V SA/Wa 235/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-21

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Andrzej Kania, Krystyna Madalińska – Urbaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie dochodzenia karnego w sprawie podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej funduszami Unii Europejskiej, nawet jeśli nie postawiono jeszcze konkretnych zarzutów (postępowanie w fazie in rem), stanowi podstawę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie dochodzenia karnego w sprawie podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej funduszami Unii Europejskiej, nawet jeśli postępowanie jest w fazie in rem (bez postawionych zarzutów), stanowi uzasadnioną podstawę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Celem takiego działania jest ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej, a przepisy unijne (art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 i poprzednio art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011) nie wymagają postawienia zarzutów konkretnym osobom do momentu ustalenia zarzutu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Wcześniej organizacja uzyskała wstępne uznanie i zatwierdzenie planu dochodzenia do uznania, a następnie została uznana za organizację producentów. W związku z wszczęciem przez prokuraturę śledztwa w sprawie oszustwa na wielką skalę z wykorzystaniem środków ARiMR, organ administracji zawiesił uznanie organizacji. Po uchyleniu pierwszej decyzji z powodu naruszeń proceduralnych, organ wydał nową decyzję o zawieszeniu. Mimo umorzenia śledztwa, prokuratura wznowiła postępowanie po uwzględnieniu zażalenia. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję o zawieszeniu, powołując się na przepisy unijne dotyczące ochrony interesów finansowych UE.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw; oddala skargę. Przedmiotem skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (Grupa Producentów [...]) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2011 r. Marszałek Województwa [...] dokonał wstępnego uznania grupy producentów L. Sp. z o. o. z siedzibą w W. za grupę producentów dla grupy produktów "warzywa". Następnie decyzją nr [...] z [...] marca 2015 roku Marszałek Województwa [...] dokonał zatwierdzenia zmiany w planie dochodzenia do uznania na lata 2012-2016. Grupa realizowała zatwierdzony plan dochodzenia do uznania od 1 stycznia 2012 r. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2017 roku Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. uznał L. Sp. z o.o. za organizację producentów owoców i warzyw w grupie produktu lub grup produktów "warzywa" ze względu na które podmiot został utworzony. Następnie na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z [...] maja 2017 r. złożonego w Komendzie Wojewódzkiej Policji w B. przez Dyrektora OT ARR w B., Prokurator Prokuratury Okręgowej w T. Wydział [...] Śledczy postanowieniem z [...] czerwca 2017 roku wszczął śledztwo o sygn. akt. [...]. Śledztwo to zostało wszczęte w sprawie doprowadzenia w okresie od września 2011 roku do 2016 roku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości, w kwocie nie mniejszej niż 50.896.332 zł pozyskanej od ARiMR dysponującej środkami publicznymi, w tym pochodzącymi ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów warzyw pod nazwą L. Sp. o.o. z siedzibą w W. i jej kontrahentów, poprzez dokonywanie zakupu przez G. od swoich członków nieruchomości, infrastruktury, maszyn i wyposażenia, a także zawyżenia wartości przedmiotów sprzedaży transakcji między L. Sp. z o.o. a firmą B. [...] i A. [...]- to jest o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W związku z powyższym, decyzją nr [...] z [...] lipca 2017 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. zawiesił uznanie organizacji producentów owoców i warzyw L. Sp. z o.o. Decyzja ta została jednak uchylona decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2017 r. nr [...] z uwagi na brak zawiadomienia Grupy o wszczęciu postępowania o zawieszeniu organizacji producentów owoców i warzyw oraz z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia Stronie udziału w postępowaniu na etapie I instancji. Dyrektor [...] OR ARiMR po przeprowadzeniu ponownej analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Grupa wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Następnie postanowieniem prokuratora Prokuratury Okręgowej w T. z [...] kwietnia 2018 r. śledztwo w sprawie o sygn. [...] zostało umorzone wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czyny zabronionego. W dniu 4 maja 2018 r. ARiMR złożyła zażalenie na ww. postanowienie o umorzeniu śledztwa. W dniu [...] sierpnia 2018 r. prokurator wydal postanowienie o uwzględnieniu zażalenia z uwagi na zebrany w toku prowadzenia sprawy materiał dowodowy, który winien być poddany ocenie w toku czynności procesowych i podjął śledztwo w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 25.5.2017, str. 4); dalej: "rozporządzenie nr 2017/891" państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347, str. 671); dalej: "rozporządzenie nr 1308/2013", dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Prezes ARiMR stwierdził, że treść ww. przepisu wyraźnie wskazuje, iż już samo prowadzenie postępowania w sprawie popełniania przestępstwa oszustwa, a nie postawienie tego zarzutu konkretnym osobom czy też wniesienie aktu oskarżenia lub wydanie w sprawie wyroku przez właściwy sąd, uprawniają organ do zawieszenia postępowania w sprawie uznania organizacji producentów. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w przedmiotowej sprawie, ponieważ prokuratura wszczęła i prowadzi śledztwo w zakresie przedstawionym przez organ I instancji, co oznacza, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez Stronę. Organ II instancji dodał przy tym, że z orzecznictwa NSA wynika, iż przestępstwo określone w art. 286 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., stanowi oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości. Podkreślił również, iż Dyrektor OR ARiMR jako organ administracji publicznej zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej, które w sposób szczegółowy regulują przesłanki zawieszenia uznania. Ponadto Dyrektor OR ARiMR stoi na straży praworządności, a tym samym, do czasu zakończenia śledztwa prowadzonego przez organ ścigania jego obowiązkiem jest podjęcie stosownych działań, mających na względzie ochronę interesu społecznego oraz państwa i Unii Europejskiej. W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zawieszenia uznania organizacji producentów. W skardze Grupa wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Przeciwko zaskarżonym decyzjom Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Należy zaznaczyć, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, a zatem analizując orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami, jak i z normami prawa zawartymi w ww. aktach prawnych Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przechodząc do wyjaśnienia podjętej w sprawie oceny, wskazać należy, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zawieszenie uznania organizacji producentów owoców i warzyw z uwagi na toczące się w Prokuraturze Okręgowej w T. postępowanie karne [...] w sprawie doprowadzenia w okresie od września 2011 r. do 2016 r. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 50.896.332 zł ARiMR OR w T. dysponującej środkami pochodzącymi ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów owoców pod nazwą L. sp. z o.o. w W. i jej kontrahentów. Skarga dąży do wykazania, iż brak było podstaw do zawieszenia uznania z uwagi na brak powoływanych przez organ przesłanek zawieszenia, natomiast według organu istniały takie przesłanki. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w chwili wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia, postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., Prokurator Prokuratury Okręgowej w T. uwzględnił zażalenie organu I instancji na postanowienie o umorzeniu śledztwa z [...] kwietnia 2018 r. wydane przez tego Prokuratora. Przechodząc do oceny zarzutu skargi, należy przypomnieć, że Strona zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przypomnieć też trzeba, że przepis art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.6.2011, str. 1); dalej: "rozporządzenie nr 543/2011" został uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 79 pkt 3 w związku z art. 81 rozporządzenia nr 2017/891. W miejsce art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wszedł przepis art. 60 rozporządzenia nr 2017/891, z którego wynika, że państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony (ust. 1). Organy administracyjne obowiązane były zatem kierując się treścią przedmiotowego przepisu rozważyć zasadność jego zastosowania w kontekście wskazanych wyżej niespornych okoliczności faktycznych. Zaskarżona decyzja, będąca efektem tych rozważań nie narusza prawa materialnego, a zarzut skargi w tej mierze nie może być uznany za zasadny. Z dokumentów tych wynika niewątpliwie, iż zostało wszczęte śledztwo w sprawie o przestępstwo kwalifikowane m.in. z art. 286 k.k. – oszustwo. Okoliczność wszczęcia tego postępowania nie jest przy tym przez Skarżącą kwestionowana. Grupa wskazuje natomiast, iż postępowanie to pozostaje w fazie in rem i skoro nie postawiono nikomu zarzutów zawieszenie uznania jest przedwczesne. W ocenie Sądu stanowisko Skarżącej nie może być uznane za zasadne. Należy zauważyć, iż zgodnie z uchylonym art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 państwa członkowskie mogą zawiesić uznane organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Pojęcie "podejrzenia oszustwa" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1848/2006 z dnia 14 grudnia 2006 r. dotyczącego nieprawidłowości i odzyskiwania kwot niesłusznie wypłaconych w związku z finansowaniem wspólnej polityki rolnej oraz organizacji systemu informacyjnego w tej dziedzinie i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 595/91 (Dz. Urz. UE L 355 z 15.12.2006, str. 56). Zgodnie z tym przepisem pojęcie "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" (oszustwa) ma znaczenie przypisane mu w art. 1a pkt 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1681/94 z dnia 11 lipca 1994 r. (Dz. Urz. UE L 178 z 12.7.1994, str. 43), zgodnie z którym jest to nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i/lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego działania, w szczególności nadużycia finansowego określonego w art. 1 ust. 1 lit. a) Konwencji w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich sporządzonej na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej. Wskazane w powyższym przepisie odniesienie do Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE C 316 z 27.11.1995, str. 49) w istotny sposób wyjaśnia charakter wskazanej przesłanki zawieszenia uznania. Jak wynika z art. 1 pkt 1 lit. a Konwencji, nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe Wspólnot Europejskiej polegają w odniesieniu do wydatków na jakimkolwiek umyślnym działaniu lub zaniechaniu dotyczącym: wykorzystania lub przedstawienia fałszywych, nieścisłych lub niekompletnych oświadczeń lub dokumentów, które ma na celu sprzeniewierzenie lub bezprawne zatrzymanie środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu; nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, w tym samym celu; niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały pierwotnie przyznane. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z motywem pierwszym rozporządzenia nr 2017/891 rozporządzenie nr 1308/2013 zastąpiło rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 i ustanowiło nowe przepisy dotyczące sektorów owoców i warzyw oraz przetworzonych owoców i warzyw. Ponadto, wspomniane rozporządzenie uprawnia Komisję do przyjęcia aktów delegowanych i wykonawczych w tym zakresie. Akty te powinny zastąpić odpowiednie przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Zgodnie zaś z motywem 29 należy ustanowić środki w odniesieniu do odpowiednich kar administracyjnych mających zastosowanie w przypadku wykrycia nieprawidłowości. Środki te powinny obejmować zarówno kontrole i kary administracyjne ustanowione na poziomie Unii, jak i dodatkowe krajowe kontrole i kary administracyjne. W art. 1 rozporządzenia nr 2017/891 określającym przedmiot i zakres zastosowania wskazano, iż niniejsze rozporządzenie stanowi uzupełnienie rozporządzenia nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. i) oraz j) tego rozporządzenia, z wyjątkiem norm handlowych, a także uzupełnienie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549); dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013" w odniesieniu do kar stosowanych w tych sektorach. Istotny w powyższym kontekście jest zatem zapis motywu czwartego rozporządzenia 1308/2013 wyjaśniający, że rozporządzenie nr 1306/2013 oraz przepisy przyjęte na jego podstawie powinny co do zasady mieć zastosowanie do środków określonych w niniejszym rozporządzeniu. W szczególności rozporządzenie nr 1306/2013 ustanawia przepisy w celu zagwarantowania przestrzegania obowiązków ustanowionych w przepisach dotyczących WPR, obejmujących kontrole oraz stosowanie środków i kar administracyjnych w przypadku stwierdzenia nieprzestrzegania obowiązków, jak również przepisy dotyczące wnoszenia i zwalniania zabezpieczeń oraz odzyskiwania nienależnych płatności. Należy wskazać, iż zgodnie z motywami 39 i 41 preambuły rozporządzenia nr 1306/2013 w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane. Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95. W przypadkach naruszenia sektorowego prawodawstwa rolnego, gdy na mocy unijnych aktów prawnych nie zostały ustanowione szczegółowe przepisy dotyczące kar administracyjnych, państwa członkowskie powinny nakładać kary krajowe, które powinny być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne. Przepisy dotyczące ogólnych zasad mających zastosowanie do kontroli i zwrotów nienależnych płatności oraz nakładania kar zawarte są w różnych sektorowych rozporządzeniach rolnych. Przepisy te powinny znaleźć się w tych samych ramach prawnych na poziomie horyzontalnym. Powinny one obejmować obowiązki państw członkowskich w odniesieniu do kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu, których celem jest sprawdzenie zgodności z przepisami dotyczącymi środków w ramach WPR, przepisów dotyczących odzyskiwania pomocy, zmniejszeń oraz wykluczeń z pomocy. Należy również ustanowić przepisy dotyczące kontroli wywiązywania się z obowiązków niekoniecznie związanych z wypłatą pomocy. Niewątpliwie motywy prawodawcy unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób wykładni rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którym w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane, a ponadto powinny zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. Co istotne przy tym, zgodnie z motywem 95 rozporządzenia nr 1306/2013, Komisji powierzono uprawnienia wykonawcze obejmujące przepisy mające na celu osiągnięcie jednolitego stosowania obowiązków państw członkowskich w odniesieniu do ochrony finansowych interesów Unii, w tym również stosowanie i obliczanie wysokości kar administracyjnych. Zgodnie z motywem trzecim rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/1971 z dnia 8 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 przepisami szczegółowymi dotyczącymi zgłaszania nieprawidłowości w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i uchylającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006 (Dz. Urz. UE L 293 z 10.11.2015, str. 6) w celu umożliwienia spójnego stosowania wymogów w zakresie sprawozdawczości we wszystkich państwach członkowskich konieczne jest zdefiniowanie pojęcia "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego", biorąc pod uwagę definicję nadużycia finansowego zawartą w Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, oraz pojęcia "pierwsze ustalenie administracyjne lub sądowe". Stosownie do art. 2 do celów niniejszego rozporządzenia "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" oznacza nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego zachowania, w szczególności nadużycia finansowego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. a) Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zatem, pomimo, iż rozporządzeniem nr 2015/1971 uchylono rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006, które ustanowiło przepisy mające zastosowanie do okresu programowania 2007-2013, należy uznać, iż z uwagi na zawarte w art. 2 odniesienie do Konwencji zachowana została w prawodawstwie unijnym tożsamość wykładni przepisów dotyczących stosowania kary administracyjnej zawieszenia uznania. Należy przy tym podzielić pogląd organu, iż zasadniczym celem zawieszenia uznania z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Stanowisko Grupy jakoby zaskarżona decyzja była przedwczesna, ponieważ nikomu nie przedstawiono zarzutów, tj. postępowanie nie przeszło z fazy in rem do fazy in personam, jest zdaniem Sądu, bezpodstawne. Nie budząca wątpliwości treść art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełniania oszustwa, tak samo jak art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 wskazujący na prowadzone dochodzenie w związku z zarzutem oszustwa. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż wszczęcie śledztwa w takim przedmiocie i pozostawanie tego postępowania w fazie in rem nie daje podstaw do zawieszenia uznania. W świetle art. 60 rozporządzenia 2017/891, jak i uprzednio art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, nie jest bowiem wymagane przedstawienie podejrzanemu zarzutów i przejście postępowania karnego w fazę in personam, czy też wniesienie aktu oskarżenia lub skazanie. Skoro bowiem w przepisie tym wskazano, iż uznanie organizacji producentów owoców i warzyw może być zawieszone w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, czy prowadzenia dochodzenia w związku z zarzutem oszustwa, to nie sposób uznać, iż o przesłankach zawieszenia uznania mówić można np. dopiero po przedstawieniu podejrzanemu zarzutów czy wniesieniu aktu oskarżenia. Dokonując zatem oceny zarzucanego czynu zabronionego (nie przesądzając oczywiście o zasadności postępowania przygotowawczego zmierzającego do wniesienia lub też odstąpienia od wniesienia aktu oskarżenia w przedmiotowej sprawie karnej), nie budzi wątpliwości Sądu, iż zarzut oszustwa postawiony w postępowaniu przygotowawczym w kontekście postępowania w przedmiocie przyznania pomocy finansowej, stanowi przesłankę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Dodać należy, że przedstawione powyżej stanowisko jest zbieżne z tezami wyroku NSA z dnia 1 kwietnia 2019 r. sygn. akt I GSK 3507/18, w którym sąd ten stwierdził, że art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 zawiera analogiczną instytucję i przesłanki zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw (sprawa tocząca się przed NSA dotyczyła zawieszenia płatności), co art. 115 ust. 2 poprzednio obowiązującego rozporządzenia nr 543/2011 – pomimo nieco innej redakcji przepisu. Zdaniem NSA tożsamość regulacji prawnej obu tych przepisów nie pozwala na podzielenie poglądu (tak jak zdaje się twierdzić Skarżąca w niniejszej sprawie), że nastąpiła diametralna zmiana przesłanek zawieszenia płatności (uznania), polegająca na tym, że na gruncie tego pierwszego przepisu podstawę zawieszenia płatności (uznania) mogła stanowić wyłącznie okoliczność postawienia zarzutu o czyn zabroniony przeciwko danemu podmiotowi (in personam), podczas gdy na gruncie drugiego wystarczyło samo podejrzenie popełnienia czynu i wszczęcie postępowania w sprawie (in rem). Niewłaściwe jest w związku z tym przywiązywanie zbyt dużej wagi do użytego w art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 wyrażenia "zarzut", pomijając kontekst jego użycia i całokształt przepisu. Wyrażenia tego nie można zatem interpretować w sposób wskazywany w skardze. Regulację art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 należy bowiem interpretować w kontekście – pomijanego przez Grupę – celu jej ustanowienia. Celem tym jest zaś – na co trafnie wskazał Prezes ARiMR – zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. W tym kontekście, jak podkreślił NSA w powołanym wyroku, zwrot "(...) są przedmiotem dochodzenia (...) w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy (...), dopóki zarzut nie zostanie ustalony" należy rozumieć jako sam obiektywny fakt prowadzenia dochodzenia w sprawie popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, a zawieszenie (a więc tylko czasowe wstrzymanie) płatności (uznania) do czasu zakończenia tegoż dochodzenia ma właśnie zapobiec powstaniu szkody w tym funduszu i wypłaceniu nienależnej pomocy. Mając zatem na uwadze powyższe wskazać należy, że w ocenie Sądu kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę, w zakresie opisanego wyżej oszustwa, zasadnie uznana została w rozpoznawanej sprawie za podstawę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw. W tym stanie Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz wskazał na przepisy prawa mające zastosowanie jak również, że przedstawił w sposób jednoznaczny i zrozumiały zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło