II SA/Gd 628/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. P. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 sierpnia 2018 r. nr [..] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. P. P. F. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dwóch lokalach mieszkalnych zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. J. w miejscowości C., gmina K., której współwłaścicielami są P. P. F. oraz E. G.i. Decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r. nr [...], na podstawie art. 62 ust. 3, art. 83 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane organ nakazał współwłaścicielom wykonanie następujących obowiązków: 1) przeprowadzenie przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje do kontroli polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych; 2) przeprowadzenie przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje do kontroli polegającej na sprawdzeniu wewnętrznej instalacji elektrycznej; 3) przedstawienie wykonanej przez osobę posiadającą prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku, która określi zakres robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Od powyższej decyzji P. P. F. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podniósł, iż nie uchyla się od obowiązku nałożonego decyzją, lecz jako współwłaściciel nie ma możliwości wykonania robót remontowych, co jest wywołane oporem Z. R. zamieszkującego i władającego całą nieruchomością. Skarżący wniósł o wydanie decyzji wzywającej Z. R. do opuszczenia nieruchomości, z zagrożeniem przymusu bezpośredniego, w celu umożliwienia wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2018 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia 21 maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 marca 2018 r. nr [...], nakazującą P. P. F. i E. G. wyłączenie z użytkowania w terminie natychmiastowym części budynku obejmującej pomieszczenia strychowe oraz umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia i o zakazie użytkowania strychu. W ocenie organu odwoławczego w przypadku przedmiotowego budynku zachodzą przesłanki z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane aby nałożyć na skarżącego obowiązek przeprowadzenia kontroli a zatem utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, iż osoba korzystająca ze służebności mieszkania nie może utrudniać wykonywania nakazów administracyjnych kierowanych do właścicieli budynku. Jednakże w przedmiotowym postępowaniu w trybie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w którym wydano zaskarżony nakaz przeprowadzenia kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego, wbrew opinii skarżącego nie ma zastosowania procedura z art. 68 określająca obowiązki organu nadzoru budowlanego w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia. Procedurę tę uruchomiono w postępowaniu zakończonym wyżej wymienioną decyzją ostateczną nakazującą wyłączenie z użytkowania pomieszczeń strychowych. Organ I instancji nie uznał za konieczne opróżnienie całego budynku, tak więc mając na uwadze przedstawione okoliczności należało utrzymać w mocy decyzję nakazującą przeprowadzenie kontroli. Na powyższą decyzję P. P. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że skarżący uchyla się od obowiązku nałożonego decyzją, podczas gdy skarżący podejmował liczne kroki bezpośrednio zmierzające do wykonania nakazanego obowiązku. Ponadto zarzuca, iż organ nie wziął pod uwagę okoliczności uniemożliwiania przez zajmującego sporną nieruchomość Z. R. przeprowadzenia w budynku kontroli okresowej. Przypomniał, że z uwagi na postawę i zachowanie Z. R. jak i z uwagi na decyzję Sądu Rejonowego [...] w sprawie [...], na podstawie, której skarżący nie ma prawa wstępu do przedmiotowej nieruchomości, nie jest możliwe wykonanie nałożonego obowiązku. Podniósł, iż ze względu na skomplikowaną sytuację prawną nieruchomości nie ma praktycznie żadnych możliwości podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do poprawy jej stanu technicznego oraz do wykonania nakazanych czynności. Skarżący przypomniał art. 69 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia organ nadzoru budowlanego zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. Do zastosowani tych środków uprawnione są także organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018, poz. 2107, t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 t.j.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje. Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych, wewnętrznej instalacji elektrycznej oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018, poz. 1202 ze zm.; dalej: u.p.b.) organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Obowiązek poddania obiektu budowlanego kontroli spoczywa na właścicielu lub zarządcy (art. 61 u.p.b.), przy czym kontrole przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby posiadające stosowne kwalifikacje (art. 62 ust. 4 – 6a u.p.b.). Art. 62 ust. 3 u.p.b. ma charakter prewencyjny, gdyż stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, o jakim w nim mowa, jest stanem hipotetycznym, na co wyraźnie wskazuje użyty w przepisie termin "mogącego spowodować" a nie "powodującego". Dopiero dalsze ewentualne postępowanie oparte o wiedzę specjalistyczną powinno wykazać czy takie niebezpieczeństwo faktycznie zachodzi (stanowiłoby to podstawę do zakazu użytkowania obiektu) czy też po wykonaniu określonych prac, obiekt ten może być bezpiecznie użytkowany (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Kr 1431/18, CBOSA). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący jest współwłaścicielem przedmiotowego budynku i w związku z tym na nim spoczywają obowiązki wynikające z jego utrzymywania. Odpowiedni nakaz w zakresie przeprowadzenie kontroli czy żądania przedstawienia ekspertyzy musi być skierowany do podmiotu określonego w art. 61 u.p.b. (zob. Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), LEX 2019). Zgodnie z przywołanym przepisem adresatem decyzji dotyczących prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych może być właściciel obiektu budowlanego lub zarządca obiektu. Obowiązek określony w decyzji winien być nałożony na ten podmiot, który w chwili rozstrzygania sprawy sprawuje zarząd obiektem i na mocy przepisów lub umowy zobowiązany jest do utrzymywania przedmiotowego obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Wr 720/17, CBOSA). W niniejszej sprawie to skarżący P. P. F. wraz z E. G. są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości a zatem jedynymi adresatami zaskarżonej decyzji mogą być wyłącznie skarżący i E. G.. Natomiast Z. R. jedynie faktycznie włada nieruchomością nie należącą do niego a zatem nie może być adresatem zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, natomiast poza ich kognicją znajdują się sprawy cywilne, które podlegają odrębnym regulacjom zawartym w innych przepisach stosowanych przez sądy powszechne. W tej sprawie Sąd zbadał legalność wydania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził jej zgodność z obowiązującymi przepisami. Poza rozpoznaniem Sądu pozostają podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze kwestie zarezerwowane dla sądów powszechnych a dotyczące tego, w jaki sposób współwłaściciele przedmiotowego budynku realizują swoje prawo własności i kto faktycznie włada ich własnością. W ocenie Sądu zważywszy na okoliczności sprawy, tj. stan techniczny przedmiotowego budynku potwierdzony protokołem kontroli obiektu budowlanego oraz fakt, że skarżący w żadnym z pism nie podważa zasadności skontrolowania budynku, lecz jedynie nałożenie na niego obowiązku w sytuacji, gdy twierdzi, że nie może wykonać nakazu –Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.