IV SA/Wr 70/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-05-14
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska – Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja dotycząca udziału konkretnego radcy prawnego jako pełnomocnika w sprawach cywilnych, w tym w sprawach, w których wnioskodawca jest stroną, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że informacja o udziale konkretnego radcy prawnego jako pełnomocnika w sprawach cywilnych nie stanowi informacji publicznej, nawet jeśli wnioskodawca jest stroną jednego z tych postępowań. Informacja ta dotyczy sfery prywatnej, a nie spraw publicznych w rozumieniu ustawy. W związku z tym organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, a skarga wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
M. R. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udzielenie informacji publicznej dotyczącej liczby spraw z roszczeniami o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, w których wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym, a także o wskazanie, czy w tych sprawach występowała konkretna sędzia i konkretny radca prawny. Organ I instancji odmówił udostępnienia informacji o radcy prawnym, powołując się na ochronę prywatności. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 70/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 14 maja 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , Sędziowie, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca), , , Protokolant, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r., sprawy ze skargi M. R., na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego we W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, , , oddala skargę w całości., ,
Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2018 r. M. R. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w O. o udzielenie informacji publicznej w zakresie:
"1. W ilu sprawach rozpoznawanych w latach 2016 – 2018 w VI Wydziale Gospodarczym Sądu Okręgowego w O. jako Sąd II instancji a dotyczących roszczeń z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego przeciwko ubezpieczycielowi OC posiadacza pojazdu mechanicznego wyrok Sądu Okręgowego został wydany na posiedzeniu niejawnym w składzie 1 sędziego?
2. W ilu wskazanych w pytaniu pierwszym spraw sędzią wydającym wyrok była sędzia B. K.-B.?
3. W ilu ze wskazanych w pytaniu pierwszym i drugim spraw jako pełnomocnik występowała radca prawny M. S.
W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia 27 lipca 2018 r. Prezes Sądu Okręgowego w O. poinformował w zakresie pytania pierwszego i drugiego, że w Wydziale VI Gospodarczym Sądu Okręgowego w O. w latach 2016 – 2018 rozpoznawane były dwie sprawy tego rodzaju, przy czym w jednej z nich sędzią wydającym wyrok była sędzia B. K.-B.
W zakresie pytania trzeciego poinformowano, że została wydana decyzja o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Decyzją z dnia 27 lipca 2018 r. Nr [...] organ, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej odnośnie pytania trzeciego odmówił udzielenia informacji publicznej. Stwierdził, że wniosek skarżącego należy rozpoznawać jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z zakresem przedmiotowym art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o udostępnieniu informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1764). Jednakże informacja objęta pytaniem trzecim wniosku podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez co nie może być udostępniana. Organ wskazał, że w wyroku w sprawie I OSK 1510/2011 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli żądana przez skarżącego informacja zawierałaby dane osobowe podlegające szczególnej ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. to prawo skarżącego do informacji publicznej podlega ograniczeniu, zaś organ zobowiązany jest w takiej sytuacji do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 cytowanej ustawy. Z taką sytuacją według organu mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Dodatkowo organ stwierdził, że radca prawny działający jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu cywilnym nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną nie ma też związku z pełnieniem tej funkcji, ponadto radca prawny M. S. nie zrezygnowała z prawa ochrony jej danych we wnioskowanym zakresie.
Odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. złożył wnioskodawca. Zainteresowany zarzucił, że organ I instancji niedokładnie ustalił stan faktyczny oraz w niedostateczny sposób rozważył, czy pełnienie funkcji pełnomocnika procesowego przez radcę prawnego ma związek z pełnieniem funkcji publicznej. Ponadto organ I instancji w nieuprawniony sposób stawia znak równości pomiędzy wszelkimi uczestnikami postępowania, umknęło uwadze Sadu, że skarżący jest stroną jednego z postępowań objętych zapytaniem o udzielenie informacji publicznej, a mianowicie sprawy zawisłej w Sądzie Okręgowym w O. pod sygn. akt IV SA 25/18. Poza tym wnioskowana informacja dotyczy "przebiegu jawnego przynajmniej na jakim etapie postępowania sądowego to przecież informacja o tym kto uczestniczy w danym postępowaniu nie może być ukrywana przed jego uczestnikiem".
Prezes Sądu Apelacyjnego we W. na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096) w zw. z art. 1 ust. 1 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330) – dalej ustawa po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 6 grudnia 2018 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w O. i umorzył postępowanie I instancji.
Uzasadniając swoją decyzję powołał art. 1 ust. 1 ustawy zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Informacja może być udostępniona gdy wchodzi w jej zakres przedmiotowy i podmiotowy. Gdzie zakres przedmiotowy odnosi się przede wszystkim do informacji o sprawach publicznych. Zatem poza zakresem regulacji są informacje o charakterze prywatnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 roku, sygn. II SAB/Wa 707/16).
Stwierdził, że dlatego organ II instancji nie podziela stanowiska zajętego przez organ I instancji. Organ stoi na stanowisku, że wniosek w tym zakresie nie dotyczy informacji publicznej. Odwołujący wskazał, że jest stroną jednego z postępowań objętych zapytaniem o udzielenie informacji publicznej zawisłych w Sądzie Okręgowym w O.
Ustawa nic może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. W przedmiotowej sprawie skarżący wykazuje subiektywny interes, gdyż domaga się udostępnienia informacji związanych z wykonywaniem czynności przez osoby świadczące pomoc prawną, a zatem jego wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wa 707/16).
Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Zarzucił zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
- art. 136 u.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez całkowite zaniechanie prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wymianie dowolnych i abstrakcyjnych ustaleń faktycznych co do motywów działania skarżącego w zakresie występowania z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej,
- art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez poprzestanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na arbitralnych twierdzeniach organu, niewyjaśnieniu motywów, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, nie ustosunkowaniu się do zarzutów i twierdzeń skarżącego podniesionych w odwołaniu, co w konsekwencji uniemożliwia skarżącemu ustosunkowanie się w pełni do argumentacji organu,
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie:
- art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż informacja objęta wnioskiem nie stanowi informacji publicznej.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Podał, że z uzasadnienia decyzji nie do końca konsekwentnie wynikają motywy takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Z jednej bowiem strony organ przywołuje uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie w sprawie II SAB/Wa 707/16 wskazując, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji prywatnej, z drugiej zaś strony wydaje się nawiązywać do koncepcji nadużycia prawa do informacji publicznej. Z uwagi na twierdzenia organu dotyczące braku interesu publicznego w udzieleniu żądanej informacji zarzucił, że organ nie ustosunkował się do podnoszonych w odwołaniu argumentów skarżącego dotyczących roli profesjonalnego pełnomocnika procesowego, w kontekście wykonywania przez tego rodzaju osobę funkcji publicznej, w szczególności w rozumieniu art. 61 Konstytucji. Ponadto ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga aby pytający wskazywał cel w jakim zamierza wykorzystać informację.
Wskazał, że w okolicznościach faktycznych spraw brak jest także podstaw do przypisania skarżącemu, czy też stwierdzenia, że skarżący pyta o sprawę własną. Organ nie ustalił, że skarżący jest stroną postępowań, których dotyczy informacja. Uznanie, że udział pełnomocnika procesowego wykonującego zawód zaufania publicznego w danym postępowaniu sądowym dotyczy sfery prywatnej jest nie do pogodzenia z rozumieniem tej sfery aktywności jednostki przez którą należy rozumieć kwestie związane z dobrami osobistymi, a nie udział w postępowaniu sądowym, które jest jawne na etapie przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że zgodnie z przekazaną zainteresowanemu informacją, w zakresie złożonego przez niego zapytania, w Sądzie Okręgowym rozpoznawane były dwie sprawy, które odpowiadały treści wniosku.
W jednej z nich skarżący występował jako pozwany - powyższą okoliczność potwierdził pełnomocnik skarżącego w odwołaniu od decyzji. W takiej sytuacji stronie postępowania przysługuje prawo wglądu do akt i zapoznania się z ich treścią na podstawie innych przepisów niż ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Dlatego też organ II instancji stwierdził, iż skierowane zapytanie do Sądu Okręgowego w O. w punkcie III wniosku nie dotyczy informacji publicznej, tylko informacji o aktywności danej osoby w sądzie w sprawach tożsamych do sprawy skarżącego, a tym samym informacji prywatnej. Z tych względów Prezes Sądu Apelacyjnego nie odniósł się do argumentów skarżącego co do roli pełnomocnika procesowego występującego w postępowaniu sądowym i potrzeby ochrony tych informacji na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec zajętego przez organ stanowiska rozważanie w tym temacie było bezcelowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej zwana p.p.s.a., tj. w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ za wynik sprawy.
Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną przesłanką żądania skarżącego są przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330) – zwanej dalej u.d.i.p. Ustawa, ta jest rozwinięciem art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który przewiduje, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Z kolei przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. określa katalog podmiotów zobligowanych do udostępniania informacji publicznej, stanowiąc że są nimi: władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższej regulacji art. 4 ust. 1 pkt 5 nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego i Prezes Sądu Apelacyjnego jest podmiotem zobowiązanym na gruncie tej ustawy do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Według art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. W świetle ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, które używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 - publ. M. Prawn. 2002/23/1059, 25 marca 2002 r. sygn. akt II SA 4059/02 – publ. M. Prawn. 2003/10/436, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06 – Lex 291357).
W art. 6 ust. 1 pkt 6 u.d.i.p. ustawodawca wymienia przykładowo te sfery działalności, w których informacji publiczna podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Są to informacje między innymi: o polityce wewnętrznej i zagranicznej, podmiotach o których mowa w art. 4 ust. 1, zasadach funkcjonowania podmiotów o których mowa w art. 4 ust. 1, danych publicznych, majątku publicznym.
Niewątpliwie jak stwierdzono wyżej adresat wniosku skarżącego z dnia 15 czerwca 2018 r. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Natomiast przedmiotem rozpoznania jest, czy żądana informacja jest informacją publiczną. To znaczy, czy został spełniony zakres przedmiotowy do udzielenia informacji.
Analizując powołany wyżej art. 1 ust. 1 i art. 6 Sąd stwierdza, że organ II instancji prawidłowo uznał, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną. Informacja publiczna odnosi się bowiem do spraw publicznych w rozumieniu omawianej ustawy. Tymczasem wnioskodawca wnosi o udzielenie informacji dotyczącej sprawy cywilnej, prywatnej, dotyczącej uczestników tego postępowania. Nie ma znaczenia, i informacja nie nabiera charakteru publicznego przez fakt, na który wskazuje wnioskodawca, a mianowicie że radca prawny występujący w sprawach jest osobą zaufania publicznego.
W okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że organ, skoro wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, winien zawiadomić o powyższym wnioskodawcę pismem. W myśli art. 16 u.d.i.p. wydanie decyzji lub umorzenie postępowania dotyczy tylko informacji publicznej.
Tym samym organ II instancji prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w myśl art. 138 § 2 i 104 k.p.a.
Rozpoznanie wniosku skarżącego przez organy obu instancji w formie decyzji i wyrok Sądu należy traktować jako udzielenie informacji o niezasadności wniosku skarżącego z dnia 15 czerwca 2018 r. odnośnie pkt 3 i braku podstaw do jego rozpoznania w ramach ustawy o informacji publicznej.
W okolicznościach niniejszej sprawy pozostałe zarzuty skargi nie mają znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło