III SA/Gd 165/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-05-09

Skład orzekający: Janina Guść, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z pobytu stałego, jeśli opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nie posiada do niego tytułu prawnego, a właściciel nie wyraża zgody na jej dalsze przebywanie, mimo że toczy się postępowanie o przywrócenie posiadania?
Ratio decidendi
Wymeldowanie z pobytu stałego jest dopuszczalne, gdy osoba opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nie posiada do niego tytułu prawnego, a właściciel nie wyraża zgody na jej dalsze zamieszkiwanie, nawet jeśli toczy się postępowanie o przywrócenie posiadania. Kluczowe jest ustalenie, czy lokal nadal stanowi centrum życiowe osoby, a stan techniczny nieruchomości oraz brak zgody właściciela mogą obiektywnie uniemożliwiać powrót.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania J. Ś. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, wskazując na dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu przez skarżącą oraz brak tytułu prawnego do jego zajmowania. Wojewoda początkowo uchylił tę decyzję, uznając, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Następnie, po wniesieniu skargi przez Nadleśnictwo C. i zmianie stanowiska w trybie autokontroli, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu, powołując się na nowe dowody. Po uchyleniu decyzji autokontrolnej przez WSA, Wojewoda ponownie rozpoznał sprawę i wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu, która została zaskarżona przez J. Ś.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 stycznia 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu odwołania J. Ś. (zwanej dalej: "stroną" albo "skarżącą") utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu wyżej wymienionej z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] 4 w S. Z akt sprawy wynikają następujące, istotne okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z dnia 23 stycznia 2017 r. [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.: dalej w skrócie jako "k.p.a.") w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2010 r., Nr 217, poz. 1427 ze zm.) Wójt Gminy C. orzekł o wymeldowaniu J. Ś. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] 4 w miejscowości S., gmina C.. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie skarżącej wystąpił Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C. jako właściciel lokalu (dalej w skrócie jako: "Nadleśnictwo C."). Organ wskazał dalej, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że skarżąca nie przebywa w spornym lokalu, opuściła go wraz z innymi członkami rodziny w sposób dobrowolny i trwały, obecnie (to jest w czasie rozpoznawania sprawy przez Wójta) przebywa w B.. Powyższe ustalenia wykazała kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komisariat Policji w G.. W trakcie kontroli nie stwierdzono pobytu jakichkolwiek osób pod wskazanym adresem. Ponadto organ podniósł, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu i korzystała z niego bezumownie, gdyż Nadleśnictwo C. rozwiązało umowę najmu lokalu z dniem 30 września 2014 r. a sprawa sądowa o ustalenie istnienia stosunku najmu została prawomocnie zakończona wyrokiem oddalającym powództwo. Wobec powyższego organ uznał, że w sprawie zaszła przesłanka wymeldowania uzasadniająca wydanie decyzji o wymeldowaniu strony z miejsca pobytu stałego. J. Ś. nie zgodziła się z decyzją organu pierwszej instancji i wniosła odwołanie. W odwołaniu strona zażądała zmiany rozstrzygnięcia z uwagi na błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Decyzją z dnia 19 czerwca 2017 r. [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 35 ustawy o ewidencji ludności Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego umożliwiającego dokonanie wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Skarżąca w ustawowo zakreślonym terminie skorzystała bowiem z przysługującego jej prawa i wystąpiła do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu. W dniu 20 lipca 2017 r. Nadleśnictwo C. wniosło za pośrednictwem organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2017 r. [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, iż decyzja Wojewody została wydana w oparciu o materiał dowodowy, który w jego ocenie nie odzwierciedlał w pełni istniejącego stanu faktycznego sprawy, wobec czego wydane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe. Do skargi dołączono materiał dowodowy w postaci: kopii uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] w sprawie o ustalenie skuteczności rozwiązania umowy najmu spornego lokalu, kopii wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt [...] w sprawie o eksmisję, notatki z wizji lokalnej przeprowadzonej w spornym lokalu w dniu 14 września 2016 r. wraz z dokumentacją zdjęciową, notatki z czynności zabezpieczenia nieruchomości przeprowadzonej w dniu 19 września 2016 r. wraz z dokumentacją zdjęciową, notatki służbowej sporządzonej w dniu 14 grudnia 2016 r. na okoliczność przeprowadzonego przeglądu stanu technicznego spornego budynku wraz ze szczegółowym wykazem stopnia zużycia / zniszczenia elementów oraz zakresem i kosztorysem wymaganych prac remontowych. Sprawa ze skargi Nadleśnictwa C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] została zarejestrowana przez Sąd pod sygnaturą III SA/Gd 684/17. Wojewoda [...] - po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w skardze Nadleśnictwa C. - decyzją z dnia 17 sierpnia 2017 r. [...]- wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) uchylił w całości wyżej wskazaną decyzję własną z dnia 19 czerwca 2017 r. oraz orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy C. z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] w której organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu J. Ś. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...] 4 w S.. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż po zapoznaniu się z dodatkowymi dowodami załączonymi do skargi zmienił swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że liczny materiał dowodowy, którym dysponowało Nadleśnictwo C. udostępniony Wojewodzie [...] dopiero na etapie wniesienia skargi jednoznacznie wykazał, że J. Ś. rzeczywiście trwale opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, zaś sporna nieruchomość nie stanowi jej obecnego centrum życiowego i nie nadaje się do zamieszkania. W dniu 18 września 2017 r. J. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wskazaną wyżej decyzję autokontrolną organu odwoławczego. Skargę w tym przedmiocie zarejestrowano pod sygn. akt III SA/Gd 821/17. Jednocześnie Sąd zawiesił postępowanie w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 684/17, do czasu zakończenia sprawy dotyczącej zgodności z prawem decyzji autokontrolnej. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 821/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję autorkontrolną Wojewody [...] z dnia 17 sierpnia 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy wydał decyzję w trybie autokontroli po dokonaniu nowych ustaleń, w oparciu o materiał dowodowy, z którym nie mogła zapoznać się J. Ś.. Tym samym doszło do uruchomienia nowego toku postępowania administracyjnego niedopuszczalnego z powodu wniesienia przez Nadleśnictwo C. skargi na decyzję ostateczną, to jest decyzję Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] o odmowie wymeldowania J. Ś. z lokalu. Po uprawomocnieniu się orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 821/17 Sąd podjął zawieszone postępowanie w sprawie zainicjowanej skargą Nadleśnictwa C. Wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 684/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...]. Jako powód uchylenia decyzji wskazano naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W udzielonych organowi wytycznych Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem całości materiału dowodowego, w tym ujawnionego na etapie postępowania autokontrolnego. W konsekwencji wydanego wyroku, Wojewoda [...] ponownie rozpoznał odwołanie od decyzji Wójta Gminy C. z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] i decyzją z dnia 25 stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o wymeldowaniu J. Ś. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] 4 w S.. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ zaznaczył, że sam fakt niezamieszkiwania J. Ś. w lokalu nie stanowił kwestii spornej, jako potwierdzony przez obie strony postępowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pomimo braku zakończenia postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania, wynika zaś, że J. Ś. opuściła lokal w sposób trwały i dobrowolny i nie stanowi on jej centrum życiowego, co stanowi podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu z adresu dotychczasowego zameldowania na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W ocenie organu o tym, że sporna nieruchomość nie stanowi centrum życiowego J. Ś. oraz że została ona przez nią opuszczona w sposób dobrowolny spójnie świadczą dokumenty takie jak: - uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] w sprawie ustalenia skuteczności rozwiązania umowy najmu spornego lokalu; - notatka z wizji lokalnej przeprowadzonej w spornym lokalu w dniu 14 września 2016 r. wraz z dokumentacją zdjęciową; - notatka z czynności zabezpieczenie nieruchomości przeprowadzonej w dniu 19 września 2016 r. wraz z dokumentacja zdjęciową; - notatka służbowa sporządzona w dniu 14 grudnia 2016 r. na okoliczność prowadzonego przeglądu stanu technicznego spornego budynku ze szczegółowym wykazem stopnia zużycia elementów oraz zakresem i kosztorysem wymaganych prac remontowych; - wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2017 r., [...] w sprawie o eksmisję. Organ odwoławczy wskazał dalej, że z powyższych dokumentów wynika, że skala zdewastowania nieruchomości, w tym instalacji (m.in. instalacja elektryczna odłączona od zasilania ze względów bezpieczeństwa już w 2013 r.), a także przedmiotów, które stanowiły uprzednio wyposażenie lokalu jest tak znaczny, że sam w sobie wyklucza możliwość pełnienia przez budynek funkcji mieszkalnych. Odnosząc się do twierdzeń strony, że nie ponosi ona odpowiedzialności za zły stan techniczny lokalu organ wskazał, że bez względu na to, kto ponowi winę za dewastację obiektu, faktem jest, że nieruchomość od lat nie pełni już funkcji mieszkalnych i nie jest miejscem w którym można realizować potrzeby mieszkaniowe. W ocenie organu najistotniejsze jest zaś to, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w tym z zeznań J. Ś. złożonych na potrzeby prowadzonej sprawy posesoryjnej, oświadczenia jej ojca J. Ś. złożonego do protokołu w dniu 5 grudnia 2016 r., jak i przedłożonych przez stronę biletów za przejazdy kolejowe na trasie G. – B.) wynika, że J. Ś. od lat nie koncentruje swoich spraw życiowych w zdewastowanym, pozbawionym od 2013 r. mediów lokalu przy ul. [...] 4 w S. Organ zakwestionował także podnoszoną przez stronę okoliczność braku dobrowolności w opuszczeniu miejsca stałego pobytu, która również nie znalazła potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z treści protokołu przesłuchania J. Ś. sporządzonego w dniu 6 lutego 2013 r. wynika bowiem, że opuściła ona sporny lokal wiosną 2011 r. ze względu na konieczność sprawowania osobistej opieki nad chorym ojcem zamieszkałym w B., a w lokalu pozostały jej rzeczy osobiste. Organ zauważył przy tym, że bilety za odbyte przejazdy kolejowe przedłożone przez stronę potwierdziły jej kilkudniowe comiesięczne pobyty w B. w okresie po zabezpieczeniu przez administratora opuszczonego i zaniedbanego uprzednio pod względem technicznym lokalu, które nastąpiło we wrześniu 2016 r. Załączona do akt sprawy dokumentacja zdjęciowa wnętrza obiektu przeczy również twierdzeniom strony co do mających znajdować się w lokalu jej rzeczy osobistych i istniejących w nim warunków do całodobowego długotrwałego pobytu (brak miejsca do spania, mediów, bałagan, zniszczone meble oraz poszycie dachu, elewacja budynku, elementów stolarki okiennej i drzwiowej, poluzowane gniazdo instalacji elektrycznej, znaczne ubytki podłogi, skorodowane instalacje hydrauliczne). Uwzględniając powyższe organ wskazał ponadto na istotną w sprawie okoliczność, to jest brak zgody właściciela nieruchomości na dalsze przebywanie J. Ś. w spornej nieruchomości i wydany w dniu 27 czerwca 2017 r. wyrok eksmisyjny, które czynią powrót strony do spornego lokalu niemożliwym. W końcowej części uzasadnienia organ wskazał, że wbrew twierdzeniom strony została jej zapewniona możliwość czynnego udziału w postepowaniu, z którego to prawa jednak w pełni ona nie skorzystała. Decyzja Wojewody [...] z dnia 25 stycznia 2019 r. nr [...] została zaskarżona przez J. Ś. w drodze skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w związku z naruszeniem przez organ odwoławczy art. 35 ustawy o ewidencji ludności oraz przepisów k.p.a. odnoszących się do wyjaśnienia stanu sprawy i przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, to jest art. 7, 10, 11 i 12 k.p.a., zarzucając organowi niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, jak też brak wskazania, jakie dowody przyjęto za podstawę wydania decyzji, a jakie i dlaczego pominięto przy rozstrzygnięciu sprawy. Skarżąca podała, że mieszkała w lokalu w S. od 1985 r., gdzie od 2016 r. nie ma dostępu z uwagi na przeprowadzoną pod jej nieobecność przez Nadleśnictwo C. czynność zabezpieczenia lokalu, polegającą na zaryglowaniu w dniu 19 września 2016 r. drzwi do lokalu. W ocenie skarżącej powołane przez organ dowody, w tym przeprowadzone po dniu 19 września 2019 r. czynności kontrolne, czy kontrola meldunkowa nie mogą być uznane jako świadczące dobrowolności opuszczenia lokalu, ani też o tym, że lokal nie stanowi centrum życiowego skarżącej, skoro została ona pozbawiona dostępu do lokalu. Skarżąca podnosi, że nieprawidłowe jest również ustalenie organu, że pozostawiła ona w lokalu jedynie niektóre rzeczy osobiste, a mieszkanie i tak nie nadawało się do użytku. W nieruchomości zamieszkiwały wcześniej także inne osoby, a skarżąca zajmowała pokój na parterze i wspólnie użytkowała kuchnię, łazienką i korytarze. Wyjeżdżając do B. w celu opieki nad chorym ojcem skarżąca pozostawiała w mieszkaniu cały swój dobytek, w tym czasie w jej ocenie w budynku działały wszystkie media – prąd, woda. Dwa piece oraz bojler również zbyły sprawne. Skarżąca zakwestionowała ustalenie organu, jakoby ona i jej ojciec potwierdzili, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, gdyż przeciwnie – oboje wskazali, że skarżąca mieszka w S., a jej wyjazdy z S. miały charakter cykliczny, zaś ich celem była opieka nad ojcem, natomiast po dniu 19 września 2016 r. skarżąca nie mogła wrócić do S., bo została pozbawiona dostępu do swojego domu. Dlatego też zdana była na tułaczkę po rodzinie, i tak też funkcjonuje dotychczas. Zdaniem strony techniczny stan budynku nie może stanowić o zasadności wymeldowania, a protokół sporządzony przez Nadleśnictwo C. w dniu 1 lipca 2013 r. wskazuje, że poza wanną i zlewozmywakiem i oknami, których stan oceniono na zły lub bardzo zły, nie zgłoszono zastrzeżeń co do stanu nieruchomości w pozostałym zakresie. Reasumując strona stanęła na stanowisku, że organ nie rozpatrzył materiału dowodowego lub niewłaściwie go ocenił. Jednocześnie w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie rozstrzygnięto jeszcze sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania ani też sprawy o eksmisję skarżącej z lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 9 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty zawarte w skardze oraz oświadczył, że w dniu 18 marca 2019 r. Sąd Rejonowy w W. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt [...] częściowo przywracający skarżącej posiadanie lokalu. Kopię wyroku pełnomocnik złożył do akt. Pełnomocnik wskazał jednocześnie, że sąd z urzędu pozbawił klauzuli wykonalności wyrok eksmisyjny, a skarżąca zamierza zamieszkać w spornym lokalu, gdyż do zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych wystarczy jej jeden pokój i dostęp do mediów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności bądź też celowości. Sąd administracyjny nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyganie sprawy przez sąd następuje ponadto bez związania go zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze tak zakreślone ramy kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewody [...] z dnia 25 stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu J. Ś. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] 4 w S. Materialnoprawną podstawę wymeldowania zawiera ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Należy w związku z tym przyjąć, że przebywanie to ma mieć charakter świadczący o tym, iż pod danym adresem koncentrują się sprawy życiowe osoby zameldowanej. Podkreślenia przy tym wymaga, że w myśl art. 28 ust. 4 cyt. ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Ewidencja ludności służy zatem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Z kolei zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ meldunkowy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu) decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wydanie decyzji o wymeldowaniu danej osoby może nastąpić wyłącznie po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, w wyniku którego zostanie bezspornie ustalone, że dana osoba w określonym miejscu nie zamieszkuje, a miejsce to (lokal) opuściła w sposób trwały i dobrowolny. Przy ustalaniu czy opuszczenie lokalu miało taki właśnie charakter należy zatem zbadać, czy ustalone w sprawie okoliczności potwierdzają wewnętrzną wolę osoby zainteresowanej co do opuszczenia miejsca zameldowania. Do okoliczności wskazujących wolę dobrowolnego opuszczenia lokalu przez daną osobę należą m.in. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w innym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu. Co istotne, rozpatrując sprawę o wymeldowanie, należy w każdym przypadku rozważyć wnikliwie jej indywidualne okoliczności. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może bowiem nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. W przedmiotowej sprawie jest istotne, że została ona zainicjowana wnioskiem złożonym przez Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C., który w dalszym ciągu pozostaje właścicielem nieruchomości przy ul. [...] 4 w S. Jak wskazano wyżej sprawa dotycząca wymeldowania J. Ś. na wniosek Nadleśnictwa C. była już przedmiotem postępowania przed tut. Sądem i z uwagi na braki postępowania dowodowego była trzykrotnie rozpoznawana przez organ odwoławczy. Poza sporem pozostaje, że J. Ś. - jak sama przyznaje - od kilku lat nie mieszka w lokalu w S. Mając to na uwadze celem przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego było zatem ustalenie, czy pomimo niezamieszkiwania w lokalu w dalszym ciągu stanowi on centrum życiowe skarżącej oraz czy jego opuszczenie przez skarżącą miało charakter dobrowolny i trwały. Jak wynika z akt sprawy skarżąca opuściła sporny lokal wiosną 2011 r. ze względu na konieczność sprawowania osobistej opieki nad chorym ojcem zamieszkałym w B. Organ zaznaczył, że powyższe ustalenie wynika wprost z wyjaśnień skarżącej, zawartych w protokole przesłuchania z dnia 6 lutego 2013 r. Opuszczenie lokalu miało tym samem charakter dobrowolny, to jest wnikało z podjętej przez skarżącą decyzji i chęci pomocy choremu ojcu. Miało również charakter trwały, gdyż skarżąca opiekowała się ojcem stale, aż do śmierci J. Ś. w 2017 r. Po śmierci ojca skarżąca nie zamieszkała ponownie w S. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, powyższa okoliczność, to jest opuszczenie lokalu w celu opieki nad ojcem nie oznacza automatycznie, że centrum życiowe skarżącej stanowiło od tej pory mieszkanie J. Ś. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że w świetle pozostałych ustalonych w toku postępowania okoliczności nie można też uznać, aby po opuszczeniu lokalu, nawet w sytuacji gdy skarżąca pozostawiła w nim cześć swoich rzeczy i przyjeżdżała co jakiś czas do S., lokal ten stanowił miejsce, w którym skarżąca koncentrowała swoje sprawy życiowe (centrum życiowe). Powyższe wynika zarówno z jednoznacznego braku zgody właściciela na zamieszkiwanie skarżącej w lokalu, która została bezpośrednio wyrażona już w 2014 r., jak i z samego stanu technicznego nieruchomości, która jak ustalono na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji przynajmniej od 2016 r. zwyczajnie nie nadawała się do zamieszkania. Stan jej zdewastowania i zniszczenia od tego czasu nie został zlikwidowany, lecz przeciwnie znacznie się pogłębił i obecnie zamieszkiwanie w tej nieruchomości należy uznać za obiektywnie niemożliwe i niebezpieczne. Sąd dostrzega trudną sytuacje skarżącej, która deklaruje, że nie posiada obecnie żadnego centrum życiowego i chce mieszkać w należącym do Nadleśnictwa C. lokalu i realizować w nim swoje potrzeby mieszkaniowe. W przedmiotowej sprawie wskazana deklaracja skarżącej nie może jednak stanowić podstawy do utrzymania jej zameldowania w spornym lokalu, z uwagi na łączne wystąpienie w sprawie takich okoliczności jak to, że skarżąca opuściła ten lokal kilka lat temu, nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania, a właściciel nie wyraża zgody na ponowne zamieszkanie skarżącej mając na uwadze stan techniczny budynku, który zagrażałby zdrowiu i życiu ewentualnych lokatorów. W sprawie prawidłowo zatem przyjęto, że z uwagi na brak zgody właściciela - wynikającej również z katastrofalnego stanu budynku - skarżąca nie ma realnej możliwości powrotu do lokalu, którzy uprzednio zajmowała, z początku na podstawie umowy najmu, a od 2014 r. bezumownie, przy czym zajmowanie lokalu w tym czasie polegało nie na jego faktycznym zamieszkiwaniu, lecz jedynie przechowywaniu w nim przez skarżącą części rzeczy, które pozostawiła opuszczając lokal. Powyższe ustalenie wbrew zarzutom skargi nie zostało poczynione w sposób dowolny, lecz na podstawie obszernego materiału dowodowego, który został szczegółowo i prawidłowo przeanalizowany przez organ odwoławczy. W tym zakresie organ odwoławczy przeanalizował treść zgromadzonych w sprawie dokumentów obejmujących m.in. wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] (poprzedzony wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 1 lutego 2016 r.; sygn.[...]) w sprawie ustalenia skuteczności rozwiązania umowy spornego lokalu oraz wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2017 r. [...] orzekającym eksmisję skarżącej z lokalu, a w odniesieniu do stanu technicznego nieruchomości (wykluczającego wykorzystanie jej na cele mieszkaniowe) – notatkę z wizji lokalnej lokalu z dnia 14 września 2016 r. wraz z dokumentacją zdjęciową, notatkę z czynności zabezpieczenia nieruchomości przez właściciela z dnia 19 września 2016 r. wraz z dokumentacja zdjęciową oraz notatkę służbową sporządzoną w dniu 14 grudnia 2016 r. z przeprowadzonego przeglądu stanu technicznego budynku. Z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, że umowa najmu nieruchomości została skutecznie wypowiedziana skarżącej przez Nadleśnictwo już w 2014 r., a pogarszający się stan opuszczonej przez mieszkańców i zdewastowanej przez osoby trzecie nieruchomości spowodował dalsze działania Nadleśnictwa, to jest dokonanie zabezpieczenia nieruchomości (zabicie okien, zamknięcie drzwi wejściowych do nieruchomości) oraz wystąpienie do sądu o eksmisję skarżącej z nieruchomości, to jest opróżnienie budynku z postawionych przez nią rzeczy i wydanie lokalu właścicielowi. Podkreślenia wymaga, że w sprawie wzięto pod uwagę, że skarżąca - bezumownie w tym czasie zajmująca lokal Nadleśnictwa - wystąpiła do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania. Prawidłowo uwzględniono zatem, że wniesienie przez osobę wobec której toczy się postępowanie o wymeldowanie powództwa posesoryjnego, ma istotne znacznie w postępowaniu meldunkowym, jako jeden z elementów stanu faktycznego. Fakt ten musiał być jednak przeanalizowany w powiazaniu z wyżej wskazanymi, innymi zebranymi w sprawie dowodami. Na podstawie analizy całokształtu zebranych w sprawie dowodów, w ocenie Sądu prawidłowo przyjęto, że choć skarżąca złożyła powództwo posesoryjne, lokal w S. od kilku lat wstecz przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych. Co istotne, sprawa posesoryjna prowadzona przez sąd powszechny pod sygn. akt [...] na dzień wydania zaskarżonej decyzji, to jest na dzień 25 stycznia 2019 r. nie została jeszcze zakończona. Stąd treść przedłożonego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 18 marca 2019 r. z przyczyn oczywistych nie mógła zostać uwzględniona przez Wojewodę [...]. Wskazać jednak trzeba, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej wyrok ten nie przywraca jej w pełni posiadania lokalu w S. Poczynione przez sąd powszechny ustalenia co do czasu i charakteru opuszczenia lokalu przez skarżącą w pełni korespondują z niezależnymi ustaleniami poczynionymi wcześniej w tym zakresie przez Wojewodę [...]. W uzasadnieniu wskazanego wyroku sąd cywilny wskazał bowiem wyraźnie, że w następstwie przeprowadzonej analizy i oceny dowodów wniesione przez skarżącą powództwo posesoryjne zasługuje na uwzględnienie jedynie w ściśle określonej przez sąd części. W sentencji wyroku wskazano, że sąd przywraca J. Ś. posiadanie pomieszczenia mieszkalnego, jedynie w celu jego opróżnienia z pozostawionych przez nią w tym pomieszczeniu przed 2016 r. rzeczy i wydania lokalu Nadleśnictwu zgodnie z ustaleniami wyroku eksmisyjnego z dnia 27 czerwca 2017 r. [...] to jest uwzględniając, że skarżąca ma zabrać swoje rzeczy z mieszkania, przy czym obowiązkiem gminy - wobec braku możliwości dalszego zajmowania lokalu przy [...] 4 przez skarżącą - jest przestawienie jej propozycji zawarcia umowy najmu innego lokalu socjalnego znajdującego się w zasobach Gminy C.. W ocenie Sądu treść sentencji jak i uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie posesoryjnej w pełni potwierdzają prawidłowo poczynione przez Wojewodę [...] ustalenia, że skarżąca opuściła lokal przy ul. [...] 4 przed 2016 r., to jest dużo wcześniej niż doszło do zabezpieczenia obiektu (zabicie okien, zamknięcie budynku), które uniemożliwiło skarżącej dostęp do porzuconych w budynku rzeczy. Sąd powszechny nie dał wiary złożonym przez J. Ś. zeznaniom w zakresie w jakim wskazywała ona na faktyczne stałe zamieszkiwanie przez nią na terenie spornej nieruchomości bezpośrednio przed jej zabezpieczeniem oraz w zakresie sugerującym, że w tym czasie nieruchomość nadawała się i nadal nadaje do stałego zamieszkiwania. Reasumując uznać należy, że Wojewoda [...] w pełni wykonał wiążące wytyczne wskazane w uzasadnieniu wyroku wydanego przez WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 684/17. W związku z tym Sąd obecnie rozpoznający sprawę uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego spełniającego wszystkie wymogi zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ramach postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy przeanalizował we wzajemnym powiazaniu i całokształcie wszystkie zebrane w sprawie dowody, w tym dokumenty przedłożone przez skarżącą, zapadłe w sprawach cywilnych wyroki sądów cywilnych oraz dokumentację dotyczącą stanu technicznego nieruchomości. Mając na względzie znaczny upływ czasu od złożenia wniosku o wymeldowania zasadnie przesłuchał nadto J. Ś. w charakterze strony. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu. Wbrew twierdzeniom skargi, ocena zgromadzonych w sprawie dowodów jest prawidłowa, co dodatkowo potwierdza przedłożony przez stronę skarżącą na etapie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego korzystny dla skarżącej wyrok sądu powszechnego z dnia 18 marca 2018 r. [...], który koreluje z obowiązkiem zapewnienia skarżącej otrzymania od organów gminy propozycji umowy najmu innego lokalu, w którym będzie mogła ona realizować swoje potrzeby mieszkaniowe i uczynić życiowym centrum, którego niewątpliwie, zgodnie z ustaleniami tak organów administracji publicznej, jak i sądu powszechnego, w chwili obecnej w ogóle nie posiada. Okoliczność, że skarżąca nie posiada centrum życiowego w lokalu przy ul. [...] 4 w S. na tle zgormadzonych w sprawie administracyjnej dowodów, jest oczywista. Wobec tego dalsze utrzymywanie przez organy administracji publicznej zameldowania skarżącej w tym lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową. Uznać zatem należy, że organy orzekające prawidłowo zastosowały art. 35 ustawy o ewidencji ludności wydając decyzję o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło