I SA/Wa 600/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-07
Skład orzekający: Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był uzupełnić materiał dowodowy w trybie art. 136 KPA?Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Potrzeba dokonania przez organ samodzielnej oceny całości materiału dowodowego, uwzględnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zmiany stanu prawnego oraz oceny nowego operatu szacunkowego, uzasadniała przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu B. K. od decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty nakazującą zwrot nieruchomości i zobowiązującą do zwrotu części odszkodowania. Wojewoda uznał, że Starosta naruszył przepisy postępowania, nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego (m.in. brak oryginału decyzji wywłaszczeniowej, nieprzeanalizowanie akt innej sprawy dotyczącej zwrotu części nieruchomości) oraz nie uwzględnił zmiany stanu prawnego i konieczności sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Strona skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie art. 138 § 2 KPA, twierdząc, że przesłanki do uchylenia decyzji nie zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku, znak [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala sprzeciw.
Decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: wojewoda/organ) po rozpatrzeniu odwołania Prezydent [...] od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2017 r. w której:
1. nakazano zwrot na rzecz B. K. nieruchomości będącej własnością miasta W., oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] oraz działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonych przez VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla W.[...] oraz działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2- brak księgi wieczystej, decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., które stanowią część nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, decyzja Urzędu Dzielnicowego W. nr [...] z [...] marca 1975 r.,
2. zobowiązano do zwrotu części wypłaconego w 1975 roku odszkodowania zwaloryzowanego na dzień wydania decyzji , za nieruchomość będącą przedmiotem zwrotu w wysokości [...] zł ,
3. zobowiązano do wpłaty należności określonej w pkt 2, jednorazowo w ciągu 14 dni od daty w której decyzja stanie się ostateczna na konto wskazane przez Miasto W. oraz stwierdzono, że w razie zwłoki lub opóźnienia w uiszczeniu należności, o której mowa w pkt 2 decyzji, naliczone będą odsetki na zasadach określonych w kodeksie cywilnym,
4. nieruchomości podlegają zwrotowi w stanie w jakim znajdują się w dniu zwrotu, decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu prawa własności w księgach wieczystych
Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda [...]wskazał, że organ I instancji naruszył art. 7, 77 § 1 kpa poprzez niezgromadzenie całokształtu materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a mianowicie nie pozyskanie decyzji wywłaszczeniowej w formie, która może stanowić podstawę do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Decyzja ta znajduje się w aktach organu I instancji jedynie w kserokopii i Starosta [...] nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji dlaczego nie udało mu się pozyskać oryginału ani poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii ani dlaczego dał wiarę załączonej do akt sprawy kserokopii, co może prowadzić też do postawienia zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 kpa oraz nie pozyskaniu i nieprzeanalizowaniu akt postępowania prowadzonego przez Starostę [...] i zakończonego zwrotem części nieruchomości wywłaszczonej określoną w pkt 1 decyzją. Zdaniem Wojewody konsekwencją ww, naruszeń jest dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób przekraczający zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał, że decyzja Starosty [...] nr [...], na którą powołuje się Starosta [...] wydana została w roku 2008 zaś decyzja Starosty [...] w roku 2017. Między tymi datami doszło do zmiany stanu prawnego, który na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji jak również na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...] może wpłynąć na wydanie odmiennej decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przesłanką zaś dokonania zwrotu nieruchomości dowłaszczonej jest zbędność co najmniej części nieruchomości wywłaszczonej. Postępowanie dotyczące ustalenia zbędności nieruchomości wywłaszczonej toczy się zaś od roku 2010 i prowadzi je inny organ niż organ oceniający przesłanki zwrotu w roku 2008. Zdaniem wojewody brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, że decyzja wydana przez Starostę [...] w roku 2008 stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania toczącego się przed Starostą [...] w niniejszym postępowaniu. Dowodzi tego także brak tożsamości przedmiotowej prowadzonych spraw. Zdaniem wojewody dla dokonania zwrotu w przedmiotowej sprawie konieczne jest zgromadzenie materiału dowodowego przez Starostę [...]. Starosta może dołączyć akta lub poświadczone za zgodność kopie akt postępowania ze sprawy wywłaszczeniowej zakończonej decyzją Starosty [...] ale powinien samodzielnie dokonać analizy całego materiału dowodowego oraz dokonać oceny zasadności zwrotu według stanu prawnego z daty wydawania decyzji z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn.. akt P 38/11.
W ocenie Wojewody Starosta [...] nie przeprowadzając postępowania w zakresie zbadania przesłanek zwrotu pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości nie wyjaśnił sprawy w zakresie pozwalającym na ocenę prawidłowo przyjętych tez , co upoważniało organ do zastosowania art. 138 § 2 kpa.
Wojewoda wskazał także na konieczność oparcia decyzji na nowym operacie szacunkowym w celu ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość stanowiącą omawiane działki. Organ wskazał, że Starosta [...] oparł się na operacie z [...] sierpnia 2016 r., a wojewoda pismem z [...] sierpnia 2018 r. zwrócił się do starosty na podstawie art. 136 i art. 84 §1 kpc o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego celem zwrócenia się do uprawnionego rzeczoznawcy majątkowego o aktualizację przedmiotowych operatów. Organ podkreślił, że operat ten powinien być przedmiotem badania organów obu instancji.
Reasumując organ wskazał, że ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres spraw ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie , organ II instancji działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzje wskazując, że rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji będzie zobowiązany:
- pozyskać decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] marca 1975 r. nr [...] w oryginale lub urzędowo poświadczonej kopii, uzupełnić materiał dowodowy o akta postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji Starosty [...] nr [...], orzec co do istoty mając na uwadze treść art. 80 kpa a więc oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność (w szczególności przesłanki zwrotu nieruchomości) została udowodniona zaś wydane rozstrzygnięcie prawidłowo uzasadnić zgodnie z przepisami kpa.
Sprzeciw od tej decyzji złożył pełnomocnik B. K. zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania a mianowicie art. 138 § 2 kpa poprzez uchylenie decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji w której nie zostały spełnione ku temu przesłanki, o których mowa w naruszonym przepisie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania skutkujących koniecznością wyjaśnienia sprawy ponownie na etapie organu I instancji a nawet w przypadku przyjęcia że takie naruszenie miało miejsce to konieczny do wyjaśnienia sprawy zakres sprawy wskazany explicite w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy a Wojewoda [...] powinien był uzupełnić materiał dowodowy o wskazane w uzasadnieniu decyzji dokumenty w trybie art. 136 kpa.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ.
Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 ppsa z załączonego dokumentu tj decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] marca 2015 r. na okoliczność rozpatrzenia kwestii wpływu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. na prawidłowość decyzji Starosty [...] oraz na okoliczność braku realizacji celu wywłaszczenia na nieruchomości nr [...] z obrębu [...] zarówno na dzień złożenia wniosku jak i na dzień wydania decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] kwietnia 2008 r.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest sprzeciw od decyzji wydanej przez Wojewodę [...] w trybie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), (dalej k.p.a.) Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zgodnie zaś z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zatem kontrola przez sąd zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania wyłącznie oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości bądź nie zastosowania przepisów prawa materialnego.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pozwala na stwierdzenie, że organ odwoławczy nie naruszył przepisu art. 138 § 2 k.p.a., gdyż potrzeba dokonania przez organ samodzielnej oceny całości materiału dowodowego z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn.. akt P 38/11 w oparciu o zgromadzony przez ten organ materiał dowodowy a nie wyłącznie w oparciu o decyzje wydaną w odniesieniu do innej nieruchomości oraz z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego na dzień wydania decyzji a także oceny nowego operatu szacunkowego w sprawie oznacza konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Stanowisko takie w orzecznictwie sądów administracyjnych jest ugruntowane (por. np. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4132/2018 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyjaśnić należy, że skuteczne wniesienie przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji przenosi na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy na nowo w jej całokształcie (zob. np. wyrok NSA z 31 marca 1998 r., sygn. akt III SA 1567/96 - LEX nr 35915; wyrok NSA z 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 148/98 - LEX nr 41651; wyrok NSA z 11 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 2300/96 - LEX nr 36124; wyrok NSA z 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1313/98 - LEX nr 48725). Funkcją odwołania jest bowiem ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie jest uprawniony wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie (nie jest związany granicami odwołania) i ograniczenia się tylko do badania zgodności z prawem decyzji zakwestionowanej przez stronę. Obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum, a rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego winno mieć charakter wyjątkowy.
W niniejszej sprawie przedmiot postępowania administracyjnego stanowiło ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W świetle przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji organu I instancji, a więc norm prawnych zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121), ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości, która jest sporządzana w formie operatu szacunkowego. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że organ I instancji nie zgromadził całokształtu materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a mianowicie nie pozyskał decyzji wywłaszczeniowej w formie, która może stanowić podstawę do wydania decyzji. Wskazał, że decyzja ta znajduje się w aktach organu I instancji jedynie w kserokopii i Starosta [...] nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji dlaczego nie udało mu się pozyskać oryginału ani poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii ani dlaczego dał wiarę załączonej do akt sprawy kserokopii, co może prowadzić też do postawienia zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 kpa. Wojewoda podniósł także, że organ I instancji nie pozyskał i nie przeanalizował akt postępowania prowadzonego przez Starostę [...] i zakończonego zwrotem części nieruchomości wywłaszczonej określoną w pkt 1 decyzją. Zdaniem wojewody konsekwencją ww. naruszeń jest dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób przekraczający zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał, że decyzja Starosty [...] nr [...], na którą powołuje się Starosta [...] wydana została w roku 2008 zaś decyzja Starosty [...] w roku 2017. Między tymi datami doszło do zmiany stanu prawnego który na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji jak również na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...] może wpłynąć na wydanie odmiennej decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przesłanką zaś dokonania zwrotu nieruchomości dowłaszczonej jest zbędność co najmniej części nieruchomości wywłaszczonej. Postępowanie dotyczące ustalenia zbędności nieruchomości wywłaszczonej toczy się zaś od oku 2010 i prowadzi je inny organ niż organ oceniający przesłanki zwrotu w roku 2008. Zdaniem wojewody brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, że decyzja wydana przez Starostę [...] w roku 2008 stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania toczącego się przed Starostą [...] w niniejszym postępowaniu. Dowodzi tego także brak tożsamości przedmiotowej prowadzonych spraw. Zdaniem Wojewody dla dokonania zwrotu w przedmiotowej sprawie konieczne jest zgromadzenie materiału dowodowego przez Starostę [...]. Starosta może dołączyć akta lub poświadczone za zgodność kopie akt postępowania ze sprawy wywłaszczeniowej zakończonej decyzją Starosty [...] ale powinien samodzielnie dokonać analizy całego materiału dowodowego oraz dokonać oceny zasadności zwrotu według stanu prawnego z daty wydawania decyzji z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11. Wojewoda wskazał także na konieczność oparcia decyzji na nowym operacie szacunkowym w celu ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość stanowiącą omawiane działki. Organ wskazał, że starosta oparł się na operacie z [...] sierpnia 2016 r. a wojewoda pismem z [...] sierpnia 2018 r. zwrócił się do Starosty [...] na podstawie art. 136 i art. 84 §1 kpc o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego celem zwrócenia się do uprawnionego rzeczoznawcy majątkowego o aktualizację przedmiotowych operatów. Organ zasadnie podkreślił, że operat ten powinien być przedmiotem badania organów obu instancji. Operat szacunkowy wycenianej nieruchomości stanowi bowiem kluczowy, podstawowy i zasadniczy dowód w sprawie. Rodzaje metod i technik wyceny nieruchomości, sposoby określania wartości nieruchomości, wartości nakładów i szkód na nieruchomości oraz sposób sporządzania, formę i treść operatu szacunkowego określa natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109). Istota niniejszej sprawy sprowadzała się wyłącznie do oceny czy wojewoda prawidłowo wydał decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., czy jednak miał możliwość i powinien zastosować art. 136 § 1 k.p.a. i przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Kluczową kwestią w sprawie jest zatem dokonana ocena formalna dowodów w tym w postaci operatu szacunkowego. Zdaniem Wojewody Starosta [...] nie zgromadził prawidłowo materiału dowodowego opierając się głównie na kopii decyzji Wojewody [...]. Z kolei operat szacunkowy nieruchomości z [...] sierpnia 2016 r utracił ważność i konieczne było sporządzenie aktualnych operatów z uwagi na zmianę cen nieruchomości. Tymczasem operat stanowi jedyny dowód w sprawie w zakresie jej wyceny i winien być przeanalizowany przez organy obu instancji .
Zgodnie z art. 11 k.p.a., 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. na organie odwoławczym ciążył obowiązek oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz działając zgodnie z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. wyjaśnienia stronie przesłanek, którymi kierował się wydając decyzję, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Dodać trzeba, że rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a., a doprecyzowaną w art. 127 k.p.a., zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej.
Organ odwoławczy, powołując się na przepisy prawa materialnego w uzasadnieniu decyzji przeprowadził analizę i ocenę, z której wynika, że załączony nowy operat nie był przedmiotem analizy przez organ I instancji a dotychczasowy utracił ważność. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalając wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość, oparł się bowiem na operacie rzeczoznawcy majątkowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ odwoławczy dokonując ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie wykazywał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sporządzony operat szacunkowy może być wykorzystany do celu dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia i wezwał Starostę [...] do jego uzupełnienia . W efekcie do akt załączony został nowy operat który powinien być przedmiotem analizy organów obu instancji. Organ ma bowiem obowiązek podjąć niezbędne działania do prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości a jeżeli podana w operacie szacunkowym wartość nieruchomości nasuwa uzasadnione wątpliwości to organ powinien podjąć w tym zakresie dodatkowe czynności zaś w uzasadnieniu wyjaśnić dlaczego dany dowód uznał za wiarygodny,. Przeprowadzenie analizy tego operatu wyłącznie na etapie postępowania drugoinstancyjnego stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Rozważyć w przedmiotowej sprawie należało zatem czy organ odwoławczy naruszył przepis art. 136 k.p.a. Artykuł ten stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód, w ramach swoich uprawnień, zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu, skoro organ odwoławczy, zlecił przeprowadzenie nowego operatu, który nie był przedmiotem analizy przez organ I instancji a nadto w postępowaniu przed organem I instancji występują istotne braki w zakresie materiału dowodowego, to w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a Operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować stronom postępowania prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji, jak i umożliwić złożenie ewentualnego kontroperatu. W ocenie Sadu zatem organ odwoławczy sprostał ciążącym na nim obowiązkom wynikającym z art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda powołał przepisy postępowania, które uzasadniają wydanie decyzji kasacyjnej, a których naruszenie wraz z koniecznym do wyjaśnienia zakresem sprawy przede wszystkim w zakresie analizy operatu szacunkowego, miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i skutkować winno wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd, wobec brzmienia przepisu art. 64e p.p.s.a. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie był uprawniony do oceny prawidłowości i wykładni zastosowanych przepisów prawa materialnego przez organ odwoławczy, ale wyłącznie do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Z tego powodu sąd nie może kontrolować legalności także decyzji organu pierwszej instancji a także odnosić się do składanych przez strony wniosków dowodowych. Sąd nie może, rozpoznając sprzeciw, weryfikować czy organ II instancji trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy, albowiem w ten sposób wkroczyłby w materię z zakresu prawa materialnego, to jest w proces odkodowania z treści przepisu prawa materialnego hipotezy normy w nim zawartej uzasadniającej jego zastosowanie. Dokonując zaś tego rodzaju ocen bez udziału innych niż autor sprzeciwu stron postępowania oraz przy wyłączeniu instancyjnej kontroli sądowej w przypadku uwzględnienia sprzeciwu naruszyłby konstytucyjnie chronione uprawnienia obywateli.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło