I SA/Sz 1000/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-04-18
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kontrola zawartości THC w konopiach włóknistych, przeprowadzona po terminie określonym przepisami prawa i potencjalnie z zastosowaniem niewłaściwej metodologii, może stanowić podstawę do odmowy lub pomniejszenia płatności bezpośrednich dla rolnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola zawartości THC została przeprowadzona po terminie wskazanym w przepisach, a organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że termin ten nie wpłynął na wynik kontroli. Ponadto, brak było jednoznacznych dowodów co do zastosowanej metodologii kontroli. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu THC w konopiach włóknistych na jednej z działek, co skutkowało pomniejszeniem przyznanych płatności. Rolnik zakwestionował prawidłowość kontroli, zarzucając jej przeprowadzenie po terminie i z zastosowaniem niewłaściwej metodologii. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o pomniejszeniu płatności, uznając, że termin kontroli nie miał wpływu na wynik. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 czerwca 2018 r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego M. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją Nr [...] z dnia 30.10.2018 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu Ł. z siedzibą w Ł. z dnia 05.06.2018 r., którą przyznano producentowi M. T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu współczynnika korygującego.
Ww. zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej w skrócie "K.p.a.") w związku z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2018 r., poz. 1312 – dalej "ustawa o płatnościach"), art. 32 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie (WE) 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608 – dalej w skrócie "rozporządzenie Nr 1307/2013"), art. 19 ust. 1 akapit pierwszy, art. 19a ust. 1, 2, 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 Rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 – dalej w skrócie "rozporządzenie (UE) nr 640/2014") oraz w oparciu o następujące zasadnicze ustalenia.
W dniu 31.05.2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wpłynął wniosek producenta M. T. (dalej "Producent", "Skarżący") o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok. We wniosku Producent zawnioskował o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz płatności do powierzchni upraw konopi włóknistych.
Wobec tego, że we wniosku Producent ubiegał się o przyznanie płatności do konopi włóknistych, w związku z tym w Jego gospodarstwie odbyła się kontrola w zakresie zawartości THC w ww. roślinach. W dniu 05.09.2017 r. kontrolujący pobrali próbki, a w dniu 19.09.2017 r. zostało przeprowadzone badanie laboratoryjne.
W wyniku kontroli ustalono, że:
- na działce C1 o pow. [...] ha zadeklarowana [...] zawierała 0,42 THC,
- na działce F1 o pow. [...] ha zadeklarowana [...] zawierała 0,18 THC,
- na działce L1 o pow. [...] ha zadeklarowana [...] zawierała 0,19 THC.
Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport Nr [...], którego załącznik stanowi dokumentacja fotograficzna.
W dniu 05.06.2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (dalej "Organ I instancji") wystosował do Producenta decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, w której przyznał płatności w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji Organ I instancji wyjaśnił, że płatności zostały pomniejszone, ponieważ w pobranych próbkach z działki C1 zawartość THC w konopiach włóknistych wyniósł powyżej 0,20 %. Decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 06.06.2018 r.
W dniu 12.06.2018 r. do Biura Powiatowego w Ł. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji, w którym Producent wskazuje, że kontrola w gospodarstwie została błędnie przeprowadzona procedurą B, w niezgodnym z przepisami terminie i w oparciu o złą metodologię.
W dniu 21.08.2018 r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił się do wykonawcy kontroli o zajęcie stanowiska co do zarzutów odwołania.
W dniu 10.09.2018 r. wykonawca kontroli ("[...]) odniósł się do jej wyników.
W dniu 20.09.2018 r. Producent został zawiadomiony o zakończeniu postępowania administracyjnego. W dniu 25.09.2018 r. Producent złożył wyjaśnienia.
W dniu 01.10.2018 r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił się ponownie do wykonawcy kontroli o zajęcie stanowiska. Pismem z dnia 10.10.2018 r. wyniki kontroli w gospodarstwie Producenta zostały podtrzymane.
Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR (Organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście zarzutów odwołania, ww. zaskarżoną decyzją z dnia 30.10.2018 r. utrzymał w mocy decyzje Organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest odmowa płatności do konopi włóknistych w związku z ustaleniem w kontroli, że poziom THC w konopiach włóknistych przewyższa dopuszczalną normę.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach, płatność do powierzchni uprawy konopi włóknistych przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie zaś z art. 32 ust. 6 rozporządzenia Nr [...], obszary wykorzystywane do produkcji konopi stanowią kwalifikujące się hektary tylko jeżeli stosowane odmiany zawierają maksymalnie 0,2 % tetrahydrokanabinolu.
W kontekście tego przepisu Organ odwoławczy wskazał, że w gospodarstwie Skarżącego odbyła się kontrola, która miała na celu ustalenie, czy zawartość tetrahydrokanabinolu (THC) w konopiach włóknistych nie przekracza 0,20%. W wyniku zbadania pobranych próbek ustalono, że na działce C1 poziom THC przekracza 0,20 % .
Zatem, zdaniem Organu odwoławczego, mając na uwadze powyższy przepis Organ I instancji w sposób prawidłowy wykluczył ww. działki z prawa do płatności.
Następnie Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania, jak i pisma Producenta (stanowiącego odpowiedź na zakończenie postępowania), że kontrola została przeprowadzona złą metodologią, jak i w niewłaściwym terminie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dwukrotnie zwracał się do wykonawcy kontroli o ustosunkowanie się do wyników kontroli i wykonawca je podtrzymał.
Odnośnie zarzutu odwołania co do wyboru złej metody, Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonawca wskazał, iż kontrola odbyła się Procedurą A, tj. z każdego pola było pobieranych po 10 sztuk szczytowych części rośliny o długości 30 cm z 5 miejsc pola do kopert bądź papierowych toreb.
Natomiast odnosząc się do terminu wykonania kontroli, Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z załącznikiem III do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia jeżeli chodzi o Procedurę A: Próby pobiera się w okresie od dwudziestego dnia po rozpoczęciu kwitnienia do dziesiątego dnia po zakończeniu kwitnienia.
Państwa członkowskie mogą zezwolić na pobieranie prób w okresie między początkiem kwitnienia a dwudziestym dniem po rozpoczęciu kwitnienia, pod warunkiem że dla każdej uprawianej odmiany pozostałe reprezentatywne próby pobierane są zgodnie z akapitem pierwszym w okresie od dwudziestego dnia po rozpoczęciu kwitnienia do dziesiątego dnia po zakończeniu kwitnienia.
W przypadku konopi uprawianych jako międzyplon przy braku kwiatostanów żeńskich pobiera się górne 30 cm łodygi roślin. W tym przypadku próby pobiera się bezpośrednio przed zakończeniem okresu wegetacyjnego, gdy na liściach pojawiają się pierwsze oznaki żółknięcia, jednak nie później niż na początku przewidywanego okresu przymrozków.
Z kolei odnosząc się do zarzutu skargi co do terminu kontroli, Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonawca wskazał, iż kontrola odbyła się po 3 dniach roboczych od uzyskania informacji o wytypowaniu pola do kontroli. Wskazuje również, że sam rolnik podczas kontroli nie złożył uwag odnośnie terminu nieprawidłowego wykonania kontroli w trakcie jej trwania.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że mając na uwadze ww. przepis odnośnie terminu wykonania kontroli, to kontrola odbyła się po terminie w nim wskazanym, jednakże z odpowiedzi udzielonej przez wykonawcę wynika, że nie miało to wpływu na przekroczenie dopuszczalnej wartości poziomu [...] w konopiach włóknistych, ponieważ w miarę upływu czasu od kwitnienia stężenie [...] spada.
Sumując, Organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze wynik kontroli oraz art. 32 ust. 6 rozporządzenia Nr 1307/2013, Kierownik Biura Powiatowego nie miał innej możliwości jak odmówić Producentowi płatności do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami M1 oraz N1 (z akt administracyjnych sprawy nie wynika by te działki zostały zadeklarowane we wniosku). Zdaniem Organu odwoławczego, nieuznanie wyników z kontroli, tylko ze względu na przeprowadzenie kontroli w innym terminie, przy jednoznacznym stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnego stężenia 0,20 %, stanowiłoby w ocenie Organu naruszeniem ww. przepisów.
Nadto, Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku działek rolnych zadeklarowanych do płatności JPO ustalony stopień nieprawidłowości, stanowiący różnicę pomiędzy łączną powierzchnią zadeklarowaną do ww. płatności a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania, wyniósł [...] %, wyjaśniając przy tym sposób jego obliczenia (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
W związku z tak ustalonym stopniem nieprawidłowości, Organ odwoławczy powołał przepis art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 Rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014), zgodnie z którym, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100 % kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Zatem, jak wskazał Organ odwoławczy, kwota przyznanej płatności JPO, po zastosowaniu, zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia, współczynnika korygującego kwota płatności - wynosi [...] zł, wskazując przy tym na sposób jej wyliczenia (str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
Ponadto – jak dalej wskazał Organ odwoławczy - w sprawie zastosowano karę administracyjną wynikająca z art. 19a ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym, w przypadku, gdy beneficjent skorzysta z pomniejszenia kary administracyjnej, a w następnym roku składania wniosków będzie miał wyznaczoną karę administracyjną do tego samego systemu pomocy lub środka wsparcia, to zostanie ona uzupełniona o pozostałą kwotę kary administracyjnej pomniejszonej zgodnie z ust. 2. Zgodnie ze wskazanym art. 19a ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w roku 2016, zastosowano zmniejszenie kary administracyjnej o kwotę [...]zł. Mając na uwadze, że w roku 2017 ponownie została wyznaczona kara administracyjna do tego środka wsparcia, kwota umorzona podlegać będzie zwrotowi. Mając na uwadze powyższe, kwota płatności została pomniejszona na podstawie art. 19a ust. 3 o kwotę w wysokości [...] zł.
Zatem, jak wskazał Organ odwoławczy, kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.
Natomiast – jak dalej wskazał Organ odwoławczy - w przypadku działek rolnych zadeklarowanych do płatności związanej do powierzchni upraw konopi włóknistych, ustalony stopień nieprawidłowości, stanowiący różnicę pomiędzy łączną powierzchnią zadeklarowaną do ww. płatności a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania, wyniósł [...] %, wyjaśniając przy tym sposób jego obliczenia (str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
Dlatego też – jak wskazał Organ odwoławczy - zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.), jeżeli różnica między powierzchnię zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego.
Zatem - jak wskazał Organ odwoławczy - kwota przyznanej płatności, po zastosowaniu, zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia, współczynnika korygującego, wynosi [...] zł, przy czym sposób jej wyliczenia wyjaśniono na str. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Następnie Organ odwoławczy wskazał, że pozostałe płatności w wysokości: [...] zł (za zazielenienie), [...] zł (płatność redystrybucyjna), [...] zł (do upraw roślin strączkowych na ziarno), jak i zwrot dyscypliny finansowej w kwocie [...]zł - zostały przyznane w prawidłowej wysokości.
Końcowo Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy Agencji zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji w sprawie płatności zgromadziły dowody wystarczające do ustalenia obszaru kwalifikowanych gruntów, do których płatność powinna zostać zrealizowana.
Wskazał przy tym, że rozpatrzenie dowodów z kontroli i ocena ich wpływu na wysokość płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w sposób inny niż wynika to z zaskarżonej decyzji Nr [...] jest niemożliwa.
Mając powyższe na uwadze, Organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez Organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych i w związku z tym, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a., utrzymano w mocy decyzję Nr [...] z dnia 05.06.2018 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 30.10.2018 r. (Nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu Ł. z siedzibą w Ł. z dnia 05.06.2018 r. (Nr [...]) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Producent wniósł o jej uchylenie, zarzucając jej:
- naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a., które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając zarzuty skargi, w pierwszej kolejności Skarżący dokonał opisu sprawy wskazując, że sprawa pierwotnie dotyczy decyzji nr [...] wydanej w dniu 05.06.2018 r. przez Kierownika Oddziału Terenowego ARiMR w Ł. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Kwota dopłat została zmniejszona o płatność dla działki, na której w wyniku błędnie przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenie poziomu THC o [...] %, a także kwotę sankcji wynikających z następstw nieuznania tej działki do systemu płatności.
Zdaniem Skarżącego, kontrola zawartości tetrahydrokanabinolu (THC) przeprowadzona 04.09.2017 r. procedurą B w gospodarstwie rolnym M. T. przez pracowników D. B. R. i K. T., w trakcie której pobrano próbki konopi z trzech działek o łącznej powierzchni [...] ha, została przeprowadzona w niezgodnym z przepisami (Rozporządzenie Komiski (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Załącznik 1 pkt. 2) terminie i w oparciu o złą metodologię.
Dalej Skarżący podniósł, że Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał, iż kontrola została wykonana po terminie, jednak nie powoduje to odstąpienia od wyników owej kontroli, powołując się na podmiot wykonujący kontrolę, wysnuwający przypuszczenia (niepoparte żadnymi dowodami), iż: "w miarę upływu czasu od kwitnienia stężenie [...] spada", co jest sprzeczne z charakterystyką odmiany [...], jasno wskazującej, iż wraz z upływem czasu wegetacji, poziom THC stale wzrasta, dołączoną jako załącznik w poprzednich odwołaniach.
Następnie Skarżący zwraca się z prośbą o przedstawienie przez podmiot wykonujący kontrolę u rolnika dokumentów i dowodów potwierdzających poprawne wykonanie kontroli, zachowując wszelkie obowiązki z tym związane (szkolenia pracowników przeprowadzających próbę, odpowiednie zabezpieczenie próbek, zachowana metodologia badań, itd.)
Dalej Skarżący wskazuje, że rolnik nabył kwalifikowany materiał nasienny odmiany konopi włóknistych [...] (odmiana ta jest najbardziej wydajną odmianą w uprawie na ziarno, w związku z tym wybór tej odmiany) wpisanej do Wewnątrzwspólnotowego Katalogu Odmian Roślin Uprawnych jako odmiana uprawniona do uprawy w Polsce. Uprawiając tę odmianę w roku poprzednim - 2016, jej wydajność, a także brak problemów administracyjnych związanych z uprawą tej odmiany, nie wzbudziły zastrzeżeń i podejrzeń o przyszłe nieprawidłowości. Konopie zostały zasiane zgodnie z wydanym zezwoleniem dnia 25.05.2017 r. (decyzja o zezwoleniu na uprawę nr [...] wydana przez Burmistrza Ł.). Kwitnienie konopi rozpoczęło się ok. 30 dnia od zasiewu, tj. 25.06.2017 r., a zakończyło się po ok 25-30 dniach, tj. maksymalnie 25.07.2018 r., co jest charakterystyczne dla tej odmiany. Po fazie kwitnięcia, rośliny rozpoczęły zawiązywanie nasion i były w pełni dojrzałe i gotowe do zbioru zgodnie z zaleceniami producenta nasion po ok. 110 dniach od zasiewu, tj. 15.09.2017 r.
Kontrola zaś przeprowadzona 04.09.2017 r. – jak dalej wskazuje Skarżący - odbyła się po ok. 100 dniach od zasiewu, czyli ok. 40 dni po zakończeniu kwitnienia, w fazie pełnej dojrzałości roślin i nasion (co jest opisane w raporcie kontroli – rośliny były dojrzałe i brązowe).
Dalej Skarżący podniósł, że kontrola wykonana zgodnie z określoną w rozporządzeniu Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zarówno procedurą A, jak i ewentualnie procedurą B, powinna odbyć się maksymalnie 10 dni po zakończeniu kwitnienia, czyli w przypadku tej odmiany maksymalnie 65 - 70 dnia od zasiewu konopi. Zdaniem Skarżącego, jest to jedyna dopuszczona metodologia poboru próby, nie określająca żadnych wyjątków.
Według Skarżącego, kontrola zawartości tetrahydrokanabinolu (THC) przeprowadzona 04.09.2017 r. procedurą B w gospodarstwie rolnym Skarżącego przez pracowników D. B. R. i K. T., w trakcie której pobrano próbki konopi z trzech działek o łącznej powierzchni [...] ha, została przeprowadzona w niezgodnym z przepisami (rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Załącznik 1 pkt. 2) terminie i w oparciu o złą metodologię. Wyniki badań umieszczone w raporcie, na podstawie którego wydano decyzję [...], powinny być nieważne i bezzasadne, nie mogą być podstawą do zastosowanego w wydanej decyzji wykluczenia, niosącego za sobą konsekwencję zmniejszenia kwoty płatności.
W związku z powyższym Skarżący nie widzi podstaw do podtrzymania wyników badań i idących za tych następstw prawnych. Zwraca się z prośbą o pisemne uzasadnienie wraz z podstawą prawną, przyczyn podtrzymania wyników badań, które wpłynęły na zmniejszenie kwoty płatności. Prosi o przedstawienie podmiotowi wykonującemu kontrolę Jego argumentacji i odniesienie się do niej, a także ewentualne podważenie, jeśli uważa, że nie jest słuszna. W złożonym odwołaniu Skarżący wskazuje, że kontrola została przeprowadzona błędnie, łamiąc wskazane przez rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. procedury.
Skarżący wskazał, że procedury kontroli są określone jasno i obowiązują jednakowo we wszystkich krajach członkowskich. Stworzono je po to, aby zarówno strona kontrolująca, jak i kontrolowany, znali metodologię przeprowadzania kontroli, i jeśli są w niej jakieś uchybienia, mogli się od niej odwołać. Odmiana [...] jest dopuszczona do uprawy w Polsce, a jej charakterystyka biologiczna wskazuje, że po upłynięciu terminu możliwego do przeprowadzenia kontroli, zawartość tetrahydrokanabinolu może wzrosnąć powyżej 0,2 % w masie suszu, co producent odmiany opisuje w jej charakterystyce, a mimo to ustawodawca dopuszcza jej uprawę.
Jak dalej wskazał Skarżący, rolą i obowiązkiem podmiotu kontrolującego powinno być przestrzeganie procedur i metodologii kontroli, określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., a nie próba samodzielnej interpretacji przepisów i podważania, czy dana odmiana powinna być dopuszczona do uprawy, na przykładzie jednostkowej kontroli wykonanej u rolnika. Skarżący uważa, że zadaniem ARiMR jest ochrona rolnika przed sytuacją, w której mimo wykonania poprawnie wszystkich czynności administracyjnych związanych z uprawą i próbą uzyskania dochodu w uprawie konopi włóknistych (jest ona dotowana dodatkową płatnością do konopi włóknistych, jako forma zachęty), może zostać pokrzywdzony przez brak właściwej reakcji na etapie przeprowadzenia kontroli i otrzymania raportu, wynikającej z nieznajomości przepisów.
Dalej Skarżący przytoczył treść pkt. 2.1 ww. rozporządzenia:
"Procedura A: Z uprawy danej odmiany konopi na pniu, z każdej wybranej rośliny pobiera się 30 centymetrową cześć, zawierającą co najmniej jeden kwiatostan żeński. Próby pobiera się w okresie od 20. dnia po rozpoczęciu kwitnienia do 10. dnia po zakończeniu kwitnienia, w ciągu dnia, zgodnie z wzorcem systematycznym w celu zapewnienia, że próba jest reprezentatywna dla danego pola, ale z wyłączeniem roślin rosnących na jego obrzeżach. Państwa członkowskie mogą zezwolić na pobieranie prób w okresie między początkiem kwitnienia a 20-tym dniem po rozpoczęciu kwitnienia pod warunkiem że dla każdej uprawianej odmiany, pozostałe reprezentatywne próby pobierane są zgodnie z akapitem pierwszym w okresie od 20-tego dnia po rozpoczęciu kwitnienia do 10-tego dnia po zakończeniu kwitnienia."
"Procedura B: Z uprawy danej odmiany konopi na pniu, z każdej wybranej rośliny pobiera się górną trzecią część. Próby pobiera się w okresie 10 dni po zakończeniu kwitnienia, w ciągu dnia, zgodnie z wzorcem systematycznym, w celu zapewnienia, że próba jest reprezentatywna dla danego pola, ale z wyłączeniem roślin rosnących na jego obrzeżach. W wypadku odmian dwupiennych pobiera się tylko rośliny żeńskie."
Następnie Skarżący wyjaśnił, że [...] jest odmianą dwupienną, w przypadku której na polu występują zarówno męskie, jak i żeńskie rośliny. Dla odmiany [...] powinno wybrać się procedurę A, a nie procedurę B, którą zastosowano u rolnika.
Niezależnie jednak od wybranej metodologii - zdaniem Skarżącego - przekroczony został termin poboru prób roślin. Termin kwitnienia odmiany [...] przypada między 30 a maksymalnie 60 dniem od zasiewu (zgodnie z charakterystyką odmiany i procedury poboru prób do kontroli). Przyjmując ramy czasowe wyznaczone przez procedurę A kontrolą powinna odbyć się, zakładając szerokie widełki - pomiędzy 50 a 70 dniem od zasiewu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W dniu 01.04.2019 r. wpłynęło pismo procesowe Skarżącego z dnia 28.03.2019 r., w którym Skarżący wnosząc ponownie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, nadto wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, a także podniósł dodatkowo zarzuty:
I. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach na skutek uznania za prawidłowe i zgodne z literą prawa naruszenie przez jednostkę przeprowadzającą kontrolę uprawy konopi ustawowego terminu dokonywania pomiarów stężenia THC w roślinach konopi wynikającego z załącznika nr III do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11.03.2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej;
2. art. 3 ust 2 pkt 2 ustawy o płatnościach przez nierozpoznanie istoty sprawy, nieobiektywną i nierzetelną ocenę dowodów, pominięcie dowodów wykazujących zasadność racji skarżącego, co doprowadziło do przyjęcia za prawidłowe ustaleń Organu I instancji i do powielenia błędów postępowania pierwszoinstancyjnego, w szczególności na skutek:
1) uznania za prawidłową kontrolę poziomu THC w roślinach konopi Skarżącego, mimo, iż:
- próby roślin pobrano, po terminie wynikającym z załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności modulacji oraz integracji systemu zarządzani i kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrożeniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustalonego dla sektora wina (D.U. L.316 z 2.12.2009, str. 65) (dalej "rozporządzenie 1122/2009");
- próby pobrano w pełnej dojrzałości roślin (co wynika z protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej - część roślin zbrązowiała zatem dojrzała) tymczasem ww. przepisy wymagały pobrania roślin w fazie kwitnienia, nie dojrzewania;
- sposób pobierania prób do kontroli poziomu THC pozostaje sprzeczny z metodologią wykonywania pomiarów reprezentatywną dla całej plantacji - co jest niezgodne z zapisem załącznika nr 1 do rozporządzenia 1122/2009 (z trzech pól pobrano kilka prób, co wynika z załącznika do protokołu kontroli, z dokumentacji zdjęciowej obrazującej miejsca pobrania prób), próby pobrano ze skraju pola, co nie pozostaje miarodajne dla stanu całej plantacji, to próby niereprezentatywne dla plantacji);
- jednostka dokonująca kontroli nie wykazała, że osoby pobierające próby posiadają uprawnienia urzędowych próbobiorców; o próby były niewłaściwe przechowywane przez badaniem;
- kontroli dokonano niezgodnie z procedurami wynikającymi z Rozporządzenia 1122/2009;
2) pominięciu dowodów złożonych przez Skarżącego - faktury zakupu odmiany [...] (uprawianej przez rolnika), charakterystyki tej odmiany (którą Skarżący załączył do sprawy), z której wynika, że termin dokonania kontroli ma znaczenie przy ocenie poziomu THC w roślinie hodowca uczula, aby nie przeprowadzać badania poziomu THC w nieodpowiednim terminie;
3. na skutek powyższych uchybień doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. na skutek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji mimo wymienionych powyżej braków postępowania dowodowego;
4. art. 107 K.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji nie odzwierciedla oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz oceny zarzutów skarżącego, pomija wyjaśnienie z jakiego powodu i na jakiej podstawie prawnej Organ uznał za prawidłowe ustalenia kontroli wykonane po terminie przewidzianym w przepisach prawa, skąd wniosek, że Organ mógł skutecznie dokonać kontroli po terminie ustawowym, skąd wniosek, iż przekroczenie terminu ustawowego kontroli nie wpłynęło na ustalony wymiar THC w konopi, nadto na jakiej podstawie prawnej uznano, iż przyjęta metoda badania była prawidłowa, skoro nie byłą to żadna z metod określonych w Rozporządzeniu 1122/2009; brak uzasadniania dlaczego Organ uznał za zasadne wyniki kontroli, mimo tego, że próby pobrały osoby bez uprawnień urzędowych próbobiorców.
5. art. 2, 7 i 32 ust. 2 Konstytucji RP przez wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie obywatela do organów państwa, wskazującego na nierówne, dyskryminującego traktowanie Skarżącego, na skutek nierozważania przedstawionych przez niego zarzutów, zgłoszonych dowodów i przedstawionych wątpliwości co do prawidłowości wykonanych czynności kontrolnych;
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art.8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach w związku z art. 32 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17.12.2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie (WE) 73/2009 (D.U.EU.L 2013.347.608) - na skutek uznania, że skarżący nie spełnił wymogów realizacji programu przewidzianych w ww. przepisach, gdyż prowadzona przez niego uprawa konopi włóknistej .na jednaj z działek przekroczyła wymaganą w ww. przepisach normę THC (powyżej 0,2% tertrahydrokanabinolu);
2. art. 19 ust 2 i 3, art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 rozporządzenia delegowanego Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11.03.2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE. L181 z 20.06.2014 r. - na skutek zastosowania ww. przepisów w sprawie i nałożenia na Skarżącego sankcji administracyjnej w sytuacji braku ku temu przesłanek.
W uzasadnieniu wskazanych zarzutów Skarżący przedstawił obszerną argumentację wykazującą ich zasadność, a w szczególności, że ocena organów - iż Skarżący nie spełnił wymogów realizacji programu przewidzianych wskazanymi przepisami prawa, gdyż prowadzona przez Niego uprawa konopi włóknistej na jednej z działek przekroczyła wymaganą przepisami normę THC (powyżej 0,2 % tetrahydrokanabinolu) - była nieprawidłowa, gdyż w sprawie zaistniały istotne uchybienia na etapie kontroli plantacji Skarżącego, które dyskwalifikują wiarygodność pobranych prób i przeprowadzoną kontrolę. Zdaniem Skarżącego, w sytuacji braku przesłanek, Organ nie miał podstaw do zastosowania wobec Niego sankcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę m.in. działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.- zwanej dalej "P.p.s.a."), w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję (lub postanowienie) w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji (lub postanowienia) z naruszeniem prawa. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że Sąd rozpoznający sprawę, w przypadku stwierdzenia niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, nie jest uprawniony jej zmienić, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić (art. 145 § 1 P.p.s.a.).
Przy czym, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 30.10.2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu Ł. z siedzibą w Ł. z dnia 05.06.2018 r., którą przyznano Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu współczynnika korygującego.
W ramach wskazanych wyżej uprawnień Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem i stwierdził, że skarga jest zasadna, Organy obu instancji wydając bowiem decyzje, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgromadzony przez Organy materiał dowodowy w badanej sprawie stanowił wystarczającą podstawę do przyznania płatności w zmniejszonej wysokości, gdyż – jak uznał Organ - działka C1 o powierzchni 18,79 ha podlegała wykluczeniu z prawa do płatności, bowiem w wyniku przeprowadzonej kontroli na zawartość tetrahydrokanabinolu (THC) w uprawianych przez Skarżącego konopiach włóknistych odmiany [...], w toku której w dniu 05.09.2017 r. pobrano próbki konopi, zaś w dniu 19.09.2017 r. przeprowadzono ich badanie laboratoryjne, ustalono, że poziom THC przekroczył w nich dopuszczalny poziom 0,20 %, natomiast – jak wskazał Organ odwoławczy - kontrola wprawdzie odbyła się po terminie wskazanym przepisami prawa (zgodnie z załącznikiem III do rozporządzenia delegowanego Komisji Europejskiej (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. U. UE. L.2014.181.1 - dalej w skrócie "rozporządzenie (UE) Nr [...] z dnia 11 marca 2014 r. "), jednakże z odpowiedzi udzielonej przez wykonawcę kontroli wynika, że nie miało to wpływu na przekroczenie dopuszczalnej wartości poziomu [...] w konopiach włóknistych, ponieważ w miarę upływu czasu od kwitnienia, stężenie [...] spada.
Skarżący w skardze zarzucił, że kontrola ta została przeprowadzona z istotnymi uchybieniami, tj.: po terminie przewidzianym przepisami prawa, co – jak wskazał Skarżący - Organ odwoławczy sam przyznaje w zaskarżonej decyzji - a także w oparciu o złą metodologię, co zdaniem Skarżącego winno skutkować uznaniem wyników tej kontroli (wskazującej na przekroczenie maksymalnego poziomu THC) za nieważne, a tym samym nie mogą być podstawą do zastosowanego zaskarżoną decyzją zmniejszenia płatności.
Jak wynika z treści skargi, Skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez Organ co do terminu, jak i metodologii pobrania próbek konopi z trzech zadeklarowanych działek C1 (deklarowana pow. [...] ha), F1 (deklarowana pow. [...] ha) i L1 (deklarowana pow. [...] ha), w toku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Skarżącego w dniu 04.09.2017 r. na okoliczność zawartości ?9-tetrahydrokanabinolu (dalej "THC") w konopiach włóknistych (które m. in. były przedmiotem wniosku Skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017). Zdaniem Skarżącego, Organ przeprowadził tę kontrolę w terminie niezgodnym z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Załącznik Nr 1, pkt 2), jak i w oparciu o złą metodologię. Według Skarżącego, kontrola wykonana zgodnie z określoną w rozporządzeniu Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. zarówno procedurą A, jak i ewentualnie procedurą B, powinna odbyć się maksymalnie 10 dni po zakończeniu kwitnienia, czyli w przypadku tej odmiany maksymalnie 65 - 70 dnia od zasiewu konopi. Zdaniem Skarżącego, jest to jedyna dopuszczona metodologia poboru próby, nie określająca żadnych wyjątków. Jak wskazał Skarżący, wyniki badań umieszczone w raporcie, na podstawie którego wydano decyzję Nr [...], powinny być nieważne i bezzasadne, nie mogą być podstawą do zastosowanego w wydanej decyzji wykluczenia, niosącego za sobą konsekwencję zmniejszenia kwoty płatności. Nadto, Skarżący podniósł, że sam Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał, iż kontrola została wykonana po terminie, jednak nie spowodowało to odstąpienia od wyników owej kontroli, powołując się na podmiot wykonujący kontrolę, wysnuwający przypuszczenia (niepoparte żadnymi dowodami), iż: "w miarę upływu czasu od kwitnienia stężenie [...] spada", co – zdaniem Skarżącego - jest sprzeczne z charakterystyką odmiany [...], jasno wskazującej, iż wraz z upływem czasu wegetacji, poziom THC stale wzrasta, dołączoną jako załącznik w poprzednich odwołaniach.
Natomiast Organ odwoławczy, po uprzednim przywołaniu przepisów art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach, art. 32 ust. 6 rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013, a następnie załącznika III do rozporządzenia (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r., opierając się na informacji wykonawcy kontroli (bez daty), tj. [...]. z o.o. w W., wskazał, że mając na uwadze wynik kontroli oraz art. 32 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., Kierownik Biura Powiatowego nie miał innej możliwości jak odmówić Producentowi płatności do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami M1 oraz N1 (tak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – str. 5). Zdaniem Organu odwoławczego, nieuznanie wyników z kontroli, tylko ze względu na przeprowadzenie kontroli w innym terminie, przy jednoznacznym stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnego stężenia 0,20 %, stanowiłoby w ocenie Organu odwoławczego naruszeniem ww. przepisów.
A zatem, ustalić należy, czy w sposób uprawniony Organ przyznał płatności w pomniejszonej wysokości w stosunku do zadeklarowanych działek C1, F1 i L1 z uwagi na negatywne wyniki badania laboratoryjnego pobranych próbek co do dopuszczalnego poziomu THC w uprawianych przez Skarżącego konopiach włóknistych odmiany [...], stwierdzone na działce C1.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 i Dz.U. z 2018 r., poz. 1312), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2103 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylenie rozporządzenia Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE.L z 2013 r., Nr 347, poz. 608) oraz przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE.L Nr 181 z 20.06.2014 r.), przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy nadto powołał załącznik III do rozporządzenia (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r.
Przy czym - co istotne w kontekście zarzutu skargi co do zastosowania właściwych przepisów w sprawie – w myśl art. 79 rozporządzenia Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r., rozporządzenie to stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy odnoszących się do lat kalendarzowych po roku 2014. Jak wynika z akt administracyjnych badanej sprawy, Skarżący złożył wniosek w dniu 31.05.2017 r., co uzasadnia, że w badanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r., a tym samym zarzut ten uznać należało za bezpodstawny, Organ bowiem właściwie zastosował te przepisy w badanej sprawie.
Nadto, zgodnie z art. 8 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów, tj. art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, a także art. 79 rozporządzenia nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r., nie budzi zatem wątpliwości - w kontekście zarzutu skargi, iż kontrola została przeprowadzona błędnie, łamiąc procedury wskazane przez rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. – że w badanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia nr 1307/2013, a tym samym, że organy w sposób uprawniony zastosowały przepisy tego rozporządzenia, jak również przepisy powołane przez Organ, zarówno w podstawie prawnej, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym załącznik III do rozporządzenia nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W postępowaniach, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Na podstawie przytoczonych wyżej przepisów postępowania, według których toczyło się postępowanie w niniejszej sprawie przyznania płatności, Sąd doszedł do przekonania, że doszło do ich naruszenia w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Postępowanie administracyjne co do zasady jest dwuinstancyjne (art. 15 K.p.a.). Strona ma więc prawo, aby jej sprawę rozpatrzono dwukrotnie we wszystkich jej aspektach z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz obowiązującej zasady rozstrzygania na korzyść strony wątpliwości niedających się usunąć co do stanu faktycznego (art. 81a K.p.a.). Oznacza to, że każdy z orzekających w danej instancji organów jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach), tj. dokonać samodzielnej oceny prawnej ustaleń faktycznych, dokonanych w kontekście znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, które to ustalenia muszą mieć oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), przy czym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.), zaś jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 K.p.a.).
Zdaniem Sądu, w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu doszło do naruszenia wskazanych wyżej zasad, ponieważ Organ odwoławczy orzekając w sprawie oparł się na nie wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy materiale dowodowym, a tym samym nie rozpatrzył go w sposób wyczerpujący, tj. nie dokonał samodzielnej i pełnej oceny sprawy, oparł bowiem swoje rozstrzygnięcie tylko na informacji wykonawcy kontroli, w tym co do terminu jej przeprowadzenia jak i zastosowanej metody i ich wpływu na wynik kontroli - tak jak w istocie dokonał tego Organ I instancji, opierając się tylko na raporcie z kontroli - co Skarżący kwestionuje w skardze, i co kwestionował już w odwołaniu, popierając to załączonymi do odwołania wyjaśnieniami i charakterystyką odmiany [...], do których Organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł.
Przy czym, co istotne w badanej sprawie, Organ odwoławczy nie kwestionuje okoliczności uchybienia terminowi zakreślonego przepisami prawa do przeprowadzenia kontroli co do zawartości poziomu THC w zadeklarowanych uprawach konopi odmiany [...], jednakże uważa za wykonawcą kontroli, że, cyt.: "nie miało to wpływu na przekroczenie dopuszczalnej wartości poziomu [...] w konopiach włóknistych, ponieważ w miarę upływu czasu od kwitnienia stężenie [...] spada.". Okoliczności tej, chociaż mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, Organ jednak nie zweryfikował żadnym innym dowodem, i to w sytuacji, gdy stanowisko Skarżącego jest odmienne, a mianowicie, że przyznane przez organ uchybienie terminu do przeprowadzenia kontroli co do poziomu stężenia THC w deklarowanych uprawach konopi włóknistych [...] miało wpływ na wynik sprawy, gdyż zdaniem Skarżącego, w miarę upływu czasu od kwitnienia poziom THC w konopi wzrasta.
Mimo jednak odmiennego stanowiska Skarżącego, Organ nie podjął żadnych działań dowodowych zmierzających do usunięcia zaistniałych wątpliwości, poprzestając jedynie na twierdzeniach wykonawcy kontroli i jego raporcie z kontroli. Organy nie wyjaśniły przy tym, dlaczego oparły się tylko na jednostronnych twierdzeniach wykonawcy kontroli, tym bardziej w sytuacji, gdy załączony do akt sprawy raport z kontroli nie wskazuje, jaka procedura została zastosowana i w oparciu, o jakie przepisy prawa. Wykonawca kontroli dopiero w piśmie z dnia (bez daty) wskazał na zastosowaną w kontroli procedurę A oraz, że przeprowadzono kontrolę zgodnie z "Instrukcją realizacji kontroli w zakresie określania zawartości tetrahydrokanabinolu (THC) w konopiach włóknistych" wersji 1.0, załączonej do umowy nr [...] z dnia 04.08.2017 r., których brak jest w aktach sprawy.
Skoro Organ odwoławczy nie dostrzegł tej sprzeczności, bezpodstawnie ograniczając się do tylko do informacji wykonawcy kontroli, zaistniała zatem konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w niniejszej sprawie w celu usunięcia istniejących wątpliwości w spornej materii przez odwołanie się opinii niezależnego specjalisty w tym zakresie, co dopiero wówczas czyniłoby zadość obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasadzie prawdy obiektywnej.
W sytuacji bowiem braku zweryfikowania stanowiska wykonawcy kontroli w kontekście zarzutów Skarżącego, a więc w sytuacji, gdy stanowisko Skarżącego pozostaje w sprzeczności z jednostronną oceną Organu, uznać należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie przybrało postać rozstrzygnięcia autorytarnego, nie poddaje się ono bowiem kontroli w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych badanej sprawy.
Zwrócić przy tym należy uwagę, że organ rozstrzygając merytorycznie sprawę nie był bezwarunkowo związany informacją udzieloną przez wykonawcę kontroli, wręcz przeciwnie, był zobowiązany do swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, na co zresztą w istocie zapytania Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 14.06.2018 r. trafnie zwrócił także uwagę wykonawca kontroli wskazując w swoich wyjaśnieniach, że, cyt.: "W naszej kompetencji nie jest interpretacja uzyskanego wyniku (...).".
Zatem, sporna kwestia nie została w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona, chociaż miała ona istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia meritum sprawy w kontekście procedur i terminów przeprowadzania takiej kontroli na podstawie przepisów znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, co wyżej wyjaśniono. Wobec bowiem wykluczenia działki C1 o powierzchni [...] ha z uwagi na stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnej normy THC (ponad 0,20 %) w uprawianych na niej konopi włóknistych odmiany [...], a w konsekwencji stwierdzenia różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną ([...] %), doszło do przyznania płatności w pomniejszonej wysokości.
Oceniając zaskarżoną decyzję co do jej zgodności z prawem należy wskazać, że Organy obu instancji rozpoznając przedmiotową sprawę nie uczyniły zadość przepisom procedury administracyjnej i nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, naruszając tym dyspozycje art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach oraz art. 107 § K.p.a. Należy przy tym podkreślić, że w kompetencjach sądu administracyjnego nie leży ustalanie stanu faktycznego, a jedynie ocena, czy ustalenia dokonane przez organ spełniają wymagania postępowania administracyjnego, a ewentualnie które wymagają ponownego rozpatrzenia, gdyż dokonanie ustaleń z zachowaniem obowiązujących procedur przekłada się na właściwą ocenę sprawy.
Odnosząc powyższe do okoliczności występujących w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że zgromadzony w badanej sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do jednoznacznego przyjęcia, że przeprowadzenie kontroli po terminie zakreślonym przepisami prawa nie miało wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu, stan faktyczny nie został ustalony dokładnie w postępowaniu administracyjnym badanej sprawy, co w konsekwencji nie dało podstawy do przyznania Skarżącemu płatności w pomniejszonej wysokości. Organy bowiem nie rozpoznały należycie sprawy, a przede wszystkim, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, nie zgromadziły wystarczającego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym nie rozpatrzyły go w sposób wyczerpujący, nie dowiodły bowiem w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności istotnych dla meritum sprawy w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji koniecznością uchylenia decyzji Organów obu instancji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Nadto, przywołać należy także przepisy, które zastosował Organ co do meritum rozpoznawanej sprawy.
Zgodnie z art. 32 ust. 6 rozporządzenia nr 1307/2013, obszary wykorzystywane do produkcji konopi stanowią kwalifikujące się hektary tylko jeżeli stosowane odmiany zawierają maksymalnie 0,2 % THC.
W myśl postanowień załącznika III do rozporządzenia (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r., poziom THC w konopiach ustala się stosując jedną z dwóch metod (procedur) do oznaczania zawartości THC w odmianach konopi, tj. procedurę A, którą stosuje się w kontroli produkcji konopi, o której mowa w art. 32 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i art. 30 lit. g) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 70 oraz procedurę B, którą stosuje się w przypadkach określonych w art. 36 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014 (który stanowi, że: "Na zasadzie odstępstwa od art. 30 lit. g), jeżeli państwo członkowskie wprowadza system wcześniejszej zgody na uprawę konopi, minimalny poziom kontroli na miejscu może zostać zmniejszony do 20 % obszarów zgłoszonych do produkcji konopi, o których mowa w art. 32 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.").
W świetle przytoczonego przepisu wprost zatem wynika, że poziom THC w konopiach ustala się stosując jedną z dwóch metod, tj. procedurę A lub procedurę B.
Skoro w raporcie z kontroli kontrolujący nie wskazali, jaką procedurę zastosowano w kontroli (procedurę A czy procedurę B), a dopiero tę istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność wyjaśnili gołosłownie w informacji pisemnej na zapytanie Organu odwoławczego (że zastosowano w kontroli procedurę A), Organ ten był więc zobowiązany do wykazania, że w niniejszej sprawie należało zastosować procedurę A, tym bardziej w sytuacji, gdy Skarżący w odwołaniu podniósł m. in. zarzut zastosowania błędnej metodologii.
Przy czym, zgodnie z procedurą A, z uprawy danej odmiany konopi na pniu, z każdej wybranej rośliny pobiera się 30-centymetrową część, zawierającą co najmniej jeden kwiatostan żeński. Próby pobiera się w okresie od dwudziestego dnia po rozpoczęciu kwitnienia do dziesiątego dnia po zakończeniu kwitnienia.
Nadto, jak wynika z Załącznika III do rozporządzenia (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. (pkt 2.1.1.), cyt.: "Państwa członkowskie mogą zezwolić na pobieranie prób w okresie między początkiem kwitnienia a dwudziestym dniem po rozpoczęciu kwitnienia, pod warunkiem że dla każdej uprawianej odmiany pozostałe reprezentatywne próby pobierane są zgodnie z akapitem pierwszym w okresie od dwudziestego dnia po rozpoczęciu kwitnienia do dziesiątego dnia po zakończeniu kwitnienia.
W przypadku konopi uprawianych jako międzyplon przy braku kwiatostanów żeńskich pobiera się górne 30 cm łodygi roślin. W tym przypadku próby pobiera się bezpośrednio przed zakończeniem okresu wegetacyjnego, gdy na liściach pojawiają się pierwsze oznaki żółknięcia, jednak nie później niż na początku przewidywanego okresu przymrozków.".
Poza sporem jest, że kontrola w gospodarstwie Skarżącego miała miejsce w okresie późniejszym niż określony przepisami załącznika III do rozporządzenia (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. dla procedury A (jak wskazał Organ odwoławczy za wykonawcę kontroli), a tym samym nie budzi wątpliwości, że kontrolę przeprowadzono z naruszeniem o przepisów zakreślających ściśle określone w dniach okresy (terminy) jej przeprowadzenia.
Zdaniem Skarżącego, przekroczenie terminu kontroli przewidzianego przepisami prawa miało wpływ na wynik sprawy. Kontrola, wykonana zgodnie określoną przepisami procedurą, procedurą A ewentualnie procedurą B, powinna się odbyć maksymalnie 10 dni po zakończeniu kwitnienia, czyli w przypadku odmiany konopi [...], maksymalnie 65-70 dnia od zasiewu konopi. Są to jedyne dopuszczone metodologie, przy czym nie przewidujące żadnych wyjątków. Jest to przepis ściśle określający terminy pobierania prób, który powstał w celu uniknięcia sytuacji, z jaką mamy do czynienia w sprawie. W niniejszej sprawie próby pobrano 05.09.2017 r., a więc po okresie określonym przepisami. Pobrane zatem były za późno, co miało wpływ na wynik zawartości THC. Hodowca (twórca) odmiany [...] wskazuje, że zbyt późne pobranie prób może powodować zwiększona zawartość THC w próbach.
Nadto, zdaniem Skarżącego, próby nie były pobrane prawidłowo, zatem nie są miarodajnymi próbami i jako takie nie mogły służyć do analiz. Próby powinny być pobrane zgodnie z przepisami prawa. ARiMR wskazuje, że: "pobrano po 10 sztuk szczytowych części rośliny o długości 30 cm z 5 miejsc pola". Według Skarżącego, jest to nieprawda. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że pobrano tylko po dwie próby na pole. Zresztą – jak wskazał Skarżący – nie ma pewności, że pobrano je w ogóle. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że ludzie z [...] byli na obrzeżu pola konopi, ale nie da się wywnioskować, czy, ile i jakie części roślin pobrali. Poza tym - jak wskazał Skarżący - każde zdjęcie potwierdza pobranie prób ze skraju pola, czego wyraźnie zabraniają przepisy unijne.
W świetle tych zasadniczych zarzutów Skarżącego, jak i przytoczonych przepisów ściśle zakreślających metodologię, jak i okresy (terminy) do przeprowadzania kontroli na zawartość THC w konopi, w ocenie Sądu, termin przeprowadzenia kontroli określony przepisami jest celowy a nie przypadkowy, i ma to związek z poziomem THC zawartym w roślinach konopi w określonej fazie rozwoju. W przeciwnym przypadku prawodawca nie określałby tak szczegółowo okresów, tj. w dniach, właściwych do pobierania próbek konopi. Niewątpliwie, poziom ten ulega okresowym wahaniom.
Skarżący twierdzi, że jest to istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż w odmianie konopi [...] poziom THC po wskazanym okresie do przeprowadzenia kontroli rośnie. Organ natomiast twierdzi - za wykonawcą kontroli - że poziom ten spada. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dowodów, które potwierdzałyby prawdziwość jednej z tez przyjętych przez stronę postępowania. Jednakże zdaniem Sądu, skoro Organ nie kwestionuje, że kontrola odbyła się po terminie zakreślonym przepisami prawa, to tym samym Organ był zobowiązany udowodnić jednoznacznie, że nie miało to wpływu na wynik kontroli w postaci stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnego poziomu THC w konopiach włóknistych odmiany [...] na działce C1.
Wprawdzie, w myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, jednakże skoro Skarżący wykazał, że kontrola została przeprowadzona po określonym przepisami prawa terminie, co organ sam przyznał, a zatem uznał zasadność zarzutu odwołania Skarżącego w tej kwestii, jednakże twierdzi, że naruszenie tego terminu nie miało wpływu na wynik kontroli, gdyż w miarę upływu czasu, w którym kontrola mogła być przeprowadzona, stężenie THC w konopiach uprawianych przez Skarżącego spada, to ciężar przeprowadzenia dowodu na prawdziwość tego twierdzenia obciąża Organ, który teraz zobowiązany jest wykazać zasadność swojego twierdzenia. Z tego właśnie twierdzenia Organ wywiódł skutki prawne przez przyznanie Skarżącemu płatności w zmniejszonej wysokości, a zatem, to na Organie ciąży obowiązek wykazania, że tak faktycznie było. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie rozpatrzonego w sposób wyczerpujący przez organ, jaki stanowił podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym przypadku, ustalenia organu należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania zasadności przyjętej tezy. W tym zakresie zatem, to Organ zobowiązany był do jednoznacznego wykazania, że przeprowadzenie kontroli po terminie zakreślonym przepisami prawa nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w miarę upływu czasu, w którym kontrola mogła być przeprowadzona, stężenie THC w konopiach uprawianych przez Skarżącego spada.
Sąd stwierdził, że Organ odwoławczy tej spornej kwestii nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości. Niewystarczające jest w tym zakresie powołanie się na informację pisemną wykonawcy kontroli. Pismo podmiotu wykonującego kontrolę i badania próbek, zdaniem Sądu, miało tylko charakter informacyjny a nie niezależnej opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., czy też dowodu znamionującego obiektywizm, a tym samym nie mogło stanowić wystarczającego dowodu dla rozstrzygnięcia spornej materii w badanej sprawie, a więc przesądzić o zasadności tezy Organu, że przeprowadzenie kontroli po terminie zakreślonym przepisami prawa nie miało wpływu na wynik kontroli. Akta sprawy zawierają wprawdzie jakieś pisma w języku obcym, jednakże brak ich tłumaczenia na język polski nie pozwolił na odniesienie się do treści tych pism.
W orzecznictwie podkreśla się, że obowiązujące przepisy nie wykluczają posłużenia się w postępowaniu administracyjnym dokumentem sporządzonym w języku obcym. Czynność urzędowa organu prowadzącego postępowanie, polegająca na badaniu treści obcojęzycznego dokumentu, wymaga jednak przetłumaczenia tego dokumentu na język polski. Powinno to być urzędowe tłumaczenie, obejmujące całą treść dokumentu.
Przepisy ustawy o języku polskim nie zawierają definicji czynności urzędowych, których należy dokonywać w języku polskim. W uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 1997 r. (sygn. W 7/96, OTK z 1997 r. nr 2, poz. 27) wyrażono jednak pogląd, zachowujący aktualność na gruncie obecnego stanu prawnego, że czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie "czynności urzędowych" obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy administracji publicznej. Oznacza to, że czynności procesowe powinny być dokonywane w języku polskim. Organ administracji publicznej jest zobligowany do dokonywania w języku polskim zarówno czynności ustnych, jak i do prowadzenia w tym języku dokumentacji postępowania, co oznacza prawną powinność posługiwania się w postępowaniu administracyjnym przetłumaczonymi dokumentami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.04.2012 r., sygn. akt I GSK 164/11).
Zatem, zaskarżona decyzja w istocie sporu nie poddaje się kontroli, gdyż w badanej sprawie Organ nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego na niesporne poparcie zasadności swojego stanowiska. Z analizy akt badanej sprawy nie wynika rodzaj zastosowanej metody, w oparciu o którą dokonano kontroli. Nie potwierdza jej ani raport z kontroli, ani dokumentacja fotograficzna, ani też jakikolwiek inny dokument znajdujący się w aktach sprawy. Zdaniem Sądu, brak zgłoszenia przez Skarżącego w zakreślonym terminie zastrzeżeń do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli, nie wyłącza Jego prawa do podnoszenia w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zarzutów co do sposobu przeprowadzenia kontroli celowej na zawartość THC w uprawianych przez Skarżącego na zadeklarowanych działkach konopiach włóknistych odmiany [...], tutaj, w zakresie terminu jej przeprowadzenia oraz zastosowanej procedury.
W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że skoro sporną kwestią jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to dla obiektywnego ustalenia, czy przeprowadzenie w procedurze A po upływie okresu zakreślonego ww. przepisami prawa kontroli celowej na zawartość THC w konopi włóknistej odmiany [...] skutkowało spadkiem czy wzrostem poziomu THC, konieczne jest odwołanie się do wiadomości specjalnych przez powołanie niezależnego specjalisty z zakresu badań chemicznych w celu wydania opinii w spornej materii na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w kontekście zarzutów skargi oraz przepisów znajdujących zastosowanie w badanej sprawie.
Wobec tego Sąd stwierdził, że zaistniała podstawa do uznania, iż w badanej sprawie doszło do naruszenia ze strony Organów obu instancji przepisów postępowania w sposób, który nie pozwala wykluczyć, iż mogło mieć ono istotny wpływ na wynik postępowania. Dotyczy to przede wszystkim przeprowadzenia kontroli po terminie przewidzianym przepisami prawa, a braku danych w raporcie kontroli potwierdzających wykonanie kontroli właściwą metodą.
Sumując, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, ustalenia Organów są niekompletne, bowiem materiał dowodowy badanej sprawy jest niewystarczający, a tym samym ocena tych ustaleń jest niepełna, by móc jednoznacznie uznać, że Skarżącemu przysługują płatności w pomniejszonej wysokości. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem obowiązkowi wynikającemu z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, Organy, wobec braku zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego do rozstrzygnięcia sprawy z zachowaniem obowiązującej zasady prawdy obiektywnej, nie rozpatrzyły go w sposób wyczerpujący, nie dowiodły bowiem w sposób nie budzący wątpliwości istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, co w konsekwencji skutkowało uwzględnieniem skargi jako uzasadnionej, a tym samym uchylenie decyzji Organów obu instancji w celu zachowania uprawnień procesowych strony wynikającej z zasady dwuinstancyjności postępowania przewidzianej w art. 15 K.p.a.
Wobec tego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, i przekazał sprawę do ponownego jej rozpoznania.
Ponownie zatem rozpoznając sprawę Organ, uwzględniając na podstawie art. 153 P.p.s.a. przedstawioną ocenę prawną sprawy i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe w celu usunięcia istotnych wątpliwości w spornej materii przez uzyskanie niezależnej opinii biegłego z zakresu badań chemicznych na okoliczność: czy przeprowadzenie w procedurze A po upływie terminu zakreślonego ww. przepisami prawa kontroli celowej na zawartość THC w konopi włóknistej odmiany [...] skutkowało spadkiem czy wzrostem poziomu THC. Nadto, Organ wyjaśni i przedstawi dowody, które jednoznacznie potwierdzą zasadność zastosowanej w toku spornej kontroli procedury A (lub procedury B). Następnie, w zależności od dokonanych ustaleń, Organ w oparciu o całokształt występujących w sprawie okoliczności prawnych i faktycznych, znajdujących oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, dokona merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, które winno spełniać wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a w szczególności Organ przedstawi jednoznaczne dowody potwierdzające w sposób nie budzący wątpliwości stanowisko Organu co do istoty sporu.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącego w łącznej kwocie [...]zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Kwota zasądzonych kosztów obejmuje: uiszczony wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika procesowego Skarżącego (radcy prawnego) z tytułu zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu sądowym ([...] zł) oraz uiszczoną opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego ([...]).
Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w internetowej bazie orzeczeń NSA po adresem: www.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło