III SA/Kr 1099/18

WyrokWSA w Krakowie2019-04-26

Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Janusz Bociąga, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły przebieg granic działek ewidencyjnych w postępowaniu aktualizacyjnym, gdy ustalenie to opierało się na niepełnej dokumentacji i nie wyjaśniono kwestii ostatniego spokojnego stanu posiadania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych i prawidłowego uzasadnienia decyzji. Organy nie wykazały, w jakim trybie ustaliły granice pomiędzy działkami ewidencyjnymi, nie wyjaśniły kwestii ostatniego spokojnego stanu posiadania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów, polegającej na zmianie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym wydzieleniu nowych działek z działek o niejednorodnym stanie prawnym. Organy administracji (Prezydent Miasta, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) orzekły o zmianie danych, opierając się na operatach geodezyjnych. Skarżący E. B. i S. B. zarzucili m.in. naruszenie stanu spokojnego posiadania oraz nieprawidłowe ustalenie granic, zwłaszcza w kontekście dostępu do drogi publicznej i manewrowania pojazdami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi E. B., S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia 11 września 2018 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] z [...] 2018 r. znak: [...] i [...], orzekającą o aktualizacji danych ewidencyjnych z obrębu Nr [...] jednostka ewidencyjna K - P. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prezydent Miasta po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] 2018 r. znak: [...] i [...] orzekł o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Nr [...], jednostka ewidencyjna K - P. Zmiana polegała na ustaleniu: 1) przebiegu granic działek ewidencyjnych skutkującym zmianą przebiegu granic działki nr [...] o pow. 0,0971 ha objętej księgą wieczystą LWH [...] K, LWH [...] K i LWH [...] K z działką sąsiednią nr [...] o pow. 0,1222 ha objętej księgą wieczystą Nr [...], LWH [...] K w sposób opisany w protokole z czynności ustalenia przebiegu granic działek przedstawiony na szkicu granicznym stanowiącym integralną część protokołu sporządzonego w dniu 16 września 2014r., zgodnie z operatem sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgra inż. A. G. wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 września 20104 r. pod Nr [...], 2) przebiegu granic działek ewidencyjnych skutkującym wydzieleniem w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0971 ha, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości - w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0,0645 ha, objętej księgą wieczystą LWH [...] K; [...] o pow. 0,0133 ha objętej księgą wieczystą LWH [...] K; [...] o pow. 0,0192 ha, objętej księgą wieczystą LWH [...] K; w sposób opisany w protokole z czynności ustalenia przebiegu granic działek przedstawiony na szkicu granicznym stanowiącym integralną część protokołu sporządzonego w dniu 19 sierpnia 2014 r., zgodnie z operatem sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. K. wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 11 września 20104 r. pod Nr [...]; oraz zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych i wykazem synchronizacyjnym sporządzonym w dniu 25 lipca 2017 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. G., zawierającym się w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 lipca 2017 r. Nr [...], 3) przebiegu granic działek ewidencyjnych skutkującym wydzieleniem w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,1222 ha, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości - w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0,1191 ha objętej księgą wieczystą Nr [...]; [...] o pow. 0,0031 ha objętej księgą wieczystą LWU [...] K; w sposób opisany w protokole z czynności ustalenia przebiegu granic działek przedstawiony na szkicu granicznym stanowiącym integralną część protokołu sporządzonego w dniu 16 września 2014 r., zgodnie z operatem sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. G. wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 września 2014 r. pod Nr [...]; oraz zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych i wykazem synchronizacyjnym sporządzonym w dniu 25 lipca 2017 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. G., zawierającym się w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 lipca 2017 r. Nr [...]. Wcześniej dokumentacja geodezyjna, dokumenty własności oraz dokumenty archiwalne jednoznacznie wskazywały, że w działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] znajdują się różne nieruchomości, w tym: - objęte księgą wieczystą Iwh [...] K, składające się z parceli katastralnej l.kat. [...] o pow. 0.0639 ha b.gm.kat. K, stanowiące własność J. Z. w całości - obecnie działka nr [...]; - objęte księgą wieczystą Iwh [...] K, składające się z parceli katastralnej l.kat. [...] o pow. 0.0189 ha b.gm.kat. K, stanowiące własność J. Z. w całości - obecnie działka nr [...]; - objęte księgą wieczystą Iwh [...] K, składającej się z parceli katastralnej l.kat. [...] b.gm.kat. K, stanowiące własność: A. Z. w 3/8 cz., T. Z. w 3/56 cz., F. Z. w 3/56 cz., A. Z. s. w 3/56 cz., J. Z. s w 3/56 cz., H. Z. zamężna K. w 3/56 cz., J. Z. w 3/56 cz., W. z Z. B. (winna być F. W. B.) w 3/56 cz., H. Z. w 5/16 cz., M. P. w 5/64 cz., - obecnie działki nr [...] i nr [...], - objęte księgą wieczystą [...], składającej się z parceli katastralnej l.kat. [...] o pow. 0,1193 ha b.gm.kat. K stanowiące własność: każdoczesnego właściciela lokalu mieszkalnego ujawnionego w księdze wieczystej lokalowej nr [...] w 1/2 cz., - E. B. w całości, każdoczesnego właściciela lokalu mieszkalnego ujawnionego w księdze wieczystej lokalowej Nr [...] w 1/2 cz., - E. B. oraz S. B. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w całości - obecnie działka nr [...]. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożyli E. B., S. B., J. D., M. P. Odwołujący się nie sprecyzowali zarzutów. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 września 2018 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 18 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101) oraz Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U.2016.1034). Organ odwoławczy wskazał, że objęte aktualizacją działki nr [...] i [...] naruszają przepis § 9 ww. rozporządzenia, gdyż obejmują obszar niejednorodny prawnie, zatem ich stan jest niezgodny z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Stwierdzenie zaistnienia takiego stanu w operacie ewidencyjnym uznano jako wykrycie błędnych danych, o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit.d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obligujące organ do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy podkreślił, że przebieg granic działek ewidencyjnych odpowiadających parcelom gruntowym, stanowiącym odrębne nieruchomości, które są zawarte w działkach nr [...] i nr [...] pozyskać można jedynie z archiwalnej mapy katastralnej b. gm. kat K w skali 1:2880 oraz planu podziału parcel [...] i dane te nie spełniają obowiązujących wymagań ani w zakresie dokładności położenia punktów granicznych, ani w zakresie standardów wykonywania pomiarów geodezyjnych, stosownie do treści § 37 cyt. rozporządzenia. Dlatego zaistniała konieczność ustalenia przebiegu granic tych działek. Dokonał tego w dniu 16 września 2014 r. geodetę uprawnionego A. G. i w dniu 19 sierpnia 2014 r. przez geodetę uprawnionego A. K. Ustalili oni przebieg granic działek, stanowiących odrębne nieruchomości, zawarte w działkach nr [...] i [...], co skutkowało wydzieleniem z tych działek gruntów o jednorodnym stanie prawnym. Dokonano też skanowania map katastralnych, a następnie skalibrowano otrzymane rastry zgodnie z § 48 i 49 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz porównania aktualnej numerycznej mapy ewidencyjnej (operat techniczny nr [...]) ze skalibrowną mapą katastralną b. gm. kat K w skali 1 :2880, a także planem podziału parcel [...]. Organ odwoławczy przedstawił przebieg nowo ustalonych granic dla przedmiotowych działek oraz zaznaczył, że w toku postępowania, w dniu 27 kwietnia 2017 r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem zainteresowanych stron. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał także, że w ramach sporządzonej do sprawy dokumentacji geodezyjnej pomierzono i zweryfikowano położenie punktów granicznych projektowanych działek nr [...] i [...] zgodnie z opracowaniami KERG [...] i KERG [...], a także zaktualizowano wykazy zmian danych ewidencyjnych i wykazów synchronizacyjnych po zmianie przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] obr. [...], jednostka ewidencyjna K - P. Organ odwoławczy podkreślił rejestrowy charakter ewidencji gruntów i budynków i techniczno-deklaratoryjny charakter wpisów dokonywanych w operacie ewidencyjnym oraz wskazał, że ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie aktualne stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające. W postępowaniu ewidencyjnym odtwarza się jedynie ustalony wcześniej przebieg granic dla nieruchomości na podstawie materiałów źródłowych. Na powyższą decyzję E. B. i S. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze nie sprecyzowali zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W uzupełnieniu skargi skarżący zarzucił, że na skutek przyjętego stanu w operacie pomiarowym geodety A. K., nadmiernie została zawężona działka drogowa, poprzez nie poprowadzenie granicy działki po ogrodzeniu od strony działki [...]. Zarzut ten, zdaniem skarżących w toku postepowania był wielokrotnie podnoszony. Dodatkowo zarzucili, że stan prawny przebiegu granic nie został ustalony na podstawie "starych map" lub "spokojnego posiadania". "Przesunięcie", granicy działki [...] w głąb działki drogowej czyli poza naniesienia, jakim jest ogrodzenie, jest niewątpliwie ingerencją w stan spokojnego posiadania. Na rozprawie przez Sądem pełnomocnik skarżących podkreślił, że przy wyznaczeniu granic działki drogowej (nr [...]) doszło do naruszenia stanu spokojnego posiadania, szczególnie na odcinku oznaczonym 21-23. Nadto zarzucił, że na działce nr [...] od strony wjazdu od ul. O znajduje się słup energetyczny i studzienka kanalizacyjna, a ponieważ pomiędzy ul. O a początkiem działki drogowej nr [...] jest ok. 30% spadek terenu, co oznacza, że zlikwidowanie narożnika działki nr [...], który dotychczas ułatwiał manewrowanie przy wjeździe lub wyjeździe na drogę wewnętrzną oraz zawężenie działki nr [...], powoduje, że już obecnie musi wjeżdżać samochodem na swoją działkę tyłem, ponieważ w przeciwnym wypadku przód samochodu się zawiesza. Po dokonanych zmianach, dojazd do nowo wyznaczonych działek samochodu asenizacyjnego będzie niemożliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 września 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2017 r. znak: [...], orzekającą o aktualizacji danych ewidencyjnych z obrębu Nr [...] jednostka ewidencyjna K - P polegającej na ustaleniu: - przebiegu granic działek ewidencyjnych skutkującym zmianą przebiegu granic działki nr [...] o pow. 0,0971 ha objętej księgą wieczystą LWH [...] K, LWH [...] K i LWH [...] K z działką sąsiednią nr [...] o pow. 0,1222 ha objętej księgą wieczystą Nr [...], LWH [...] K; - przebiegu granic działek ewidencyjnych skutkującym wydzieleniem w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0971 ha, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości - w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0,0645 ha, objętej księgą wieczystą LWH [...] K; [...] o pow. 0,0133 ha objętej księgą wieczystą LWH [...] K; [...] o pow. 0,0192 ha, objętej księgą wieczystą LWH [...] K; - przebiegu granic działek ewidencyjnych skutkującym wydzieleniem w działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,1222 ha, o niejednorodnym stanie prawnym, różnych nieruchomości, w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0,1191 ha objętej księgą wieczystą Nr [...]; [...] o pow. 0,0031 ha objętej księgą wieczystą LWH [...] K; Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101; zwanej dalej "ustawą"), przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Przepisy ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016.1034) wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. W art. 20 ustawy ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Prawidłowo organy wskazały, że w myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 lit.d ustawy, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Sąd w całości podziela pogląd, iż rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej rozdzielenia nieruchomości o niejednorodnym stanie prawnym połączonych w jednej działce ewidencyjnej ze swej istoty obejmuje nie tylko utworzenie nowych działek odpowiadających przebiegiem swych granic poszczególnym parcelom l.kat., które istniały wcześniej, ale także przypisanie nowopowstałych działek ewidencyjnych do parcel stanowiących odrębne nieruchomości. W przedmiotowej sprawie działki nr [...] i nr [...] obejmowały obszar niejednorodny prawnie, co zostało szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji, a co jednocześnie naruszało § 9 ww. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U.2016.1034; zwanego dalej: rozporządzeniem). Prawidłowo zatem organy uznały, że zachodzi konieczność ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, które odpowiadają parcelom gruntowym, stanowiącym odrębne nieruchomości, zawarte w działkach nr [...] i nr [...]. Skutkowało to wydzieleniem z działki nr [...] działek nr [...], nr [...] oraz nr [...], natomiast z działki nr [...] zostały wydzielone działki nr [...] i nr [...]. Ponieważ, jak wskazały organy przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] można było ustalić jedynie na podstawie archiwalnej mapy katastralnej, byłej gminy kat. K w skali 1:2880 oraz planu podziału parcel [...], a dane z tych dokumentów geodezyjnych nie spełniały obowiązujących wymagań ani w zakresie dokładności położenia punktów granicznych, ani też w zakresie standardów wykonania pomiarów geodezyjnych organ odwoławczy wskazał, że granice pomiędzy nr [...] i nr [...] zostały ustalone w trybie § 39 ust. 1 rozporządzenia. Protokoły ustalenia podpisali właściciele nowych działek nr [...] i nr [...], co zdaniem organu oznacza, że nowa granica między działkami została ustalona. Natomiast wewnętrzną granice pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] oraz działkami nr [...] i nr [...], organ ustalił w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia. Tymczasem, zdaniem Sądu organ nie wykazał, w jakim trybie ustalił granice pomiędzy działkami nr [...] i działką nr [...] oraz działką nr [...]. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził co prawda, że w trakcie rozprawy administracyjnej żadna ze stron postępowania nie wniosła zastrzeżeń do okazanego stronom przebiegu granic, z zaznaczonymi punktami granicznymi, ale jednocześnie organ wskazał, że pełnomocnik skarżących, żądał aby geodeta pokazał mu w terenie punkt 100, a następnie pismem z dnia 20 lipca 2017 r., poinformował organ, że nie przyjął i nadal nie przyjmuje granic ustalonych przez geodetę. Zatem trudno przyjąć, że w tym przypadku doszło do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i działką nr [...] na podstawie zgodnych wskazań właścicieli tych działek lub potwierdzonych zgodnym oświadczeniem. W myśl § 39 rozporządzenia ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. (ust. 2). W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. (ust. 3). Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 4). Wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwala w protokole, którego wzór z przykładowymi wpisami zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia. (ust. 5.) Skoro więc w świetle z § 39 ust. 1 rozporządzenia nie doszło do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w oparciu o zgodne oświadczenia właścicieli, to oczywiście, co zresztą jednoznacznie wynika z powołanego powyżej przepisu, możliwe było ustalenie granic pomiędzy tymi działkami bez zgodnych oświadczeń właścicieli. Jednak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wynika, w jaki sposób ostatecznie organu ustalił przebieg spornej granicy, jak również granicy działki nr [...] z działka [...]. Z uzasadnia tej decyzji (k. 806, strona druga) wynika, że granice parcel katastralnych pokrywają się z granicami działek ewidencyjnych, co sugerowałoby, że ustalenie tych granic nastąpiło na podstawie stanu prawnego. Jednocześnie organ stwierdził, że odpowiednimi dokumentami, (zgodnie z § 37 w zw. z § 35 i § 36) nie dysponuje i dlatego ustalał granice w trybie § 39. Podkreślić jeszcze należy, że organ nie wyjaśnił czy ustalił i w jaki sposób ustalił ostatni spokojny stan posiadania w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia. A na pewno nie wynika to z treści decyzji. Okoliczności te są szczególnie istotne, ponieważ skarżący zarzuca organom, że stan prawny przebiegu granic nie został ustalony na podstawie "starych map" lub "spokojnego posiadania". Organy zaś podkreśliły, że w przedmiotowym postępowaniu ich rolą jest jedynie odtworzyć wcześniejszy przebieg granic nieruchomości, nie rozstrzygają zaś sporów o prawa do gruntów ani nie ustalają zasięgu własności nieruchomości. W razie sporu co do prawa własności, strony mają możliwość dochodzić swoich praw w postepowaniu rozgraniczeniowym. Oczywiście uwagi te są słuszne, jednak tym bardziej, w przedmiotowym postępowaniu, organy w szczegółowy sposób w uzasadnieniu decyzji mają obowiązek wskazać stronom postępowania w jaki sposób i na jakiej podstawie został ustalony przebieg spornych granic, tak, żeby nie miały one wątpliwości, w jaki sposób i w jakim trybie doszło do rozdzielenia działek o niejednorodnym prawnym i utworzenia nowych działek ewidencyjnych. Reasumując stwierdzić należy, że wydanie w sprawie niniejszej decyzji przez organy obu instancji nastąpiło w postępowaniu nie odpowiadającym wymogom Kodeksu postępowania administracyjnego. Otóż wyrażona w art. 7 k.p.a. jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organy administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Z kolei przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego – w szczególności zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, LEX nr 41681). Tymczasem z uzasadnień decyzji organów obu instancji nie wynika, na jakiej podstawie doszło do rozdzielania obcych ciał hipotecznych i utworzenia nowych działek ewidencyjnych, a następnie ustalenia ich granic. Mapy archiwalne nie są dokumentami wymienionymi w § 35 i § 36 rozporządzenia, w związku z czym nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do ww. czynności, tym bardziej, że nie wydzielono jedynie dwóch działek ewidencyjnych, odpowiadających dwóm parcelom kat., a wydzielono kilka działek ewidencyjnych, w tym działkę nr [...]. Wydaje się zatem, że podstawą ustalenia przedmiotowych działek ewidencyjnych, w tym działki drogowej, był raczej stan faktyczny (a nie stan prawny). Skoro zatem granice działek ustalone zostały jako odtworzenie wcześniejszego przebiegu granic nieruchomości, to oznaczałoby to, że organ ustalając granice działek wziął pod uwagę ostatni stan posiadania. Jeśli tak, to powinien wyjaśnić, podnoszoną przez skarżącego kwestię, że ostatni spokojny stan posiadania, polegał m.in. na tym, że skarżący ze swojej działki mieli swobodny dostęp do drogi publicznej, co uległo zmianie dopiero na skutek aktualizacji, poprzez zawężenie działki drogowej nr [...] oraz nr [...] a także poprzez zmianę granicy działki nr [...] (likwidację narożnika działki [...] przy drodze publicznej z działką nr [...] – co uniemożliwia obecnie skarżącym wjeżdżanie na działkę drogową z ukosa, tak aby auto – na skutek dużego nachylenia terenu - się nie zawieszało). Natomiast organy w nie odniosły się w swoich decyzjach i nie wyjaśniły w żaden sposób kwestii ostatniego spokojnego stanu posiadania. Z tych powodów, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też należało wyeliminować je z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło