I SAB/Wa 51/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. E., P. E., K. E., M. E. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. E., P. E., K. E., M. E. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1- sentencja wyroku M. E., P. E., K. E., M. E. pismem z [...] stycznia 2019 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania oraz że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wnieśli o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że [...] kwietnia 1990 r. złożony został przez B. E., poprzednika prawnego skarżących, wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W dniu [...] stycznia 2015 r. do organu wpłynęło zażalenie J. E. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2015 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy do dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia. Pomimo zobowiązania i wyznaczenia terminu załatwienia sprawy Prezydent [...] nie wydał decyzji, a termin wyznaczony przez Wojewodę [...] został znacznie przekroczony. Skarżący wskazali, że pismem z [...] grudnia 2018 r. Prezydent [...] poinformował o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do [...] stycznia 2019 r. Termin ten nie został jednak dotrzymany. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z informacjami zawartymi w rejestrze gruntów budynki usytuowane przy ulicy [...] oraz przy ulicy [...], znajdujące się na działkach nr [...], [...], [...], [...], wchodzących w skład dawnej nieruchomości nr hip. [...], zostały wybudowane w 1955 r. Organ dodał, że w odniesieniu do budynku położonego przy ulicy [...], informacja ta wynika z dokumentów nadesłanych przez Biuro Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum Urzędu [...]. Natomiast odnośnie budynku położonego przy ulicy [...] organ nadal poszukuje odpowiednich dokumentów. Prezydent [...] wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Dodał, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wskazał, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie został dotychczas rozpoznany. Na skutek wniesionego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2015 r., nr [...] wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy do dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wraz z aktami sprawy. Bezspornym jest, że akta sprawy zostały przekazane do Prezydenta [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. (data wpływu do organu), a więc od tej daty rozpoczęły bieg terminy przewidziane w K.p.a. na załatwienie sprawy przez organ. Z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] pismem z [...] września 2015 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o udzielenie informacji oraz przesłanie niezbędnych dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Pismem z [...] września 2015 r. Prezydent [...] poinformował strony, że przewidywany termin rozpoznania wniosku planowany jest na [...] grudnia 2015 r. Od września 2015 r. organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. W dniu [...] września 2018 r. pełnomocnik przedłożył w siedzibie organu akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłej J. E. Pismem z [...] grudnia 2018 r. organ poinformował, że z uwagi na zmianę referenta, wagę sprawy, stopień jej skomplikowania i złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku postępowania, termin rozpoznania wniosku przewidziany jest do [...] stycznia 2019 r. Pismem z [...] lutego 2019 r. Prezydent [...] wystąpił do Biura i Urzędu Wydziału Archiwum o przekazania informacji oraz dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, to termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Od [...] czerwca 2015 r. (tj. od daty zwrotu akt do organu wraz z postanowieniem Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r.) organ nie podjął skutecznych działań mających na celu rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji w sprawie. Stwierdzić zatem należy, iż prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, a od września 2015 r. nie podejmował żadnych czynności. Wobec czego postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12 i 35 K.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.