I OSK 3129/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ś. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 803/19 odrzucającego skargę M. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 803/19, odrzucił skargę M. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd zaznaczył, że w przypadku złożenia skargi na akt wydany w pierwszej instancji oraz wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ustawodawca w art. 54a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") wskazał, że wniesienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wyłącza możliwość rozpoznania skargi przez sąd i skarga ta jest traktowana jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd podał, że w niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w dniu 27 lutego 2019 r. (data stempla pocztowego), a następnie w dniu 15 marca 2019 r. wniosła skargę na to orzeczenie, zapadłe w I instancji, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wobec tego Sąd stwierdził, że złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy spowodowało brak możliwości skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie wydane w I instancji. Odrzucił więc skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – jako z innych przyczyn niedopuszczalną. Od w/w postanowienia skarżąca, będąca adwokatem, wniosła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniesiono też o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 52 § 3 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło to do odrzucenia skargi, w sytuacji, gdy skarżąca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła w dniu 27 lutego 2017 r., według strony przeciwnej nieskutecznie i nie wywołał on żadnych skutków prawnych, a tym samym skarżąca ze swojego prawa do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie skorzystała, natomiast prawidłowo i w terminie wniosła skargę do WSA, która jej przysługiwała, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. pozostawiającym do decyzji skarżącej wybór, z którego środka zaskarżenia skutecznie skorzysta. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w dniu 15 marca 2019 r. prawidłowo złożyła skargę do WSA, dotrzymując 30 – dniowego terminu. Podała, że art. 52 § 3 p.p.s.a. pozostawia wybór środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgonie z art. 54a § 1 p.p.s.a., jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów art. 54 § 2-4 p.p.s.a. nie stosuje się. Organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie zawiadamia stronę wnoszącą skargę. W myśl § 2, jeżeli po przekazaniu sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ niezwłocznie zawiadamia o tym sąd. Sąd niezwłocznie przekazuje skargę wraz z aktami sprawy temu organowi. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się. Z powyższego wynika zatem, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego jedna ze stron postępowania skorzysta z przysługującego jej uprawnienia polegającego na wyborze środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. bądź art. 52 § 3 p.p.s.a. i złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to w takiej sytuacji procesowej, w odniesieniu do wszystkich stron postępowania zastosowanie znajduje zasada wynikająca z art. 52 § 1 p.p.s.a. i zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega decyzja wydana przez organ administracyjny na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższą regułę potwierdza treść art. 54a § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ jednoczesne złożenie w określonym czasie przez strony postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu administracyjnego na tą samą decyzję administracyjną, wymaga rozpoznania przez organ administracyjny skargi jak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W art. 54a p.p.s.a. potwierdzono zatem pierwszeństwo drogi administracyjnej, gdyż w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron skargę do sądu administracyjnego drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że w takiej sytuacji procesowej znajduje zastosowanie ogólna reguła, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Jednakże Kolegium, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzić zatem należy, że skarżąca skonsumowała swoje prawo do wniesienia wybranego środka odwoławczego. To natomiast, że uchybiła terminowi do jego wniesienia nie może być okolicznością uruchamiającą kolejny tryb zaskarżenia. Wobec tego zasadnie Sąd I instancji uznał, że złożenie przez nią skargi do sądu było niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.