VII SA/Wa 1717/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-08
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym wałów przeciwpowodziowych, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, skierowana do zarządcy tych wałów, może być uznana za wadliwą w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym wałów przeciwpowodziowych, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego i skierowana do zarządcy wałów, nie jest obarczona wadą stwierdzenia nieważności. Wskazano, że roboty budowlane nakazane w decyzji stanowią utrzymanie istniejących wałów w należytym stanie technicznym, a nie odbudowę czy nadbudowę. Zarządca wałów, jako podmiot odpowiedzialny za ich utrzymanie, jest właściwym adresatem takiej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która nakazywała Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym wałów przeciwpowodziowych. Skarżący podnosił, że decyzje te zostały skierowane do niewłaściwego podmiotu i nakładają obowiązki wykraczające poza zakres Prawa budowlanego. Sąd rozpatrywał, czy decyzje te są obarczone wadami uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2015 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.) dalej Prawo budowlane, nakazał [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. jako zarządcy wałów usunięcie nieprawidłowości obustronnych wałów przeciwpowodziowych w km 0+000 + 6+000 cieku T. w D. i S., wskazanych w "Ocenie stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwppwodziowych w km 0+000 6+000 (...)" z czerwca 2014 r. opracowanej przez mgr. S. S. oraz w aneksie do oceny jw. przedłożonym przy piśmie z dnia [...].10.2014 r., poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:
odbudowanie korpusu wału prawego w miejscach występujących podcięć i utraty geometrii w km 3+900 - 4+600, tj. od ulicy [...] do końca asfaltowej [...] w rejonie początku lasu, poprzez doprowadzenie go do odpowiedniego nachylenia i zagęszczenia celem zachowania odpowiedniej stateczności, odpowiadającej IV klasie ważności w terminie do [...].03.2016 r.
uzupełnienie korpusów v wałów (z normatywnym zagęszczeniem) dla IV klasy ważności w miejscach obniżeń, nierówności i rozmyć w km: 2+250 dla wału lewego, 3+150 dla wału prawego, 4+200 dla wału lewego, 4+670 dla wału lewego i prawego, 4+750 dla wału lewego i prawego w terminie [...].06.2016 r.,
wykonanie przesłony przeciwfiltracyjnej w celu wyeliminowania zjawisk filtracyjnych oraz wzmocnienia konstrukcyjnego słabo zagęszczonych korpusów wałów na całej ich długości, w wyłączeniem odcinków wysoczyzn, np. w technologii ciągłego wgłębnego mieszania gruntu CDMM; przesłona powinna zagłębiać się około 2-3 m w podłoże wału w terminie do [...].12.2016 r.,
Prace nakazano wykonać wg. przedłożonego w dniu [...].10.2014 r. aneksu do oceny stanu technicznego z czerwca 2014 r. ("Uzupełnienie do rozdziału 5": Ppkt II. Roboty budowlane - remont; Ppkt III. Roboty budowlane - przebudowa), opracowanego przez mgr. inż. S. S., który należy dodatkowo uszczegółowić projektem wykonawczym sporządzonym przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz pełniącą samodzielną funkcję techniczną w budownictwie. Projekt budowlany należy uzgodnić z autorem oceny technicznej.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2015 r. nr [...] wskazując w uzasadnieniu, ż decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli organ stwierdzi, że zachodzą okoliczności określone w przepisie, zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja taka powinna być skierowana do podmiotów wskazanych w art. 61 ustawy Prawo budowlane, to jest właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na których spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należnym stanie technicznym. Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie, odpowiadającym jej funkcjom. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpatrywanej sprawie, bezspornym pozostawał fakt, że obustronne wały przeciwpowodziowe w km 0+000 + 6+000 cieku T. w D. i S., znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym i stan ten powoduje zagrożenie dóbr określonych w przepisie. Nieodpowiedni stan techniczny wałów przeciwpowodziowych potwierdza zgromadzona w toku postępowania dokumentacja, w szczególności: protokoły kontroli z dnia [...].03.2014 r. i z dnia [...].07.2015 r. przeprowadzonych przez [...] WINB oraz "Ocena stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących, na długości 12,0 km (2x6,0 km) (...)" z czerwca 2014 r. sporządzona przez mgr. inż. S. S. oraz aneks do tej oceny przedłożony przy piśmie z dnia [...].10.2014 r.
[...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. działając na podstawie art. 156 § 1 pkt. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23 tekst jednolity) dalej k.p.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015r. znak: [...], nakazującej usunięcie nieprawidłowości (odpowiednio w terminach do [...] marca, [...] czerwca i [...] grudnia 2015r.) obustronnych wałów przeciwpowodziowych w km 0+000-6+000 cieku T., w D. i S. podnosząc, że decyzja nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015r. została zaadresowana o jednostki organizacyjnej, która jest pełnomocnikiem Marszałka Województwa [...], a która nie ma zaś uprawnień określonych w art. 75 Prawa wodnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2016r., znak: [...][...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2015r., nr [...] znak: [...].
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego obustronne wały przeciwpowodziowe w km 0+000 - 6+000 cieku T. w D. i S. znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym. Wynika to z ustaleń dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. M.in. z ustaleń dokonanych podczas kontroli w dniu [...].03.2014r. (a także w dniu [...].07.2015r., i rozprawy administracyjnej w dniu 10.09.2014r.), dotyczącej lewobrzeżnego i prawobrzeżnego cieku T. w km 0+000 - 6+000, podczas której stwierdzono występowanie rosnących drzew i krzaków w korpusie wału i przy jego podstawie, lokalne obniżenie niwelety korony wałów, szczególnie na odcinku poniżej wału za mostem w ciągu ulicy [...] w D.. Na wspomnianym odcinku stwierdzono również naruszenie skarpy odpowietrznej wału lewego. Na niektórych odcinkach cieku [...] istnieje tzw. wysoki brzeg sięgający wysokością niwelety wałów poprzedzających go. W przedłożonych protokółach z kontroli okresowych stwierdzono lokalne obniżenia wałów do poziomu terenu przyległego do nich, lokalne nierówności korpusu wału, brak klap zwrotnych na przepustach, rosnące drzewa i krzewy w koronie wałów, oraz stwierdzono prawdopodobieństwo wystąpienia przesiąków przez wał (nieszczelność wału) w obrębie ulicy [...] w D.. Opisane w protokółach z kontroli okresowych nieprawidłowości wskazują na stan mogący zagrażać bezpieczeństwu.
Z oceny stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych budowli wałowych i towarzyszących na długości 12,0 km, cieku [...] - lewy i prawy wał przeciwpowodziowy w km 0+000 - 6+000, w miejscowości W. gm. S., i miejscowości D. opracowanej przez mgr inż. S. S. wynika, że wał lewy jest w stanie zadawalającym pod względem stanu technicznego. Charakteryzuje się niezadawalającymi parametrami geotechnicznymi. Wał wykazuje stany rozluźnienia i słabe zagęszczenie. Analizy stateczności wykazują prawdopodobieństwo tworzenia się osuwisk. Stan wału prawego jest zadawalający pod względem oceny stanu technicznego oraz stan niedostateczny na odcinku 3+900 — 4+600. W stanie aktualnym wały nie stanowią bezpośredniego zagrożenia katastrofą. Z aneksu do ww. oceny stanu technicznego wałów wynika, że wał lewy jest w stanie niedostatecznym pod względem stanu technicznego. Wał prawy w km 3+900 — 4+600 również określony jest, jako niedostateczny pod względem stanu technicznego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, ze zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawidłowo [...] WINB wobec ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego omawianych wałów przeciwpowodziowych prawidłowo zastosował art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, wydając decyzję z dnia [...].11.2015r., nr [...] znak: [...], którą nakazał [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. jako zarządcy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał rownież, że ww. wał przeciwpowodziowy podlega jednocześnie regulacjom ustawy z dnia [...] lipca 2001r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 469) oraz Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 64 ust 1 Prawa wodnego utrzymywanie urządzeń wodnych (w tym budowli przeciwpowodziowych) polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji, Z art. 92 Prawa wodnego wynika, że dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, zwany dalej "dyrektorem regionalnego zarządu", jest organem administracji rządowej niezespolonej właściwym w sprawach gospodarowania wodami w regionie wodnym, w zakresie określonym w ustawie. Art. 92 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, związanym z gospodarką wodną, dyrektor regionalnego zarządu realizuje w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu zadania związane z utrzymywaniem śródlądowych wód powierzchniowych lub urządzeń wodnych oraz pełni funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej w regionie wodnym. Zgodnie zaś z Prawem Budowlanym adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem tylko te osoby odpowiadają za stan techniczny obiektu.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jego decyzja z dnia [...].01.2016r., utrzymująca w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...].11.2015r., nr [...] znak: [...] nie jest obarczona żadną z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., w związku z tym należało odmówić stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2016 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...].01.2016r., znak: [...][...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2015r., nr [...] znak: [...].
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] WINB prawidłowo działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) nakazał [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. jako zarządcy wałów usunięcie nieprawidłowości obustronnych wałów przeciwpowodziowych w km 0+000 6+000 cieku [...] w D. i w S..
Do wydania decyzji, której podstawą jest przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego niezbędne było udowodnienie faktu zaistnienia stanu obiektu, o jakim mowa w tym przepisie. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpatrywanym przypadku w sposób bezsporny zostało wykazane, że obustronne wały przeciwpowodziowe w km 0+000 - 6+000 cieku [...] w D. i S. znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym i stan ten powoduje zagrożenie dóbr określonych w przepisie. Nieodpowiedni stan techniczny wałów został ustalony przez [...] WINB m.in. podczas kontroli w dniu [...].03.2014r. a także w dniu [...].07.2015r. oraz rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 10,09.2014r.). Również w protokółach z kontroli okresowych (z dnia [...].04.2013r. rocznej i z dnia [...] i [...] maja 2012r. pięcioletniej) stwierdzono lokalne obniżenia wałów do poziomu terenu przyległego do nich, lokalne nierówności korpusu wału, brak klap zwrotnych na przepustach, rosnące drzewa i krzewy w koronie wałów, oraz stwierdzono prawdopodobieństwo wystąpienia przesiąków przez wał (nieszczelność wału) w obrębie ulicy [...] w D.. Opisane w protokółach z kontroli okresowych nieprawidłowości wskazują na stan mogący zagrażać bezpieczeństwu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, ze w rozpatrywanym przypadku zarządcą ww. wałów przeciwpowodziowych jest [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.. Wynika to z ustaleń znajdujących się w aktach sprawy m.in. z protokołów kontroli, w których uczestniczyli przedstawiciele zarządcy wałów [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.). Również postanowieniem z dnia [...].04.2014r nr [...] zarządca - [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. został zobowiązany do dostarczenia oceny technicznej przedmiotowych wałów. Fakt ten nie był kwestionowany. Z akt sprawy wynika także, że kontrole okresowe ww. wałów przeciwpowodziowe przeprowadzane były przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.. Zaś zgodnie z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany do dokonywania kontroli okresowych - rocznych i pięcioletnich.
[...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r. znak: [...] utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2016r. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r., zarzucając je naruszenie:
art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 i art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. polegającego na naruszeniu przez organ naczelnej konstytucyjnej - działania na podstawie przepisów prawa.
art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez nałożenie przez organ nadzoru budowlanego na Stronę Skarżącą obowiązku odbudowania korpusu wału, uzupełnienia korpusu wałów przeciwpowodziowych rzeki [...] w D. i S. oraz wykonania przesłony przeciwfiltracyjnej.
art. 17a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługuj Skarbowi Państwa (Dz.U. nr 106 poz. 493 ze zmianami), art. 75 ustawy z dnia 18 lipca 200lr. Prawo wodne (Dz.U. 2015 poz. 469 - tekst jednolity) oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 32 k.p.a. poprzez skierowanie do Strony Skarżącej decyzji nakazującej odbudowanie korpusu wału, uzupełnienia korpusu wałów przeciwpowodziowych rzeki [...] w D. i S. i wykonanie przesłony przeciwfiltracyjnej.
Skarżący wskazał, że jest jednostką budżetową Samorządu Województwa [...], realizującym w iii Marszałka Województwa [...] zadania z zakresu administracji rządowej określone w art. 75 Prawo wodne a obowiązek nałożony na Skarżącego faktycznie dotyczy rozbudowy i nadbudowy obiektu budowlanego.
Zdaniem Skarżącego celem art. 66 jest ukierunkowanie działania na zapewnienie należytego użytkowania obiektu budowlanego. Na podstawie omawianego przepisu nie jest dopuszczalne wydanie nakazu budowy obiektu budowlanego, które zdaniem Skarżącego miało miejsce w tym przypadku. Skoro organ nadzoru budowlanego nałożył na Skarżącego obowiązek w zakresie rozbudowy wałów przeciwpowodziowych bez umocowania Prawem budowlanym do podejmowania działań władczych w tym zakresie, to decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Ponadto zdaniem Skarżącego, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia listopada 2015r., znak: [...] została obarczona wadą prawną poprzez zaadresowanie decyzji do jednostki organizacyjnej, który jest pełnomocnikiem Marszałka Województwa [...] i nie ma uprawnień określonych i zdefiniowanych przez ustawodawcę w art. 75 Prawa Wodnego (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 grudnia 201l IISA/Bk 782/2011 - LexPolonica 066428).
W W związku z powyższym w ocenie Skarżącego zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 j.t.).
Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych było poddanie zaskarżonej decyzji ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa tak materialnego jaki i procesowego.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem, którego istotą jest wyłącznie ustalenie czy orzeczenie, w stosunku do którego toczy się postępowanie, dotknięte jest przesłanką stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności wymienioną w w/w przepisie jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa lub istnienie wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W każdym z przypadków wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. postepowanie nadzwyczajne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu.
O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyr. NSA z 1.08.2000 r., sygn. akt III SA 1935/99) oraz, że wywołuje skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04). Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji stwierdzenia nieważności wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiane, ale jasno wskazane.
Zadaniem Sądu było więc ocena czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r, nr [...] dotknięta jest jedną z wad określonych wart. 156 §1 k.p.a.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jego decyzja z dnia [...] stycznia 2016 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Została ona wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie była w dniu wydania i nie jest trwale niewykonalna.
Sąd zgadza się z takim stanowiskiem organu orzekającego w niniejszej sprawie. Nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważnościowych określonych w powołanym przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, kwestionowane przez stronę orzeczenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2015 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlane nakazujące [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. jako zarządcy wałów usunięcie nieprawidłowości obustronnych wałów przeciwpowodziowych nie jest obarczone jest wadą zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 K.p.a.
Podstawę materialnoprawną decyzji [...] WINB z dnia [...].11.2015r., nr [...] stanowił przepis zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Do wydania decyzji, której podstawą jest przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego niezbędne jest udowodnienie faktu zaistnienia stanu obiektu, o jakim mowa w tym przepisie.
W rozpatrywanym przypadku w sposób bezsporny zostało wykazane, że obustronne wały przeciwpowodziowe w km 0+000 - 6+000 cieku [...] w D. i S. znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym i stan ten powoduje zagrożenie dóbr określonych w przepisie. Nieodpowiedni stan techniczny wałów został ustalony przez [...] WINB m.in. podczas kontroli w dniu [...].03.2014r. a także w dniu [...].07.2015r. oraz rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 10,09.2014r.). Również w protokółach z kontroli okresowych (z dnia [...].04.2013r. rocznej i z dnia [...] i [...] maja 2012r. pięcioletniej) stwierdzono lokalne obniżenia wałów do poziomu terenu przyległego do nich, lokalne nierówności korpusu wału, brak klap zwrotnych na przepustach, rosnące drzewa i krzewy w koronie wałów, oraz stwierdzono prawdopodobieństwo wystąpienia przesiąków przez wał (nieszczelność wału) w obrębie ulicy [...] w D.. Opisane w protokółach z kontroli okresowych nieprawidłowości wskazują na stan mogący zagrażać bezpieczeństwu.
Wobec ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego oraz występowania stanu zagrożenia bezpieczeństwa obustronnych obwałowań przeciwpowodziowych cieku organy nadzoru budowlany zobowiązane były do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego.
Wyszczególnione w decyzji organu wojewódzkiego roboty budowlane wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie są odbudową (nadbudową) obiektu budowlanego, lecz bez wątpienia są związane z utrzymaniem istniejących wałów przeciwpowodziowych w należytym stanie technicznym, który to obowiązek ciąży, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, na właścicielu lub zarządcy obiektu. Zarządcą ww. wałów przeciwpowodziowych cieku [...] w D. i w S., jest [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K..
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy, słusznie organy uznały Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. za podmiot, który może być adresatem decyzji z art. 66 Prawa budowlanego, gdyż w stosunku do przedmiotowego obiektu był zarządcą w rozumieniu art. 61, art. 62 i art. 64 ustawy - Prawo budowlane. Wynika to z ustaleń znajdujących się w aktach sprawy m.in. z protokółów kontroli, w których uczestniczyli przedstawiciele zarządcy wałów ([...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.). Również postanowieniem z dnia [...].04.2014r nr [...] zarządca - [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. został zobowiązany do dostarczenia oceny technicznej przedmiotowych wałów. Fakt ten nie był kwestionowany. Z akt sprawy wynika także, że kontrole okresowe ww. wałów przeciwpowodziowe przeprowadzane były przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.. Zaś zgodnie z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany do dokonywania kontroli okresowych - rocznych i pięcioletnich.
Zatem decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości wałów przeciwpowodziowych została skierowana do właściwego podmiotu tj. do zarządcy obiektu budowlanego. Tym samym wszelkie rozważania jakie przysługują Marszałkowi uprawnienia nie miały znaczenia, skoro organ nałożył wskazane obowiązki na zarządcę przedmiotowego obiektu. W związku z ww. ustaleniami chybione pozostawały zarzuty naruszenia przepisów art. 2 Konstytucji RP, art. 6, 28 i 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. oraz art. 17a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługuj Skarbowi Państwa, art. 75 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło