III SA/Wa 4256/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant referent stażysta Anna Chołuj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od czerwca 2012 r. do sierpnia 2013 r. oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ustalił (dalej: Prezes PFRON) ustalił, że odpowiedzialność za zaległości P. sp. z o.o. z/s w K. (dalej: Spółka) z tytułu wpłat na PFRON za okresy od czerwca 2012 r. do sierpnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi ponoszą solidarnie ze Spółką: E.S. (dalej: Strona, Skarżący), B.G. oraz A.A. W następstwie odwołania Skarżącego, decyzją z [...] października 2017 r., Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MRPiPS) utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną orzekania w tej sprawie stanowił art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "Op"). MRPiPS podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy (pełen odpis z KRS Spółki z 29 lipca 2016 r. oraz kopia uchwały Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki nr [...] z 28 czerwca 2012 r.) potwierdzał, iż w okresie objętym decyzją Strona pełniła funkcje wiceprezesa Spółki. W kwestii bezskuteczności egzekucji MRPiPS wskazał, że postanowieniem z [...] listopada 2013 r., [...] Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu. Wspomniane postanowienie zostało zmienione postanowieniem z [...] marca 2014 r., [...] na postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku dłużnika. Sąd wezwał wierzycieli upadłego do zgłoszenia wierzytelności sędziemu komisarzowi w terminie 1 miesiąca od dnia publikacji obwieszczenia o upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. PFRON zgłosił sędziemu komisarzowi wierzytelność w stosunku do Spółki w kategorii 3 w kwocie 125.113,90 zł oraz w należnych od tej kwoty odsetek 22.543,00 zł (wierzytelność razem 147.656,90 zł za okres od stycznia 2011 r. do września 2013 r.). Postanowieniem z [...] maja 2014 r., [...] Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy postanowił umorzyć postępowanie upadłościowe prowadzone wobec Spółki. Sąd wskazał, że brak jest w masie upadłości funduszów wystarczających na pokrycie kosztów postępowania. Szacunkowa wartość majątku upadłego, po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych obciążonych hipoteką i zastawem rejestrowym, wynosiła 1.180.864,05 zł. Głównym składnikiem masy były nieruchomości, których wartość oszacowano na 1.856.900.00 zł, obciążone hipotekami na rzecz kredytodawcy i ZUS oraz prawem przewłaszczenia na zabezpieczenie w łącznej wartości zbliżonej do wartości obciążonego mienia. W majątku brak było nieruchomości bez zabezpieczenia rzeczowego. Pozostała część majątku to wierzytelności (660.000,00 zł), środki trwałe tj. maszyny, urządzenia, środki transportu (434.410,00 zł) również częściowo obciążone zastawem rejestrowym oraz wolne środki na rachunku bankowym, materiały i zapasy. Zdaniem Sądu, już pobieżna analiza wydatków niezbędnych do pokrycia dotychczasowych kosztów postępowania upadłościowego za okres w opcji układowej w łącznej kwocie 1.655.665,50 zł wskazywała, że ich wysokość przekracza sumę środków jakie można uzyskać w ramach likwidacji masy z majątku niezabezpieczonego rzeczowo. Organ odwoławczy podkreślił, że postanowieniem z [...] maja 2014 r., [...] umorzono postępowanie wywołane zgłoszeniem wierzytelności z tytułu wpłat na PFRON. Ze względu na to Fundusz nie uzyskał zaspokojenia swoich wierzytelności. Ponadto, wnioskiem z dnia 18 czerwca 2014 r. Prezes PFRON zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Gospodarczy o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz PFRON w zakresie 147.656,90 zł. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., [...] Sąd nadał wspomnianą klauzulę. Natomiast postanowieniem z [...] lipca 2016 r., [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. stwierdził bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że Prezes PFRON nie uzyskał zaspokojenia wierzytelności również po zakończeniu postępowania upadłościowego. W kwestii przesłanek egzoneracyjnych organ odwoławczy wskazał, że Skarżący podnosił, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z 29 października 2013 r. został złożony we właściwym czasie. Wynikało to z uzasadnienia propozycji układowych, planu sprzedaży, planu kosztów, rachunków zysków i strat i cash flow na lata 2014-2018. Skarżący powołał na te okoliczność postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] listopada 2013 r., wniosek o ogłoszenie upadłości z 28 lutego 2014 r., postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] marca 2014 r., postanowienie wspomnianego Sądu z 5 maja 2014 r. Skarżący wyjaśnił ponadto, że w 2011 r. Spółka osiągnęła zysk po kilku latach strat, a zatem zakładano, iż w 2012 r. będzie kontynuowana poprawa wyników finansowych. Z tego względu, w tamtym okresie nie rozważano nawet upadłości Spółki. Jednak na przełomie 2012/2013 okazało się, że bez odzyskania utraconych w latach 2009-2010 kontrahentów ze wschodniej Europy Spółka będzie miała problemy z uzyskaniem zakładanych wyników i nie będzie mogła rozwijać swojej działalności w sposób jaki zaplanowano. MPRiPS podkreślił, że Skarżący, mimo dwukrotnych wezwań, nie wykazał okoliczności umożliwiających wyłączenie jego odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 § 1 Op, ani nie przedstawił dowodów na poparcie swych twierdzeń, tj., że zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie bądź, że nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości bez jego winy. Z tych względów organ uznał, że Strona nie wykazała wystąpienia żadnej z przesłanek, która uwolniłaby go z ponoszenia odpowiedzialności za zaległości Spółki. Oran odwoławczy zaznaczył, że w piśmie z 24 października 2016 r. Strona przyznała, że na przełomie 2012/2013 znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej. MRPiPS uznał, że nie można odmówić dłużnikowi prawa do podjęcia ryzyka i nie zgłoszenia wniosku o upadłość mimo zajścia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli dłużnik takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej - w sytuacji gdy ryzyko takie podejmują członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to muszą liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sami będą musieli ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. Organ wskazał następnie, że Spółka była zobowiązana do dokonywania obowiązkowych wpłat wobec PFRON i złożyła deklaracje DEK-I-0 za okres od czerwca 2012 r. do sierpnia 2013 r., lecz nie dokonała wpłaty kwoty z nich wynikającej. Zatem Spółka nie wywiązała się z wymagalnych zobowiązań. Wówczas zaprzestała spłacać swoje wymagalne zobowiązania, a więc nie można przyjąć, że wniosek z 29 października 2013 r. został złożony we właściwym czasie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił MRPiPS naruszenie: - art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 188 Op, poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny finansów i rachunkowości oraz dowodu z przesłuchania B.G. i A.A. oraz Skarżącego; - art. 124 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 Op, poprzez niewyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ pomijając dowody z opinii biegłego z dziedziny finansów i rachunkowości oraz z przesłuchania B.G. i A.A. oraz Skarżącego; - art. 191 Op, poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; - art. 192 w zw. z art. 199 Op, poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania Strony przez co nie miał on możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i możliwości złożenia zeznań w sytuacji, gdy ciężar dowodu w sprawie, na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b Op, spoczywał na Skarżącym; - art. 197 § 1 Op, poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości w sytuacji, gdy określenie momentu, w którym zaistniały przesłanki odpowiedzialności Skarżącego na podstawie art. 116 $ 1 Op wymagało wiadomości specjalnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie rozważań Sąd zauważa, że decyzja Prezesa PFRON o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu wpłat na PFRON została wydana [...] grudnia 2016 r., a doręczona 12 stycznia 2017 r. Nastąpiło to zatem przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Op, czyli w przypadku najwcześniejszych zobowiązań Spółki, do dnia 31 grudnia 2017 r. Z tych względów prawo do orzekania przez Prezesa PFRON w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za powstałe zaległości z tytułu wpłat na PFRON nie uległo przedawnieniu. Przed wszczęciem postępowania w tej sprawie Spółce doręczono ponadto tytuły wykonawcze wystawione w następstwie nieuregulowanych wpłat na PFRON wykazanych w deklaracjach DEK-I-0 za okres od czerwca 2012 r. do sierpnia 2013 r. Nie naruszono zatem również art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 Op. Przechodząc do kwestii podstaw odpowiedzialności Skarżącego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo powołały się na art. 116 § 1 Op. Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (pkt 1 a i b), bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (pkt 2). Przy tym odpowiedzialność członków narządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało unormowane w art. 116 § 4 Op. Przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można więc podzielić na dwie kategorie: a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe, b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Warunkiem sine qua non orzeczenia względem konkretnej osoby odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej jest pełnienie przez nią obowiązków członka zarządu w czasie, w którym te zaległości powstały, tj. w czasie, gdy upłynął termin płatności zobowiązań, z tytułu których ta osoba ma odpowiadać. W rozpoznawanej sprawie jest to okoliczność niesporna. Ustalono bowiem, że Skarżący od czerwca 2012 r. do sierpnia 2013 r. pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu w Spółce i w związku z tym m. in. jemu należało przypisać ewentualną, solidarną odpowiedzialność za powstałe zaległości podatkowe z tytułu wpłat na PFRON. Organy podatkowe prawidłowo także ustaliły, że postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki okazało się bezskuteczne, co wywiodły ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Pojęcie "bezskutecznej egzekucji" w rozumieniu art. 116 § 1 Op, to sytuacja, w której nie zachodzi możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Jednocześnie orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji. Zgodnie natomiast z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. (sygn. akt. II FPS 6/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. W powyższej uchwale skład orzekający wskazał ponadto, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych (art. 120 i nast. Op). Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Op) a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op) także w odniesieniu do ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części w tym także w zakresie dotyczącym oceny dowodów stwierdzających tę przesłankę (art. 191 Op). W kwestii bezskuteczności egzekucji MRPiPS słusznie zauważył, że postanowieniem z [...] listopada 2013 r., [...] Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu. Wspomniane postanowienie zostało zmienione postanowieniem z [...] marca 2014 r., [...] na postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku dłużnika. Sąd wezwał wierzycieli upadłego do zgłoszenia wierzytelności sędziemu komisarzowi w terminie 1 miesiąca od dnia publikacji obwieszczenia o upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. PFRON zgłosił sędziemu komisarzowi wierzytelność w stosunku do Spółki w kategorii 3 w kwocie 125.113,90 zł oraz w należnych od tej kwoty odsetek 22.543,00 zł (wierzytelność razem 147.656,90 zł za okres od stycznia 2011 r. do września 2013 r.). Postanowieniem z [...] maja 2014 r., [...] Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Gospodarczy postanowił umorzyć postępowanie upadłościowe prowadzone wobec Spółki. Sąd powszechny wskazał, że brak jest w masie upadłości funduszów wystarczających na pokrycie kosztów postępowania. Szacunkowa wartość majątku upadłego, po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych obciążonych hipoteką i zastawem rejestrowym, wynosiła 1.180.864,05 zł. Głównym składnikiem masy były nieruchomości, których wartość oszacowano na 1.856.900.00 zł, obciążone hipotekami na rzecz kredytodawcy i ZUS oraz prawem przewłaszczenia na zabezpieczenie w łącznej wartości zbliżonej do wartości obciążonego mienia. W majątku brak było nieruchomości bez zabezpieczenia rzeczowego. Pozostała część majątku to wierzytelności (660.000,00 zł), środki trwałe tj. maszyny, urządzenia, środki transportu (434.410,00 zł) również częściowo obciążone zastawem rejestrowym oraz wolne środki na rachunku bankowym, materiały i zapasy. Zdaniem Sądu powszechnego, już pobieżna analiza wydatków niezbędnych do pokrycia dotychczasowych kosztów postępowania upadłościowego za okres w opcji układowej w łącznej kwocie 1.655.665,50 zł wskazywała, że ich wysokość przekracza sumę środków jakie można uzyskać w ramach likwidacji masy z majątku niezabezpieczonego rzeczowo. Organ odwoławczy zasadnie również podkreślił, że postanowieniem z [...] maja 2014 r., [...] umorzono postępowanie wywołane zgłoszeniem wierzytelności z tytułu wpłat na PFRON. Ze względu na to Fundusz nie uzyskał zaspokojenia swoich wierzytelności. Ponadto, wnioskiem z dnia 18 czerwca 2014 r. Prezes PFRON zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Gospodarczy o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz PFRON w zakresie 147.656,90 zł. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., [...] Sąd nadał wspomnianą klauzulę. Natomiast postanowieniem z [...] lipca 2016 r., [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. stwierdził bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. W związku z powyższym organ odwoławczy słusznie stwierdził, że Prezes PFRON nie uzyskał zaspokojenia wierzytelności również po zakończeniu postępowania upadłościowego. Skarżący nie wykazał ponadto następstwa którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 Op. Zdaniem Sądu, mimo niewypłacalności Spółki, Skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie jej upadłości, ani też nie wykazał, aby niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy. Odnotować jednocześnie należy, że definicja pojęcia niewypłacalności została unormowana w przepisach ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm., dalej "Pun"). Z treści przepisów tej ustawy oraz z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że wskazane przez Stronę zaniechanie zbadania rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący tak wywodząc pomija bowiem, że przesłanka, na którą powołały się organy w kontekście stwierdzenia niewypłacalności Spółki, dotyczyła sytuacji, w której dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, o czym stanowi art. 11 ust. 1 Pun. Natomiast w ust. 2 tego przepisu była mowa o zobowiązaniach przekraczających wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Użycie w art. 11 ust. 2 Pun sformułowania "dłużnika (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy (...)" prowadzi do wniosku, że nie mamy tu do czynienia z rozwinięciem ust. 1, lecz z dwiema odrębnymi przesłankami, z których pierwsza nie odnosi się do sytuacji materialnej dłużnika. Stąd też uprawniony był wniosek organów, że sam fakt nieregulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych był wystarczający do uznania, iż dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny, co powinno skłonić jego zarząd do podjęcia stosownych kroków przewidzianych w powołanej ustawie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127,poz. 721 ze zm., dalej "Urzszon"), pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 % przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6 % a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Op, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON (art. 49 ust. 1 Urzszon). Pracodawcy dokonują wpłat, o których mowa w ust. 1, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając równocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne poprzez teletransmisje danych w formie dokumentu elektronicznego według wzoru ustalonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 49 ust. 2 Urzszon). W niniejszej sprawie Spółka, mimo złożenia deklaracji za okresy objęte decyzją, nie dokonała wpłaty za kolejne okresy począwszy od czerwca 2012 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości należało zatem złożyć w terminie wskazanym w art. 21 ust. 1 Pun (14 dni), liczonym od dnia, w którym Spółka przestała spłacać ciążące na niej zobowiązania publicznoprawne. Zdaniem Sądu, nastąpiło to już w terminie płatności za czerwiec 2012 r. Brak rozliczenia kolejnych okresów potwierdził jedynie, że niewykonanie zobowiązania za czerwiec 2012 r. nie miało charakteru incydentalnego. Skoro zatem Strona wówczas nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, nie można uznać, że późniejszy wniosek z 29 października 2013 r. został zgłoszony we właściwym czasie. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zarząd Spółki miał wprawdzie prawo podjęcia decyzji o kontynuowaniu działalności mimo narastającego zadłużenia z tytułu wpłat na PFRON. Członkowie zarządu musieli jednak liczyć się z tym, że podejmują w związku z tym ryzyko bycia pociągniętymi do odpowiedzialności na podstawie art. 116 Op. Wbrew zarzutom skargi nie było zatem potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego. Ustalenie, czy Spółka dysponowała majątkiem wystarczającym na pokrycie należności z tytułu wpłat na PFRON, z punktu widzenia art. 11 ust. 1 Pun, było irrelewantne, gdyż nie budzi wątpliwości, że począwszy od zobowiązania za czerwiec 2012 r. należności tych nie regulowała. W celu ustalenia "właściwego czasu" złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie było także potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pozostałych członków zarządu oraz Skarżącego, gdyż była to okoliczność ustalona bezspornie, wynikająca z samego faktu zaprzestania regulowania należności z tytułu wpłat na PFRON. Organ odwoławczy wykazał wreszcie, że Skarżący, w toku niniejszego postępowania, nie ujawnił majątku Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie wierzytelności publicznoprawnych. Nie przedstawił także okoliczności, z których wynikałoby, że niezłożenie we właściwym czasie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy. Nie można zatem stwierdzić aby w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 Op. Skarżący, wbrew temu co twierdzi, miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Miał także pełną swobodę aby przedstawić swoją argumentację chociażby w kontekście zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych. W dniu 14 października 2016 r. był zresztą wzywany do podania informacji, które uwolniłyby go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Następnie 5 grudnia 2016 r. Prezes PFRON wyznaczył stronie 7-dniowy termin w celu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wezwanie do wykazania następstwa przesłanek egzoneracyjnych Skarżący otrzymał także od organu odwoławczego (pismo z 19 maja 2017 r.). Z kolei pominięcie w toku postępowania wniosków dowodowych zawartych w piśmie z 6 czerwca 2017 r. Sąd uznaje za naruszające m. in. art. 216 § 1, art. 217, art. 120, art. 121, art. 123, art. 124 Op, jednakże z przyczyn wskazanych wcześniej nie było to uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wniosków dowodowych (dowód z opinii biegłego, zeznań członków zarządu i Strony) Skarżący odwołuje się bowiem do ustalonej bezspornie okoliczności dochowania terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący pomija jednak, że Spółka już w lipcu 2012 r. zaprzestała regulowania należności na PFRON. Wniosek z 29 października 2013 r. był zatem z obiektywnych względów znacznie spóźniony, na co wpływu nie miała ani faktyczna, ani prognozowana sytuacja finansowa Spółki. Zgodnie natomiast z art. 188 Op żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ ma obowiązek uwzględnić tylko wówczas, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że zostały już stwierdzone wystarczająco innymi dowodami. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 116 ust. 1 Op w zw. z art. 49 ust. 1 Uszrzon, gdyż organy obu instancji wykazały, że Skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. Sąd nie uwzględnił zatem zarzutów naruszenia art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192, art. 199 i art. 197 § 1 Op. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Ocena dowodów nie nosiła znamion dowolnej. Organy przedstawiły logiczną i spójną argumentację prowadzącą do wniosku, że Skarżący w latach 2012-2013 pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki, egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, natomiast Strona nie wykazała następstwa przynajmniej jednej z przesłanek egzoneracyjnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę oddalił.