VII SA/Wa 707/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-27
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, znajdujący się w niedopuszczalnej odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia dla ludzi i mienia w protokołach oględzin?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt usytuowania budynku gospodarczego w niedopuszczalnej odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia, zgodnie z obowiązującymi przepisami technicznymi, stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że obiekt ten stwarza realne zagrożenie dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W związku z tym, nakaz rozbiórki budynku jest uzasadniony na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a legalizacja takiego obiektu jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego w latach 1987-1989 w warunkach samowoli budowlanej. Budynek znajdował się w odległości około 4 metrów od gazociągu wysokiego ciśnienia, co naruszało obowiązujące przepisy techniczne dotyczące minimalnych odległości od takich instalacji. Skarżący kwestionował zasadność nakazu rozbiórki, argumentując m.in. brak wystarczających dowodów na realne zagrożenie oraz potrzebę powołania biegłego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], nakazującej M. K., M. K., H. K., M. K., I. K., E. i S. K. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 18,5 m x 6,40 m i wysokości zmiennej od 3,50 m do 4,30 m, usytuowanego w północnej części działki w sąsiedztwie gazociągu wysokiego ciśnienia na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Jak wskazano powyżej postępowanie przed organami nadzoru budowlanego dotyczyło ww. budynku wzniesionego w warunkach niekwestionowanej samowoli budowlanej w latach 1987-1989.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 651 + 1356 + 1357/03 i 1737 - 1739/03 uchylone zostały decyzje organów obu instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z [...] listopada 2002 r nakazujące rozbiórkę tego budynku. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że cyt. "fakt oczywistości samowoli budowlanej - co ma miejsce w niniejszej sprawie - nie zwalniał organów od obowiązku zbadania, czy sporny obiekt w dacie wydawania rozstrzygnięcia naruszał obowiązujące przepisy. (...) Konieczne było w sprawie dokonanie sprawdzenia odległości położenia spornego budynku od gazociągu i w zależności od wyniku tych ustaleń rozważenie, czy istnieją przesłanki do orzeczenia nakazu jego rozbiórki na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r."
Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2006 r. organ powiatowy nakazał S. K. oraz J. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 9,70 m x 6,0 m na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 9 grudnia 2009 r. zostały przeprowadzone przez uprawnionego pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W ich toku ustalono, że na nieruchomości znajduje się m.in. budynek gospodarczy, niepodpiwniczony, parterowy, murowany z pustaków betonowych, z jednospadowym dachem pokrytym płytą PW-8. Budynek usytuowany jest w północnej części działki, jego wymiary to: długość ok. 18,50 m, szerokość ok. 6,40 m, wysokość zmienna od ok. 3,50 m do ok. 4,30 m. Budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości ok. 4,00 m od gazociągu wysokiego ciśnienia (stalowego Dn 400 mm) relacji [...] – [...], o ciśnieniu 6,3 MPa (odległość liczona od ściany zewnętrznej budynku do najbliższej usytuowanej sieci).
Kolejne oględziny zostały przeprowadzone w dniu 1 marca 2013 r. Ustalenia dokonane w ich takcie były tożsame z ustaleniami dokonanymi podczas oględzin z dnia 9 grudnia 2009 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził zdatność do użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego w sąsiedztwie gazociągu wysokiego ciśnienia na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Po rozpoznaniu odwołania [...] przesyłowych [...] S.A. Oddział w [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dalszym toku postępowania organ powiatowy wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., którą nakazał M. K., M. K., H. K., M. K., I. K., E. i S. K. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego w sąsiedztwie gazociągu wysokiego ciśnienia na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Po rozpoznaniu odwołania S. K. zapadła kolejna decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. – uchylono ww. decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Kolejna decyzją, Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał decyzję nakazującą M. K., M. K., H. K., M. K., I. K., E. i S. K. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 18,5 m x 6,40 m i wysokości zmiennej od 3,50 m do 4,30 m, usytuowanego w północnej części działki w sąsiedztwie gazociągu wysokiego ciśnienia na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Jak wskazano na wstępie w wyniku rozpoznania odwołania właśnie od tej decyzji, zapadła decyzja zaskarżoną w sprawie niniejszej.
Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ drugiej instancji podniósł, że budynek gospodarczy znajdujący się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. S. K. oświadczył w dniu 28 października 2002 r. do protokołu z przyjęcia ustnie złożonych wyjaśnień oraz podczas kontroli w dniu 9 grudnia 2009 r., że budynek gospodarczy został wybudowany w latach 1987 – 1989. Tym samym obiekt wybudowano w warunkach samowoli budowlanej pod rządami ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229). Zgodnie bowiem z art. 103 § 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., przepisu art. 48, mającego zastosowanie do samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ powiatowy zasadnie przyjął, że obiekt podlega reglamentacji art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Zgodnie z powołanym przepisem, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego; stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienią albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W nawiązaniu do zarzutu odwołania, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ podkreślił, że wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. musi uwzględniać ocenę stanu faktycznego w zakresie wykorzystania gruntu, na którym popełniono samowolę, według stanu prawnego z chwili orzekania o samowoli, a nie z chwili jej popełnienia. Za przyjęciem zgodności budowy z aktualnie obowiązującymi przepisami technicznymi przemawia przede wszystkim argument, że jeżeli obowiązujące w dacie wydawania decyzji przepisy przewidują na danym terenie możliwość budowy takiego obiektu, jaki znajduje się na tym terenie, to odwoływanie się do przepisów obowiązujących w czasie budowy i orzekanie rozbiórki przeczy celowi instytucji usuwania skutków samowoli budowlanej. Także orzekający również w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał że fakt oczywistości samowoli budowlanej nie zwalniał organów od obowiązku zbadania, czy sporny obiekt w dacie wydawania rozstrzygnięcia naruszał obowiązujące przepisy.
Organ drugiej instancji podkreślił - z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że budynek usytuowany jest kolizyjnie w stosunku do czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia Dn 400 mm relacji [...] – [...], o ciśnieniu 6,3 MPa, wybudowanego przed spornym budynkiem gospodarczym.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640) strefa ochronna zabudowy od gazociągu powinna wynosić w przypadku budynków niemieszkalnych wolnostojących minimum 25 metrów w obie strony gazociągu (§ 110 rozporządzenia oraz załącznik nr 2 do .w/w rozporządzenia - pkt 4 tabeli). Z kolei z pisma [...] S.A. z dnia 28 października 2013 r, wynika, że odległość powinna wynosić 15 m. Nawet gdyby przyjąć konieczność zachowania 15 m, a nie 25 m, to i tak ten warunek nie jest spełniony. W myśl natomiast § 10 pkt 3 ww. rozporządzenia, w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenie gazociągu podczas jego użytkowania. Istotą określenia w/w odległości jest optymalne wykluczenie ryzyka naruszenia życia, zdrowia czy mienia, w związku z funkcjonowaniem obiektu.
Przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się w odległości około 4 m od gazociągu. Okoliczność ta została ustalona podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 9 grudnia 2009 r. oraz w dniu 1 marca 2013 r. Zatem lokalizacja budynku gospodarczego stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy narusza przepisy powołanego rozporządzenia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił -ustawodawca wprowadzając minimalne odległości, jakie należy zachować przy wznoszeniu obiektów od takich inwestycji linowych jak sieci gazowe, miał na celu nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania takiej sieci, ale również zapewnienie skutecznej ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Dlatego też w/w przepisy winny być bezwzględnie przestrzegane. Tym samym, co dodatkowo potwierdza [...] S.A. w piśmie z dnia 21 września 2012 r. - lokalizacja obiektu stwarza zagrożenie dla życia i mienia, a to zaś jest przesłanką do zastosowania art. 37 ust. 1 Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Nawiązując do stanowiska odwołującego się, że w sprawie konieczne było dokonanie oceny bezpieczeństwa i ewentualnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia przez właściwego biegłego posiadającego wiedzę specjalistyczną w zakresie projektowania i budowy gazociągów oraz ich oddziaływania na obiekty sąsiednie, organ podkreślił, że podmiotami posiadającymi wskazaną powyżej wiedzę są pracownicy spółek gazowych w tym m.in. [...] S.A., a w aktach sprawy znajduje się pismo w/w spółki, w którym wprost podano - "obecna lokalizacja obiektu stwarza zagrożenie dla życia i mienia". Ponadto, w postępowaniu administracyjnym obowiązek przedłożenia określonej opinii czy oceny technicznej nakładany jest na strony postępowania. Organ nie zleca sam z urzędu biegłym wykonania oceny, opinii czy ekspertyzy technicznej. Nadto w sytuacji kiedy w aktach sprawy znajduje się pismo [...] S.A. z dnia 21 września 2012 r. odnoszące się do możliwości stworzenia zagrożenia przez lokalizację przedmiotowego budynku gospodarczego w sąsiedztwie gazociągu, to zobowiązywanie stron do złożenia opinii biegłego w tym samym zakresie spowoduje jedynie bezcelowe przedłużenie niniejszego postępowania.
Odnośnie zaś podnoszonej w odwołaniu kwestii nielegalnej budowy gazociągu wysokiego ciśnienia organ wskazał, że w toku postępowania przedstawiciele [...] S.A. przedłożyli m.in. decyzję o lokalizacji szczególnej Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia1962 r., znak: [...] ustalającą budowę gazociągu [...] – [...] - odcinek trasy przebiegającej przez trasy przebiegającej przez DRN [...], zaświadczenie lokalizacji ogólnej nr [...] z dnia [...] lutego 1965 r. oraz protokół próby wytrzymałości i szczelności gazociągu [...] – [...] z dnia [...] listopada 1967 r.
Dokumenty te świadczą i potwierdzają, że przedmiotowy gazociąg był projektowany i powstał w latach 60 XX wieku, w złożonej dokumentacji brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę omawianej inwestycji, co istotne dokumenty potwierdzają, ze gazociąg istniał legalnie przed budową spornego budynku gospodarczego nie można jednoznacznie stwierdzić, iż pozwolenia takiego w ogóle nie było. Uprzednio obowiązujące przepisy nie nakładały na inwestora, właściciela czy też zarządcę obiektu budowlanego obowiązku przechowywania dokumentów związanych z budową.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł S. K. reprezentowany przez radcę prawnego W. W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, tj. brak uzyskania specjalistycznej opinii technicznej mającej określić, czy przedmiotowy budynek przy ul. [...] ("Budynek") powoduje wypełnienie przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.; "Prawo budowlane z 1974 r."), b. naruszenie art 84 § 1 k.p.a. poprzez oparcie się na stanowisku jednej ze stron postępowania ([...] S.A. Oddział w [...]), uznając je za wystarczające dla uzyskania wiadomości specjalnych podczas gdy naruszony przepis wymaga powołania biegłego lub biegłych do wydania opinii w kwestii wiadomości specjalnych, c. naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego kwestii legalności wybudowania gazociągu znajdującego się w sąsiedztwie Budynku, która to sprawa ma istotny wpływ na postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki Budynku,
d. naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż do zastosowania tego przepisu wystarczyło wyłącznie stwierdzenie faktu budowy niezgodnej z przepisami jako równoznaczne z zaistnieniem wszystkich przesłanek określonych w ust, 1 pkt 2 tegoż przepisu, tj. wystąpienia również niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a tymczasem Organ nie wykazał wystąpienia okoliczności, które spełniłyby przesłanki tego przepisu, e. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie legalności wybudowania gazociągu znajdującego się w sąsiedztwie gazociągu, f. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo istnienia okoliczności, które powinny skutkować uchyleniem decyzji w całości i przekazaniem do ponownego rozpoznania.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł: 1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2. na podstawie art 135 p.p.s.a. o uchylenie również decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji,3. na podstawie art 200 p.p.s.a. o zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kosztów postępowania, obejmujących również koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zgłoszony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskrzonej decyzji znalazł odrębne rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym.
Zarzuty skargi znalazły obszerne rozwinięcie w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonej decyzji. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
I tak, zasadnie zaskarżoną decyzją doszło do utrzymania w mocy decyzji rozbiórkowej organu pierwszej instancji.
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W okolicznościach sprawy niniejszej poza sporem pozostaje fakt, że obiekt powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej, bez wymaganego przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wznoszenia pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu zasadnie też oceniono, że nie jest możliwa jego legalizacja ponieważ powoduje on swoim usytuowaniem niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia a w szczególności niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że ustalenie samego braku zachowania, przewidzianej przepisami prawa, odległości od gazociągu nie jest okolicznością uzasadniającą ustalenie, że pozostawienie go stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia.
Skarżący ma rację gdy wskazuje, że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych łub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Należy podkreślić, że na tle przepisów ww. ustawy Prawo budowlane decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art 37 ust 1 pkt 2 powinna znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność.
Właśnie taki stan ma miejsce w okolicznościach przedmiotowego budynku. Legalizacja możliwa co do zasady na tle przepisów ww. ustawy okazała się niedopuszczalna w odniesieniu do budynku skoro ten jest usytuowany w niedopuszczalnej odległości od istniejącego gazociągu.
Należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, konieczne jest bezwzględne zastosowanie tych odległości ponieważ tylko ich przestrzeganie stanowi o bezpieczeństwie użytkowników zarówno gazociągu jaki i obiektów budowlanych sytuowanych w jego sąsiedztwie.
W ocenie Sądu dopuszczenie do legalizacji budynku w niedopuszczalnej przepisami prawa odległości od gazociągu stwarza wprost zagrożenie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia a także niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Normy określające owe odległości nie mogą być porównywalne wprost z innymi normami technicznymi np. wynikającą z § 12 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422 j.t.), która ma na celu ochronę interesu osób trzecich przez stworzenie warunków intymności na sąsiedniej działce budowlanej oraz ochronę pożarową - obie te wartości można zagwarantować w wyniku innych rozwiązań niż rozbiórka obiektu.
Położenie budynku w niedopuszczalnej odległości od gazociągu stwarza jednoznaczne zagrożenie, którego nie da się wyeliminować przez pozostawienie tego obiektu w trybie jego legalizacji.
W ocenie Sądu skoro organy ustaliły niezgodność budowy budynku z przepisami, technicznymi w obecnym czasie, to w odniesieniu do relacji budynek gospodarczy ( o znacznej powierzchni i komercjalnym wykorzystywaniu) a obiekt - gazociąg i stanowisko jego operatora, miały podstawy do uznania, że zagrożone jest bezpieczeństwo, pogorszone są warunki zdrowotne lub użytkowe - istnieje zagrożenie, o którym mowa art 37 ust. 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy.
Szczególnego podkreślenia w tym kontekście wymaga to, że legalizacja miałaby doprowadzić do pozostawienia obiektu na gruncie w położeniu jakie ma tam miejsce, zatem konieczne było uwzględnienie relacji budynek gazociąg w świetle w przepisów obowiązujących obecnie .
O ile bowiem od 1981 r. obowiązywała norma branżowa – BN-80 8976-31, która przewidywała sytuowanie w odległości szczególnej po 4 m z obu stron dla niektórych rodzajów obiektów i przy szczególnym zabezpieczeniu gazociągu. To obecnie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia z dnia 26 kwietnia 2013 r. - Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U.2013.640 z dnia 2013.06.04 Wersja od: 4 czerwca 2013 r.) .
Zgodnie z § 110 - dla gazociągów wybudowanych: 1) przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, 2) w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W przedmiotowym przypadku jest to odległość 25 m po każdej stronie gazociągu.
Bez wpływu na ocenę stanu sprawy w dacie orzekania musiał zatem pozostawać powoływany w uzasadnieniu skargi - protokół oględzin z dnia 1 marca 2013 r., zawierający zapis, że nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a jedynie że budynek znajduje się w odległości 4 metrów od gazociągu oraz protokół z oględzin z dnia 9 grudnia 2009 r., że nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Podobnie pismo [...] S.A. Oddział w [...] z dnia 10 stycznia 2003 r. oraz z dnia 17 lutego 2003 r. kierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego gdzie czytamy m.in. "[...] przedmiotowy gazociąg z uwagi na przeprowadzone wcześniej prace modernizacyjne zakwalifikowaliśmy do odpowiedniej klasy lokalizacji wprowadzając strefę kontrolowaną o szerokości 8,0 m po 4,0 m na stronę od osi gazociągu.", a także pismo tego samego operatora z dnia 23 stycznia 2009 roku kierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...], w którym stwierdzono, że zakwalifikowano ten gazociąg do odpowiedniej klasy lokalizacji oraz strefy kontrolowanej o szerokości po 4,0 m na stronę | od osi gazociągu.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd ocenia jako nieuzasadnione zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. podobnie nie jest uzasadniony zarzut braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Wbrew stanowisku skarżącego nie miała wpływu na możliwe rozstrzygnięcie w sprawie przedłożona przez niego opinia techniczna dotyczącą przedmiotowego budynku, sporządzona przez C. C. posiadającego wymagane uprawnienia budowlane nr ew. [...], z której treści wynika: "Budynek znajduje się w dobrym stanie technicznym, nie występują żadne spękania ani odkształcenia konstrukcji. Roboty wykonano zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie zagrażają bezpieczeństwu użytkowania budynku. Obiekt nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych, użytkowych dla otoczenia. Budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, nie powoduje niedopuszczalnych warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, został wykonany z odpowiedniej jakości materiałów budowlanych i nadaje się do użytkowania.". Opinia, jak zauważył sam skarżący, wskazuje tylko tyle – sam budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, jak wymaga tego rozpatrywany przepis.
W odniesieniu do zarzutu nielegalności budowy gazociągu, Sąd podkreśla - postępowanie w tym przedmiocie nie uzasadniało zawieszenia postępowania niniejszego.
Bez znaczenia pozostaje i to, czy gazociąg, który został wybudowany wcześniej, stanowił samowolę budowlaną czy inwestycję legalną. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11, podmiot przystępujący później do inwestycji na określonym terenie musi respektować zastany stan prawny i faktyczny na gruncie w zakresie zabudowy.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło