II SA/Gl 917/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-04-12
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uchyleniu pozwolenia na budowę w wyniku wznowienia postępowania może zostać wydana, jeśli wada pierwotnej decyzji ma charakter nieistotny i mogłaby zostać usunięta w toku postępowania wznowieniowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego, uznając, że wada pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę miała charakter nieistotny i formalny. W związku z tym, w wyniku wznowienia postępowania, mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, co wykluczało uchylenie pierwotnej decyzji na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. Umorzenie postępowania z powodu realizacji inwestycji również było nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Wojewody Śląskiego uchylającą w wyniku wznowienia postępowania decyzję o pozwoleniu na budowę magazynu. W pierwotnym postępowaniu strona K.K. nie była traktowana jako strona. Po wyrokach WSA w Gliwicach, które wskazywały na wadliwość pierwotnej decyzji i konieczność uwzględnienia interesu strony, organy dwukrotnie odmawiały uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca dotychczasowej. Wojewoda Śląski ostatecznie uchylił decyzję Starosty, stwierdzając naruszenie prawa w zakresie zieleni izolacyjnej i braku udziału strony w postępowaniu. Spółka wniosła skargę, zarzucając bezpodstawne umorzenie postępowania i błędną ocenę merytoryczną decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. o.o. w Z. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta [...] decyzją z dnia [...]., znak: [...], wydaną wyniku wznowienia postępowania stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji tegoż organu z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielająca pozwolenia firmie "A". (dalej: Spółka) na dobudowę magazynu do istniejącej hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu produkcyjnego "A" w m. Z. przy ul. [...], na działkach nr: 1, 2, 3, 4. Organ uznał, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, jednocześnie odmówił uchylenia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wskazana na wstępie decyzja Starosty [...] zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] r. K.K. (dalej: strona) złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB) oraz w Śląskim Wojewódzkmi Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: ŚWINB) wnioski (o tożsamej treści) w sprawie zbadania zgodności z prawem budowlanym pozwolenia na dobudowę magazynu do istniejącej hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu "A" w m. Z. przy ul. [...], wydanego przez Starostę [...]. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, iż nie była traktowana jako strona tego postępowania.
Pismem z [...] r. ŚWINB w Katowicach przekazał wniosek strony Staroście [...], jako organowi właściwemu do wznowienia postępowania. Wniosek ten został oparty na przesłance wynikającej z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. tj. w terminie miesiąca od dnia, w którym wnioskodawczym dowiedziała się o decyzji.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie i w jego wyniku decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego z [...] r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez stronę, wyrokiem z dnia 5 października 2016r., sygn. akt II SA/Gl 661/16 uchylił decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r.
W wyroku tym Sąd sformułował ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności podkreślił, że wnioskodawczyni była stroną postępowania w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia. W toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu winna mieć możliwość ustalenia, czy wymagania wiążące się z zabezpieczeniem jej działki przez Inwestora w zakresie zieleni izolacyjnej zostały spełnione i czy projekt w tym zakresie przewiduje odpowiednie rozwiązania. Natomiast decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, jaka zapadła w postępowaniu wznowieniowym, nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wiąże się z brakiem podstaw wznowieniowych, co w tym przypadku nie miało miejsca ze względu na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...] , wydaną po tym wyroku Sądu, ponownie odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej swojej decyzji z [...]r.
W wyniku odwołania wniesionego przez stronę, w którym zarzucono m.in. nieuwzględnienie wskazań zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z 5 października 2016 r., naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego oraz art. 34 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy w zw. z § 8 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez przyjęcie, że projekt pozostaje w zgodzie z zapisami planu miejscowego w zakresie jakim plan ten nakłada obowiązek sytuowania pasa zieleni izolacyjnej od terenów zabudowy mieszkaniowej, Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., znak: [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, podkreślając w decyzji, że w postępowaniu wznowieniowym Starosta [...] powinien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w ww. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 października 2016r.
