I SA/Gd 743/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. odrzucić skargę, 2. odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 27 marca 2019 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 marca 2019 r., M. B. wniósł za pośrednictwem organu administracji, skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 grudnia 2018 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że pierwszą informację o zaskarżonym postanowieniu powziął z treści postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 marca 2019 r. Zatem uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, bowiem nie otrzymał zaskarżonego postanowienia, prawdopodobnie z winy operatora pocztowego, który nieprawidłowo awizował przesyłkę pocztową. Być może postanowienie zostało wysłane na niewłaściwy adres. Postanowienie wydano w dniu 7 grudnia 2018 r., a więc jego doręczenie nastąpiłoby w okresie świątecznym, co mogło wpłynąć na nieprawidłowości w doręczeniu. Na uchybienie terminu, jeżeli wystąpiło, miało wpływ również złe samopoczucie skarżącego, absorbujące przygotowania do świąt i załatwianie spraw osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 132) – zwanej dalej "P.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt administracyjnych sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 grudnia 2018 r. została awizowana dwukrotnie: po raz pierwszy w dniu 13 grudnia 2018 r. i po raz drugi w dniu 21 grudnia 2018 r., zaś zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej ze stosownym pouczeniem, umieszczono się w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wobec niepodjęcia prawidłowo zaadresowanego pisma, przesyłka ta została zwrócona do nadawcy w dniu 28 grudnia 2018 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu, przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została doręczona prawidłowo. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika bowiem, że została ona doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. , poz. 2096), zwanej dalej "k.p.a." Skoro operator pocztowy nie zastał skarżącego pod adresem jego miejsca zamieszkania dopuszczalne było zastosowanie trybu doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a., a więc pozostawienie pisma w placówce pocztowej, przy zachowaniu warunków określonych przepisami, a więc art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Nie mogły zatem odnieść skutku argumenty skarżącego o nieprawidłowym awizowaniu przesyłki, czy też innych nieprawidłowościach w doręczeniu. Adnotacje zamieszczone na kopercie pisma zwróconego do organu oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaprzeczają twierdzeniom strony. Na kopercie widnieją bowiem adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru poświadczenie, że adresat nie podjął prawidłowo awizowanej przesyłki z placówki pocztowej w terminie i przesyłkę zwrócono nadawcy. Zaskarżone postanowienie zostało zatem skutecznie doręczone stronie skarżącej, w trybie art. 44 k.p.a.., z dniem 27 grudnia 2018 r., a więc z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 44 § 4 k.p.a.). Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 26 stycznia 2019 r., a jako, że była to sobota, to ostatni dzień terminu - zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a.- przypadł na dzień 28 stycznia 2019 r. (poniedziałek). Skarga wniesiona została w dniu 28 marca 2019 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. W tej sytuacji zastosowanie miał przepis art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi termin przywrócić (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 i art. 87 P.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu i uprawdopodobniające zasadność wniosku. Brak winy strony w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Skarżący domaga się przywrócenia terminu do wniesienia skargi kwestionując w istocie skuteczność doręczenia mu przesyłki zawierającej będące jej przedmiotem postanowienie. W aktach sprawy znajduje się kserokopia koperty, w której przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została wysłana do strony. Została ona prawidłowo zaadresowana na wskazywany przez skarżącego adres: ul. [...], [...]-[...] S. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do tej koperty pracownik poczty zakreślił informację, że przesyłki nie doręczono i pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym adresata zawiadomiono pozostawiając w dniu 13 grudnia 2018 r. awizo w oddawczej skrzynce pocztowej. Następnie, w dniu 21 grudnia 2018 r. dokonano powtórnego awizowania tej przesyłki. Domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w powyższym trybie zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonych przesłanek, a mianowicie: 1) niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy; 2) pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a.; 3) upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy. Niewątpliwie pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym, do obalenia jego prawidłowości nie wystarczy samo ogólne twierdzenie skarżącego, że doszło do nieprawidłowości w doręczeniu kierowanej do niego korespondencji. Skarżący nie podaje bowiem żadnych konkretnych okoliczności podważających prawidłowość zastosowania trybu doręczenia zastępczego. Jak wynika z akt sprawy, korespondencja wysyłana do zobowiązanego adresowana była na prawidłowy adres, zaś analiza treści zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej wysłanej do skarżącego, prowadzi do wniosku, iż zostało ono sporządzone prawidłowo. Dokonanie doręczenia w trybie art. 44 § 4 k.p.a. stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja doręczenia na podstawie powołanego przepisu sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie obalają domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie ww. przepisu, bowiem przedstawione przez stronę nieprawidłowości działań podjętych przez doręczyciela, nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 44 k.p.a. Uznanie, że do obalenia domniemania z art. 44 § 4 k.p.a. wystarczy oświadczenie, że listonosz nie umieścił w skrzynce pocztowej zawiadomienia, prowadziłoby bowiem do niemożności przyjęcia doręczenia zastępczego, a zatem nieskuteczności art. 44 k.p.a. Oświadczenie strony w tym względzie, niepoparte żadnymi dowodami, nie może więc samo z siebie skutkować podważeniem skuteczności powyższego doręczenia. Podkreślić należy, że wprawdzie skarżący podniósł, że jego zdaniem doręczenie spornej korespondencji zostało dokonane wadliwie, jednakże okoliczność ta nie została przez niego w żaden sposób uprawdopodobniona. W szczególności skarżący nie wykazał, aby z uwagi na stwierdzoną nieprawidłowość doręczenia przesyłki złożył reklamację do operatora pocztowego. Dopiero ewentualny wynik tej reklamacji mógłby stanowić poparcie dla tezy skarżącego o nieprawidłowości w doręczeniu korespondencji. W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła jednak żadnych środków dowodowych pozwalających na podważenie domniemania wynikającego z ww. dokumentu. W zaistniałych okolicznościach uznać należy, że okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu, mające wskazywać na brak winy strony w uchybieniu terminu, nie zostały uprawdopodobnione. Dotyczy to również podnoszonych okoliczności, jak złe samopoczucie skarżącego, absorbujące przygotowania do świąt oraz załatwianie spraw osobistych. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem stanowisko, że okoliczności takie jak ogólnie zły stan zdrowia, złe samopoczucie i odczuwane przez stronę dolegliwości nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 7/15, z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 966/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14, publ. j.w.). Co do zasady okolicznością wskazującą na brak winy jest taka niedyspozycja zdrowotna, która występuje nagle i jest na tyle poważna, że strona obiektywnie nie jest w stanie dokonać czynności procesowej w terminie i w dodatku nie jest możliwe posłużenie się inną osobą dla dokonania takiej czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II GZ 94/13, publ. j.w.). W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi, Sąd na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji. O odrzuceniu skargi Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.