II SA/Bk 200/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. B. i L. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], odmawiające - na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: "K.p.a.") - wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] dotyczącego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Prezydent Miasta B. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (ul. [...]) z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr [...] (ul. [...]) w obrębie nr [...] Pismami z dnia [...] stycznia 2019 r. E. B. i L. B. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia wskazując, że Prezydent nie ma uprawnień do zmiany granic ustalonych przez sąd powszechny. Stan przebiegu działki [...] względem działki [...], wyznaczonej z działki [...] został zatwierdzony w 1995 r. postanowieniem Sądu Rejonowego w B. w ramach rozprawy o dział spadku po byłej właścicielce (sygn. [...]). Ponadto przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie kasacyjne w sprawie granicy między działkami [...], a dokładnie bezprawnego przesunięcia jej na mapach geodezyjnych. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2018 r. Organ zauważył, że w art. 61a § 1 K.p.a. ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę nie będącą stroną, drugą zaś jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Kolegium wskazało, że zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta B. jest postanowieniem, o którym mowa w art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), na które nie służy zażalenie. Dlatego też nie jest możliwe wszczęcie postępowania o stwierdzenie jego nieważności, gdyż nie mieści się ono w katalogu postanowień, do których stosuje się przepisy o stwierdzeniu nieważności. Nie wszystkie postanowienia podlegają kontroli w trybie przepisów o stwierdzeniu nieważności określonych w art. 156 i nast. K.p.a., lecz tylko te postanowienia, od których przysługuje zażalenie i postanowienia określone w art. 134 K.p.a. Powyższe postanowienie Kolegium, E. i L. B. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu wskazali, że nie jest prawdą jakoby nie byli stroną postępowania w sprawie ponownego rozgraniczenia. Poza tym, Skarżący kwestionują możliwość dokonania w tej sprawie przez Prezydenta Miasta B. rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości z uwagi na fakt, że rozgraniczenia dokonał już prawomocnym wyrokiem sąd powszechny. Jako dodatkowy powód nieważności postanowienia wszczynającego postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości Skarżący wskazali na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. II SA/Bk 237/18, wydanego w przedmiocie odmowy wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmiany granicy pomiędzy działkami. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego w przedmiocie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 K.p.a. Przepis ów przewiduje dwie autonomiczne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, tj. wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną lub wystąpienie innych uzasadnionych przyczyn. Należy wyjaśnić Skarżącym, że organ w żadnym razie nie kwestionował ich przymiotu strony w postępowaniu rozgraniczeniowym. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania było zaś wystąpienie innej uzasadnionej przyczyny, o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a. Przeszkodą do wszczęcia żądanego postępowania stała się regulacja art. 126 K.p.a., zgodnie z którą, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Z przepisu art. 126 K.p.a. jednoznacznie wynika zatem, że stwierdzenie nieważności postanowienia z powodów i w trybie przewidzianym w art. 156-159 K.p.a., możliwe jest tylko w przypadku postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz postanowień stwierdzających niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W rozpatrywanym przypadku Skarżący zwrócili się o uruchomienie nadzwyczajnego trybu wzruszenia postanowienia wszczynającego postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Stosownie do treści art. 30 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, na postanowienie takie nie służy zażalenie. Uwzględniając zatem przywołaną wyżej regulację art. 126 K.p.a. uznać należy, że Kolegium prawidłowo oceniło, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe. Skoro bowiem wykluczone jest stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, to nie można wszcząć i prowadzić postępowania w tym względzie. Odnosząc się do argumentów skargi podważających możliwość prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego i kwestionujących możliwość wydania w tym przedmiocie decyzji przez organ je prowadzący, Sąd pragnie podkreślić, że na skutek rozpoznawanej skargi kontrolą objęte zostało rozstrzygnięcie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wszczynającego postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości. Kontrolując zgodność z prawem tego postanowienia Sąd nie może rozstrzygać o legalności prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Zarzuty w tym zakresie strona może podnosić w toku tego postępowania przed właściwymi organami, bądź ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie wydane w ramach postępowania o rozgraniczenie, które zostało wszczęte postanowieniem z dnia 26 listopada 2018 r. Uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ww. ustawy procesowej.