I SA/Wa 79/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz W. G. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej W. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. G. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16, mocą którego Sąd uwzględnił jej skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 24 sierpnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazała, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku oraz dwukrotnego wymierzenia przez Sąd organowi grzywny w związku z jego niewykonaniem, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. skarżąca wskazała, że ww. suma stanowić będzie dla niej zadośćuczynienie za dwuletnie oczekiwanie na wykonanie wyroku oraz ponad trzyletnią zwłokę w rozpoznaniu jej wniosku o ustalenie odszkodowania za odebrany po wojnie rodzinny majątek. Prezydent [...] lekceważy bowiem dotychczas wydane wyroki Sądu i nie podejmuje żadnych działań zmierzających do zakończenia sprawy, zaś wymierzone w niniejszej sprawie grzywny nie stanowią wystarczającego bodźca do wykonania wyroku z 17 października 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że składanie przez skarżącą kolejnych skarg o wymierzenie grzywny nakłada na organ obowiązek ponownego przekazywania akt do Sądu i uniemożliwia prawidłowe procedowanie w sprawie. I tak w dniu 5 września 2018 r. organ otrzymał ostatnio wydany wyrok, zaś w dniu 17 grudnia 2018 r. wpłynęła już kolejna skarga w przedmiocie wymierzenia grzywny. Organ pismami z 9 stycznia 2019 r. wystąpił natomiast do Ministerstwa Finansów z prośbą o wydanie zaświadczenia, czy przedmiotowa nieruchomość była objęta układem indemnizacyjnym oraz do Sądu Rejonowego dla [...] w W. [...] Wydział [...] o wydanie odpisu wykazu hipotecznego obejmującego dział [...] i [...] księgi wieczystej. Jednocześnie wezwano skarżącą do przedłożenia oryginałów lub odpisów dokumentów złożonych przez nią do akt sprawy (postanowienia sądu powszechnego i pełnomocnictwa). Organ wskazał również, że opóźnienie przy rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość spowodowane jest bardzo dużą liczbą prowadzonych postępowań dekretowych, których waga, stopień skomplikowania oraz złożoność nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę W. G. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 17 października 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 25 stycznia 2017 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 25 maja 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do 8 maja 2019 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z 10 grudnia 2018 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 17 października 2016 r., okoliczność że jest to już trzecia skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 8 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 863/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 500 zł, zaś wyrokiem z 16 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 201/18 – 1500 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2500 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, bądź podejmuje je opieszale. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ, po otrzymaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. odpisu prawomocnego wyroku z 17 października 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 568/16, pierwsze i jedyne czynności podjął dopiero w dniu 9 stycznia 2019 r., kiedy to wystąpił do Ministerstwa Finansów z prośbą o wydanie zaświadczenia, czy przedmiotowa nieruchomość była objęta układem indemnizacyjnym; do Sądu Rejonowego dla [...] w W. [...] Wydział [...] o wydanie odpisu wykazu hipotecznego obejmującego dział [...] i [...] księgi wieczystej oraz wezwał skarżącą do przedłożenia oryginałów lub odpisów dokumentów złożonych przez nią do akt sprawy. Co istotne, organu nie zmobilizowało do prowadzenia postępowania dowodowego uprzednie dwukrotne wymierzenie przez Sąd grzywny w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku w żaden sposób nie może przy tym usprawiedliwiać podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność dużego wpływu korespondencji, czy spraw o podobnej tematyce, jak również przekazywania do Sądu kolejnych skarg skarżącej związanych z opieszałością organu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również za zasadne przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. Orzeczenie w tym zakresie uzasadnione jest tym, że organ, mimo dwukrotnego wymierzenia już grzywny za niewykonanie wyroku Sądu, nie proceduje w sprawie, nie podejmuje też czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i wydania decyzji kończącej postępowanie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.