III FSK 3389/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Protokolant Anna Iwaszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 738/19 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 stycznia 2019 r., nr 1401-IEW-4.4121.19.2018.13/AD w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 738/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor" lub "organ II instancji") z 11 stycznia 2019 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Skarżący reprezentowany przez adwokata, na podstawie art. 173 § 1 i 2, art. 175 § 1, art. 176 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości, zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo tego, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem: I. przepisu postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. polegającym na uchyleniu decyzji organu I instancji w części i w tym zakresie orzeczeniu co do istoty sprawy w sposób wadliwy; II. prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. polegającym na jego błędnej wykładni i przyjęciu przez organ, że przepis ten może mieć zastosowanie tylko w przypadku, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości nigdy nie został złożony, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu, poparta wykładnią racjonalną oraz systemową nakazuje przyjąć, że zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności może zaistnieć także w przypadku, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości co prawda nie został złożony przez członka zarządu w terminie, lecz nie można mu przypisać winy w jego niezłożeniu, a Skarżącemu takiej winy przypisać nie można było. W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Dyrektora na rzecz Skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu II instancji kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego. Skarżący sformułował w skardze kasacyjnej dwa zarzuty, pierwszy dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. polegający na jego błędnej wykładni i przez to przypisaniu Skarżącemu winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a także naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. polegający na uchyleniu decyzji organu I instancji w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy w sposób wadliwy. Na wstępie trzeba przypomnieć, że wobec niesformułowania zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów regulujących ustalenie podatkowo-prawnego stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny za miarodajny dla oceny zarzutu naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. przyjął stan faktyczny, uznany za prawidłowy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Powyższa konstatacja czyni podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. całkowicie chybionym, gdyż za jego pośrednictwem de facto kwestionowane są ustalenia faktyczne poczynione w tej sprawie. Autor skargi kasacyjnej co prawda podnosi zarzut błędnej wykładni wspomnianego przepisu, niemniej wieńczy go stwierdzeniem, iż "(...) Skarżącemu takiej winy przypisać nie można było", a przecież odnośnie tych ustaleń nie sformułował stosownych zarzutów kasacyjnych. Argumentacja użyta w uzasadnieniu wspomnianego zarzutu również jasno odnosi się do okoliczności mających znaczenie przy ustalaniu prawdy obiektywnej. Tymczasem zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można zwalczać ustaleń faktycznych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego np. z 22.10.2004 r., sygn. akt GSK 811/04 i z 14.10.2004 r., sygn. akt FSK 568/04). Mając zatem na względzie powyższe stwierdzić należy, że skoro w sprawie nie sformułowano zarzutu procesowego kwestionującego stan faktyczny sprawy co do niewykazania, iż Skarżący nie ponosi winy za niezgłoszenie tego wniosku w terminie, uznać należy, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż rzeczony przepis materialnoprawny (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p.) został wadliwie "wyłożony" w rozpoznawanej sprawie. Należy jednocześnie nadmienić, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy ocenie zaistnienia przesłanki wyłączającej od odpowiedzialności członka zarządu stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., wskazuje się, iż ,,brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych’’ – wyrok NSA z 2 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 716/22. Do takiej sytuacji nie można zakwalifikować wskazywanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej konfliktu z poprzednim członkiem zarządu. Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. Jest to co prawda przepis procesowy, jednak stanowi on podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie jest przepisem stanowiącym podstawę dokonywania ustaleń faktycznych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Jolanta Sokołowska Paweł Borszowski (spr.) Dominik Gajewski