IV SA/Wa 819/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-21
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy istniały rozbieżności w analizach urbanistycznych dotyczących parametrów planowanej zabudowy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia jedynie istnienie przesłanek do zastosowania tego przepisu. W sytuacji, gdy organ odwoławczy zasadnie stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji (np. niewystarczająca analiza urbanistyczna) oraz uznał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest prawidłowe. Sąd nie bada meritum sprawy w postępowaniu sprzeciwowym.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy sześciu budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na niespełnienie wymogów kontynuacji parametrów istniejącej zabudowy oraz brak wystarczającego uzbrojenia terenu (kanalizacji). Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że konieczne jest wyjaśnienie rozbieżności między analizą urbanistyczną sporządzoną na zlecenie organu a analizą przedstawioną przez inwestora. Inwestor wniósł sprzeciw od decyzji organu II instancji, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze sprzeciwu T. L. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala sprzeciw.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], wydaną na skutek odwołania T. L. od decyzji Zarządu [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z garażami wbudowanymi i sześciu zjazdów z ul. [...] na terenie obejmującym działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...], uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 23 maja 2011 r. T. L. złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z garażami wbudowanymi i sześciu zjazdów z ul. [...] na terenie obejmującym działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].
Zarząd [...], rozpatrując ponownie ww. wniosek z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1760/16, decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło powyższą decyzję wobec nieprawidłowego ograniczenia terenu inwestycji do części działek stanowiących teren wnioskowanej inwestycji w obr. [...] o pow. 600 m2.
W toku powtórnej analizy wniosku w części dotyczącej przesłanki uzbrojenia terenu, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ wezwał inwestora do przedłożenia aktualnego stanowiska [...] S.A. o możliwości podłączenia ww. budynków do miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej. W odpowiedzi inwestor w piśmie z dnia 16 lipca 2018 r. poinformował, że inwestycja nie posiada bezpośredniego dostępu do sieci kanalizacyjnej, ale ustawodawca przewidział możliwość budowy zbiorników bezodpływowych i na etapie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy jest to wystarczające.
Zarząd [...], rozpatrując po raz kolejny wniosek inwestora, decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy dla powyższej inwestycji.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przeprowadzona zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945) analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu objętego wnioskiem wykazała, że dla nowej zabudowy można dopuścić:
wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu max. 0,28 – wg wniosku inwestora 0,35;
szerokość elewacji frontowej w przedziale od 20,8 do 31,2 m – wg wniosku inwestora 36,0 m.
W ocenie organu, wyznaczony obszar analizowany ma służyć rzeczywistemu ustaleniu cech i funkcji zabudowy na nim występujących, co jest istotne z urbanistycznego punktu widzenia, jak też zasady dobrego sąsiedztwa. Ustalenie parametrów nowej zabudowy w sposób odmienny od zasad ogólnych jest możliwe tylko wtedy, gdy analiza urbanistyczno-architektoniczna wykazuje, iż odstąpienie od tych zasad jest uzasadnione konkretnie wskazanymi uwarunkowaniami, jakie dopuszcza zabudowa na terenie sąsiednim. Jak wynika z analizy przeprowadzonej w niniejszej sprawie, okoliczności takie nie zachodzą.
Zdaniem organu I instancji sporządzona analiza wykazała, iż planowana inwestycja nie będzie stanowiła kontynuacji parametrów obiektów zastanych w obszarze analizowanym, ze względu na wnioskowany wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu - 0,35; oraz szerokość elewacji frontowej zabudowy - 36 m - które wykraczają poza ustalone zgodnie z zasadami rozporządzenia wskaźniki w granicach obszaru analizowanego. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że pomimo spełnienia przez wnioskowane zamierzenie inwestycyjne warunku kontynuacji funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej w obszarze analizowanym, to brak jest podstaw do uznania, że koncepcja inwestora stanowi kontynuację parametrów istniejącej zabudowy.
Ponadto teren inwestycji nie posiada odpowiedniego uzbrojenia w zakresie odprowadzania kanalizacji, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ww. ustawy, bowiem inwestor nie przedstawił dokumentu spełniającego powyższy warunek. W opinii organu I instancji warunek ten jest wyjątkowo istotny z uwagi na przedmiot rozpatrywanego wniosku, czyli szczególną formę zabudowy - mieszkaniową jednorodzinną szeregową. Charakter tego typu obiektów można przyrównać do zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, ponieważ liczba lokali jaką musi spełnić budynek aby jego status określono jako budynek wielorodzinny to min. 3 lokale. W przypadku omawianej inwestycji mamy do czynienia z 6 budynkami czyli z min. 6 lokalami. W tej sytuacji zdaniem organu nie można uznać za wystarczające i zasadne realizowanie 6 zbiorników bezodpływowych na terenie inwestycji o powierzchni zaledwie 1775 m2.
Na podstawie powyżej wskazanych wyników analizy obszaru organ I instancji uznał, że wnioskowane przez inwestora zamierzenie budowlane w podanym przez niego kształcie, nie spełnia wymogów zasady dobrego sąsiedztwa. Ponadto w sytuacji, gdy odpowiednie uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to jego realizacja musi zostać zagwarantowana w drodze umowy pomiędzy inwestorem a właściwą jednostką organizacyjną. Proponowana zabudowa szeregowa jest zabudową intensywną jednorodzinną, w związku z powyższym powinna być podłączona do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Według organu, teren nie posiada odpowiedniego uzbrojenia w zakresie odprowadzenia kanalizacji i tylko zabudowa ekstensywna tj. domy w zabudowie jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej mogą być podłączone do bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe.
Reasumując organ I instancji uznał, że wnioskowana inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz w art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co uzasadnia odmowne rozpatrzenie wniosku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor zarzucając, w uzupełnieniu odwołania, naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie, że inwestycja nie będzie stanowiła kontynuacji parametrów obiektów zastanych w obszarze analizowanym, art. 61 ust. 1 pkt 3 ust. 5 ww. ustawy poprzez błędne uznanie, że projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla inwestycji oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 8 i art. 9 kpa poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego oraz poczynienie błędnych ustaleń faktycznych. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. Inwestor przedstawił analizę urbanistyczną sporządzoną na jego wniosek, w której zakwestionowane zostały dane stanowiące podstawę sporządzenia analizy na zlecenie organu I instancji oraz wniósł o sporządzenie nowej analizy urbanistycznej na etapie rozpatrywania sprawy przez organ II instancji. Ponadto zarzucono, iż analiza urbanistyczna będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji została sporządzona na zlecenie organu innej dzielnicy – Zarządu [...] z uwagi na wyłączenie pracownika organu I instancji, co jest niezgodne z prawem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2019 r., na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Kolegium odnosząc się do argumentów odwołania w kwestii sporządzenia analizy urbanistycznej na zlecenie innego organu (tj. Zarządu [...]) niż organ wydający decyzję stwierdziło, że fakt ten nie stanowi o naruszeniu prawa. Z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 64, poz. 1588), nie wynika kto ma sporządzać analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ww. ustawy (oraz § 9 ww. rozporządzenia), jednakże w art. 60 ust. 4 powyższej ustawy wskazano, że sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Z powyższego organ odwoławczy wywiódł, że również tzw. analizę urbanistyczną powinna sporządzić wyżej wskazana osoba, co nastąpiło w niniejszej sprawie. Natomiast fakt, że jest to pracownik innego organu nie ma znaczenia dla sprawy.
Organ odwoławczy podkreślił, że odwołujący się zakwestionował wyniki analizy wskazując inne wartości poszczególnych parametrów istniejącej zabudowy wynikające z analizy sporządzonej na jego wniosek np. dotyczące szerokości elewacji frontowej dla nieruchomości przy ul. [...], [...], ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i n., wysokości krawędzi elewacji frontowej dla nieruchomości przy ul. [...] aż do [...], przy czym różnice te są nieraz znaczne (np. szerokość 4 m w analizie sporządzonej na zlecenie organu I instancji, a według analizy strony odwołującej się 7,5 m; wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej - wg analizy sporządzonej na zlecenie organu I instancji - 8 m, a wg analizy strony odwołującej się - 12 m itd.). W tej sytuacji w ocenie Kolegium powinno nastąpić skonfrontowanie i sprawdzenie poprawności ww. danych zawartych w zaskarżonej decyzji i analizie urbanistycznej sporządzonej na zlecenie organu I instancji oraz ewentualne sporządzenie nowej analizy. Wobec powyższego uznało, że zaistniały w sprawie istotne okoliczności, konieczne do wyjaśnienia, mające wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Wobec powyższego Kolegium uznało, że konieczny zakres ponownego wyjaśnienia sprawy jest znaczny, zatem zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu wyjaśnienia powyższych rozbieżności i ponownego sprawdzenia, czy planowana inwestycja odpowiada wymogom art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisom ww. rozporządzenia (§ 4-8).
Sprzeciw od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. L. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 kpa, polegające na jego zastosowaniu w sprawie, w sytuacji gdy organ odwoławczy powinien zastosować art. 138 § 1 kpa, tj. uchylić decyzję organu I instancji i orzec w sprawie co do istoty, poprzez ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. Zdaniem skarżącego Kolegium samodzielnie może przeprowadzi analizę urbanistyczną bez zlecania jej organowi I instancji.
Wskazując na powyższy zarzut sprzeciwiający się wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 kpa.
Wyjaśnić należy, że zakres kontroli sądowej wykonywanej przez sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw jest znacznie ograniczony w stosunku do kontroli wykonywanej przy rozpoznaniu skargi i wyznacza go art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Uwzględniając sprzeciw od decyzji sąd uchyla decyzję w całości jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa. (art. 151a § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). W tym postępowaniu sąd nie bada zatem innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 2 kpa, w szczególności nie dokonuje kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ przepisów prawa procesowego nie związanych z podstawami kasacyjnymi.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa zgodnie z którym, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślić należy, że decyzja kasacyjna, czyli decyzja wydana na podstawie przytoczonego wyżej przepisu art. 138 § 2 kpa, jest rozstrzygnięciem formalnym, które powoduje, że wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przez ten organ. Taka decyzja nie kształtuje też stosunku materialnoprawnego (nie ustala praw ani obowiązków stron) stanowi natomiast przeszkodę dla ukształtowania tego stosunku wydanym wcześniej rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, uniemożliwiając mu uzyskanie przymiotu ostateczności.
Z uwagi na powyższe sąd administracyjny kontrolując decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa nie może odnosić się do meritum sprawy. Obowiązkiem sądu kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym jest jedynie analiza przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej w ww. artykule. Ustawodawca wyodrębnił bowiem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, którą uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji: (1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych; (2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Nie można także pomijać, że art. 138 § 2 kpa musi być interpretowany łącznie z art. 136 kpa zakreślającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Umożliwia on organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów bądź zlecenia przeprowadzenia takiego postępowania organowi pierwszej instancji. Przepis ten określa zatem granice postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przed organem odwoławczym. Wynika z niego, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w jego całokształcie, tzn. nie jest obowiązany do ponownego zgromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji wymagać jednak będzie od organu odwoławczego ustalenia, czy organ pierwszej instancji zgromadził "całokształt materiału dowodowego" i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowody. Przepis art. 136 kpa może mieć zatem zastosowanie wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że materiał zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione, przy czym, w obu tych przypadkach organ odwoławczy powinien ocenić, czy nie ma podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; teren ma dostęp do drogi publicznej; istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym; decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzależnia zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się przez inwestora do określonych istniejących cech zagospodarowania terenu sąsiedniego (tzw. zasada dobrego sąsiedztwa). Zasada dobrego sąsiedztwa zakłada zaś konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym i architektonicznym. Celem tego przepisu jest zagwarantowanie ładu przestrzennego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ww. ustawy jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Aby sprostać wskazanym wymaganiom ustawodawca w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ustanowił w przepisie art. 53 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 powyższej ustawy obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikającej z przepisów odrębnych. Sposób ustalania wymagań dotyczących cech nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w powiązaniu z analizą stanu zastanego określony został w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Główne zastrzeżenia organu odwoławczego dotyczyły sporządzonej na potrzeby niniejszej sprawy analizy urbanistycznej.
Analiza urbanistyczna ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ treść analizy jest jednym z głównych elementów materiału dowodowego, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działania organów administracji w takim postępowaniu. Określenie w decyzji wskaźników zabudowy, takich jak linie zabudowy, wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokość elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych) musi znaleźć oparcie w przeprowadzonej analizie. Jeśli tak nie jest, to decyzja obarczona jest wadą skutkującą jej uchyleniem. Skoro prawodawca ustalił, że wyniki analizy stanową załącznik do decyzji, to treść tego dokumentu powinna odzwierciedlać jasno i czytelnie efekty (wyniki) przeprowadzonej analizy, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zawarte w nim informacje mają też potwierdzać, że organy nie działały dowolnie, lecz w granicach prawa, a ponadto stanowią istotny element wyjaśniający i uzasadniający podstawowe motywy rozstrzygnięcia, nie tylko dla stron postępowania, ale również dla kontroli instancyjnej i sądowej.
Wątpliwości w niniejszej sprawie budzi w szczególności prawidłowość ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu i attyki, stosownie do § 7 ww. rozporządzenia, oraz szerokości elewacji frontowej (§ 6 ww. rozporządzenia). Jak wskazał organ odwoławczy powyższe parametry znacznie różnią się od analizy przedstawionej przez inwestora, zatem skonfrontowanie i sprawdzenie poprawności danych zawartych w analizie urbanistycznej sporządzonej na zlecenie organu I instancji stanowi o zaistnieniu istotnych okoliczności sprawy koniecznych do jej wyjaśnienia.
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Sąd nie bada zatem w tym przyspieszonym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy ww. przepisu. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zasadnie zatem podważył ustalenie parametrów wskaźnika szerokości elewacji frontowej oraz wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej dla nowej zabudowy. Zakwestionował on bowiem wyniki analizy zagospodarowania obszaru sporządzone przez organ I instancji, na podstawie których określono powyższe wskaźniki dotyczące planowanej inwestycji, wskazując na konieczność przeprowadzenia ponownej analizy w tym zakresie. Tym samym materiał dowodowy wymaga uzupełnienia poprzez sporządzenie nowej analizy w zakresie ponownego ustalenia parametrów ww. wskaźników, a nie możliwe było jego uzupełnienie w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 kpa. Należało zatem uznać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec powyższego należało podzielił stanowisko Kolegium, że decyzja organu I instancji została wydana na naruszeniem przepisów określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, albowiem sporządzona na potrzeby postępowania analiza była niewystarczająca dla ustalenia warunków zabudowy w niniejszej sprawie. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 138 § 2 kpa przez organ odwoławczy.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 151a § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło