II GSK 1494/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-26
Skład orzekający: Janusz Drachal, Joanna Kabat-Rembelska, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przyznane na podstawie decyzji, przysługuje przez okres 90 dni od dnia złożenia wniosku, nawet jeśli ten okres upłynął przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przyznane na podstawie decyzji, przysługuje przez okres 90 dni od dnia złożenia wniosku, zgodnie z art. 54 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Jest to norma bezwzględnie obowiązująca, która nie pozostawia organowi uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z prawem, nawet jeśli okres 90 dni upłynął przed wydaniem decyzji.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i analizie dokumentacji ustalono, że strona spełnia kryterium dochodowe, ale nie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy, mimo możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przyznało prawo do świadczeń na okres od 24 sierpnia 2018 r. do 21 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 415/19 w sprawie ze skargi D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 14 maja 2019r., sygn. akt III SA/Gl 415/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325) oddalił skargę D.L. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej też: "Kolegium", "SKO") z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu 24 sierpnia 2018r. strona złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w [...] wniosek w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 27 sierpnia 2018r. oraz zebranej w toku postępowania dokumentacji ustalono, iż strona nie posiada prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych oraz, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], nie posiada własnego dochodu, korzysta z pomocy Ośrodka w formie zasiłku okresowego, dodatku mieszkaniowego w łącznej wysokości 422,34 zł, a Komisja Lekarska ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia w [...] w dniu [...].08.1980r. uznała, że skarżącego należy zaliczyć do trzeciej grupy inwalidów do dnia 31 lipca 2019r., wskazując, iż może podjąć zatrudnienie, co daje możliwość zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna i korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie odprowadzanych składek na świadczenie zdrowotne.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018r. Prezydent Miasta [...] odmówił skarżącemu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Przywołując art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j Dz. U. z 2018r. poz. 1510 z późn. zm., dalej też: "ustawa") organ stwierdził, iż w dniu 20 czerwca 2017r. D.L. został wyrejestrowany z Powiatowego Urzędu Pracy w [...], gdyż bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia propozycji prac, co zostało orzeczone decyzją administracyjną. Dalej wskazano, iż strona odmówiła przyjęcia propozycji pracy z wynagrodzeniem najniższej krajowej i nie skorzystała z możliwości zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Ustalono także, iż Powiatowy Urząd Pracy w [...] dysponuje wolnymi miejscami pracy w kilku zakładach pracy, a proponowane wynagrodzenie kształtuje się w granicach od 2 100,00 zł brutto do 3 000,00 zł brutto, czyli powyżej kwoty najniższej krajowej.
W konsekwencji dokonanych ustaleń organ uznał, iż w pierwszej kolejności strona winna wykorzystać własne zasoby i możliwości, podjąć działania w kierunku uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego we własnym zakresie poprzez rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy, a także ewentualne podjąć pracę co spowoduje, że będzie mogła korzystać z bezpłatnego leczenia. Dopiero brak możliwości ubezpieczenia, po wykorzystaniu wszystkich zasobów może być podstawą do potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] stycznia 2019r., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. tj. z 2018r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2018r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przyznało stronie prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 24 sierpnia 2018r. do 21 listopada 2018r.
W skardze wniesionej do WSA w Gliwicach na powyższą decyzję strona wskazała na fakt wydania w przeszłości dwóch decyzji administracyjnych, gdzie prawo do świadczeń opieki zdrowotnej było przyznane a mimo to nie mogła skorzystać ze świadczeń bezpłatnej opieki zdrowotnej w zakresie leczenia stomatologicznego.
Wyrokiem z dnia 14 maja 2019r., sygn. akt III SA/Gl 415/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2019r.
WSA wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wyjaśnił, że zgodnie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo: inne niż ubezpieczeni osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które posiadają obywatelstwo polskie lub uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2017r. poz. 2206 i 2282 oraz z 2018r. poz. 107, 138 i 771), spełniające kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017r. poz. 1769 i 1985 oraz z 2018r. poz. 650 i 700), co do których, nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych. Wskazał, że stosownie do art. art. 54 ust. 1 ustawy dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. W myśl do art. 54 ust. 3 ustawy decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się po: 1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, o którym mowa w ust. 1, dokumentów potwierdzających zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokumentów potwierdzających: a) posiadanie obywatelstwa polskiego lub b) posiadanie statusu uchodźcy, lub c) objęcie ochroną uzupełniającą, lub d) posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach; 2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; 3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; 4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2.
Z treści zaś art. 54 ust. 4 ustawy wynika, że decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wydaje się na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia. Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest: 1) dzień złożenia wniosku, 2) w przypadku udzielania świadczeń w stanie nagłym - dzień udzielenia świadczenia chyba, że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym (art. 54 ust. 7 ustawy). Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017r., poz. 1769), dalej: "u.o.p.s.", prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 528 zł.
WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie strona pismem z dnia 24 sierpnia 2018r. wystąpiła o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. WSA podkreślił, iż organy miały obowiązek stwierdzenia spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego określonego w art. 8 u.o.p.s. Stosownie bowiem do art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wydaje się po stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w tej regulacji i jak ustalono strona kryterium to spełnia uzyskując kwotę 422,34 zł; gdzie na dzień wydania zaskarżonej decyzji kryterium dochodowe stanowi kwotę 528 zł. Kwota ta, zatem niewątpliwie nie przekracza wysokości kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określoną w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.o.p.s. W ocenie Sądu I instancji słusznie też postąpił organ odwoławczy uznając, iż w sprawie nie ma dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową skarżącego wskazującą, że jest on w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe. Skarżący nie pracuje zawodowo, nie jest zarejestrowany w PUP w [...], nie posiada własnego dochodu, i korzysta z pomocy w formie zasiłku okresowego, dodatku mieszkaniowego o wartości 422,34, przy czym posiada trzecia grupę inwalidzką przyznaną do dnia 31 lipca 2019r. Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, iż posiada zadłużenie z tytułu czynszu za luty i marzec 2018r., przy czym nie wynika z niego by skarżący posiadał znaczne wartościowe przedmioty majątkowe czy zasoby finansowe. W konsekwencji zdaniem WSA słusznie organ odwoławczy uznał, że w sprawie istnieją podstawy do wydania skarżącemu decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej z uwagi spełnienie przesłanki określonej w art. 54 ust. 3 pkt 4 ustawy.
W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie prawidłowo też przyznano prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia złożenia wniosku to jest od 24 sierpnia 2018r. do 21 listopada 2018r. Zgodnie bowiem z treścią art. 54 ust 7 ustawy, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje przez okres 90 dni od dnia złożenia wniosku.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik z urzędu skarżącego zaskarżył go w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, zarzucając mu:
1. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a mianowicie art. 54 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej: "ustawa") polegający na błędnej interpretacji ww. regulacji przejawiającej się w stwierdzeniu, iż prawidłowe jest przyznanie skarżącemu prawa do świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych w okresie od 24 sierpnia 2018r. do 21 listopada 2018r., bez względu na okoliczność, iż wskazany okres czasu już upłynął, a skarżący został faktycznie pozbawiony z możliwości skorzystania ze świadczeń, które było mu prawnie należne, w sytuacji, gdy wskazaną regulację należy interpretować zgodnie z celem dla jakiego została wydana i stosownie do sytuacji faktycznej będącej podstawą do wystąpienia z wnioskiem o potwierdzenia prawa świadczeniobiorcy do świadczeń opieki zdrowotnej w ten sposób, aby umożliwić skarżącemu skorzystanie z należnych mu świadczeń.
2. Naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie:
a) art.113 § 1 p.p.s.a., poprzez zamknięcie sprawy niedostatecznie wyjaśnionej,
b) art. 145 § I pkt 1 lit. a p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi, pomimo nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało to wpływ na wynik sprawy,
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
Ponadto na podstawie art. 250 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jednocześnie oświadczył, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy przypomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art.141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji, co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wniesiony środek prawny oparty został na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji NSA zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej.
Niezasadny zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zarzut wskazany w pkt 2.a) petitum skargi kasacyjnej.
Dostateczne wyjaśnienie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 113 § 1 p.p.s.a., to stan zdolności sprawy do wydania wyroku, niezależnie od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia prawdy materialnej. Zarzut naruszenia tego przepisu zasadniczo nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej na mocy art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. ma charakter porządkowy, bowiem określa jedynie moment zakończenia fazy rozpoznawczej postępowania przed sądem administracyjnym. Postępowanie to nie wiąże się z czynieniem ustaleń faktycznych. W związku z tym sprawę można uznać za dostatecznie wyjaśnioną, jeżeli strony wyczerpały możliwość korzystania z przysługujących im uprawnień procesowych, a sąd nie znalazł podstaw do działania z urzędu. Ocena, czy sprawa została dostatecznie wyjaśniona, należy do Sądu. (por. B. Dauter Komentarz do art. 113 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej wskazanym w pkt 2.c) petitum skargi kasacyjnej, stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), czemu dał wyraz w motywach zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stawianego w punkcie 2. b) petitum skargi kasacyjnej, jako zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zauważyć należy, że w istocie wiąże się on z zarzutem naruszenia prawa materialnego sformułowanego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej tj. art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Wskazać należy, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 24 sierpnia 2018r., w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Podkreślenia zatem wymaga, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Na podstawie zaś art. 54 ust. 3 cytowanej ustawy, decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, wydaje się po przedłożeniu przez świadczeniobiorcę wymienionych w tym przepisie dokumentów, a także po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej oraz po stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast według art. 54 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest: 1) dzień złożenia wniosku; 2) w przypadku udzielania świadczeń w stanie nagłym dzień udzielenia świadczenia chyba, że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że prawidłowe były ustalenia, według których skarżący nie pracuje zawodowo, nie jest zarejestrowany w PUP w [...], nie posiada własnego dochodu, i korzysta z pomocy w formie zasiłku okresowego, dodatku mieszkaniowego o wartości 422,34 zł, przy czym posiada trzecią grupę inwalidzką przyznaną do dnia 31 lipca 2019r. Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, iż posiada zadłużenie z tytułu czynszu za luty i marzec 2018r., nie posiada znacznych wartościowych przedmiotów majątkowych czy zasobów finansowych, jak również nie ma dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową skarżącego wskazującą, że jest on w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową. W konsekwencji słusznie uznano, że w sprawie istnieją podstawy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej z uwagi na spełnienie przesłanki określonej w art. 54 ust. 3 pkt 4 ustawy oraz przez okres od dnia 24 sierpnia 2018r. do dnia 21 listopada 2018r., czyli przez okres 90 dni od dnia złożenia wniosku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść art. 54 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, nie pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymaganych przesłanek nie pozostawia właściwemu organowi zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia, jakie zostało wydane w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd wyjaśnia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2014r., sygn. akt I FPS 3/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tego powodu nie zawarto w orzeczeniu rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło