II OSK 2372/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-04
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Zdzisław Kostka, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, uznając, że sprawa została załatwiona przez organ poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania, bez uprzedniej kontroli zgodności tej czynności z prawem?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przedwcześnie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie jest aktem administracyjnym w rozumieniu PPSA, a zatem nie może samo w sobie stanowić podstawy do stwierdzenia, że sprawa została załatwiona. Sąd pierwszej instancji powinien był najpierw skontrolować prawidłowość zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. przez organ, a dopiero w przypadku stwierdzenia skuteczności tej czynności, uznać żądanie wydania aktu za nieuzasadnione lub bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
A. A. złożył skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność organu i rażące naruszenie prawa, przyznał skarżącemu sumę pieniężną, ale umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, uznając sprawę za załatwioną przez organ poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt III zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zasądził od Wojewody na rzecz A. A. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 50/19 w sprawie ze skargi A. A. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały 1. uchyla punkt III zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. A. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 50/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi A. A. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały: 1) stwierdził, że Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności; 2) stwierdził, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 4) przyznał od Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 2.000 złotych; 5) zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. (27 grudnia 2018 r. – data wpływu do organu) A. A. reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę na "bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody [...] w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt stały", zarzucając organowi naruszenie art. 210 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r. poz. 2094 ze zm.).
Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Wojewody [...] do udzielenia zezwolenia na pobyt stały w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."),
2) stwierdzenie, że bezczynność organu - Wojewody [...] - nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.,
3) zasądzenie od organu - Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 19.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.,
4) zasądzenie od organu - Wojewody [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a., w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 28 grudnia 2017 r. złożył drogą pocztową wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt stały, który to został doręczony organowi w dniu 2 stycznia 2018 r. Podkreślił, że dopiero 11 czerwca 2018 r. Wojewoda wezwał go do osobistego stawiennictwa. W dniu 14 czerwca 2018 r. skarżący stawił się w siedzibie organu i jednocześnie dopełnił obowiązku uzupełnienia wymaganej dokumentacji. Z uwagi na milczenie organu cudzoziemiec w dniu 5 listopada 2018 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Skarżący stwierdził również, że do dnia złożenia skargi organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak również nie wydał rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że nie jest zgodne z stanem faktycznym twierdzenie pełnomocnika strony, iż skarżący uzupełnił wszelkie braki formalne złożonego przez niego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt stały. Wskazał, że w dniu 14 czerwca 2018 r. cudzoziemiec, w odpowiedzi na wezwanie organu, stawił się osobiście w [...] Urzędzie Wojewódzkim i złożył odciski linii papilarnych, lecz pomimo użycia dokumentu podróży do potwierdzenia swojej tożsamości podczas składania odcisków linii papilarnych, nie złożył fotokopii wszystkich zapisanych stron swojego dokumentu podróży. Zauważył przy tym, że zasada pisemności działań administracji publicznej oraz przepisy artykułów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących kwestie metryk, protokołów i utrwalania przebiegu czynności w sprawach administracyjnych, wskazują, że okazanie paszportu powinno zostać udokumentowane w wersji papierowej w aktach sprawy, o czym też cudzoziemiec został poinformowany przez doświadczonego pracownika wykonującego w danym dniu zadania związane z obsługą klienta cudzoziemskiego. Mimo to nie dokonał stosownej czynności. Z uwagi na powyższe, organ pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. zawiadomił stronę o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 25 stycznia 2019 r. Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości składanych wniosków przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniając skargę uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z bezczynnością organu. Wskazał, że z analizy akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącego z dnia 28 grudnia 2017 r., który do organu wpłynął 2 stycznia 2018 r. nie został załatwiony do dnia złożenia skargi do Sądu. Niewątpliwie takie zachowanie organu narusza art. 35 § 3 k.p.a. Analiza akt potwierdza, że Wojewoda przez okres od stycznia do czerwca 2018 r. nie podejmował żadnych czynności. Pierwszą czynność w sprawie zrealizował dopiero w dniu 11 czerwca 2018 r., a zatem pół roku po złożeniu wniosku, wzywając stronę o uzupełnienie braków formalnych, co strona uczyniła i do czasu złożenia skargi do Sądu w grudniu 2018 r. żadnych innych czynności nie podejmował, jak również nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Wojewoda kolejną czynność podjął dopiero w dniu 21 stycznia 2019 r., kiedy to przekazał ponaglenie strony do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców oraz pozostawił wniosek strony bez rozpoznania. Wojewoda do czasu wniesienia skargi podjął jedną czynność i z akt nie wynika, aby wystąpiły jakiekolwiek uzasadnione przyczyny takiego zachowania.
Sąd stwierdził, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwszą w sprawie czynność) po pięciu miesiącach od jego złożenia (naruszając znacznie terminy określone w art. 35 k.p.a.), a nadto nie wyznacza nowego terminu załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, w prowadzonym w sprawie postępowaniu, zaistniała bezczynność organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w związku z naruszeniem zasad i terminów określonych w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a. Zachowanie organu nie znajdowało żadnego uzasadnienia, nie było podyktowane żadnymi przeszkodami procesowymi, działaniami strony, czy innymi okolicznościami, które uniemożliwiały załatwienie sprawy.
Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie "3.000 zł", uznając, że będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Jednocześnie Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, podkreślając, że powszechnie wiadomym jest, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie.
Z uwagi na fakt, że na moment orzekania sprawa została załatwiona przez organ, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. A., zaskarżając go w zakresie punktu trzeciego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 210 ustawy o cudzoziemcach, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ załatwił sprawę i już nie pozostaje w bezczynności;
- art. 202 ust. 2 i art. 203 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że skarżący miał obowiązek doręczenia fotokopii paszportu, wobec czego organ mógł na podstawie tego braku pozostawić wniosek bez rozpoznania, co w konsekwencji doprowadziło do niezałatwienia sprawy.
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 64 § 2 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, mimo że organ nie mógł pozostawić wniosku bez rozpoznania z uwagi na nieprecyzyjne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, a zatem nie załatwił sprawy, nadal pozostawał w bezczynności i zobowiązanie go przez Sąd I instancji do załatwienia sprawy było konieczne;
- art. 149 § 1 pkt 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez umorzenie przez Sąd I instancji postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji zamiast zobowiązania organu do załatwienia sprawy, poprzez zrozumiałe, precyzyjne i wyraźne wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, tj. do doręczenia fotokopii paszportu, z uwagi na fakt, że nie można było pozostawić wniosku bez rozpoznania mając na względzie nieprecyzyjną treść wezwania do uzupełnienia braków skierowanego przez organ do skarżącego;
- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., poprzez umorzenie przez Sąd I instancji postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, mimo że organ niewyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności organ nie wezwał w sposób prawidłowy skarżącego do dostarczenia kopii paszportu, co w konsekwencji skutkowało brakiem możliwości pozostawienia wniosku bez rozpoznania przez organ;
- art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a., poprzez umorzenie przez Sąd I instancji postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, mimo że organ naruszył zasadę pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej, poprzez niezastosowanie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania nie dokonując wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku;
- art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 9 k.p.a., poprzez umorzenie przez Sąd I instancji postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, mimo że organ nie wezwał w sposób prawidłowy skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tym samym nie zastosował się do obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także że organ swoim działaniem całkowicie ignorował obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa;
- art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu bezczynności organu, w tym także polegającej na pozostawieniu wniosku bez rozpoznaniu na skutek nieprecyzyjnego wezwania do uzupełnia braków formalnych wniosku, co stanowi podstawę do uznania, że wezwanie takie nie miało miejsca, a także nieustosunkowanie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów jak i nieskonfrontowanie wskazanego wyżej zarzutu ze stanowiskiem organu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym.
Mając na względzie powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący rozwinął zarzuty przedstawiając argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż w sprawie zaistniały przesłanki do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że zawiera ona częściowo usprawiedliwione podstawy.
Skargą kasacyjną objęta jest jedynie ta część wyroku (pkt 3), którą umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Uzasadnienie tej części rozstrzygnięcia (jednozdaniowe) wskazuje, iż Sąd pierwszej instancji przyjął, iż "sprawa została załatwiona" co rodziło obowiązek umorzenia postępowania w omawianym zakresie. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują jednak, że rozstrzygnięcie Sądu wojewódzkiego w tym zakresie jest co najmniej przedwczesne.
Uzasadniając takie stanowisko należy przypomnieć, że brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a. wskazuje, iż uwzględnienie skargi na bezczynność (lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ) polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 2). Powyższy przepis w pkt 3 - jako odrębną postać uwzględnienia skargi na bezczynność - przewiduje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Przepis ten przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności. Ta forma rozstrzygnięcia będzie zastosowana przez sąd administracyjny w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę. W takiej sytuacji sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględni stan istniejący w chwili wniesienia skargi (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 19 lipca 2019 r. w sprawie I OSK 3710/18, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszym postępowaniu "załatwienie sprawy" w rozumieniu Sądu wojewódzkiego miałoby nastąpić poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Tymczasem dla stwierdzenia, że sprawa została załatwiona przez organ administracji niezbędne jest, aby wydany został akt administracyjny w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 1- 4 p.p.s.a. a zatem takie rozstrzygnięcie, które może podlegać kontroli sądu administracyjnego. Załatwienie przez organ sprawy w inny sposób obliguje sąd do zbadania prawidłowości takiej czynności w postępowaniu, którego przedmiotem jest bezczynność (przewlekłość) organu. Taką czynnością, która nie może być przedmiotem odrębnego zaskarżenia do sądu administracyjnego jest pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Kwestia ta, wobec niejednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dnia 3 września 2013 r. w sprawie I OPS 2/13 (dostępne http://:orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, iż na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wyrażono pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że "nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie jest spełnione kryterium, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta bowiem nie potwierdza, ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Podejmując tą czynność, organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ ta w terminie nie uzupełniła braków tego podania. Poza tym, pozostawienie sprawy bez rozpoznania z tej przyczyny, co do zasady (tzn. o ile możliwość wystąpienia z żądaniem nie jest ograniczona terminem prawa materialnego) nie pozbawia strony uprawnienia do rozpoznania jej sprawy. Strona może bowiem powtórnie wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania, który nie będzie już zawierał braków, których usunięcia żądał organ w odniesieniu do pierwszego podania".
Tym samym przedwcześnie, a przez to wadliwie Sąd pierwszej instancji ocenił, że sprawa została załatwiona a zatem postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu jest bezprzedmiotowe.
W świetle powyższych rozważań a przede wszystkim treści uchwały z dnia 13 września 2013 r. należy podkreślić, że rzeczą Sądu w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu w sytuacji pozostawienia wniosku bez rozpoznania jest kontrola zgodności z prawem tej czynności. A zatem jedynie wówczas, gdy Sąd uzna, że organ trafnie zastosował sankcję określoną w art. 64 § 2 k.p.a. może przyjąć, że zawarte w skardze żądanie wydania aktu jest nieuzasadnione lub bezprzedmiotowe.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji pominął w swoich motywach ocenę trafności zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. co czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z naruszeniem ostatnio wymienionego przepisu mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd wydając zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu bądź też, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Brak rozważań dotyczących prawidłowości zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. nie pozwala na kontrolę instancyjną w omawianym zakresie, a to powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Tym samym jako uzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Natomiast jako przedwczesne należało uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Dopiero bowiem ocena trafności zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. przez pryzmat m.in. przepisów prawa materialnego: art. 210 oraz 202 ust. 2 i 203 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach pozwoliłoby na odniesienie się do wskazanych w skardze kasacyjnej kwestii.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji oceni czy okoliczności niniejszej sprawy pozwalały organowi na pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Przedmiotem oceny Sądu będzie zatem zarówno kompletność wniosku cudzoziemca, jak i prawidłowe, rzetelne i zrozumiałe wezwanie do usunięcia jego ewentualnych braków formalnych. Jedynie w sytuacji stwierdzenia, że doszło do skutecznego pozostawienia wniosku bez rozpoznania Sąd pierwszej instancji uprawniony będzie do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Wobec uprawomocnienia się wyroku w części dotyczącej stwierdzenia, że organ pozostawał w bezczynności niedopuszczalne byłoby w sytuacji omówionej wyżej wydanie rozstrzygnięcia innej treści (np. oddalenia skargi w tym zakresie), albowiem wyrok zawierałby rozstrzygnięcia wzajemnie się wykluczające.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 203 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło