II SA/Po 12/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-04-17
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Izabela Paluszyńska, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy plan miejscowy dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki, przepis § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ograniczający gabaryty budynku gospodarczego lub garażu sytuowanego przy granicy, ma zastosowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli plan miejscowy dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki, to przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi samodzielną podstawę do odstępstwa od zasady ogólnej sytuowania budynków w określonej odległości od granicy. W takiej sytuacji przepis § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, ograniczający gabaryty budynku gospodarczego lub garażu sytuowanego przy granicy, nie ma zastosowania, a jedynie pozostałe przepisy techniczno-budowlane regulujące odrębne kwestie. Organy administracji błędnie zastosowały § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, co skutkowało odmową zatwierdzenia projektu budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący A. Ł. złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę budynku gospodarczo-garażowego o długości 15,5 m i wysokości 6 m, zlokalizowanego bezpośrednio przy granicy działki nr [...], w ramach zabudowy zagrodowej. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu, uznając, że narusza on § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ograniczający gabaryty takich budynków do 6,5 m długości i 3 m wysokości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom błędną interpretację przepisów prawa materialnego, w szczególności § 12 ust. 2 i 4 rozporządzenia, oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska -Tylewicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2018 roku Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: p.b.), po rozpatrzeniu odwołania A. Ł. od decyzji Starosty [...] z [...] października 2018 r. nr [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego (kat. II) na działce nr [...], obr. G. , gm. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji A. Ł. złożył [...] sierpnia 2018r.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Starosta S. wezwał inwestora na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. do usunięcia w terminie do [...] września 2018 r. nieprawidłowości w projekcie budowlanym:
- doprowadzenie zabudowy do zgodności z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm., dalej: rozporządzenie),
- doprowadzenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego do zgodności z § 235 ust. 2 rozporządzenia,
- uzupełnienia opisu technicznego do projektu architektonicznego w kwestii przeznaczenia i programu użytkowego oraz założeń przyjętych do obliczeń elementów konstrukcji stalowych.
W wyznaczonym terminie inwestor przedłożył 4 egz. poprawionego projektu budowlanego co do ściany oddzielenia przeciwpożarowego, z opisem technicznym określającym przeznaczenie i program użytkowy budynku oraz założenia przyjęte do obliczenia elementów stalowych, żelbetowych i murowanych.
Starosta S. decyzją z [...] października 2018 r. odmawiając na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego stwierdził, że projekt
2
budowlany zakłada lokalizację projektowanego budynku o dł. 15,5 m i wys. 6 m bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...], co narusza przepis § 12 ust 4 pkt 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271-273, dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Zaprojektowany budynek wykracza poza parametry określone w tym przepisie i dlatego zobowiązano inwestora do dostosowania zamierzenia do § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. W tym zakresie zobowiązania organu inwestor nie wykonał.
Starosta wyjaśnił, że dla tego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy S. (uchwała nr [...] Rady Gminy S. z [...]12.2003 r. ze zm. z 2005, 2007 i 2008 r.). Działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem MRJ - tereny zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej związane z gospodarką rolną oraz zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, z możliwością lokalizacji nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego. Organ wskazał, że z części opisowej do projektu zagospodarowania działki wynika, że planowany budynek będzie stanowił uzupełnienie istniejącej zabudowy zagrodowej.
W takim stanie Starosta uznał, że sytuowanie budynku gospodarczo- garażowego na działce o szer. większej niż 16 m w stosunku do granicy z działką sąsiednią, podlega rygorom § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, bowiem w przypadku zabudowy zagrodowej warunki techniczne dotyczące sytuowania budynków w stosunku do granic z sąsiednimi działkami budowlanymi określone w § 12 ust 4 rozporządzenia, stanowią wyjątek od zasady sytuowania budynku określonych w § 12 ust. 1. Oznacza to, że § 12 ust. 4 rozporządzenia ma zastosowanie również w przypadkach, gdy plan miejscowy dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Tak więc lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego o dł. 15,5 i wys. 6m na terenie zabudowy zagrodowej bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...] narusza § 12 ust 4 pkt 3 rozporządzenia. Skoro zaś inwestor nie poprawił projektu w tym zakresie, projekt nie spełnia wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. Ł. zarzucił organowi I instancji naruszenie postanowień obowiązującego planu miejscowego i pominięcie § 12 ust. 2 rozporządzenia. Podkreślił, że plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego i jego zapisy na tym obszarze są powszechnie obowiązujące. Odwołujący wskazał, że przytoczone przez Starostę orzecznictwo odnosi się do decyzji o warunkach zabudowy, nie zaś planu miejscowego. W uchwale sygn. II OPS 3/16 stwierdzono zaś, że w przypadku, gdy w planie miejscowym albo ostatecznej decyzji o warunkach zamieszczono postanowienia pozwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy, to określenie dopuszczalnego usytuowania budynku względem granicy działki budowlanej dokonuje się na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia i brak jest podstaw do jednoczesnego stosowania § 12 ust. 3.
Nadto zdaniem inwestora Starosta naruszył zasadę równości wobec prawa (art 32 Konstytucji RP), gdyż w analogicznym stanie faktycznym wydał pozwolenie na budowę nr [...] powołując się wyłącznie na § 12 ust. 2 rozporządzenia (zał.).
Wojewoda utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzielił stanowisko organu I instancji. Stwierdził, że z odpowiedzi inwestora z [...] września 2018 r. na wezwanie organu wynika, że usunięto nieprawidłowości wskazane w pkt 2 i 3 postanowienia, lecz nie usunięto wad wynikających z niezgodności projektu budynku z przepisem § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Ów przepis w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. dotyczy również zabudowy zagrodowej. Zdaniem Wojewody zaprojektowany budynek gospodarczo-garażowy o dł. 15,5 m i wys. 6 m wprost narusza ów przepis.
Jednocześnie organ odwoławczy podzielił stanowisko inwestora, że Starosta błędnie powołał wyrok NSA z 16 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 227/14 zapadły w innym stanie faktycznym i prawnym, natomiast uchwała sygn. II OPS 3/16 jako wiążąca potwierdza obowiązek stosowania prawa zgodnie z katalogiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego sformułowanym w art. 87 Konstytucji RP.
Wojewoda odnosząc się do przedłożonego pozwolenia na budowę wydanego w analogicznym stanie faktycznym wskazał, że nie może podlegać ocenie sposób zabudowy działki w innej miejscowości, gdyż nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy. Przy rozpoznaniu wniosku w niniejszej sprawie nie naruszono zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) i nie odstąpiono od utrwalonej praktyki rozstrzygania w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 7b k.p.a.). Podstawę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę stanowiły przepisy art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 p.b.
A. Ł. wnosząc skargę na powyższą decyzję Wojewody zarzucił organowi naruszenie:
1) przepisów postępowania:
a) art. 140 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dokonanie oceny z pominięciem całokształtu zgromadzonego materiału, w szczególności zapisów planu miejscowego;
b) art. 138 § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz § 2 k.p.a. poprzez błędnie utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,
2) przepisów prawa materialnego:
a) § 12 ust. 2-4 rozporządzenia poprzez ich nieprawidłową interpretację i uznanie, że § 12 ust. 2 rozporządzenia ma charakter regulacji niesamodzielnej, a jego treść uzupełnia § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia;
b) art. 33 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej: u.p.z.p.) poprzez zastosowanie § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia mimo, iż wykracza poza zakres delegacji ustawowej określając gabaryty budynku, gdy kwestię tę powinien regulowań plan miejscowy.
W motywach skargi powtórzył argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Skarżący wskazał też, że zgodnie z § 18 ust. 1c planu miejscowego gabaryty i charakter nowych obiektów muszą stanowić kontynuację formy architektonicznej i charakteru zabudowy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych bądź realizowanych w sąsiedztwie. Planowany budynek jest zaś kontynuacją charakteru zabudowy jaką zrealizowano w [...]. W pierwotnym brzmieniu § 17 ust. 2 pkt 2c planu (który nie uległ zmianie) dopuszczono wznoszenie budynków o wysokości jednej kondygnacji plus poddasze użytkowe i do chwili obecnej ten parametr nie uległ zmianie. Zdaniem skarżącego przepis § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia ma charakter odrębny od § 12 ust. 2 rozporządzenia, o czym świadczy art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. O odrębności ust. 2 i 4 § 12 rozporządzenia świadczy również ust. 5 tego paragrafu. Reasumując skarżący stwierdził, że Wojewoda dokonał błędnej wykładni § 12 ust. 2 rozporządzenia, wskazując, że projekt budowlany powinien spełniać również wymogi § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.
W odpowiedzi Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga A. Ł. zasługiwała na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy I i II instancji przepisów prawa materialnego (§ 12 ust. 2 i 4 pkt 3 rozporządzenia w z w. z art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 3 p.b.) poprzez ich błędną wykładnię.
Bezsporny jest stan faktyczny w niniejszej sprawie. W związku z obszernym jego omówieniem przez organy, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd jedynie skrótowo pragnie wskazać, że skarżący wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego o dł. 15,5 i wys. 6 m na działce nr [...] (obr. [...], gm. S., w zabudowie zagrodowej), w granicy z działką nr [...], w miejsce dotychczasowego budynku gospodarczego (mniejszych gabarytów). Działka, na której skarżący zamierzał zrealizować ów obiekt budowlany zlokalizowana jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania gminy S. (uchwała nr [...] Rady Gminy S. z [...].12.2003 r. ze zm. z 2005, 2007 i 2008 r.).
Zgodnie z art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZNn.
Przepis art. 35 ust. 3 p.b. określa, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.).
Spór pomiędzy organami administracji architektoniczno-budowlanej a skarżącym-inwestorem powstał na gruncie wykładni przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - § 12 ust. 2 a § 12 ust. 4 pkt 3.
Starosta S. uznawszy, że przedmiotowy budynek gospodarczo- garażowy m.in. nie spełnia wymogów § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. wezwał skarżącego do dostosowania obiektu do tegoż przepisu w zakresie długości (do 6,5 m) i wysokości (do 3 m). Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem organu w tym zakresie obowiązku nałożonego nań nie wykonał, w wyniku czego na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Organy przyjęły, że gdy mamy do czynienia z projektowanym budynkiem gospodarczo-garażowym, w granicy z działką sąsiednią, przewidzianym do realizacji w zabudowie zagrodowej, którego długość i wysokość przekracza granice dozwolone § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, pierwszeństwo znajduje ów przepis rozporządzenia przed § 12 ust. 2. Zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu
0. długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Zdaniem skarżącego w takiej sytuacji, gdy tylko dla danego terenu obowiązuje plan miejscowy stosownie do przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia zapisy tego planu stanowią samodzielną podstawę i wykluczają zastosowanie § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.
Sąd w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy podzielił stanowisko skarżącego.
Zważyć należy, iż zasadą jest sytuowanie obiektów na działce budowlanej w odległościach wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia, a zatem od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
Kolejne przepisy § 12 rozporządzenia przewidują wyjątki od wskazanego sposobu sytuowania obiektów, dopuszczając możliwość lokalizacji obiektu w mniejszej odległości od granicy lub w granicy z nieruchomością sąsiednią. Zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust.
1. pkt 2 (a zatem budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy), dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Z kolei, jak już wskazano wyżej w § 12 ust. 4 rozporządzenia (uprzednio § 12 ust. 3 rozporządzenia) dopuszczono sytuowanie obiektów w innych odległościach w zabudowie jednorodzinnej lub zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273.
Wziąwszy pod uwagę, że § 12 ust. 2 rozporządzenia odwołuje się do zapisów planu miejscowego wskazać należy, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. właśnie w planie miejscowym znajdują się ustalenia co do przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), a więc stanowi regulacje powszechnie obowiązujące (źródło prawa) na danym terenie. Jak wskazuje art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. maksymalną wysokość zabudowy oraz gabaryty obiektów. W planie miejscowym określa się również, w zależności od potrzeb, sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do (...) granic przyległych nieruchomości (art. 15 ust. 3 pkt 8 u.p.z.p.).
W uchwale z 27 lutego 2017 r. sygn. II OPS 3/16, wydanej na gruncie § 12 rozporządzenia w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2018r., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na podstawie przepisów u.p.z.p. w planie miejscowym albo decyzji o warunkach zabudowy można dopuścić sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, ale jest to tylko dopuszczalna możliwość usytuowana budynku, jeżeli budynek zostanie zaprojektowany w sposób określony w przepisach, w tym przepisach techniczno-budowlanych. W tym znaczeniu decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Oznacza to, że dopuszczenie sytuowania takiego budynku bezpośrednio przy granicy nie zwalnia inwestora z zachowania innych wymagań określonych w przepisach techniczno- budowlanych, z uwagi na ochronę właściciela sąsiedniej działki budowlanej.
Należy zauważyć, że brzmienie przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia od 1 stycznia 2018 r. uległo zasadniczej zmianie. Poprzednio, zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Aktualnie ten sam przepis stanowi, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.
W ocenie Sądu aktualne brzmienie § 12 ust. 2 rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości, że jeżeli plan miejscowy przewiduje możliwość sytuowania budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, to nie znajdują zastosowania wyjątki określone w § 12 ust. 3 i 4, a jedynie pozostałe przepisy techniczno-budowlane regulujące odrębne kwestie. Przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia stawia jedyny warunek dla odstępstwa od zasady wynikającej z § 12 ust. 1, by to plan miejscowy wprost dopuszczał zbliżenie budynku do granicy działki na odległość 1,5 m lub usytuowanie bezpośrednio przy granicy. Jeżeli plan miejscowy taką możliwość dopuszcza, brak jest podstaw, by doszukiwać się kolejnych ograniczeń na podstawie kolejnych wyjątków od zasady określonej w § 12 ust. 1, a wymienionych w § 12 ust. 3 i 4. Tym samym regulacja zawarta w § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia dotyczy dopuszczalności sytuowania budynku gospodarczego lub garażu bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 ścianą bez okien i drzwi, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, lecz jedynie wówczas, gdy dla danego terenu (działki) nie obowiązuje plan miejscowy. W przypadku zaś gdy plan taki uchwalono, jego zapisy w omawianym zakresie są wiążące (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 560/17, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pQ.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organy I i II instancji błędnie zastosowały § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia i w konsekwencji wobec nieusunięcia przez skarżącego stwierdzonej błędnie przez Starostę niezgodności projektu budowlanego z tym przepisem (w zakresie długości i wysokości budynku) dopuściły się naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 35 ust. 3 p.b.
Mając na uwadze § 12 ust. 2 rozporządzenia stwierdzić należy, że obowiązujący dla terenu działki nr [...] w [...] plan miejscowy przewiduje
w § 2 ust. 3, iż w ramach zabudowy związanej z określoną planem funkcją terenu dopuszcza się realizację obiektów budowlanych przy granicy tej działki. Jak wynika z wypisu planu działka nr [...] oznaczona jest symbolem MRJ - zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej związanej z gospodarką rolną oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z możliwością lokalizacji usług nieuciążliwych zakładów rzemieślniczych oraz nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie
przeznaczenia podstawowego. Skoro zatem wedle wniosku, skarżący zamierza w miejsce dotychczasowego budynku gospodarczego wybudować w tym samym miejscu, choć nieco większych rozmiarów i tym przy granicy działki sąsiedniej (jak wynika z mapy do celów projektowych) budynek gospodarczo-garażowy dł. 15,5 i wys. 6 m, który będzie stanowił uzupełnienie funkcji zagrodowej (działka ma pow. 2,29 ha), to inwestycja ta odpowiada powołanym zapisom planu, a w rezultacie jest zgodna z § 12 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto zgodnie z § 18 ust. 1c planu miejscowego gabaryty i charakter nowych obiektów muszą stanowić kontynuację formy architektonicznej i charakteru zabudowy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych bądź realizowanych w sąsiedztwie. Jak wskazano planowany budynek jest zaś kontynuacją charakteru zabudowy jaką zrealizowano na tej działce, bowiem w rzeczywistości w ramach zabudowy zagrodowej ma zastąpić inny budynek gospodarczy. Przepis § 17 ust. 2 pkt 2c planu dopuszcza zaś wznoszenie budynków o wysokości jednej kondygnacji plus poddasze użytkowe, co nie stanowi przeszkody, by wyrazić zgodę na budowę budynku gospodarczo-garażowego o wys. 6 m.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organy orzekające dopuszczając się naruszenia § 12 ust. 2 i ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, a w wyniku tego - art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 35 ust. 3 p.b., błędnie odmówiły skarżącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia na budowę.
Sąd na marginesie pragnie wskazać, że organy - wbrew zarzutom skargi - nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a.), gdyż prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy. Zasadnicze uchybienie objęło naruszenie zastosowanych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.z U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku).
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych w kwocie [...]zł uiszczonego wpisu (pkt II wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organów orzekających będzie - stosownie do art. 153 p.p.s.a. - uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło