VIII SA/Wa 136/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi Z.F. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2018 r. Nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego Z. F. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej także: "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1, art. 149 § 3 oraz art. 57 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: "k.p.a.") po rozpoznaniu wniosku Z. F. (dalej: "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] października 2018 r. Nr [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach: Szef Urzędu decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przewidzianego w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 690). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 162/18, oddalił skargę na ww. decyzję organu. Wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. (data nadania przesyłki pocztowej) skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Szefa Urzędu z [...] grudnia 2017 r. Jako przesłankę wznowienia skarżący wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na ujawnienie nowych istotnych dla sprawy dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Do podania skarżący dołączył sporządzone w dniu [...] sierpnia 2018 r. oświadczenie świadka – C.P.. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. organ działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Szef Urzędu przytoczył brzmienie art. 148 § 1 k.p.a. Podniósł, iż przedstawione przez skarżącego oświadczenie świadka – C.P. zostało sporządzone w dniu [...] sierpnia 2018 r. A zatem począwszy co najmniej od tego momentu strona wiedziała o istnieniu okoliczności mogącej stanowić podstawę wznowienia postępowania. Podanie zostało jednak wysłane do Urzędu dopiero [...] września 2018 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu z [...] października 2018 r. i wydanie proceduralnych decyzji w zakresie wznowienia postępowania. Podniósł m.in., iż sam fakt sporządzenia oświadczenia nie może przesądzać o posiadaniu wiedzy przez stronę. Jednocześnie skarżący wskazał, iż odwołanie się do przesłanki wiedzy strony winno być liczone od daty sporządzenia wniosku o wznowienia, albowiem tego dnia osoba sporządzająca oświadczenie przekazała skarżącemu jego treść. Organ wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne z [...] października 2018 r. Uzasadniając przytoczył brzmienie przepisów art. 16 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 oraz art. 149 § 1 i 3 k.p.a. W ocenie organu informacje podane przez skarżącego nie potwierdzają, że okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia, w tym wypadku oświadczenie świadka, znana mu jest dopiero od dnia [...] września 2018 r. Na dacie oświadczenia widnieje jednoznaczna data jego sporządzenia, tj. [...] sierpnia 2018 r. i poza domniemaniem strony o możliwości jej błędnego wpisania przez świadka organ nie ma podstaw do uznania, że oświadczenie złożono w innej dacie. Organ zauważył, że sam wnioskodawca nie precyzuje w żaden sposób, kiedy przedmiotowe oświadczenie zostało złożone. Jednocześnie organ nie podzielił poglądu strony dotyczącego uznania daty wniesienia podania o wznowienie postępowania za datę powzięcia wiedzy o okoliczności stanowiącej podstawę jego wznowienia. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z oświadczeniem złożonym w sprawie wnioskodawcy, a zatem trudno dać wiarę, że powyższe oświadczenie zostało złożone bez wiedzy strony. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.: - art. 7 w związku z art. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz brak wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, skutkujące pominięcie słusznego interesu strony skarżącej oraz uznanie, że postanowienie wydane w trybie pierwszoinstancyjnym jest prawidłowe i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia; - art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w postaci zachowania terminu na jego wniesienie przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie postanowień organu z [...] października 2018 r. oraz z [...] listopada 2018 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że termin miesięczny określony treścią normy art. 148 § 1 k.p.a. dotyczy strony która miała dowiedzieć się o okolicznościach będących podstawą do wznowienia postępowania. Organ w tym zakresie przyjmuje datę wydania oświadczenia przez C.P., co nie jest równoznaczne z powzięciem wiedzy przez stronę. Nadto zauważył, iż obowiązek precyzyjnego okoliczności faktycznych uzasadniających w wznowienie postępowania obciąża stronę domagającą się wznowienia albowiem tylko strona może posiadać wiedzę na temat tego kiedy powzięła wiadomość o istnieniu określonych przesłanek wznów wznowieniowych, a także czy pewne zdarzenia faktyczne wywołały dla niej negatywne konsekwencje w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazałem powyższe okoliczności. Zdaniem skarżącego, organ przy ponownym rozpatrzeniu okoliczności powyższych nie wziął pod uwagę i w tym zakresie nie dokonał uzupełnienia materiału dowodowego, chociażby poprzez przesłuchanie osoby sporządzającej oświadczenie, jak i nie wniósł o wypowiedzenie się co do tego przez skarżącego. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2018 r. oraz z [...] listopada 2018 r. naruszają przepisy postępowania w sposób uzasadniający uchylenie obu postanowień. Na wstępie należy wskazać, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek precyzyjnego oznaczenia okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania, obciąża stronę domagającą się wznowienia, albowiem tylko strona może posiadać wiedzę na temat tego, kiedy powzięła wiadomość o istnieniu określonych przesłanek wznowieniowych, a także czy pewne zdarzenia faktyczne wywołały dla niej negatywne konsekwencje. Z rozstrzygnięć Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2018 r. oraz z [...] listopada 2018 r. wynika, że organ nie kwestionuje, iż okoliczności podane przez skarżącego w jego wniosku o wznowienie postępowania mieszczą się w którejkolwiek z wyczerpująco wymienionych podstaw wznowienia. Organ stwierdza jedynie, że minął miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. W ocenie Sądu, przedstawiona przez organ argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę. Tymczasem, w kontrolowanej sprawie w obu decyzjach organ bez wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku sam przyjął, że termin o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. należy liczyć od daty sporządzenia oświadczenia, załączonego do wniosku o wznowienie postępowania, czyli od [...] sierpnia 2018 r. Powyższe doprowadziło organ do stwierdzenia, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach sprawy stanowiącej podstawę wznowienia. W tym miejscu należy podnieść, że to strona ma wykazać datę dowiedzenia się o okolicznościach wznowienia, a nie jest to zadaniem organu. Obowiązkiem organu było zatem jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez skarżącego terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom organu zawartym w zaskarżonym postanowieniu, skarżący sprecyzował kiedy przedmiotowe oświadczenie zostało złożone. Otóż jednoznacznie podniósł, że osoba sporządzająca przedmiotowe oświadczenie przekazała mu jego treść w dacie sporządzania wniosku o wznowienie postępowania, czyli [...] września 2018 r. A zatem należy uznać, iż skarżący w tej dacie powziął wiadomość o istnieniu określonych przesłanek wznowieniowych, dochowując terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. W związku z tym należy uznać, iż organ naruszył w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 9 oraz art. 148 § 1 k.p.a. A zatem zaskarżone w kontrolowanej sprawie postanowienia należało uchylić. Z wyżej wskazanych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w punkcie 2 wyroku.