I SA/Op 379/16
WyrokWSA w Opolu2017-01-18
Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska, Gerard Czech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek barakowy, znajdujący się w złym stanie technicznym i nieużytkowany od momentu zakupu, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje z chwilą nabycia prawa własności istniejącego budynku lub jego części, a nie z chwilą rozpoczęcia jego użytkowania. Zły stan techniczny budynku i jego nieużytkowanie nie zwalniają z obowiązku podatkowego, jeśli budynek fizycznie istnieje i został nabyty przez podatnika. Przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy nowo wybudowanych obiektów, a nie istniejących w momencie nabycia.Stan faktyczny
Skarżący E. i S. Ś. zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która ustaliła im zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 4.849 zł. Spór dotyczył głównie opodatkowania budynku barakowego, znajdującego się w złym stanie technicznym i nieużytkowanego od momentu zakupu w 1999 r., oraz opodatkowania gruntów. Skarżący argumentowali, że budynek barakowy nie powinien podlegać opodatkowaniu, ponieważ nie był zgłoszony do użytkowania, a także kwestionowali sposób opodatkowania gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia NSA Gerard Czech Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. Ś. i S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2013 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. i E. Ś. (dalej wskazywanych również jako: podatnicy, strony, skarżący) stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r., mocą której organ, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) - /dalej O.p./, uchylił w całości decyzję Burmistrza Namysłowa z 26 czerwca 2013 r., nr [...], ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2013 w wysokości 7.047 zł i orzekając co do istoty ustalił zobowiązanie podatkowe w wysokości 4.849 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W ramach wszczętego z urzędu postępowania podatkowego - postanowieniem Burmistrza Namysłowa z dnia 18.02.2013 r.- ustalono, że w dniu 21.10.1999 r. E. i S. Ś. nabyli od Gminy [...] w drodze umów kupna - sprzedaży nieruchomość zlokalizowaną w [...], przy ul. [...], składającą się z działek:
• nr a obszaru 0,1499 ha, niezabudowaną, przeznaczoną pod budownictwo przemysłowe;
• nr b obszaru 0,0737 ha, zabudowaną budynkiem biurowo-socjalnym, dwukondygnacyjnym, niepodpiwniczonym, o powierzchni użytkowej 503,89 m2
• nr c obszaru 0,3393 ha, zabudowaną budynkiem barakowym, parterowym, niepodpiwniczonym, o konstrukcji drewnianej, o powierzchni użytkowej 412,45 m2.
Decyzją Starosty [...] z 19 maja 2006 r., nr [...], wymienionym wyżej działkom gruntu przypisano rodzaje użytków gruntowych: nr b stanowi tereny mieszkaniowe (B), nr a stanowi zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp), nr c stanowi inne tereny zabudowane (Bi). Dane te zostały odzwierciedlone w rejestrze gruntów.
Według informacji z rejestru gruntów, sporządzonej 2 kwietnia 2013 r., podatnicy pozostają właścicielami (we wspólności małżeńskiej) działek: nr b o powierzchni 737 m2 (B - tereny mieszkaniowe), nr a o powierzchni 1.499 m2 (Bp -zurbanizowane tereny niezabudowane) i nr c o powierzchni 3.393 m2 (Bi - inne tereny zabudowane) z arkusza mapy [...], położonych w [...] przy ul. [...]. Z kartoteki budynków wynika, że na działce nr b posadowione są dwa budynki mieszkalne (ul. [...] nr [...] i nr [...]), a na działce nr c budynek niemieszkalny (ul. [...]).
W informacji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2008 strony ujawniły do opodatkowania wymienione wcześniej działki gruntu, deklarując powierzchnie zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków lecz bez przyporządkowania ich do poszczególnych kategorii gruntów wymienionych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej "upol") a także budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 861,82 m2.
Organ I instancji do akt sprawy załączył protokół kontroli przeprowadzonej u podatników w dniu 17 lipca 2003 r., w wyniku której ustalił, że powierzchnia użytkowa budynku barakowego wynosi ogółem 412,16 m2, natomiast powierzchnia użytkowa budynku socjalno-biurowego (obecnie oznaczonego jako budynki mieszkalne) wynosi ogółem 475,42 m2.
Z kolei w oparciu o dane wynikające z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej stwierdzono, że S. Ś. prowadził do dnia 27 lutego 2013 r. działalność gospodarczą w [...] przy ul. [...]. Natomiast E. Ś. od 8 marca 2013 r. prowadzi działalność gospodarczą w [...] przy ul. [...].
W poczet materiału dowodowego włączono również dokumenty wydane przez organy nadzoru budowlanego, w tym m.in. pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 20 marca 2007 r., nr [...], w którym stwierdzono, że należący do skarżących budynek barakowy znajduje się w złym stanie technicznym i przy obecnym stanie nie nadaje się do jakiegokolwiek użytkowania (podczas kontroli tego budynku, przeprowadzonej w dniach: 9 maja 2003 r. i 9 czerwca 2006 r., stwierdzono, że jest on nieużytkowany i nadaje się do kapitalnego remontu). Z kolei w piśmie z 23 maja 2013 r., nr [...] organ ten dodatkowo wyjaśnił, że po roku 2006 nie prowadził innych czynności związanych ze stwierdzeniem stanu technicznego budynku barakowego i nie wydał też żadnych decyzji administracyjnych dotyczących tego obiektu.
Z ustaleń organu wynikało ponadto, że S. Ś. 3 stycznia 2012 r. zgłosił Starości [...] zamiar przystąpienia do rozbiórki budynku barakowego, znajdującego się na działce nr c, na co Starosta nie wniósł sprzeciwu. Jak jednak wynikało z obserwacji pracowników organu, mimo zgłoszonego zamiaru dokonania rozbiórki tego budynku nie został on rozebrany, co potwierdzał włączony do akt sprawy protokół oględzin opodatkowanych nieruchomości, sporządzony przez pracowników Urzędu Miejskiego w Namysłowie.
Z zebranych dowodów wynikało również, że S. i E. Ś. nie zwracali się o zmianę sposobu użytkowania wskazanych obiektów, o czym poinformował Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] (pismo z 4 kwietnia 2013 r., nr [...]) wskazując przy tym, że nie posiada informacji o rozbiórce budynku barakowego, gdyż dokonanie rozbiórki nie skutkuje obowiązkiem zgłoszenia jej zakończenia.
W tym stanie sprawy Burmistrz Namysłowa decyzją z dnia 26 czerwca 2013 r. ustalali E. i S. Ś. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2013 w wysokości 7.047 zł, przyjmując do podatkowania:
• budynki mieszkalne 475,42 m2 x 0,71 zł = 337,55 zł,
• budynki pozostałe (niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych) 412,16 m2 x 6,44 zł x 11/12 = 2.433,12 zł,
• budynki pozostałe 412,16 m2 x 6,44 zł x 1/12 = 221,20 zł,
• grunty pozostałe 737 m2 x 0,33 zł = 243,21 zł,
• grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 4.892 m2 x 0,82 zł x 11/12 = 3.677,16 zł
• grunty pozostałe 4.892 m2 x 0,33 zł x 1/12 = 134,53 zł,
Rozpatrując wniesione od tej decyzji odwołanie (po uprzednim przywróceniu, postanowieniem z 31.07.2015 r., terminu do jego wniesienia) Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z 29 kwietnia 2016 r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i rozstrzygając co do istoty ustaliło podatnikom podatek od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 4.849 zł. Dokonując wymiaru podatku w tej wysokości organ przyjął stawki podatkowe, wynikające z uchwały Nr XVII/200/12 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz.Urz.Woj.Op. z 2012 r. poz. 1795) -/dalej Uchwała/, które odniósł do następujących przedmiotów opodatkowania: budynki mieszkalne o pow. 475,42 m2 x 0,71 zł = 337,55 zł, budynki pozostałe 412,16 m2 x 6,44 zł = 2.654,31 zł, grunty pozostałe 737 m2 x 0,33zł = 243,21 zł, grunty pozostałe 4.892 m2 x 0,33 zł =1.614,36 zł.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że każdy grunt będący w posiadaniu osoby fizycznej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy zebrane w sprawie materiały i dowody nie potwierdziły, aby przyjęte do opodatkowania przedmioty pozostawały w spornym roku podatkowym w jakikolwiek sposób faktycznie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podatników. Wyrażając tą ocenę prawną Kolegium wzięło pod uwagę wyrok NSA z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 3188/13, dotyczący tych samych podatników, ale innego roku podatkowego, w którym Sąd wskazał, że osoby fizyczne, prowadzące działalność gospodarczą, występują w obrocie w dwojakim charakterze: raz jako osoba prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca. Takie zaś występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli powoduje konieczność rozróżnienia jej sytuacji prawnopodatkowej na tle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w zakresie podatku od nieruchomości. Sąd wskazał, że nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub - biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej - może być wykorzystana wprost na ten cel.
Zdaniem organu odwoławczego, ponieważ dokonana w sprawie ponowna analiza zebranego materiału dowodowego nie potwierdziła istnienia związku poszczególnych składników majątkowych z zakresem działalności gospodarczej stron, należało przyjąć, że należą one do majątku osobistego podatników. Tym samym brak było podstaw do stosowania wynikających z ww. Uchwały, stawek podatkowych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co w zaskarżonej decyzji organu I instancji miało miejsce w odniesieniu do gruntów o pow. 4.892 m2. W rezultacie Kolegium stwierdziło, że całość należącego do stron gruntów podlegała opodatkowaniu jednolitą stawką podatkową przewidzianą dla kategorii gruntów pozostałych, wynoszącą zgodnie z Uchwałą 0,33 zł za m2.
W zakresie dotyczącym pozostałych przedmiotów opodatkowania Kolegium oparło swoje ustalenia co do ich powierzchni i charakteru, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. –dalej w skrócie pgk), na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, mającej walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. Zatem organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, stosownie do wskazanego art. 21 ust. 1 pgk, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (wyrok NSA z 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1041/10, publ. LEX nr 1132002 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, publ. LEX nr 1132001).
Dlatego też prawidłowo, zgodnie z zapisami ewidencji, przyjął organ I instancji, że działka nr b to grunty związane z posadowionymi na niej budynkami mieszkalnymi. Cechy takiej nie posiada działka nr c - zabudowana barakiem (budynkiem niemieszkalnym) i sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane oraz działka nr a - niezabudowana i sklasyfikowana jako zurbanizowane tereny niezabudowane. Jak stwierdziło Kolegium, okoliczności takie jak faktyczne zadrzewienie, zakrzaczenie działek lub istnienie na nich sadu owocowego pozostają obojętne dla niniejszej sprawy. W świetle danych ewidencji gruntów i budynków, strony nie posiadają również gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym (art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, Dz.U. z 2013 r. poz. 1381, art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym, Dz.U. z 2013 r. poz. 465). Ewentualne zmiany danych ewidencji gruntów i budynków, które nastąpiłyby po 2013 r. pozostają obojętne dla sprawy, gdyż pozbawione są mocy działania wstecz od dnia wpisu. Nadto, zgodnie z wyjaśnieniem Starosty [...] (pismo z 21 stycznia 2016 r.), przedstawiony przez strony wyrok WSA w Opolu z 29 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 34/15, nie wpłynął na oznaczenie rodzajów użytków gruntowych oraz funkcji budynków należących do podatników w roku 2013.
Odnośnie zarzutów związanych z budynkiem barakowym, organ wskazał, że bezsporny pozostaje stwierdzony zły stan techniczny tego budynku, co potwierdza pismem organu nadzoru budowlanego z 20 marca 2007 r. W toku postępowania podatkowego nie ujawniono okoliczności wskazujących, że stan techniczny budynku uległ polepszeniu po roku 2007. Nie stwierdzono też by budynek ten był faktycznie użytkowany przez strony. Nie budzi też wątpliwości okoliczność zgłoszenia przez S. Ś. zamiaru przystąpienia do rozbiórki tego budynku, jak też to, że w rzeczywistości rozbiórki tej nie dokonano. Ponieważ podatnicy zakupili grunt zabudowany budynkiem barakowym, faktyczne wykorzystywanie albo niewykorzystywanie tego budynku pozostaje obojętne dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Obowiązek podatkowy w zakresie budynku barakowego powstał bowiem, zgodnie z art. 6 ust. 1 upol, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym strony zakupiły nieruchomość. Zaś w realiach niniejszej sprawy wskazywany przez podatników art. 6 ust. 2 upol - odraczający moment powstania obowiązku podatkowego, jako dotyczący nowo powstałych obiektów budowlanych, nie znajdował zastosowania.
W skardze na powyższą decyzję S. i E. Ś. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzająca ją decyzją organu I instancji, z powodu naruszenia prawa materialnego. Wskazali także na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 229 O.p., poprzez brak rozpoznania żądania stron przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów
Uzasadniając skargę skarżący zarzucili błędny wymiar podatku w stosunku budynku niemieszkalnego na działce nr c, wskazując, że zarówno Kolegium jak i Burmistrz Namysłowa mają wiedzę o tym, że budynek ten nie był i nie jest użytkowany od dnia jego zakupu w 1999 r. Nie był też użytkowany w roku podatkowym 2013, czego dowodzą dokumenty, które przytoczył sam organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wprost świadczące o złym stanie technicznym budynku baraku na działce nr c. Powołując się na treść art. 6 ust 2 upol skarżący nie zgodzili się z poglądem organów, że faktyczne wykorzystywanie albo niewykorzystywanie tego budynku pozostaje obojętne dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zdaniem stron, w zaistniałej w sprawie sytuacji, dla powstania obowiązku podatkowego istotne znaczenie ma nie sam moment nabycia budynku, ale moment zgłoszenia go do użytkowania, co nigdy nie miało miejsca. Dlatego też w stosunku do tego obiektu nigdy nie doszło do powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, skoro nie był on zgłoszony (dopuszczony) do użytkowania po jego nabyciu. W ich przekonaniu z treści tego przepisu wynika, że samo istnienie budynku lub jego części nie warunkuje automatycznie powstania zobowiązania podatkowego, ponieważ uwarunkowane jest to ustawowo rozpoczęciem użytkowania istniejącego budynku, a nie tylko, jak twierdzi Kolegium, rozpoczęciem użytkowania budynku nowo wybudowanego. Tym bardziej, że w słowniku poprawnej polszczyzny PWN pojęcie "albo" tłumaczy się jako spójnik łączący zdanie lub ich człony i wyrażający możliwą wymienność albo wzajemne wyłączanie się zdań równorzędnych lub ich części zdania. Ustawodawca w art. 6 ust. 1 upol ustanowił, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie takiego obowiązku i następnie w ust. 2 wymienił te okoliczności które są alternatywne dla zasadności ustalenia wymiaru podatku tj. istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo [spójnik stanowiący o wymiennym - alternatywnym zobowiązaniu] który stanowi o tym, że warunkiem powstania obowiązku podatkowego jest rozpoczęcie użytkowania budowli lub budynków lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Ustawodawca dopuszcza zatem prawnie możliwość istnienia budynku, który nie jest użytkowany. Taki stan może nastąpić z różnych względów np. złego stanu technicznego, który zagraża życiu i zdrowiu użytkowników. A taki właśnie zły stan techniczny, nie pozwalający na użytkowanie, stwierdził kilkukrotnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na wniosek Burmistrza Namysłowa. Skoro zatem organy podatkowe obu instancji nie udowodniły że nastąpiło jakiekolwiek i kiedykolwiek użytkowanie tego budynku (baraku-ruiny) w roku podatkowym 2013, a poczynienia takich ustaleń wymaga przepis art. 6 ust. 2 upol, zasadne było żądanie oparte na art. 229 O.p., dotyczące przeprowadzenia w sprawie uzupełniającego postępowania dowodowego.
Ponadto skarżący zarzucili dokonanie błędnego wymiaru podatku w stosunku do gruntów o pow. 4.892 m2. W tym względzie wskazali na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 września 2015r. sygn. akt II SA/Op 34/15, mocą którego zostały uchylone decyzje dotyczące zmian dokonanych w ewidencji gruntów i budynków w nieruchomości w [...] odnośnie działek nr a i c. To zaś, ich zdaniem, przesądza, że dane przyjęte przez organy są nieważne i nie są ważące dla dokonania wymiaru podatku od nieruchomości. Ponieważ Starosta [...] do dnia obecnego nie wykonał treści tego prawomocnego wyroku Sądu i nie uchylił zakwestionowanych przez Sąd zapisów w ewidencji gruntów i budynków, obecne zapisy dotyczące tych nieruchomości ujawnione w ewidencji naruszają przepisy prawa i prawo własności, co jest obrazą Sądu i rażącym naruszeniem treści prawomocnego wyroku Sądu w tym zapisów art. 7 Konstytucji RP. Jak podnieśli skarżący, zapisy treści ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę [...], które wg zaskarżonej decyzji stanowią podstawę wymiaru podatku, są niezgodne z zakupionym prawem własności tj. prawem rzeczowym do zakupionego sposobu korzystania i użytkowania, zapisane aktami notarialnymi wraz z wpisanymi do tych aktów dokumentami urzędowymi o sposobie korzystania z działek, które zostały wymienione w tej zaskarżonej decyzji tj. zakupionego prawa rzeczowego do sposobu korzystania z gruntów i budynków - terenów mieszkaniowych B i budynków mieszkalnych, nieruchomości działek nr b, a i c, a które to zapisy nie zmienione przez Starostę w ewidencji gruntów i budynków do dnia dzisiejszego naruszają prawo własności wymienione w art. 64 Konstytucji RP pomimo zobowiązania przez Sąd, Starostę do wykonania tego wyroku. Z tych też powodów skarżący uważają, że wysokość podatku od nieruchomości za sporny rok podatkowy winna wynosić 580,76 zł i obejmować grunt i budynki na działce nr b w [...] wg wyliczenia: budynki mieszkalne 475,42 m2 x 0,71zł/m2 = 337,55zł i grunty pozostałe 737m2 X 0,33zł/m2 = 243,21 zł. Natomiast za wadliwy uznali wymiar podatku od nieruchomości dotyczący działek nr a i c, podkreślając, że ustalony podatek narusza ich prawo własności i zakupione prawo rzeczowe do sposobu korzystania z gruntu i budynków -terenów mieszkaniowych B, w sytuacji gdy organy podatkowe nie ujawniły jakie prawa rzeczowe do sposobu korzystania z gruntów i budynków skarżący zakupili oraz brak jest w aktach sprawy decyzji wykonania przez Starostę [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 września 2015r. sygn. akt II SA/Op 34/15.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2014 r. S. Ś podtrzymał w całości swoje stanowisko oraz argumentację faktyczną i prawną prezentowaną w ramach skargi, uzupełniająco podnosząc, że z uwagi na nieuregulowany status co do sposobu użytkowania wszystkich posiadanych gruntów nie powinny one podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wskazał przy tym, że w grudniu 2015r doszło do zbycia dwóch ze spornych nieruchomości położonych w [...] (działek zabudowanych budynkami mieszkalnymi i barakiem).
Z kolei ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik E. Ś. wniósł o odroczenie rozprawy, wskazując na podejmowane dotychczas z jego strony nieudane próby nawiązania kontaktu ze swoja mocodawczynią. Wniosek nie został przez Sąd uwzględniony. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, potrzymał w całości zawartą w niej argumentację prawną oraz faktyczną. Równocześnie podzielił dodatkową argumentację przedstawioną na rozprawie przez S. Ś.
Za organ odwoławczy nie stawił się nikt, a jego stanowisko wyrażone zostało w udzielonej odpowiedzi na skargę, w której wnoszono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.] skutkuje jej oddaleniem. Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie dała bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W sprawie niniejszej kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r., mocą której organ, po uchyleniu decyzji Burmistrza Namysłowa, ustalił skarżącym niższy wymiar podatku od nieruchomości za 2013 r w kwocie 4.849 zł (w miejsce ustalonego decyzją pierwszoinstancyjną w kwocie7.047 zł) .
Przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, aprobowany także przez Sąd, stan faktyczny sprawy zawierał się w ustaleniu, iż w dniu 21 października 1999 r. E. i S. Ś., za fundusze objęte dorobkiem małżeńskim, nabyli od Gminy [...] (kopie aktów notarialnych: repertorium A nr [...], repertorium A nr [...] i repertorium A nr [...], sporządzonych przez notariusza G. M. Ł., prowadzącą Kancelarię Notarialną w [...] - w aktach sprawy) nieruchomość zlokalizowaną w [...] przy ul. [...], składającą się z działek: nr a obszaru 0,1499 ha, niezabudowanej, przeznaczonej pod budownictwo przemysłowe; nr b obszaru 0,0737 ha, zabudowanej budynkiem biurowo-socjalnym, dwukondygnacyjnym, niepodpiwniczonym, o powierzchni użytkowej 503,89 m2 oraz nr c obszaru 0,3393 ha, zabudowanej budynkiem barakowym, parterowym, niepodpiwniczonym, o konstrukcji drewnianej, o powierzchni użytkowej 412,45 m2. Wskazanym przedmiotom opodatkowania, decyzją Starosty [...] z 19 maja 2006 r., nr [...], przypisano następujące rodzaje użytków gruntowych: nr b stanowi tereny mieszkaniowe (B), nr a stanowi zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp), c stanowi inne tereny zabudowane (Bi). Dane te zostały odzwierciedlone w rejestrze gruntów, co potwierdza również przedłożona przez strony do akt niniejszej sprawy kopia wypisu z ewidencji z 19 kwietnia 2013 r.
W tym miejscu Sąd uzupełniająco wskazuje, że ww. decyzja Starosty [...], utrzymana następnie w mocy decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 lipca 2006 r., nr [...], poddana została kontroli tut. Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 564/06 oddalił skargę S. i E. Ś (wszystkie orzeczenia powoływane w treści uzasadnienia dostępne na stronie: www.nsa.orzecznia.gov.pl). Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika, że skarżący kwestionowali w tym postępowaniu, dokonaną z urzędu, aktualizację operatu ewidencyjnego działek nr a k.m.[...] (zurbanizowane tereny niezabudowane – Bp ) ) i nr c k.m. [...] ( inne tereny zabudowane –Bi ), domagając się przywrócenia im poprzedniego przeznaczenia ( tereny mieszkalne – B ).
Sąd, oceniając prawidłowość zaskarżonego wówczas rozstrzygnięcia organów, zapadłego w kwestii aktualizacji operatu ewidencyjnego, zauważył, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne jest postępowaniem ewidencyjnym prowadzonym w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a to ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i służy ewidencji danych o gruntach. Zatem zmian przedmiotowych i podmiotowych dokonuje się na podstawie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz innych aktów normatywnych, a nie z woli właściciela. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, nie sposób było przyjąć, iż działki o numerze ewidencyjnym a i c w chwili procedowania stanowiły tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B", skoro na gruncie tym nie istnieją budynki mieszkaniowe i takiej funkcji grunty te nie posiadają w rozumieniu obowiązujących przepisów. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja odpowiada stanowi faktycznemu oraz jest zgodna z faktycznym wykorzystywaniem spornych działek, Sąd podzielił stanowisko organów ewidencyjnych, iż działka o nr ewid. c stanowi inne tereny zabudowane oznaczane w ewidencji symbolem "Bi", zaś działka o nr ewid. a stanowi zurbanizowane tereny niezabudowane oznaczane symbolem "Bp"
Do tych ostatnich zalicza się grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej. Również w ramach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą Rady Miasta Namysłowa nr XXIII/336/2001 z 16 stycznia 2001 r. przeznaczył ten teren pod budownictwo przemysłowe,.
Odwołując się oceny stanu prawnego omawianych nieruchomości, potwierdzonego prawomocnym wyrokiem tut Sądu z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Op 564/06, co do którego wiążący jego charakter wynika z art. 170 p.p.s.a., Sąd zauważa, że również na wynikające z niego ustalenia, powołał się tut. Sąd w kolejnym, wyroku z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15, na który powołali się w skardze skarżący, wywodząc z niego wniosek o braku w obrocie prawym decyzji ustalającej faktyczny sposób użytkowania spornych nieruchomości i dalszych tego skutkach, tj. braku podstaw do objęcia spornych przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości w omawianym roku podatkowym.
Wyjaśnienia zatem wymaga, że wskazanym przez strony wyrokiem z dnia 25 września 2015 r., Sąd, rozpatrując skargi E. Ś. i S. Ś. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 17 listopada 2014 r., w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów, co prawda uchylił tą decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] z 18 lipca 2014 r., wbrew jednak wywodom skargi, poczynione w tej sprawie ustalenia, a w szczególności motywy rozstrzygnięcia Sądu, w żaden sposób nie uzasadniają poglądu stron, co do skutków, jakie orzeczenie Sądu miałoby wywierać przy ocenie legalności decyzji wymiarowej, poddanej kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie.
Po pierwsze, wyrok ten dotyczył zawiadomienia Starosty Powiatowego w [...] z dnia 14 lutego 2014 r. o zmianie danych ewidencyjnych (numer zmiany: [...]). W sprawie tej decyzją z dnia 18 lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 104 i 107 K.p.a. oraz § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454, z późn. zm.- dalej zwanego rozporządzeniem) w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 pgk, Starosta [...] sprostował oczywistą omyłkę w metryce zmiany nr [...] z dnia 26 października 1999 r., polegającą na błędnym określeniu rodzaju zmiany: "założenie KW nieruchomości budynkowej" na prawidłowy zapis "kupno-sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej" Jako podstawę dokonania tej zmiany organ wskazał na akt notarialny Rep. A nr [...] - umowa sprzedaży, którym E. i S. Ś. nabyli prawo własności działki nr c, stanowiącej "teren zabudowany". Ponadto decyzją tą odmówiono również dokonania w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian w odniesieniu do przeprowadzonej wcześniej aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], co nastąpiło decyzją nr [...] z dnia 19 maja 2006 r., którą Starosta [...] orzekł o ustaleniu użytków gruntowych dla działki nr c - inne tereny zabudowane (Bi) oraz dla działki nr a - zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp). To właśnie w tej sprawie WSA w Opolu wskazanym wyżej prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 564/06, oddalił skargi stron na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia 19 maja 2006 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja Starosty [...] z dnia 18 lipca 2014 r., jak też utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego z dnia 17 listopada 2014 r. zostały co prawda wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15, jednakże z zupełnie innych powodów, niż podnoszą obecnie skarżący. Jak bowiem zważono w uzasadnieniu tego wyroku, w wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdzono, że zostały one wydane z naruszeniem prawa procesowego, co uzasadniało ich uchylenie. Powyższa wadliwość proceduralna stanowiła natomiast przeszkodę do dokonania przez Sąd dalej idącej oceny zaskarżonych rozstrzygnięć, tj. pod względem merytorycznym. W treści tego orzeczenia Sąd zważył, że z przywołanych w sprawie regulacji prawa materialnego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlającym aktualny stan prawny danej nieruchomości. Rejestruje ona stan prawny zaistniały uprzednio, ale w żadnym wypadku stanu prawnego nie tworzy. Nie rozstrzyga także sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii spornych związanych z ustaleniem tytułu własności. Stąd też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza zatem, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający już z dokumentów.
Sąd pokreślił jednocześnie, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma więc charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych, podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie, po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Dokumenty, na podstawie których dokonuje się tego rodzaju aktualizacji, określone zostały w § 46 ust. 2 rozporządzenia i jest to między innymi akt notarialny oraz prawomocne orzeczenie sądowe.
Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej wówczas sprawy, Sąd zważył Sąd, że aczkolwiek organy obu instancji trafnie uznały, że wskutek oczywistej omyłki błędnie określono w metryce zmiany nr [...] z dnia 26 października 1999 r. rodzaj zmiany, tj. "założenie KW nieruchomości budynkowej"., jednakże dokonując sprostowania tego błędu również wadliwie wpisano: "kupno-sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej". Zapis ten podobnie jak i wcześniejszy nadal nie był zgodny z dokumentem stanowiącym podstawę tego wpisu, albowiem w treści umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 21 października 1999 r., wskazano na "umowę sprzedaży", a nie "kupna-sprzedaży", co wyraźnie wynika z aktu notarialnego.
Odnosząc się zatem do zarzutów skarżących Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej wymiaru zobowiązania w podatku od spornej nieruchomości, sam fakt zakwestionowania przez Sąd w wyroku II SA/Op 34/15 formalnej treści ujawnionego w dokumentach ewidencyjnych wpisu "kupno-sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej" zamiast wyraźnie wynikającego z aktu notarialnego zapisu "umowa sprzedaży", pozostaje bez znaczenia dla istotnej prawnie kwestii prawa własności tej nieruchomości. Umowa przeniesienia własności nieruchomości stanowi bowiem umowę o charakterze dwustronnym, a zatem w jej ramach jedna z jej stron przenosząca własność (Gmina [...]) jest podmiotem sprzedającym, zaś druga strona - nabywca (skarżący), jest podmiotem kupującym. Tym samym, wbrew sugestiom zawartym w skardze, zapisy aktu notarialnego nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do podmiotu, któremu przysługiwało prawo własności, w stosunku do poszczególnych składników nieruchomości objętej opodatkowaniem w 2013 r. Co więcej, sam skarżący na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. potwierdził fakt późniejszego zbycia tej nieruchomości, a zatem i przysługujące jemu i żonie prawo ich własności.
Odnośnie natomiast drugiego z poruszonych w wyroku z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15 zagadnień, a mianowicie nieuwzględnienia żądania stron o dokonanie stosownych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, Sąd zakwestionował formalną poprawność użytego przez organy w sentencji decyzji sformułowania "w pozostałej części wniosku", gdyż nie wyjaśnia ono, o czym i w jakim zakresie orzekano. Jak dalej zważono, nie jest wystarczające stwierdzenie, że "odmawia się dokonania w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian zawartych w pozostałej części wniosku", zwłaszcza że wnioskodawcy zgłosili różne żądania i nie wszystkie z nich mogły być załatwione w tym postępowaniu. Informacji takiej brakuje także w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, bo Starosta [...] nie sprecyzował żądań stron, a - zdaniem Sądu - było to konieczne zważywszy na ich wielość i różny charakter. Ponadto, jak pokreślił Sąd, rozstrzygnięcia organu administracyjnego nie można domniemywać i winno być ono wyraźnie wskazane w osnowie decyzji. Natomiast w rozpoznawanej sprawie Starosta [...] nie zawarł w sentencji decyzji rozstrzygnięcia co do konkretnych żądań stron, zatem można się jedynie domyślać, w jakim zakresie orzekał. A taki stan rzeczy nie zasługuje na akceptację tym bardziej, że w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek nr c i a toczyło się już postępowanie administracyjne, które znalazło swój finał w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, który to wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r. o sygn. akt II SA/Op 564/06 oddalił skargę. Końcowo Sąd w omawianym wyroku, podsumowując zawarte w nim rozważania, pokreślił, że opisane w nim naruszenia przepisów procedury administracyjnej w pełni uzasadniają konieczność uchylenia podjętych przez organy obu instancji decyzji, jako mogące mieć niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy, samo badanie merytorycznej zasadności skargi stało się zbędne.
Wbrew zatem prezentowanych w skardze wywodom skarżących, dotyczącym kwestii wymiaru zobowiązania podatkowego, w ramach przywoływanego przez nich ww. wyroku nie doszło do wyrażenia jakichkolwiek wiążących organy ocen ze strony Sądu, co do samego sposoby wykorzystywania przez nich spornych nieruchomości. Dlatego też za nieuzasadnione należało uznać zarzuty i powołaną na ich poparcie argumentację w zakresie naruszenia zapisów Konstytucji RP, w tym dotyczącą niewykonania przez organy prawomocnego wyroku dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15. Jedynie na marginesie można zauważyć, że skarżący całkowicie pomijają i marginalizują skutki wynikające z innego z ich udziałem, prawomocnego wyroku tut. Sadu z dnia 19 grudnia 2006 r. o sygn. akt II SA/Op 564/06.
Powracając do meritum sprawy, istotnym staje się podkreślenie okoliczności faktycznej, że w wyniku dokonanej przez organ odwoławczy reformatoryjnej zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji, całość gruntów wszystkich omawianych działek położonych w [...] przy ul [...], została opodatkowana jednolitą stawką podatkową, przewidzianą w uchwale Nr XVII/200/12 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz.Urz.Woj.Op. z 2012 r. poz. 1795), dla gruntów pozostałych.
Tym samym, dla samej końcowo ustalonej wysokości podatku od powierzchni wszystkich gruntów, będących we władaniu skarżących w 2013 r, a położonych w na terenie [...], bez znaczenia było, w jaki sposób zostało w ewidencji gruntów określone ich przeznaczenie (nr b tereny mieszkaniowe (B), nr a zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp), c inne tereny zabudowane (Bi)).
Takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego było wynikiem zakwestionowania stanowiska organu I instancji, że działki nr a stanowiącej zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp) oraz nr c stanowiącej inne tereny zabudowane (Bi)), będące we władaniu S. Ś., jako podmiotu gospodarczego, winny podlegać opodatkowaniu według stawki w wysokości 0,82 zł za 1 m2, przewidzianej w Uchwale dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania ich w ewidencji gruntów i budynków.
W tej kwestii Kolegium odstępując od uznania tych gruntów, jako związanych z prowadzoną przez S. Ś. działalnością gospodarczą, odwołał się przez analogie do oceny wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie uprzednio już rozpatrywanych spraw dotyczących wcześniejszych lat podatkowych, w tym do wyroku z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 3188/13, w którym to Sąd ten wyjaśnił, że osoby fizyczne, prowadzące działalność gospodarczą, występują w obrocie w dwojakim charakterze: raz jako osoba prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca.
Oceniając merytorycznie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz biorąc pod uwagę wskazania NSA, co do potrzeby rozgraniczenia obu sytuacji, w których grunt stanowiący majątek osobisty jest wprawdzie we władaniu podmiotu gospodarczego, ale nie można powiązać faktu jego rzeczywistego wykorzystywania w danym roku podatkowym z tą działalnością, Kolegium stwierdziło brak podstaw do jego opodatkowania według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, stosując równocześnie do ich opodatkowania stawkę taką jak dla gruntów pozostałych, czyli 0,33 zł za m2.
Takie działanie organu odwoławczego, w realiach niniejszej sprawy, należy uznać za prawidłowe, szczególnie, że było ono niewątpliwe korzystne dla skarżących. Natomiast, jak już Sąd zauważył powyżej, brak było podstaw do uwzględnienia żądania podatników, aby grunty te w ogóle nie obejmować opodatkowaniem, gdyż nie wiadomo jakie jest ich przeznaczenie użytkowe.
Sąd nie podzielili także drugiej grupy zarzutów skargi, a dotyczących kwestii opodatkowania budynku baraku posadowionego na działce nr c (ul. [...]), przyjęty przez organy do opodatkowania według stawki przewidzianej jak dla budynków pozostałych, w wysokości określonej Uchwałą w 2013r. tj. 6,44 zł na m2.
Skarżący w podniesionych w tej kwestii zarzutach skargi wskazywali na konieczność zastosowania w sprawie przepisu art. 6 ust 2 upol, wiążąc ją z okolicznością niezgłoszenia budynku niemieszkalnego "baraku" do użytkowania, co ich zdaniem powoduje, że budynek ten nie powinien w ogóle podlegać opodatkowaniu. W ocenie skarżących ze wskazanej regulacji wynika, że samo istnienie budynku lub jego części nie warunkuje jeszcze powstania automatycznego zobowiązania podatkowego, ponieważ uwarunkowane jest to ustawowo rozpoczęciem użytkowania istniejącego budynku, a nie tylko, jak twierdzą organy, rozpoczęciem użytkowania budynku nowo wybudowanego. Ich zdaniem, ustawodawca w normie treści art.6 ust. 1 upol przyjął, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie takiego obowiązku, a następnie w ust. 2 wymienił te okoliczności które są alternatywne dla zasadności ustalenia wymiaru podatku tj. istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo [spójnik stanowiący o wymiennym - alternatywnym zobowiązaniu] który stanowi o tym że warunkiem powstania obowiązku podatkowego jest rozpoczęcie użytkowania budowli lub budynków lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Zaprezentowane powyżej stanowisko skarżących, co do odczytania zapisów regulacji art. 6 ust 1 i ust 2 upol i związanych z nimi sytuacji powstania obowiązku podatkowego jest wadliwe i nie znajduje oparcia w treści obu tych regulacji.
Pierwszą, zasadniczą okolicznością decydującą o powstaniu tego obowiązku jest nabycie prawa własności budynku. Osoba fizyczna kupująca budynek (lokal) jest zobowiązana do zgłoszenia obowiązku podatkowego w ciągu 14 dni od dnia nabycia prawa własności przez złożenie stosownej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (art. 6 ust. 6 upol). W tym przypadku przesądzające znaczenie dla powstania obowiązku podatkowego jest nabycie własności lub posiadania, a zatem zaistnienie władztwa nad istniejącym już w tej dacie fizycznie budynkiem.
Drugą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, co wynika z przytoczonego art. 6 ust. 2 upol., jest istnienie budynku lub budowli. Ta okoliczność powstaje wraz z wybudowaniem budynku (budowli), albowiem obiekty te zaczynają "istnieć" po ich wybudowaniu, co wynika z brzmienia analizowanego artykułu, gdzie mówi się o zakończeniu budowy. W wyniku zakończenia budowy powstaje nowy przedmiot podatku od nieruchomości. Uzależnienie powstania obowiązku podatkowego, w sytuacji nabycia prawa własności budynku, jest zatem nierozerwalnie związane z jego wcześniejszym istnieniem, a nie, jak twierdzą skarżący, z rozpoczęciem jego użytkowania (zgłoszenia do użytkowania) przez kolejnego właściciela.
Natomiast art. 6 ust. 2 upol, reguluje kwestie powstania obowiązku podatkowego, w przypadku budynków lub ich części oraz budowli, których budowa została zakończona lub w którym rozpoczęto użytkowanie budynku albo jego części przed ich ostatecznym wykończeniem w trakcie trwania już roku podatkowego
Regulacja ta oznacza, że to ukończenie budowy budynku lub też rozpoczęcie użytkowania budynku rodzi powstanie obowiązku podatkowego, z tym że jeżeli okoliczności te zaistnieją już w trakcie trwania danego roku podatkowego, to obowiązek podatkowy powstaje dopiero od dnia 1 stycznia następnego roku. Z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego traktuje się przy tym na równi fakt ukończenia budowy i rozpoczęcia użytkowania budynku. Przepis ten niewątpliwie dotyczy jednak tylko nowych powstałych budynków, a nie już istniejących, w dacie przeniesienia ich własności, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Z tych też powodów w ocenie Sądu, organy podatkowe zasadnie objęły w omawianym roku podatkowym obowiązkiem podatkowym, budynek (barak) położony na działce nr c nr ewid. 4027 o pow. 412,16 m² .dokonując jego opodatkowania według stawki podatkowej przewidzianej w Uchwale dla budynków pozostałych (6,44 zł za m2).
Z wywodów organu I instancji wynikało, iż zastosowanie w odniesieniu do tego budynku stawki podatkowej dotyczącej budynków pozostałych wiązał on ze złym stanem technicznym tego obiektu, uniemożliwiającym jego wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 1a ust 1 pkt 3 upol).
Ostatecznie jednak organ odwoławczy, uznając że nieruchomość ta stanowi majątek osobisty podatników, uwzględnił przy opodatkowaniu poszczególnych jej składników (gruntów i budynków) właściwe dla ich charakteru stawki podatkowe przewidziane w 2013r. w obowiązującej wówczas uchwale Nr XVII/200/12 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości.
Skoro zatem już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania dyspozycji wynikającej z art. 229 O.p. (prowadzenia dalszego postępowania dowodowego), organ odwoławczy obowiązany był do rozpoznania sprawy co do istoty, oczywiście z ograniczeniami wynikającymi z zakazu reformationis in peius.
Ostatecznie organ odwoławczy, dokonując po uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji ponownego ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2013r. w kwocie 4.849 zł (niższej od pierwotnie ustalonej przez organ I instancji kwoty zobowiązania wynoszącej 7.047 zł) zasadnie przyjął do obliczenia podatku: budynki mieszkalne (stawka podatkowa 0,71 zł/m2), budynki pozostałe (stawka podatkowa 6,44 zł/m2 ) oraz grunty pozostałe (stawka podatkowa 0,33 zł/m2).
W tym stanie sprawy skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło