III SA/Gl 138/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-05-14
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z powodu nieuzasadnienia ekonomicznego operacji oraz wątpliwości co do możliwości jej prawidłowej realizacji w planowanych warunkach?Ratio decidendi
Organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej, ponieważ operacja nie była uzasadniona ekonomicznie, co wynikało z pominięcia kosztów instalacji elektrycznej, które obniżyły wskaźnik NPV poniżej wymaganego poziomu. Ponadto, planowane warunki realizacji operacji (ustawienie maszyn w hali namiotowej w warunkach ujemnych temperatur i dużej wilgotności) były sprzeczne z zaleceniami producenta, co skutkowałoby nieprawidłowym funkcjonowaniem maszyn i niezachowaniem celu operacji.Stan faktyczny
Skarżąca N.S. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na operację "Zorganizowanie placówki szkoleniowej i klubu fitness" w ramach PROW 2014-2020. Organ odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak uzasadnienia ekonomicznego operacji (nieujęcie kosztów instalacji elektrycznej, co obniżyło wskaźnik NPV) oraz wątpliwości co do możliwości prawidłowej realizacji operacji z uwagi na planowane ustawienie maszyn w hali namiotowej w nieodpowiednich warunkach. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc m.in., że koszty instalacji są niewielkie, a maszyny mogą być eksploatowane w hali namiotowej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. ref. Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi N.S. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oddala skargę.
Zaskarżonym aktem tj. pismem z [...] nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego poinformował skarżącą N. S. prowadzącą działalność gospodarczą jako PPHU "A" o odmowie przyznania jej pomocy dla operacji pn.: "Zorganizowanie placówki szkoleniowej i klubu fitness", w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW 2014- 2020.
W podstawie prawnej powołał art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 t.j.) oraz art. 23 ust. 3 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2018 r. poz. 140 t.j.).
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Stwierdził, że 25 kwietnia 2018 r., za pośrednictwem Stowarzyszenia "B" został złożony do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wniosek o przyznanie pomocy pn. "Zorganizowanie placówki szkoleniowej i klubu fitness".
Operacja, o której dofinansowanie ubiegała się skarżąca, dotyczyła rozwoju działalności gospodarczej poprzez zorganizowanie placówki szkoleniowej i klubu fitness. W ramach zadania planowano rozbudowę budynku mieszkalnego o część usługową oraz zakupienie wyposażenia szkoleniowego oraz wyposażenia do klubu fitness.
Do wniosku o przyznanie pomocy został dołączony m.in. jeden kosztorys inwestorski dotyczący branży budowalnej oraz dwa rysunki: jeden przedstawiający miejsce realizacji operacji oraz drugi przedstawiający projekt zagospodarowania terenu. Brak pozwolenia na budowę oraz szczegółowych rysunków, planów sytuacyjnych, które powinny pozwolić na identyfikację zakresu planowanych do wykonania prac, uniemożliwiał dokładne przeanalizowanie zakresu całej inwestycji, a co za tym idzie całej operacji przez Instytucję.
W związku ze stwierdzonymi brakami we wniosku o przyznanie pomocy, w oparciu o art. 23 ust. 5 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, pismem z 24 października 2018r. wezwano wnioskodawczynię do usunięcia braków oraz złożenia stosownych wyjaśnień lub uzupełnień wyszczególnionych w wezwaniu.
Organ wskazał m.in., że:
1. Zgodnie z zasadami przyznawania pomocy w ramach PROW 2014-2020 nie ma możliwości budowy, remontów ani wyposażenia budynków mieszkalnych. Tylko budynki, w których świadczone będą usługi związane z prowadzona działalnością gospodarcza mogą podlegać finansowaniu.
2. We wniosku o przyznanie pomocy w kosztach kwalifikowalnych operacji należy przedstawić koszty związane tylko i wyłącznie z wykonaniem robót w pomieszczeniach, gdzie będzie prowadzona działalność gospodarcza.
3. Refundacji nie będą podlegały koszty dotyczące pomieszczeń mieszkalnych, niewpisujących się w cele wnioskowanej operacji. Elementy wspólne dla wszystkich pomieszczeń, mogą być realizowane, jednakże koszty kwalifikowalne należy w takim przypadku obliczać procentem wynikającym z powierzchni użytkowej całego budynku (lub jego części).
4. W związku z powyższym należy wskazać, jaki jest sposób użytkowania pomieszczeń w budynku wraz z podaniem ich powierzchni oraz całkowitej powierzchni użytkowej budynku. Wszystkie wynikłe zmiany wynikające z redukcji kosztów kwalifikowalnych powinny być ujęte we wniosku oraz w zestawieniu rzeczowo - finansowym, opisie zadań oraz Biznesplanie. Należy przedstawić stosowne obliczenia i wyjaśnienia dotyczące kosztów operacji.
5. Należy dostarczyć ostateczne pozwolenie na budowę.
6. Mapy lub szkice sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne - należy uzupełnić zgodnie z wytycznymi zawartymi w instrukcji do wypełniania wniosku. Plany sytuacyjne oraz rysunki charakterystyczne powinny pozwolić na identyfikację zakresu planowanych do wykonania prac, określić miejsca realizacji operacji i planowanych robót oraz umożliwić sprawdzenie przedmiaru robót. Ponadto należy dołączyć projekt budowalny. Należy również zaznaczyć pomieszczenia wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
W ramach uzupełnień z 31 października 2018r. wnioskodawczyni przedstawiła m.in. pozwolenie na budowę - DECYZJA NR [...] z [...], dwa kosztorysy: jeden dotyczący robót budowalnych, drugi - instalacji sanitarnych i elektrycznych oraz projekt budowlany (część opisowa oraz rysunkowa).
W wyniku weryfikacji przedłożonej dokumentacji organ stwierdził, że nie było możliwe przyznanie wnioskowanej pomocy i zaskarżonym pismem z [...]. ([...], [...]) poinformowano skarżącą o odmowie przyznania pomocy na realizację operacji, wskazując podstawy tej decyzji.
W uzasadnieniu odmowy organ podniósł, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, § 4 ust. 1 pkt 5, pomoc jest przyznawana podmiotowi spełniającemu warunki określone w § 3 i któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli:
- operacja jest uzasadniona ekonomicznie i będzie realizowana zgodnie z biznesplanem.
Zgodnie z art. 23 ust. 5 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności w razie stwierdzenia, że wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zawiera braki lub oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa podmiot ubiegający się o wsparcie do usunięcia tych braków lub poprawienia oczywistych omyłek w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
W dniu 24 października 2018 r. Wydział Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wystosował do strony pismo [...] w sprawie usunięcia braków oraz złożenia stosownych wyjaśnień. Na podstawie weryfikacji uzupełnień dokumentów i wyjaśnień złożonych przez stronę w odpowiedzi na ww. pismo organ uznał, że nie jest możliwe przyznanie pomocy, gdyż nie są spełnione warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania, w którym wniosek został złożony.
W ramach uzupełnień wnioskodawczyni przedstawiła dwa kosztorysy: jeden dotyczący robót budowalnych, drugi - instalacji sanitarnych i elektrycznych. Jednak zarówno we wniosku o przyznanie pomocy, jak i w biznesplanie nie ujęła kosztów związanych z instalacjami. Natomiast koszty te są niezbędne do prawidłowego prowadzenia rozwijanej działalności, a co za tym idzie do osiągnięcia celów pośrednich i końcowych na poziomie określonym w biznesplanie. Nie ma zatem możliwości, aby zadania określone w tym kosztorysie stanowiły koszty niekwalifikowalne i nie były ujęte w dokumentach aplikacyjnych. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia koszty planowane do poniesienia w ramach operacji mieszą się w zakresie koszów, o których mowa w § 17 ust. 1 tj. kosztów kwalifikowalnych, do których zalicza się koszty (...), które są uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celów oraz racjonalne. Zgodnie z powyższym koszty związane z instalacjami mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowalnych i należało ująć je we wniosku oraz w biznesplanie. W przedstawionym w ramach uzupełnień biznesplanie nie ujęto kosztów związanych z instalacjami, które wynoszą 154 334,16 złotych netto (zgodnie z załączonym kosztorysem inwestorskim). Przyjmując założenia wnioskodawczyni wskaźnik NPV jest dodatni. Biorąc pod uwagę poprawne wyliczenia (m.in. uzupełnienie tabel finansowych: 7.1, 9.1, 9.2, 9.3, 9.4, dokonane na poprawnym formularzu .xlsx., a nie na formularzu dla inkubatorów, uwzględnienie kosztów związanych z instalacjami oraz poprawnie wypełnioną tabelę pomocniczą nr 2 - amortyzacja), końcowy wynik w biznesplanie, czyli wartość wskaźnika NPV jest mniejszy od zera, co oznacza, że badane przedsięwzięcie nie jest opłacalne.
Zgodnie z powyższym co prawda operacja jest zgodna z celami określonymi w PROW na lata 2014-2020, jednak jej realizacja nie pozwoli na osiągnięcie zakładanych wskaźników - z załączonego biznesplanu wynika, że operacja jest ekonomicznie nieuzasadniona, nie zakłada osiągnięcia zysku i nie będzie rentowna.
Ponadto po dokonaniu weryfikacji i analizy stwierdzono, że wnioskodawczyni nie wyjaśniła wszystkich wątpliwości, o które była wezwana. W ramach operacji planowała m.in. zakup maszyn, niezbędnych do prowadzenia szkoleń z zakresu blacharstwa i montażu izolacji przemysłowych. W piśmie nr [...] poproszono o następujące wyjaśnienia:
- należy zaznaczyć na rysunkach pomieszczenia przeznaczone na cele utworzenia klubu fitness oraz pomieszczenia wykorzystywane do przeprowadzenia szkoleń, w tym zajęć teoretycznych i praktycznych. Należy również wyjaśnić, czy pomieszczenia do zajęć praktycznych spełniają stosowne wymagania związane z zakupem i montażem urządzeń podanych w zestawieniu.
- należy wyjaśnić, gdzie będą prowadzone zajęcia praktyczne i teoretyczne.
- należy wyjaśnić czy zakupiony sprzęt do prowadzenia szkoleń, ze względu na swoje rozmiary oraz wagę musi być przytwierdzony na stałe do podłoża.
- należy uzasadnić racjonalność zakupu namiotu, skoro zakres operacji obejmuje budowę pomieszczeń przeznaczonych zarówno do zajęć fitness jak i szkoleń.
Z przedstawionych wyjaśnień wynika, że zajęcia teoretyczne będą organizowane na sali ćwiczeń klubu fitness, natomiast do realizacji ćwiczeń praktycznych przewidziano ustawienie namiotu, w którym znajdą się maszyny i urządzenia przewidziane do zakupu w ramach operacji. Ponadto maszyny te nie wymagają przytwierdzenia do podłoża "na stałe" (nie dołączono żadnych dokumentów to potwierdzających).
Zgodnie z uzyskaną informacją od producenta CORMAK (kontakt telefoniczny oraz mailowy), maszyny takie jak:
- żłobiarko-rowkarka CORMAK TB12,
- żłobiarko-rowkarka CORMAK ETB25,
- walcarka trójwalcowa automatyczna CORMAK ESR 1300-1, 1,5E
- zaginarka do blachy CORMAK 2040 x 2,5mm
nie powinny pracować przy ujemnych temperaturach i dużej wilgotności. Ponadto żłobiarka elektryczna wymaga równego podłoża (wylewka betonowa), elektryczna walcarka do blachy wymaga równego podłoża (wylewka betonowa) i zamocowania do podłoża, a zaginarka do blachy wymaga równego podłoża (wylewka betonowa) I zamocowania do podłoża.
Zarówno we wniosku o przyznanie pomocy jak i biznesplanie wnioskodawczyni nie ujęła żadnych kosztów związanych z przytwierdzeniem maszyn oraz podłogą w namiocie. Nie uzasadniła tym samym, czy przedmiotowa operacja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa tj. nie wymaga uzyskania zezwoleń, uzgodnień, pozwoleń (w tym zgłoszenia robót budowalnych). Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli na podstawie przepisów prawa budowlanego istnieje obowiązek uzyskania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych lub decyzji o pozwoleniu na budowę, to jest to wówczas załącznik, który obligatoryjnie należy dołączyć do wniosku o przyznanie pomocy.
Ponadto organ stwierdził, że ustawienie maszyn w namiocie skutkuje ich nieprawidłowym funkcjonowaniem, a co za tym idzie niezachowaniem celu operacji przez okres 3 lat.
Z informacji udzielonych przez producenta urządzeń wynika bowiem, że powinny być zamocowane do podłoża, i "nie powinny pracować przy ujemnych temperaturach i dużej wilgotności".
Z rozstrzygnięciem tym skarżąca się nie zgodziła i wywiodła skargę do sądu administracyjnego.
Zaskarżonemu aktowi zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 23 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015r. - o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, poprzez:
- niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak wezwania skarżącej do złożenia wyjaśnień w zakresie okoliczności budzących wątpliwości organu, niepoinformowanie skarżącej o poczynionych przez organ ustaleniach w ramach prowadzonego postępowania, zebranych dowodach i tym samym uniemożliwieniu skarżącej wypowiedzenia się co do tych dowodów, na podstawie których organ odmówił przyznania pomocy,
- niewskazanie dowodów na podstawie których organ uznał, iż maszyny nie powinny pracować w ujemnych temperaturach i dużej wilgotności, wymagają posadowienia na wylewce betonowej oraz nie mogą być ustawione w namiocie, a przy tym przyjął, iż niespełnienie tych warunków skutkuje niezachowaniem celu operacji przez okres 3 lat i odmówił przyznania pomocy,
- dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą odmową przyznania pomocy;
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- § 4 ust. 1 pkt 5), § 5 ust. 1 pkt 3) w związku z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z 24 września 2015r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (zwanego dalej rozporządzeniem)
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o:
1 - uchylenie zaskarżonego aktu organu,
2 - zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych,
3 - wydanie orzeczenia także pod nieobecność skarżącej.
Nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż niezbędne do prawidłowego prowadzenia rozwijanej działalności jest poniesienie kosztów instalacji elektrycznej czy sanitarnej. Według skarżącej koszt instalacji nie jest potrzebny w ujęciu rozwijanej działalności, ponieważ jest to rozbudowa budynku mieszkalnego o część usługową, przy czym ta rozbudowywana część budynku jest już wyposażona we wszystkie instalacje niezbędne do uruchomienia obiektu na wnioskowane cele (inst. elektryczna, wod.- kan. i CO).
Kosztorys instalacji nie był ujęty w biznesplanie oraz we wniosku o udzielenie pomocy. Wniosek został oceniony wysoko i wybrany w celu udzielenia dotacji, a brak kosztów instalacji nie był przez organ podniesiony w wezwaniu z 24 października 2018r. do uzupełnienia wniosku. Opisany przez organ w zaskarżonym akcie kosztorys został dołączony do wyjaśnień pomyłkowo i nie powinien stanowić przedmiotu oceny.
Za nieprawidłowe uznała twierdzenia organu, iż objęte wnioskiem maszyny nie powinny pracować przy ujemnych temperaturach i dużej wilgotności, gdyż w ich instrukcjach obsługi brak stosownych informacji. Natomiast planowana do zakupu hala namiotowa w pełni zabezpiecza je przed wilgocią i niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Dlatego nieprawidłowe jest ustalenie organu, że ustawienie maszyn w namiocie skutkować będzie ich nieprawidłowym funkcjonowaniem, a co za tym idzie niezachowaniem celu operacji przez okres 3 lat.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z 24 kwietnia 2019r. skarżąca podtrzymała twierdzenie, że planowana inwestycja stanowi przebudowę i rozbudowę budynku już istniejącego, zatem wewnętrzne instalacje będą wymagały jedynie nieznacznej przebudowy, której koszty nie decydują o nieopłacalności inwestycji, a rozbudowa tylko ścian nie spowoduje konieczności poniesienia nakładów na nowe instalacje.
Stwierdziła, że brak kosztów instalacji nie był wskazywany w wezwaniu do uzupełnienia wniosku.
Wywiodła także, że zgodnie z informacją producenta, urządzenia nie mogą pracować przy ujemnych temperaturach i dużej wilgotności, z czego - jej zdaniem - wynika, że czynniki te muszą istnieć łącznie, a także, że mogą być eksploatowane w hali namiotowej, o ile zostaną spełnione warunki w zakresie wilgotności i temperatury.
W piśmie procesowym z 9 maja 2019r. organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie i odpowiedzi na skargę podnosząc, że uzupełnianie dokumentacji na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest już dopuszczalne.
Na rozprawie skarżąca wyjaśniła, że załączony do wniosku, a nieujęty w biznesplanie kosztorys dotyczył budowy budynku do podstaw, gdyż taki wariant również alternatywnie rozważała, ale ostatecznie przyjęła wariant rozbudowy budynku mieszkalnego już istniejącego, dlatego stwierdziła, że został złożony pomyłkowo. Planowane do zakupu maszyny nie wymagają szczególnego podłoża ani szczególnej ochrony, tym niemniej namiot ochronny pozwala na ich eksploatację w ramach prowadzonych szkoleń nawet zimą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jak wynika jednakże z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie, na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017r., poz. 562 ze zm.) kontroli sądów administracyjnych poddane zostały zagadnienia przyznania pomocy w ramach tego programu na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zasadnie organ uznał, że:
1. operacja jest nieuzasadniona ekonomicznie, a przedsięwzięcie nie jest opłacalne, co organ ustalił w wyniku dokonanej przez siebie korekty koniecznych do poniesienia kosztów wynikającej z faktu, że strona nie ujęła w kosztorysie kosztów wykonania instalacji elektrycznej,
2. operacja nie zachowa jej celu z uwagi na ustawienie maszyn w namiocie, co skutkować będzie ich nieprawidłowym funkcjonowaniem.
W tak zarysowanych ramach sporu, Sąd stwierdził, że zasadne jest stanowisko organu.
Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017r., poz. 772 ze zm.), pomoc jest przyznawana podmiotowi spełniającemu warunki określone w § 3 i któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli operacja jest uzasadniona ekonomicznie i będzie realizowana zgodnie z biznesplanem.
Oceny, czy operacja jest uzasadniona ekonomicznie dokonuje się w oparciu o wskaźnik NPV, który jest dodatni, gdy operacja jest ekonomicznie opłacalna i ujemny gdy jest nierentowna.
Dla ustalenia tej opłacalności istotne znaczenie mają koszty, jakie są konieczne do poniesienia w celu realizacji projektu. W piśmie z 24 kwietnia 2019 r. strona podniosła, że z uwagi na fakt, że operacja polega na rozbudowie istniejącego budynku koszty instalacji są niewielkie.
Odnośnie tego wyjaśnienia po pierwsze zauważyć należy, że jeśli nawet nie byłyby one wysokie, to przecież jakieś byłyby. Ich niewykazanie we wniosku i biznesplanie wskazuje, że wniosek nie był sporządzony poprawnie.
Po drugie jednak – i co nawet ważniejsze - zdaniem Sądu takie wyjaśnienie strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych dokumentacji projektowej wynika, że wymiary zewnętrzne budynku istniejącego wynoszą 14m x 13,80m, a budynku po przebudowie i rozbudowie – 16,20m x 25,65m (karta 537 i 538 akt) czyli są w istotny sposób większe. Również z projektu stanowiącego kartę 549 wynika, że choć w skład powierzchni, w której ma być prowadzona działalność gospodarcza ma wejść fragment budynku już istniejącego, którego ściany zewnętrzne zostaną częściowo wyburzone, to jednak w znacznej części przeznaczony na działalność gospodarczą budynek zostanie wzniesiony od podstaw. Wskazuje to, że istnieją obiektywnie konieczne do poniesienia nakłady, niezbędne dla wyposażenia budynku w instalację elektryczną.
Stwierdzenie to znajduje oparcie w "Kosztorysie uproszczonym inwestorskim" (karta 681 akt), gdzie ujęto pozycję "instalacje sanitarne, elektryczne" na kwotę netto 154 334,16 zł, a których to kosztów strona nie ujęła we wniosku aplikacyjnym. Trudno zasadnie przyjąć, że są to koszty niewielkie, choć – jak już Sąd wyżej wskazał – nawet w takim przypadku winny być ujęte we wniosku.
Jako niewiarygodne ocenił Sąd wyjaśnienie skarżącej, że kosztorys ten został złożony omyłkowo, a w istocie dotyczył rozważanego alternatywnie wariantu budowy nowego budynku od podstaw. Zauważyć bowiem należy, że w omawianym dokumencie jako nazwę inwestycji wskazano "Przebudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część usługową", z czego wyraźnie wynika, że dotyczy on tej inwestycji, do której dofinasowania strona aplikuje, a nie alternatywnej.
Powyższe ustalenia wskazują także, że zasadne są zastrzeżenia organu co do niespełnienia wskaźnika rentowności operacji, który jest dodatni tyko w przypadku pominięcia kosztów związanych z wykonaniem instalacji, a co – jak wyżej wykazano – jest nieprawidłowe. Natomiast poprawne wypełnienie wniosku w zakresie kosztów skutkuje uzyskaniem przez wskaźnik NPV wartości mniejszej od zera, a to z kolei powoduje, że operacja jest nieuzasadniona ekonomicznie i już tylko z tego powodu nie może uzyskać dofinansowania w świetle cytowanego już § 4 ust.1 pkt 5 rozporządzenia.
Marginalnie Sąd podnosi, że praktyka polegająca na ujmowaniu/nie ujmowaniu w kosztach operacji dowolnych pozycji nie może znaleźć aprobaty Sądu również z tego powodu, że stwarzałaby pole do manipulacji. Poprzez odpowiednie ich dobranie zmieniałaby się bowiem rentowność całego przedsięwzięcia, co całkowicie wypaczałoby sens przyznawania pomocy ze środków unijnych i konkursowy charakter procedury, w jakiej następuje wybór operacji do dofinansowania, a skutek ten jest niemożliwy do zaakceptowania.
W kwestii możliwości eksploatacji maszyn w hali namiotowej, Sąd także podzielił stanowisko organu. Wezwana do złożenia wyjaśnień strona wskazała, że "maszyny te nie wymagają przytwierdzenia do podłoża na stałe", co jak się okazało – nie jest stwierdzeniem prawdziwym.
Organ wystąpił bowiem do ich producenta z prośbą o informację w zakresie wymagań dot. montażu/posadowienia i użytkowania wskazanych we wniosku maszyn i oceny, czy mogą one być zamontowane w hali namiotowej na utwardzonym terenie. W odpowiedzi uzyskał informację, że tylko jedna z czterech maszyn jest montowana na blacie stołu lub wykonanych samodzielnie nogach. Pozostałe trzy "wymagają równego podłoża (wylewka betonowa). Wszystkie te maszyny nie powinny pracować przy ujemnych temperaturach i dużej wilgotności".
Tak więc, wbrew temu co twierdzi strona, maszyny (przynamniej trzy z czterech) wymagają jednak przytwierdzenia na stałe do podłoża, a strona nie ujęła we wniosku kosztów z tym związanych. Natomiast ujemne temperatury i duża wilgotność w polskich warunkach klimatycznych występują przez kilka miesięcy w roku i zasady doświadczenia życiowego wskazują, że wyeliminowanie tych czynników w namiocie jest praktycznie niemożliwe.
Polemika ze stanowiskiem producenta co do koniecznych warunków użytkowania maszyn jest – w ocenie Sądu – niecelowa, gdyż z pewnością on najlepiej zna parametry jakościowe i wymagania techniczne swych wyrobów. Eksploatacja ich w warunkach odmiennych niż wskazane przez producenta skutkować będzie ich uszkodzeniem lub nieprawidłowym funkcjonowaniem, a to z kolei doprowadzi do niezachowania celu operacji.
Wskazuje to, że także ocena dokonana przez organ w tym zakresie jest zasadna.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że art. 23 ust. 2 nie był podstawą procedowania, gdyż odnosi się do sytuacji, gdy adresatem wezwania do uzupełnienia lub złożenia wyjaśnień jest LGD. Natomiast organ podjął czynności w zakresie niezbędnym do zapewnienia kompletności wniosku wzywając stronę do usunięcia braków na podstawie art. 23 ust. 5 rozporządzenia. Podnieść bowiem należy, że podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stał się wniosek samej strony, która ma najlepszą wiedzę o planowanej realizacji programu, a który okazał się wadliwy z uwagi na nieujęcie w kosztach operacji kosztów wykonania instalacji elektrycznej. Organ pozyskał także niezbędne informacje od osób trzecich, tj. od producenta maszyn, w zakresie warunków ich eksploatacji.
Odnośnie braku wezwania strony do złożenia wyjaśnień zarzut ten ocenić należy jako nieprawdziwy, albowiem pismem z 24 października 2018r. wezwanie takie zostało wystosowane, a strona udzieliła na nie odpowiedzi. W tym zakresie należy także zauważyć, że powodem odmowy udzielenia pomocy nie były braki formalne wniosku, lecz wady merytoryczne. Innymi słowy odmowa nie została spowodowana jedynie tym, że strona nie ujęła kosztów wykonania instalacji elektrycznej w kosztorysie, ale także tym, że ich ujęcie spowodowałoby spadek wskaźnika NPV poniżej minimum i tylko potwierdziłoby stanowisko organu, co do tego, że operacja jest nierentowna. W kwestii niezapoznania strony z zebranym materiałem przypomnieć należy, że stosownie do art. 34 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 311) do postępowań w sprawach analogicznych działań przepisy K.p.a. znajdują zastosowanie w bardzo ograniczonym zakresie, który nie obejmuje postępowania dowodowego.
Mając na uwadze, że Sąd nie dopatrzył się wad zaskarżonego aktu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło