II SA/Ol 51/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-03-15
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Alicja Jaszczak-Sikora, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku usługowego, która zmniejsza odległość od linii brzegowej jeziora, jest dopuszczalna w świetle przepisów uchwały o Obszarze Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej, zwłaszcza gdy wniosek o pozwolenie na budowę został złożony przed wejściem w życie nowelizacji tej uchwały?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rozbudowa budynku usługowego, która zmniejsza odległość od linii brzegowej jeziora, narusza przepisy uchwały o Obszarze Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej. Sąd podkreślił, że nowe postępowanie o pozwolenie na budowę, wszczęte po umorzeniu poprzedniego wniosku, podlega przepisom obowiązującym w dacie wydania decyzji, a nie w dacie złożenia pierwszego wniosku. Sąd nie badał zgodności uchwały z prawem, wskazując, że jest to odrębna kwestia.Stan faktyczny
Skarżący domagali się pozwolenia na rozbudowę budynku usługowego na działce przylegającej do jeziora. Organy administracji odmówiły zatwierdzenia projektu, wskazując na naruszenie przepisów uchwały o Obszarze Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej, która zakazuje lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów oraz wymaga nieprzekraczania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód w przypadku rozbudowy. Skarżący argumentowali, że ich wniosek powinien być rozpatrywany według wcześniejszej wersji uchwały, która nie obejmowała rozbudowy, oraz że ich działka znajduje się w obszarze zwartej zabudowy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że rozbudowa zmniejszy odległość od linii brzegowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. K. i L. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę obiektu oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Starosta, po rozpatrzeniu wniosku T. i L.K. (dalej jako: "skarżący") z dnia 18 lutego 2015 r, odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku usługowego na działce nr ew. "[...]", położonej w obrębie B., gmina J.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący nie wykonali nałożonego obowiązku, tj. nie usunęli niezgodności zagospodarowania działki z § 5 ust. 5 pkt 5 uchwały Sejmiku Województwa z dnia 27 marca 2012 r., Nr XV/284/12 w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej (Dz. Urz. Woj. Warmińsko- Mazurskiego z dnia 27.03.2012 r., poz. 1450) w brzmieniu nadanym uchwałą Nr XXXVW755/14 z dnia 26 maja 2014 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Warmińsko- Mazurskiego z dnia 24.06.2014 r., poz. 2258), dalej jako: "uchwała". Organ podał, że planowana rozbudowa budynku usługowego w kierunku, jeziora Brajnickiego narusza również art. 27 ust. 1 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469), w myśl którego zabrania się grodzenia nieruchomości przyległych do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, a także zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez ten obszar.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący domagali się uchylenia decyzji organu
I instancji i zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę,
w związku z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym:
- art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że nie uzupełnili braków projektu, pomimo tego, że w wyznaczonym terminie przedłożyli żądaną dodatkową dokumentację;
- art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane przez negatywne rozstrzygnięcie sprawy
w sytuacji spełnienia przez inwestorów ustawowych przesłanek, niezbędnych do wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na rozbudowę;
- § 5 ust. 5 pkt 5 powołanej uchwały, wraz ze zmianą jej treści w części dotyczącej § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały Nr XXXVII/755/11, przez powołanie nowelizowanego przepisu, nie mającego zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, że wniosek o rozbudowę został złożony przez nich już 7 stycznia 2013 r., a nie jak wskazał organ I instancji dnia 18 lutego 2015r. Podali, że Starosta wydał uprzednio dwie odmowne decyzje uchylone przez organ II instancji. Wskazali, że w decyzji kasacyjnej z dnia 8 maja 2014 r. Wojewoda nie podzielił stanowiska organu I instancji o naruszeniu zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów (§ 5 ust. 1 pkt 8 uchwały). Wojewoda ocenił wówczas, że przedmiotowy zakaz dotyczy wyłącznie nowej zabudowy i nie ma zastosowania do rozbudowy istniejącego już na działce nr 8/2 budynku usługowego. Skarżący zarzucili, że wbrew tej ocenie, organ I instancji wystąpił
o unieważnienie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji
i zawiesił postępowanie. Podali, że decyzją z dnia "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżący zaznaczyli, że dążąc do merytorycznego zakończenia postępowania, uzyskali w dniu 29 stycznia 2015 r. kolejną decyzję Wójta Gminy w sprawie warunków zabudowy dla wnioskowanej rozbudowy oraz 12 marca 2015 r. przedłożyli organowi I instancji kolejny wniosek o pozwolenie na rozbudowę wraz z poprawioną dokumentacją. Jednak Starosta ponownie decyzją z dnia "[...]" r. wydał decyzję odmowną z powodu niezgodności projektu budowlanego z cytowaną uchwałą. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez organ II instancji decyzją z dnia "[...]" r. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Wojewoda wyznaczył organowi I instancji 30-dniowy termin do załatwienia sprawy. Stwierdzili, że Starosta po raz kolejny domagał się bezpodstawnie usunięcia niezgodności projektu zagospodarowania działki z zapisami cytowanej uchwały. Wskazali, że nie spełnili tego żądania, gdyż spowodowałoby to zmianę projektu w taki sposób, że byłby on użytkowo bezwartościowy dla inwestorów, zaś całe dotychczasowe postępowanie byłoby bezprzedmiotowe. Skarżący podkreślili, że podzielają stanowisko organu II instancji zaprezentowane w decyzji z dnia 8 maja 2014 r. Wywiedli, że pozytywne dla nich stanowisko, potwierdzone zostało następnie przez Ministerstwo Ochrony Środowiska
(z inicjatywy Wojewody w toku procedowania nad wydaniem decyzji z dnia "[...]" r.), gdzie stwierdzono, że wspomniany zakaz lokalizowania obiektów nie jest zakazem generalnym i należy go rozpatrywać w relacji z istniejącą zabudową na działkach sąsiednich. Stwierdzili, że w sytuacji, gdyby wspomniany zakaz należało traktować w sposób ścisły i bezwyjątkowy (tak, jak to czyni organ I instancji), to nie rozumieją, z jakiego powodu ten sam organ w przeszłości wydał co najmniej dwa pozwolenia na budowę sprzeczne z tymi ustaleniami. Podali, że mogą wskazać co najmniej dwie takie lokalizacje budów w swoim sąsiedztwie, we wsi B..
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Wydziału Infrastruktury, Geodezji i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody, w wyniku rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, akcentując, że zamierzenie budowlane musi być zgodne
z przepisami, w tym z wymaganiami ochrony środowiska. Wskazał, że do takich wymagań niewątpliwie zalicza się wymogi określone w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.) oraz w przepisach wydanych na jej podstawie. Podał, że przedmiotowe uchwały zostały podjęte na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody i stanowią akty prawa miejscowego o mocy powszechnie obowiązującej na terenie nimi objętym. Skonkretyzował, że na podstawie § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały Nr XV/284/12 Sejmiku Województwa z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej wprowadzono zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Wyjątkiem od tego zakazu, zgodnie z § 5 ust. 5 pkt 5 uchwały Nr XXXVIII755/14 Sejmiku Województwa z dnia 26 maja 2014 r., jest budowa nowych oraz odbudowa, nadbudowa i rozbudowa obiektów budowlanych w granicach zabudowanej budynkiem działki budowlanej w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pod warunkiem nie zmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy: na tej działce, albo na działce bezpośrednio przylegającej w przypadku, gdy odległość zabudowy od brzegów wód na tej działce jest mniejsza niż odległość zabudowy od brzegów wód na działce, na której lokalizowany, odbudowywany, nadbudowywany lub rozbudowywany jest obiekt budowlany. Organ II instancji wskazał, że analiza projektu potwierdza, iż w rozpatrywanym przypadku wymóg określony w § 5 ust. 5 pkt 5 uchwały Nr XXXVIII755/14 nie został spełniony. Ustalił, że budynek usługowy na działce inwestorów obecnie znajduje się w odległości odpowiednio 8 m i 11 m (pomiaru dokonano skalówką z mapy projektu zagospodarowania terenu). Rozbudowa tego budynku zmniejsza tą odległość odpowiednio do 4,5 m i 2 m od linii brzegowej jeziora Brajnickiego (pomiaru dokonano skalówką z mapy projektu zagospodarowania terenu). W świetle powyższego, organ II instancji uznał zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego za bezzasadne. Wojewoda nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów postepowania t.j. art. 6, art. 7, art. 77 k.p.a. Ocenił, że organowi I instancji nie można czynić zarzutu zaniechania, bądź braku starań. Wskazał, że uzasadnienie decyzji organu I instancji odpowiada normie art. 107 § 3 k.p.a. Przyznał, że organ I instancji dopuścił się zwłoki w załatwieniu sprawy, z naruszeniem art. 8 i art. 12 k.p.a.
Skarżący nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu II instancji i wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, podnosząc takie same zarzuty i argumenty jak w odwołaniu. Dodatkowo wyjaśnili, że powoływany zakaz nie powinien mieć w ogóle zastosowanie w sprawie, gdyż winien mieć zastosowanie § 5 ust. 5 pkt 5 uchwały w brzmieniu wcześniejszym. Podkreślili, że uchwała we wcześniejszej wersji zabraniała jedynie "lokalizacji" nowych obiektów, nie dotyczyła natomiast "rozbudowy" już istniejących. Zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie nie można stosować niekorzystnej dla nich wersji uchwały, gdyż postępowanie wszczęte zostało 7 stycznia 2013 r., tj. z dniem złożenia przez nich do Starosty Szczycieńskiego pierwszego z wniosków o wydanie zezwolenia na rozbudowę - a więc w czasie obowiązywania pierwotnej wersji uchwały, korzystniejszej dla nich. Zaznaczyli, że tożsame stanowisko w tej kwestii zajął Wojewoda w decyzji z 28 maja 2014 r. Wskazali, że w tym samym przedmiocie wypowiedziało się również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z "[...]" r. stwierdzając, że kwestie ograniczeń wynikających z przyrodniczej ochrony terenów nie podlegają badaniu przez organ wydający decyzję budowlaną, lecz są przedmiotem oceny w postępowaniu przed organem uzgadniającym. W tym przypadku był to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, który dokonał tzw. milczącego uzgodnienia - a zatem nie zakwestionował przedstawionego mu do oceny projektu rozbudowy. Tym samym, w ocenie skarżących, całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przepisów uchwały. Projektowana dobudowa zadaszonego tarasu widokowego od strony jeziora, winna być więc zatwierdzona.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że przed organem I instancji toczyły się dwa postępowania z różnych wniosków skarżących, choć dotyczących tej samej inwestycji. Przedstawił chronologię tych postępowań. Podał, że postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r. zostało umorzone z inicjatywy inwestora decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]". Niniejsza sprawa dotyczy zaś postepowania wszczętego wnioskiem z dnia 18 lutego 2015 r., czyli w dacie obowiązywania uchwały w brzmieniu nadanym uchwałą zmieniającą z dnia 26 maja 2014 r.
W piśmie procesowym z dnia 23 lutego 2017 r. skarżący dodatkowo zarzucili pominięcie w sprawie § 5 ust. 5 pkt 3 uchwały z dnia 26 maja 2014 r. Wskazali, że zgodnie z tym unormowaniem "zakaz o którym mowa w ust. 1 pkt 8, nie dotyczy: (. . .) obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których przed wejściem w życie niniejszej uchwały uchwalono studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym nie określono granic zwartej zabudowy miast lub wsi, również obszarów wskazanych w obowiązującym studium jako tereny zabudowane". Podali, że zgodnie z obowiązującym w gminie Jedwabno studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (załącznik nr 1 do uchwały Nr XIII/95/2000 Rady Gminy z dnia 27 czerwca 2000 r.), działka nr ‘[...]" obr. B., położona jest w strefie III - "turystyczno- wypoczynkowej". Zauważyli, że zgodnie z pkt 3 studium "W obrębie stref wydzielono tereny osadnicze w granicach istniejącego zainwestowania łącznie z terenami wyznaczonymi w planie miejscowym gminy pod zabudowę." Dalej, w pkt 7.2. studium dotyczącym zasad rozwoju stwierdzono, że w "Rozwoju osadnictwa należy dążyć do koncentracji zabudowy w powiązaniu z istniejącymi jednostkami i unikania lokalizacji w oderwaniu od istniejącej zabudowy wiejskiej." Innymi słowy, jak stwierdzili skarżący, nie można wykluczyć, że w danej strefie wydzielone zostaną tereny osadnicze, w których dopuszczalna jest "koncentracja zabudowy" (ergo: dopuszczalne jest dążenie do zwartej zabudowy). Dalej argumentowali, że funkcje strefy III zostały oznaczone jako obszar strefy predysponowany do rozwoju funkcji rolnej, leśnej, agroturystyki, a w rejonie przyjeziornym głównie do funkcji turystycznej w formach pobytowych, wyznaczono również kierunki rozwoju funkcji gospodarczych m.in. na całym obszarze gminy szczególnie zaleca się tworzenie gospodarstw agroturystycznych w ramach istniejących siedlisk. Wyjaśnili, że prowadzą od ponad 20 lat gospodarstwo agroturystyczne co odpowiada kierunkowi rozwoju funkcji gospodarczej wyznaczonej w studium, a zatem inwestycja którą chcą przeprowadzić ma na celu poprawę warunków bazy turystycznej i wpisuje się w strategię rozwoju turystyki, poprzez rozwój bazy turystycznej, z położeniem szczególnego nacisku na przedłużenie sezonu turystycznego. Mając zaś na uwadze, mapę sytuacyjno-wysokościową, wyciąg z ewidencji gruntów, czy wreszcie mapy dostępne na witrynie www.geopertal.pl, należy stwierdzić, że przedmiotowa inwestycja ma być przeprowadzona w ramach "koncentracji zabudowy". Zaznaczyli, że przedmiotowa działka przylega do drogi gminnej (działka nr 28) a naprzeciw niej znajduje się działka nr 7 zabudowana czterema budynkami. Do drogi tej, po przeciwnej stronie drogi, przylegają zarówno w kierunku wschodnim jak i zachodnim zabudowane działki. Nie można również pominąć, że przedmiotowa inwestycja ma być przeprowadzona na zabudowanej już działce, polega bowiem na jej rozbudowie. Innymi słowy, nowy budynek jak najbardziej będzie znajdować się w ramach istniejącej zabudowy. Podnieśli, że zabudowa wsi ze swojej istoty ma charakter "luźniejszy" i mniej "zbity" niż zabudowa miasta. W zabudowie wiejskiej trudno mówić o sytuacji, kiedy istnieje możliwość jedynie jej jednostkowego uzupełnienia. Podkreślili ponownie, iż uzyskali decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]" r. dotyczącą warunków zabudowy. Projekt tej decyzji był przedmiotem zaopiniowania przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska , która nie wniosła do niego żądnych zastrzeżeń, nie dostrzegając sprzeczności przedmiotowego zamierzenia budowlanego z Uchwałą Nr XV/28411214.
Na rozprawie w dniu 1 marca 2017 r. pełnomocnik skarżących poparł skargę. Dodatkowo złożył pismo, w którym podniósł, że Sejmik Województwa nie mógł zakazać
w uchwale rozbudowy istniejących budynków w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek brzegów i innych zbiorników wodnych, gdyż zgodnie z art. 23 ust. 2 w zw.
z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, sejmik województwa może - wyznaczając w swojej uchwale obszar chronionego krajobrazu - ustanowić m.in.: zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior
i innych naturalnych zbiorników wodnych. Zwrot ustawodawcy "budowania nowych obiektów budowlanych" jednoznacznie wskazuje, że zakazem tym objęte mogą być jedynie nowe obiekty budowlane, czyli takie, które dopiero powstaną; nie obejmuje zaś budynków istniejących. Innymi słowy, odwołując się do ustawowej definicji "budowy" (art. 3 lit. 6 ustawy - Prawo budowlane), zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, o którym mowa
w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, dotyczy jedynie budowy polegającej na wykonywaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale już nie - rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Co istotne, Sejmik Województwa, korzystając z tej możliwości, w swojej uchwale posłużył się odmiennym zwrotem, tj. ustanowił zakaz lokalizowania obiektów budowlanych. Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że zwrot ten należy rozumieć w sposób, który będzie odpowiadał art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody. W konsekwencji organy I i II instancji nie mogą omówionego zakazu stosować.
Niezależnie od powyższego pełnomocnik skarżących wyraził niezrozumienie dla traktowania zgłoszonych odrębnie wniosków, dotyczących tej samej inwestycji, jako różnych postępowań. Wyjaśnił, że pierwotnie inwestorzy złożyli wniosek dotyczący tego samego zamierzenia budowlanego. Pierwszy wniosek został złożony 7 stycznia 2014r., ale pełnomocnik skarżących wniosek ten cofnął, ponieważ otrzymał zapewnienie, że po złożeniu nowego wniosku inwestorzy uzyskają pozwolenie na budowę. Wcześniejsze postepowanie zostało wobec tego umorzone. Stwierdził, że inwestorzy pozostali w przekonaniu, że te dwa postępowania są prowadzone w jednym postępowaniu, chociaż toczą się pod innymi sygnaturami
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1
w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności
z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
Wyjaśnić należy również, że z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zatem zakresem rozpoznania sądu są wszystkie rozstrzygnięcia (akty stosowania prawa) wydane w ramach danej sprawy administracyjnej. Działania takie służyć mają zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z przepisem powszechnie obowiązującego prawa. Oznacza to, że sąd ma obowiązek przeanalizowania sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym aktem w jej całokształcie, czyli od momentu jej wszczęcia. Z uwagi na to, że decyzja poddana kontroli sądowej dotyczy postępowania o pozwolenie na budowę, to tylko rozstrzygnięcia wydane w ramach tego postępowania mogą mieścić się w granicach sprawy w rozumieniu wskazanych przepisów. Z drugiej strony z zasady rozstrzygania przez sąd administracyjny w granicach danej sprawy wynika zakaz poddawania ocenie aktów podlegających odrębnemu zaskarżeniu.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zarysowany spór nie dotyczy w istocie braków postępowania wyjaśniającego, ale oceny zastosowania względem wniosku skarżących o pozwolenie na rozbudowę budynku agroturystycznego w kierunku jeziora Brajnickiego, cytowanej uchwały, ustanawiającej zakaz lokalizacji obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów tego jeziora (§ 5 ust. 1 pkt 8 uchwały) oraz rozbudowy istniejących obiektów budowlanych, powodującej zmniejszenie dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód (§ 5 ust. 5 pkt 5 uchwały).
W rozpatrywanym przypadku nie jest sporne, że pozwolenie na budowę nie może naruszać odrębnych przepisów prawa. Organy administracji architektoniczno-budowlanej mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.). Przy czym obowiązek respektowania prawa dotyczy wszystkich uczestników procesu budowlanego, w tym inwestora. Stanowi o tym wprost cytowany przez organ II instancji art. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zachowanie wymogu zgodności projektu budowlanego z przepisami obowiązującymi wynika jednoznacznie również z treści powołanego przez organ II instancji art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do tego unormowania przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. W myśl zaś art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane - w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zatem nie powinno budzić wątpliwości, że zamierzenie budowlane nie może być sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Art. 94 Konstytucji stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Skonstatować należy w tym miejscu, nawiązując do zawartych na wstępie uwag dotyczących rozpatrywania skargi w granicach sprawy, że w ramach niniejszego postępowania Sąd nie jest władny oceniać zgodności aktu prawa miejscowego, tutaj uchwały Sejmiku Województwa w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej, z delegacją ustawową, upoważniającą do jego wydania. Sporna uchwała jest aktem podlegającym odrębnemu zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W postepowaniu o pozwolenie na budowę uwzględnieniu podlegało tylko to, że ten akt prawa miejscowego został wprowadzony do obrotu prawnego i ma moc wiążącą. Jeżeli skarżący nie zgadzają się z legalnością ograniczeń ustanowionych sporną uchwałą, to mogą je zwalczać, ale w drodze zaskarżenia kwestionowanej uchwały. Natomiast w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę wytyczne przedmiotowego aktu prawa miejscowego musiały być bezwzględnie respektowane. W myśl zaś cytowanego § 5 ust. 5 pkt 5 uchwały, który został wprowadzony nowelizacją z dnia 26 maja 2014 r. i obowiązuje z dniem 9 lipca 2014 r., rozbudowa obiektu budowlanego położonego w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora dopuszczalna byłaby tylko pod warunkiem nie zmniejszenia dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód. Sprzecznie z tym przepisem skarżący domagają się zatwierdzenia rozbudowy budynku agroturystycznego, znajdującego się obecnie w odległości odpowiednio 8 m i 11 m od linii brzegowej jeziora Brajnickiego, zmniejszającej tą odległość odpowiednio do 4,5 m i 2 m.
Sąd nie podziela twierdzenia skarżących, że § 5 ust. 5 pkt 5 uchwały nie może mieć zastosowania do ich wniosku. Przede wszystkim sami skarżący przyznali, że postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r. zostało umorzone wobec cofnięcia wniosku. Wydana w tym przedmiocie decyzja Starosty z dnia "[...]" r., nr "[...]", z mocy art. 105 § 1 k.p.a., zakończyła postępowanie w sprawie z wniosku z dnia 7 stycznia 2014 r. jako bezprzedmiotowe, w związku z wolą strony cofnięcia wniosku. Brak wniosku uprawnionego podmiotu uniemożliwiał wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponowny wniosek w tym samym przedmiocie, datowany 18 lutego 2015 r. wszczynał nowe, odrębne postępowanie na zasadach ogólnych. Wobec skutecznego cofnięcia uprzedniego wniosku, skarżący bezpodstawnie domagają się przyjęcia, że kontrolowane postępowanie zostało wszczęte z dniem 7 stycznia 2014 r. Niezależnie od tego uchwała zmieniająca zawiera tylko jeden przepis przejściowy dotyczący postępowań w przedmiocie uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Tym samym przyjmować należy, że w innych postępowaniach uchwała zmieniająca ma moc bezpośrednio wiążącą, bez względu na datę ich wszczęcia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 1/06, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i do zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Stanowisko to należy odpowiednio odnieść do zakresu obowiązywania aktu prawa miejscowego, który jest również źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Oznacza to, że dla rozstrzygnięcia o prawie wnioskowanej rozbudowy nie miał znaczenia stan prawny obowiązujący w dacie wszczęcia postepowania o pozwolenie na budowę, ale wiążący był stan prawny istniejący na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Wobec przyjęcia, że z mocy § 5 ust. 5 pkt 5 uchwały skarżących obowiązuje zakaz rozbudowy w kierunku jeziora, bezprzedmiotowe jest rozważanie, czy wnioskowane zamierzenie budowlane jest objęte wyłączeniem z § 5 ust. 3 uchwały, w myśl którego zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów jezior, nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak sentencji w wyroku, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło