnięcia, jednakże z niewyjaśnionych i niezrozumiałych okoliczności ostatnią czynnością organu administracji samorządowej było pismo informacyjne z dnia 18 kwietnia 2011 r. o przedawnieniu roszczenia, które co do zasady nie ma żadnego związku z treścią pierwotnego wniosku, ani z wszczętym na jego podstawie postępowaniu administracyjnym. Od dnia 18 kwietnia 2011 r. Gmina P. nie dokonała żadnej czynności zmierzających do rozpatrzenia wniosku, a więc co do zasady w początkowym etapie postępowania czyniła zadość przepisom kpa, wskazując nawet termin. Jednak na tym wskazaniu poprzestała. Skarżący uczynił zadość treści art. 53 § 2b ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kierując w dniu 13 października 2017 r. wezwanie ponaglające. Pismem z dnia 17 października 2017 r. Gmina P. odmówiła rozstrzygnięcia w sprawie podając argumenty o cywilnoprawnym charakterze postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie, wskazując że sprawa, która jest przedmiotem niniejszej skargi została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 88/17, którym Sąd ten odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 5 lutego 2018 r. Organ podniósł również, że przedmiotowa sprawa nie nadaje się do kognicji sądu administracyjnego, co zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000, 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z treści skargi wynika, że jej przedmiotem nie jest bezczynność organu w przypadkach wymienionych w powołanym powyżej przepisie. Materialnoprawną podstawą wniosku Spółdzielni zgłoszonego w dniu 5 października 1995 r. jest art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 91, poz. 455), zgodnie z którym spółdzielni, a także związkowi spółdzielczemu, które w dniu 5 grudnia 1990 r. były użytkownikami gruntu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464), stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy, przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń oraz lokali. Do roszczenia skarżącej Spółdzielni, opartego na przepisie art. 2c ust. 1 wyżej powołanego aktu prawnego, ma obecnie zastosowanie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.). Zgodnie z art. 204 ust. 1 tej ustawy spółdzielni, związkowi spółdzielczemu oraz innym osobom prawnym, które w dniu 5 grudnia 1990 r. były użytkownikami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków, innych urządzeń i lokali. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 204 zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje bez przetargu. Z powyższych przepisów wynika, że roszczenia, których domaga się strona skarżąca, mają charakter roszczeń cywilnoprawnych dochodzonych na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste następuje bowiem tylko w drodze umowy, która jest aktem cywilnoprawnym. Pomiędzy stronami prowadzone było postępowanie sądowe z orzeczeniem o przeniesienie własności gruntu na podstawie art. 231 § 1 kodeksu cywilnego. Ostatecznie Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. (sygn. akt I C 424/14) oddalił powództwo skarżącego, zaś Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, I Wydział Cywilny, wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r. (sygn. akt I ACa 155/17) oddalił apelację strony skarżącej. Ponadto z treści uzasadnienia Sądu Apelacyjnego wynika również, że Sąd Rejonowy w Głogowie prawomocnie oddalił wniosek strony skarżącej o zasiedzenie. Skoro kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje jedynie orzekanie w sprawach wymienionych w powołanym wcześniej art. 3 § 2 P.p.s.a., do których nie należy sprawa objętą wnioskiem z dnia 5 października 1995 r., skargę na bezczynność uznać należało za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odrzucić. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.