Po ponownym rozpatrzenia sprawy Starosta [...] wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. stwierdził, iż decyzja o pozwoleniu na budowę j z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Od ww. decyzji Starosty [...] ponownie odwołała się strona podnosząc w odwołaniu, że organ I instancji nie uwzględnił wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 października 2016 r. w zakresie zieleni izolacyjnej, która musi spełniać wymagania dalej idące, niż zieleń ochronna i winna być dokładnie opisana w części opisowej (zdefiniowana) oraz zobrazowana w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu. Ponadto naruszył przepisy art. 34. ust 3 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 8 ust.1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez przyjęcie, że: a) projektowany obiekt i projekt zagospodarowania terenu pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; b) projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu są zgodne z ww. przepisami pomimo nie zdefiniowania w części opisowej pasa zieleni izolacyjnej (przedstawienia w projekcie budowlanym definicji, która została zawarta w uzasadnieniu poprzedniej decyzji) i nie naniesienia ww. pasa zieleni w części rysunkowej projektu, innymi słowy nie dokonania opisu zieleni izolacyjnej - wskazania jakiej wysokości, rodzaju i ilości mają być nasadzenia oraz nie wskazania dokładnego miejsca jej położenia; c)usytuowanie projektowanego obiektu w odległości 3 m od granicy z działką nr 5 nie ogranicza w sposób istotny jej właściciela w możliwości jej wykorzystania zgodnie z jej przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to jest z przeznaczeniem na budownictwo mieszkaniowe, a projektowany kolor elewacji (jaskrawo niebieski) od strony działki K.K. nie zakłóca ładu przestrzennego i walorów mieszkaniowych jej działki; d) nie zostanie przekroczony limit wyznaczony: decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. ([...]) udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie do wód potoku [...] oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych, w tym z terenu "A" oraz umową zawartą pomiędzy "B", a "A" w dniu [...] r. (do czego organ nie odniósł się w decyzji).
Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...]r., nr [...]:
` 1/ uchylił wskazana na wstępie decyzję Starosty [...] z dnia [...]., znak [...]:
2/ uchylił także decyzję Starosty [...] z dnia [...]r., nr [...] (znak: [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na dobudowę magazynu do istniejącej hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu "A" w m. Z. przy ul. [...], na dz. ew. nr: 1, 2, 3, 4
3/ umorzył postępowanie przed organem I instancji w sprawie pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, iż ww. inwestycja została w całości zrealizowana.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy, nie podzielając stanowiska organu I instancji, wskazał na dwie okoliczności przesądzające o braku podstaw do uznania, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Pierwsza z nich to brak udziału w charakterze strony K.K., która w związku z czym nie mogła wnieść uwag i zastrzeżeń do przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Druga, to uchybienia jakie miały miejsca w dokumentacji projektowej. Polegają one nieuwzględnieniu w projekcie zagospodarowania terenu, układu projektowanej zieleni izolacyjnej oraz z brakiem szczegółowych informacji w opisie do projektu informacji odnośnie tego jakie drzewa czy rośliny będą stanowić zieleń izolacyjną. Stanowi to naruszenie art. 34. ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust.1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r. poz. 462).
Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Z. nr [...] z [...] . (opubl. w Dz. Urz. Woj. Śląskiego z [...]r. poz. [...]) wynika, że działki inwestycyjne nr: 1, 2, 3, 4 położone są w jednostce urbanistycznej oznaczonej symbolem [...] . Zgodnie z § 14 pkt. 19 ww. planu " Wyznacza się tereny oznaczone symbolem: PP, dla których ustala się:
1) przeznaczenie podstawowe - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, tereny zabudowy wytwórczości przemysłowej, komercyjne tereny przemysłowo-usługowe, zabudowa przemysłu spożywczego, bazy, składy, magazyny (samodzielne), zabudowa warsztatów i rzemiosła produkcyjnego itp.;
2) zasady zabudowy i zagospodarowania terenów:
a) nakaz wprowadzenia zieleni izolacyjnej od strony terenów mieszkaniowych,
b) nakaz ujmowania całości wód opadowych z utwardzonych dróg, placów manewrowych, postojowych i magazynowo składowych oraz odprowadzenia poprzez separatory ".
Plan nie zawiera definicji "zieleni izolacyjnej". Zwrot ten nie został również zdefiniowany w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
W pkt 3.2 opisu do projektu zagospodarowania terenu znajduje się informacja, że "planuje się nasadzenia w pasie zieleni izolacyjnej wzdłuż wschodniej granicy działki inwestycyjnej". Podobną informację zamieszczono w pkt 6.3 tego opisu, odnoszącym się do ukształtowania terenu, nawierzchni i zieleni. Informacje te nie zawierają szczegółów dotyczących tego czy zieleń izolacyjną będą stanowić drzewa czy też krzewy.
Planowane nasadzenia zieleni izolacyjnej nie zostały zaznaczone na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu. Zatem projekt zagospodarowania terenu (część opisowa i rysunkowa) nie spełnia wymogów, o których mowa w § 8 ust 2 pkt 3, ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt budowlany jest niekompletny, a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie zaistniało naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 8 ust. 2 pkt 3, ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.
W konsekwencji tych uchybień, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, iż projekt budowlany przedmiotowej inwestycji jest zgodny z postanowieniem § 14 ust. 19 pkt 2a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie, że spełniony został wymóg, o którym mowa w art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Obowiązkiem organu I instancji było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tj. wezwanie inwestora do korekty przedłożonego projektu budowlanego.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów strony dotyczących usytuowanie projektowanego obiektu w odległości 3 m od granicy z działką nr 5, co miałoby powodować ograniczenia możliwości wykorzystania tej działki zgodnie z jej przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Także zarzut dotyczący koloru elewacji uznał za nieistotny. Natomiast zgodził się ze stroną co do kwestii ewentualnego przekroczeniem przez inwestora limitu wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie do potoku [...] oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych (w tym z terenu należącego do inwestora) oraz z umowy z dnia [...] r., zawartej pomiędzy "B".., a "A". Inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę nowego obiektu budowlanego, stąd na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organ I instancji powinien był podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie czy wskutek realizacji ww. inwestycji nie dojdzie do przekroczenia limitu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. W zależności od poczynionych ustaleń ewentualnie wezwać inwestora do przedłożenia nowego pozwolenia lub też zmiany warunków pozwolenia istniejącego.
Wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Natomiast to, że inwestycja została już zrealizowana (decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]r., nr [...]zostało udzielone pozwolenia na użytkowanie) stanowi przeszkodę do wydania decyzji merytorycznej w postępowaniu wznowieniowym, stąd organ umorzył postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przed organem I instancji, przywołując na tą okoliczność stanowisko zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 marca 2017r., sygn. akt 1275/16.
W skardze z 19 września 2018 r. Spółka (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
1/ art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania przed organem I instancji w sprawie pozwolenia na budowę, podczas gdy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w ogóle nie i przewiduje możliwości wydania takiego formalnego rozstrzygnięcia;
2/ art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że fakt zrealizowania inwestycji czyni postępowanie wznowieniowe w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę bezprzedmiotowym, podczas gdy o bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego w takiej sytuacji nie może być mowy i winno dojść do merytorycznego rozpoznania sprawy;
3/ art. 146 § 2 i art. 151 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, podczas gdy prawidłowa ocena powinna skutkować wydaniem rozstrzygnięcia przy zastosowaniu art. 146 § 2 w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. z uwagi na to, iż decyzja dotychczasowa jest merytorycznie poprawna;
4/ art. 146 § 2 k.p.a. poprzez milczące przyjęcie, że fakt nieuczestniczenia w postępowaniu strony wpłynął na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy w rzeczywistości brak związku pomiędzy podstawą wznowienia a merytoryczną treścią rozstrzygnięcia, a także art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak analizy tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
5/ art. 7, art. 77, art. 136 oraz art. 15 k.p.a., a także art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, względnie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie powziętych przez organ II instancji wątpliwości (niepodjęcie wszelkich możliwych czynności w celu załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej) i zaniechanie nałożenia postanowieniem obowiązku usunięcia rzekomych nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, względnie poprzez niewydanie decyzji kasacyjnej z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, podczas gdy w prawidłowo prowadzonym postępowaniu - po powzięciu przez organ wątpliwości - należało je rozwiać poprzez wezwanie strony do złożenia wyjaśnień, dodatkowych dokumentów, korekty projektu budowlanego itp., względnie wydać decyzję kasacyjną przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z zaleceniem zbadania wątpliwych zagadnień;
6/ art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie - wbrew materiałowi dowodowemu zgromadzonemu w sprawie - że projekt budowlany w sposób nieprawidłowy reguluje kwestie zieleni izolacyjnej i kwestie wodnoprawne, podczas gdy z akt sprawy wynika, że w tym zakresie nie doszło do żadnych uchybień;
7/ art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wzięcie pod uwagę wyłącznie interesu strony oraz pominięcie słusznego interesu skarżącej i interesu społecznego, a także wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie obywateli do władzy publicznej i sprzecznego z zasadą proporcjonalności.
Ponadto wskazano na naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym:
1/ art. 34 ust. 3 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego, § 8 ust 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie") oraz § 14 ust. 19 pkt 2 lit. a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] roku poprzez przyjęcie, że projekt budowlany jest niezgodny z ww. przepisami, bowiem i) nie zawiera szczegółowych informacji w kwestii, jakie drzewa czy też krzewy stanowić będą zieleń izolacyjną, ii) na części rysunkowej projektu nie ma zaznaczonych planowanych nasadzeń zieleni izolacyjnej, iii) jest niekompletny i iv) nie ma możliwości stwierdzenia, czy jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy projekt budowlany jest zgodny z ww. przepisami, bowiem w sposób prawidłowy i adekwatny do projektowanej inwestycji określa wymagania w zakresie zieleni izolacyjnej.
W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Poza tym pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności w nim podane oraz o przyznanie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
W pierwszym rzędzie trzeba zauważyć, że przedmiotem kontroli jest decyzja organu architektoniczno-budowlanego, wydana w wyniku postępowania wznowieniowego. Postępowanie to, zaliczane do grupy nadzwyczajnych, ma na celu ustalenie czy decyzja ostateczna jest obarczoną wadą procesową, która mogła mieć lub miała wpływ na wynik postępowania. W istocie rzeczy w postępowaniu wznowieniowym chodzi o to, czy stwierdzona wada procesowa skutkowała materialnoprawną wadliwością wydanej decyzji. Jeśli w trakcie tego postępowania zostanie wykazana jedna z ciężkich wad procesowych, wskazanych w art. 145 § 1 pkt. 1-8, a także 145a i 145b k.p.a., i jednocześnie nie zachodzą przesłanki wykluczające dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej, wskazane w art. 146 k.p.a., to właściwy organ na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. powinien uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Zatem postępowanie wznowieniowe będzie się składało z dwu etapów ( i dwu rozstrzygnięć): etap pierwszy – na którym organ będzie zobowiązany ustalić zaistnienie jednej z wad procesowych wskazanych wyżej; etap drugi – to etap merytorycznego orzekania, po wyeliminowaniu ostatecznej decyzji obarczonej wadą wznowieniową.
Etap pierwszy, w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki wznowieniowej, kończy co do zasady rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji polegającej weryfikacji. Jedynie w sytuacji, w której w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości zaistnienie przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., a więc polegającej na braku udziału strony (skarżącej) w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Natomiast istotą sporu jest kwestia, czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, jak twierdzi skarżąca i organ I instancji. Wobec tego już w trakcie pierwszego etapu postępowania wznowieniowego trzeba będzie dokonać ustaleń, które powinny być czynione na etapie drugim. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy w wyniku drugiego etapu postępowania, a więc po uchyleniu decyzji ostatecznej i konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy, doszłoby do wydania identycznej, jak uchylona, decyzji. Sprawę administracyjną, po uchyleniu decyzji w wyniku wznowienia postępowania, traktuje się jak sprawę nową, do której znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie podejmowania decyzji przez organ wznowieniowy.
Wobec tego także problem wydania (bądź odmowy wydania) decyzji odpowiadającej decyzji dotychczasowej powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem obecnie obowiązujących regulacji materialnoprawnych oraz stanu faktycznego, aktualnego w dacie wydania decyzji weryfikowanej.
Jeszcze jedna rzecz wymaga podkreślenia. W przepisie art. art. 146 § 2 k.p.a., jest mowa o decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jeśli tak, to należy przyjąć, iż ta nowa decyzja nie musiałaby by być w całości zgodna z decyzją podlegającą uchyleniu, ale jedynie w swej istocie powinna jej odpowiadać. Wracając od uwag sformułowanych na wstępie można stwierdzić, że wad nieistotnych, które nie miały wpływu na zasadniczy wynik sprawy (rozstrzygnięcie), a więc na jej istotę, nie można kwalifikować jako okoliczności wykluczających możliwość wydania decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wady takie nie mogą zatem stanowić podstawy eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postepowania. Przeczyłoby to bowiem istocie i funkcji postępowania wznowieniowego.
W kontekście tych ustaleń trzeba odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotowa decyzja Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] , zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na dobudowę magazynu do istniejącej hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu produkcyjnego "A" w m. Z. przy ul. [...], na działkach nr: 1, 2, 3, 4, obarczona była wadą istotną w takim rozumieniu. Czy też wada ta miała charakter nieistotny i pozwalałaby na podjęcie decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Zasadniczy zarzut, wskazujący na jej wadliwość, jest taki, że pozostaje ona niezgodna z planem miejscowym, który, dla działek inwestycyjnych oznaczonych symbolem C4.6-2P, nakazuje wprowadzenia zieleni izolacyjnej od strony terenów mieszkaniowych, natomiast w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu zieleni izolacyjnej nie przewidziano. To dodatkowo wiąże się z naruszeniem § 8 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie"), zgodnie z którym część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu powinna określać: ukształtowanie zieleni, z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji, oraz układ projektowanej zieleni wysokiej i niskiej, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu. Zdaniem Sądu, nie jest uzasadniony zarzut strony w tej części, w której twierdzi o konieczności wyraźnego wskazania w części opisowej projektu jakie drzewa czy krzewy będą wchodziły w skład zielni izolacyjnej. Taki obowiązek nie wynika z § 8 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym część opisowa powinna określać "ukształtowanie terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu".
Trzeba przyznać rację organowi odwoławczemu, że projektant nie wykonał dyspozycji wynikającej z § 8 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, bowiem rzeczywiście w części rysunkowej projektu nie znajdujemy informacji dotyczących ukształtowania zieleni w takim zakresie, w jakim przepis tego wymaga.
Natomiast, w części opisowej (tekstowej) projektu, stosownie do wymagań określonych w § 8 ust. 2 pkt 3, określono m.in. dane dotyczące terenu i zieleni. W pkt 3.2 opisu znajduje się informacja, że "planuje się nasadzenia w pasie zieleni izolacyjnej wzdłuż wschodniej granicy działki inwestycyjnej". Z kolei w pkt 6.3 stwierdzono: "Obecnie działka jest zagospodarowana jako teren zielony, trawiasty, z pasem niskich drzew i cechach roślinności izolacyjnej wzdłuż wschodniej granicy działki. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, granicę przyległą do jednostek strukturalnych zabudowy mieszkaniowej należy osadzić roślinnością izolacyjną. Projektuje się uzupełnienie obecnego stanu zagospodarowania o dodatkowe nasadzenia w pasie przy wschodniej granicy działki inwestycyjnej".
Jak wynika z powyższych ustaleń kwestia zielni izolacyjnej wzdłuż wschodniej granicy działki została ujęta w części opisowej projektu. W istocie rzeczy wadliwość (uchybienie) polega nie tyle na braku zgodności projektu z planem miejscowym, ale na nieuwzględnieniu postanowień zawartych w części opisowej w części rysunkowej projektu.
Przed wydaniem pozwolenia budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego). W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3 tego przepisu).
Zatem w normalnym toku rzeczy Starosta [...], przed podjęciem decyzji z dnia [...] r., w trakcie sprawdzania, o którym mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, powinien dostrzec wskazane wyżej uchybienie i wezwać inwestora do jego usunięcia w zakreślonym terminie. Nie budzi większych wątpliwości, że inwestor po takim wezwaniu, zważywszy na oczywistą możliwość skorygowania projektu bez jakichkolwiek przeszkód, dokonałby koniecznych zmian (uzupełnień) w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, co uzasadniałoby podjęcie pozytywnej decyzji.
W kontekście dokonanych ustaleń trudno uznać to uchybienie za istotne, skoro po drobnej korekcie zapadłaby decyzja identyczna jak ta, która została wydana. Ponadto, zdaniem Sądu, nawet w obecnej sytuacji, kiedy wskazane uchybienie (naruszenie prawa) dalej pozostaje aktualne, zważywszy na jego stopień, nie można stanowczo stwierdzić, że nie jest możliwe wydanie decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji dotychczasowej. To nie jest tak ciężka wada decyzji ostatecznej, aby eliminować ją z obrotu prawnego. Ma ona, w zasadzie, charakter formalny, skoro projekt zagospodarowania terenu przewiduje, stosownie do postanowień planu miejscowego, zieleń izolacyjną wzdłuż wschodniej granicy działki, a jedynie w części rysunkowej tego nie ujęto. Postanowienie to wiąże inwestora i powinno zostać przez niego wykonane.
Sąd nie dostrzega przeszkód, aby w trakcie postępowania wznowieniowego, w którym, po uchyleniu wadliwej procesowo decyzji, zachodzi potrzeba podjęcia orzeczenia merytorycznego, organ prowadzący postępowanie (właściwy w sprawie wydania pozwolenia budowlanego) nie mógł skorzystać z uprawnień (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego) pozwalający mu na wyeliminowanie tego rodzaju uchybień. Jest to zdecydowanie bardziej uzasadnione działanie, zwłaszcza przez wzgląd na zasadę praworządności, aniżeli pozostawienie w obrocie prawnym decyzji nieistotnie wadliwej.
W konkluzji powyższych rozważań przyjdzie stwierdzić, że Sąd podziela zarzuty podnoszone w skardze. W szczególności uzasadnienie znajduje pogląd skarżącej, iż z naruszeniem art.151 § 1 pkt. 2 k.p.a. organ odwoławczy, po uchyleniu decyzji Starosty [...] z [...] r., uchylił decyzję tego organu z [...] . w sprawie pozwolenia na budowę. Nie zachodziły ku temu podstawy, skoro nie była ona obarczona wadą istotną, a jedynie drobną wadą, która nie stanowiła przeszkody do wydania decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Wobec tego nie było także uzasadnione umorzenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę ze względu na zrealizowanie inwestycji. Stwierdzenie przesłanki wykluczającej uchylenie decyzji, określonej w art. 146 § 2 k.p.a., ze względu na możliwość wydania decyzji odpowiadającej w swojej istocie decyzji dotychczasowej, czyni bezprzedmiotowym sprawę umorzenia postępowania.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło