II OZ 553/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 466/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B.W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie. 5 B.W. (dalej określana jako skarżąca) pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 466/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu wniesienia jej po upływie ustawowego terminu. Sąd przyjął, że zaskarżone postanowienie doręczone zostało stronie skarżącej w dniu [...] grudnia 2018 r., stąd trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu [...] stycznia 2019 r. Skarga nadana na poczcie następnego dnia była zatem spóźniona. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone postanowienie doręczano za pośrednictwem platformy ePUAP, nie zostało jednak odebrane przez ówczesnego pełnomocnika skarżącej, w związku z czym postanowienie powinno zostać uznane za doręczone z dniem [...] grudnia 2018 r., a nie – jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji – [...] grudnia 2018 r. Skarga zatem wniesiona została do sądu w ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcie w sprawie. W przypadku gdy skarga została wniesiona po upływie terminu sąd, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., odrzuca tę skargę. W rozpoznawanej sprawie zarządzono doręczenie zaskarżonego postanowienia pocztą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP. Wskazać więc przyjdzie, że w myśl art. 46 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej powoływanej jako K.p.a.) w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma, 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. Zgodnie z art. 46 § 3 K.p.a. w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3. Natomiast w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w podany wyżej sposób, organ administracji publicznej po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 5). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 6). Zasady wymiany informacji, w tym doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP, określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, ze zm.) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, zwanego dalej rozporządzeniem), wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji. Według art. 3 pkt 20 powołanej ustawy urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego – w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Urzędowe poświadczenie odbioru jest wspólnym określeniem dla urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP, do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. b) i urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD, do którego z kolei odnosi się art. 3 pkt 20 lit. c). W myśl zaś § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego wydane poświadczenie przedłożenia (UPP) jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). W tym wypadku dokument jest automatycznie generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. Jeżeli zatem osoba wniosła podanie drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala jej przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu. Proces tworzenia poświadczenia doręczenia (UPD) przebiega inaczej, doręczenie wymaga przyjęcia przesyłki przez adresata dokumentu elektronicznego i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia). Mając na względzie powyższą regulację, wskazać przyjdzie, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, nr [...], z którego wynika, że po pierwsze termin doręczenia dokumentu elektronicznego upływał w dniu [...] grudnia 2018 r. i po drugie dokument elektroniczny został odebrany w dniu [...] grudnia 2018 r., a poświadczenie zostało podpisane. Poświadczenie to stwierdza, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, że zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone (udostępnione i poświadczone w sposób określony w powołanych przepisach) przez ówczesnego pełnomocnika skarżącej M.W. w dniu [...] grudnia 2018 r. Wprawdzie pełnomocnik do zażalenia dołączył wydruk Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, jednakże nie zawiera ono danych dotyczących poświadczenia doręczenia dokumentu (rubryka Dane poświadczenia zawiera adnotację "brak daty odbioru"). Powoływanie się na wydruk z poczty elektronicznej pełnomocnika z dnia [...] grudnia 2018 r. jest o tyle chybione, że wydruk ten nie mógł zawierać danych dotyczących doręczenia, skoro odbiór dokumentu i poświadczenie doręczenia nastąpiło później. Pełnomocnik nie wykazał więc, poza przedstawieniem własnej wersji poświadczenia, że poświadczenie znajdujące się w aktach administracyjnych jest niezgodne ze stanem rzeczywistym. Tym samym nie podważył on skutecznie faktu doręczenia postanowienia organu w dniu [...] grudnia 2018 r. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w środę [...] stycznia 2019 r., tj. w dniu, który nie był dniem wolnym od pracy. W konsekwencji powyższego istniały podstawy do przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarga wniesiona w dniu [...] stycznia 2019 r. została złożona z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia, co w konsekwencji skutkowało odrzuceniem skargi. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.) jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 P.p.s.a. ----------------------- 1