IV SA/Gl 67/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-04-17

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, który wcześniej tworzył z małżonkiem niespokrewnioną rodzinę zastępczą, jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Skarżąca, będąc opiekunem prawnym osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, nie spełnia warunków ustawowych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymienia opiekuna prawnego jako osoby uprawnionej, a także nie można jej zaliczyć do innych kategorii wskazanych w tym przepisie, jeśli nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny. Powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 41/07 jest chybione, gdyż dotyczył on niekonstytucyjności przepisów w zakresie wyłączenia świadczeń dla rodzin zastępczych spokrewnionych, co zostało uwzględnione w późniejszych nowelizacjach.
Stan faktyczny
J.P. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz S.U. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że J.P. nie należy do kręgu uprawnionych, ponieważ jest opiekunem prawnym, a wcześniej tworzyła z mężem niespokrewnioną rodzinę zastępczą, nie obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. J.P. wniosła skargę do WSA, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta R. odmówił przyznania J.P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz S.U. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że wnioskodawczyni nie należy do kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952, ze zm.). Jest ona bowiem opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej S.U., a do czasu uzyskania przez nią pełnoletności wnioskodawczyni razem z mężem stanowili dla niej niespokrewnioną rodzinę zastępczą. Jednocześnie organ wskazał, że wnioskodawczyni nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem podopiecznej. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania wnioskodawczyni, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. P. nie zgodziła się z wynikiem postępowania administracyjnego. Jej zdaniem powinno jej przysługiwać przedmiotowe świadczenie, gdyż w wyroku z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt P 41/07, Trybunał Konstytucyjny uznał różnicowanie zastępczych rodzin spokrewnionych i niespokrewnionych za niezgodne z Konstytucją. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a tylko pod tym katem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych – j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.). Mianowicie trafnie uznały organy orzekające, że skarżąca nie należy do podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, a wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W punkcie 3 tego przepisu jest wymieniona jedynie osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną, którą skarżąca bezspornie nie była. Z kolei opiekun prawny nie jest wymieniony w tym przepisie, a nie może być zaliczony do innych osób z pkt 4 cyt. przepisu, jeżeli nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, a taka sytuacja dotyczy skarżącej. Chybione jest przy tym powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 41/07, gdyż stwierdzono w nim niekonstytucyjność art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie w zakresie, w jakim wyłączał on możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez rodziny zastępcze spokrewnione, co wyraźnie podkreślono w uzasadnieniu tego wyroku. Nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 7 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) włączyła tylko te rodziny zastępcze do składu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Zarówno organy administracyjne jak i sądy zobowiązane są do stosowania przepisów ustawowych, w związku z czym nie mogą uznać skarżącej za osobę uprawnioną do omawianego świadczenia, skoro nie spełnia jasno sprecyzowanych warunków ustawowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. mr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło