III SA/Wa 3740/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca),, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi O. Polska S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W.(dalej: Naczelnik US lub organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O.S.A. w W.("Skarżąca" lub "Spółka"), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 3 września 2015 r., wystawionego przez Wójta Gminy L., którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do lipca 2010 r. w łącznej wysokości 25 610 zł należności głównej, a także odsetki liczone od dnia upływu terminu płatności. Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z dnia 10.09.2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w W.S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 14.09.2015 r. oraz Spółce wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego w dniu 16.09.2015 r. Pismem z dnia 18.09.2015. Spółka zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej zwanej też "u.p.e.a." lub "ustawą"). Spółka stwierdziła, że przedmiotowa egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku w kwestii odsetek, których wielkość została zawyżona, ponieważ nie uwzględniono, że wystąpiły okresy ich nienaliczania. Podniesiono także, że egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego nie spełniającego wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a poprzez błędne oznaczenie wysokości odsetek. Wierzyciel Wójt Gminy L. postanowieniem z [...]10.2015 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, wyjaśnił, że opóźnienie w wydaniu decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, to jest ze względu na stopień skomplikowania sprawy, konieczność zebrania materiału dowodowego i załatwiania wniosków formalnych spółki. Stwierdził też, że tytuł wykonawczy został sporządzony według wzoru ustalonego w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16.05.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 650) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]05.2016 r. utrzymało zaskarżone postanowienie wierzyciela w mocy. Wobec powyższego Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w Warszawie, postanowieniem z dnia [...]07.2016 r. uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia Organ egzekucyjny wskazał, iż skoro wierzyciel uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadnione, to postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów nie może być inne. Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Naczelnik US wyjaśnił, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powinien on zawierać treść określoną w art. 27 ustawy, a przy wniesieniu zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W ramach tego zarzutu nie mieści się podważanie merytorycznej wymagalności obowiązku określonego w decyzji. na podstawie której został wystawiony tytuł wykonawczy. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutów. Wskazała, że w stanie prawnym obowiązujący od dnia 15.08.2015 r., a wiec mającym zastosowanie w sprawie, stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zostały bowiem wyłączone z kognicji sądów administracyjnych na podstawie nowego brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zmianami, dalej; p.p.s.a.). Zatem nie mogą wiązać organu egzekucyjnego, gdyż powodowałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Wobec tego organ egzekucyjny nie mógł się ograniczyć do powołania się na brzmienie art. 34 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonym w sprawie niniejszej postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US. W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Mając na uwadze stanowisko wierzyciela zawarte w postanowieniu utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Dyrektor IS podzielił stanowisko wierzyciela, że nieuwzględnienie okresów nienaliczania odsetek wynika z opóźnienia w wydaniu decyzji z przyczyn niezależnych od organu. Zauważył przy ty, że organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalania istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia stanowiska wierzyciela. Stanowisko wierzyciela jest również wiążące dla organu odwoławczego w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.04.2014 r. sygn. II FPS 8/13 Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Zarzucie tym nie mieści się podważanie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej. Odnosząc się do zarzutu wpływu zmiany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Dyrektor IS stwierdził, że wyłączono możliwość zaskarżenia postanowień wierzyciela w sprawie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1 a u.p.e.a) oraz postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 u.p.e.a), gdyż tego rodzaju postanowienia mają charakter incydentalny, a w pełni skuteczna jest ochrona praw jednostki zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Ponadto ustawa nowelizująca prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi nie zmieniła przepisu art. 34 § 1 p.p.s.a. Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie Dyrektora IS wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. Zarzuciła tym postanowieniom naruszenie art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a.poprzez błędne przyjęcie, że organ egzekucyjny w zakresie zarzutów podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a jest związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu SKO w K. Wynika to ze zmiany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Autor skargi powołał wyroki sądów administracyjnych, w których uzasadnieniach wyrażono pogląd, że ochrona praw jednostki wobec niemożności zaskarżania postanowień wierzyciela jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w spawie głównej. Podniósł też, że zasadny był zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę, gdyż w przedmiotowej sprawie wystąpiły okresy, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Tymczasem postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego zostało doręczone w dniu 8 maja 2014 r., a decyzja została doręczona 31 października 2014 r., a wiec po upływie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania,. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W.wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieaktualnym dla sprawy). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest to, czy organ egzekucyjny (Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego) a co za tym idzie organ odwoławczy w stosunku do orzeczeń organu egzekucyjnego, to jest Dyrektor Izby Skarbowej w W., byli władni do oceny prawidłowości tytułu wykonawczego w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to jest co do tego czy w tytule wykonawczym wyliczono odsetki z właściwym uwzględnieniem treści art. 54 § 1 pkt 7 ustawy a dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zmianami, dalej: Ordynacja podatkowa lub O.p.). Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a jednoznacznie stanowi, że stanowisko wierzyciela, które składa on w zakresie zarzutów, o jakich mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., która wyłączyła możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów nie zmieniła obowiązków i kompetencji organów egzekucyjnych określonych w art. 34 § 1 u.p.e.a. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się wprawdzie za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, jednak z mocy art. 54 § 2 O.p. przepisu art. 54 § 1 pkt 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych organu. Zatem przepis art. 54 § 1 pkt 7 O.p. nie może być stosowany automatycznie, ale tylko wtedy, gdy jego zastosowania nie wyklucza zaistnienie przesłanek określonych w art. 54 § 2 O.p. Przesłanki wymienione w art. 54 § 2 O.p. mają charakter nieostry, oceny. Zatem gdyby to organ egzekucyjny miał badać prawidłowość wyliczenia odsetek z uwzględnieniem art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p. musiał by w istocie dokonywać oceny postępowania podatkowego prowadzonego przez organ podatkowy – w tym przypadku organ samorządowy, w stosunku do którego nie jest przecież organem drugiej instancji ani organem sprawującym funkcje władcze czy nadzorcze. Zatem nie sposób domniemywać ze zmiany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nowej kompetencji dla organów egzekucyjnych w zakresie oceny prawidłowości działań wierzycieli co do wyrażania stanowiska wierzyciela w zakresie prawidłowości naliczenia odsetek od zobowiązań w tytule wykonawczym. Nietrafne są zatem zarzuty naruszenia art. 34 § 1 w zw. z art. 33 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. Należy przy tym zauważyć, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jest dodatkowo o tyle pozbawiony podstaw, że nie był podnoszony w zarzutach jak i w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd oceniając prawidłowość postanowienia organu egzekucyjnego ( i organu odwoławczego) pod względem zgodności ich działań z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania nie może oceniać tego, czy prawidłowo zastosowały art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p., skoro nie należało to do ich kompetencji. Podatnik kwestionując prawidłowość naliczenia odsetek w tytule wykonawczym mimo zmiany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie jest przy tym pozbawiony możliwości dochodzenia swych praw, w tym przed sądem administracyjnym. Bezpodstawnie wyegzekwowane (lub zapłacone) odsetki mogą bowiem stanowić nadpłatę, której podatnik może dochodzić w stosownym postępowaniu. W innej kwestii niezgłoszonej w samej skardze, tj. co do niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 ustawy, ponowić trzeba ocenę Organów, iż tytuł spełniał konieczne wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a w ramach tego zarzutu nie można badać zarzutów określonych w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu od 15 sierpnia 2015