I SA/Wa 1735/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-21
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody dotyczące powstania drogi publicznej na części nieruchomości mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność decyzji dekretowych, jeśli te dowody nie wpływają na samo stwierdzenie nieważności, a jedynie na uzasadnienie dotyczące zakresu własności?Ratio decidendi
Nowe dowody dotyczące powstania drogi publicznej na części nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność decyzji dekretowych, jeśli te dowody nie wpływają na samo stwierdzenie nieważności, a jedynie na uzasadnienie dotyczące zakresu własności. Wznowienie postępowania ma na celu zmianę rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a nie jedynie jego uzasadnienia. W sytuacji, gdy nowe dowody nie podważają wadliwości decyzji dekretowych skutkującej stwierdzeniem ich nieważności, brak jest podstaw do uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych dotyczących przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z 2012 r. stwierdził nieważność tych decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa. Następnie skarżący wystąpili o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody dotyczące powstania drogi publicznej na części nieruchomości. Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił uchylenia decyzji z 2012 r., a następnie Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżyli decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. U. i E. U. W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1960 roku, utrzymanym w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] maja 1960 roku rozpoznano wniosek S. i O. małżonków U. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], hip. [...] o pow. [...] m2 w tej sposób że:
1. uchylono orzeczenie administracyjne z [...] października 1955 roku odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], hip. [...] o powierzchni [...] m2,
2. odmówiono przyznania prawa własności czasowej do części ww. nieruchomości o pow. [...] m2,
3. przyznano prawo własności czasowej do części przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 na lat 80 za spłatą jednorazową [...] zł.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów obu instancji był art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279, dalej "dekret warszawski").
Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było ustalenie, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczony został pod budownictwo niskie szeregowe (budynek mieszkalny trzysegmentowy) wobec czego były właściciel może uzyskać prawo własności czasowej tylko do jednej działki budowlanej pod budowę jednego domu jednorodzinnego, czyli jednego segmentu w budynku trzysegmentowym. W pozostałym zakresie należało w ocenie organów obu instancji odmówić przyznania prawa własności czasowej.
Następcy prawni małżonków U., A. U. i E. U. W. (Skarżący) pismem z 31 sierpnia 2009 roku wystąpili o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych w punkcie 2, to jest w punkcie odmawiającym przyznania prawa własności czasowej.
Organ zawiadomieniem z 21 stycznia 2010 roku poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń dekretowych w punkcie 1 i 3, to jest w punkcie dotyczącym uchylenia orzeczenia administracyjnego z [...] października 1995 roku oraz przyznającym prawo własności czasowej.
Decyzją z [...] kwietnia 2012 roku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] maja 1960 roku oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1960 roku.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że żaden przepis dekretu warszawskiego nie uzależniał treści orzeczenia w sprawie z wniosku o przyznanie własności czasowej od powierzchni nieruchomości. Jedynym kryterium zawartym w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, którym związane były organy była możliwość pogodzenia korzystania z nieruchomości z jej przeznaczeniem planistycznym. Skoro ocena tego kryterium wypadła dla byłych właścicieli pozytywnie, niezgodne z prawem było przyznanie do części nieruchomości prawa własności czasowej, a do części odmówienie przyznania tego prawa, mimo iż nieruchomość stanowiła jedną całość, przypisana była do niej w planie jedna funkcja i poczynione zostały jedne i te same ustalenia faktyczne. W ocenie organu nadzorczego, takie działanie było nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne. Skoro organ dekretowy uznał, że przyznanie prawa własności czasowej jest zgodne z dyspozycją art. 7 ust. 2 dekretu, podejmując dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia w stosunku do tej samej nieruchomości dopuścił się rażącego naruszenia prawa, w szczególności rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych w części obejmującej uchylenie orzeczenia z [...] października 1955 roku było następstwem faktu, że już wcześniej orzeczenie to uchylone zostało decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] listopada 1959 roku. Niedopuszczalne było zatem ponowne orzekanie co do uchylenia tegoż orzeczenia.
Końcowo Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy S. i O. małżonkowie U. byli właścicielami jedynie [...] m2 z niezabudowanej nieruchomości przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], plac nr [...], o ogólnej pow. [...] m2. Powyższe wynikało z tego faktu, iż część działki o obszarze [...] m2 znajdowała się pod ulicą. Natomiast place przeznaczone pod ulice, do czasu zajęcia ich przez Magistrat miasta [...] nie mogły być zabudowane, a właściciele takich placów, co do użytkowania ich pod drogi i ulice, poddali się wszelkim skutkom obowiązujących praw i przepisów, co wynika z zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] VII Wydziału [...] z [...] października 2009 roku.
Skoro zatem cześć nieruchomości przy ul. [...] przekazana została do dyspozycji ówczesnego Magistratu miasta [...], brak było podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie własności czasowej co do przedmiotowych [...] m2 znajdujących się pod ulicą, gdyż de facto stanowiły one przedmiot własności Skarbu Państwa jako teren zajęty pod urządzenie dróg. Orzekając zatem co do gruntu o pow. ponad [...] m2 organy dekretowe obu instancji wyszły poza zakres przedmiotowy postępowania.
Oznaczało to w ocenie Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że ani Prezydium Rady Narodowej [...], ani Ministerstwo Gospodarki Komunalnej nie ustaliły należycie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości przy ul. [...], czym rażąco naruszyły przepis art. 44 i 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1938r., Nr 3, poz. 16).
Skarżący pismem z 29 lutego 2016 roku wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] kwietnia 2012 roku w związku z wyjściem na jaw nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z [...] listopada 2016 roku wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] kwietnia 2012 r. w związku z wyjściem na jaw nowych dowodów o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. mapy sytuacyjnej nieruchomości hip. nr [...] z projektowanym podziałem, sporządzonej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] grudnia 1964 roku, projektu drogowego MBP [...] z [...] maja 1961 roku, dotyczącego ul. [...] na odcinku działki Nr [...] w zakresie dawnej działki hipotecznej hip. Nr [...], projektu drogowego BSiPKM z dnia [...] marca1964 roku dotyczącego ul. [...] na odcinku działki nr [...] w zakresie nieruchomości hipotecznej hip. nr [...], opisanych w opinii geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę E. K. [...] lutego 2016 roku.
Następnie decyzją z [...] kwietnia 2017 r. odmówił uchylenia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] kwietnia 2012 roku.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z umową sprzedaży z [...] stycznia 1938 roku małżonkowie U. kupili od S. J. nieruchomość ozn. nr hip [...] o powierzchni [...] m2 z czego [...] m2 znajdowało się pod ulicami. Z trśeci umowy wynika ponadto, że małżonkowi U. nabywany plac osobiście na miejscu obejrzeli, a o jego stanie , przestrzeni i granicach przekonali się.
Powyższe potwierdza zaświadczenie wydane [...] października 2009 roku przez Sąd Rejonowy dla [...] VII Wydział [...], w którym w dziale II wykazu hipotecznego nr [...] małżonkowie U. ujawnieni byli jako właściciele placu nr [...] o powierzchni [...] m2, jednakże część przedmiotowej działki, to jest [...] m2 znajdowała się pod ulicą ([...] m2-[...] m2 = [...] m2). Zgodnie z wpisami zawartymi w dziale III powyższego wykazu place przeznaczone pod ulice, do czasu zajęcia ich przez Magistrat miasta [...] nie mogą być zabudowane, natomiast właściciele tychże placów, co do użytkowania ich pod drogi i ulice poddali się wszelkim skutkom obowiązujących praw i przepisów. Tym samym zajęcie części terenu o powierzchni [...] m2 pod urządzenie dróg spowodowało przejście prawa własności nieruchomości oraz wszelkich związanych z nią roszczeń na rzecz Skarbu Państwa, a po stronie byłych właścicieli powodowało utratę praw do tego mienia i związanych z nim roszczeń. Organ podkreślił, że w sprawie bez znaczenia pozostaje fakt, że fizyczny podziału nieruchomości nastąpił w 1964 roku, bowiem decyzje dekretowe wydane zostały [...] maja 1959 roku i [...] stycznia 1960 roku.
Podsumowując organ uznał że w sprawie nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w konsekwencji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji z [...] kwietnia 2012 roku.
Po rozpoznaniu wniosku Skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lipca 2018 roku utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2017 roku.
W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., według którego jest nim ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną zwad wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a lub 145b k.p.a. W drugiej kolejności dopiero przedmiotem takiego postępowania jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Zgodnie z wnioskiem skarżących należało zatem na początku zbadać, czy w niniejszej sprawie najdzie zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Popierając stanowisko organu I instancji, zasadne jest stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które miałyby istotne znaczenie dla sprawy, a które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi wydającemu decyzję. Przedstawione przez skarżących opinie geodezyjne zostały sporządzone po dacie wydania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej [...] kwietnia 2017 roku, to jest [...] lutego 2016 roku i [...] stycznia 2017 roku, natomiast mapa sporządzona [...] grudnia 1960 roku r. nie może stanowić materiału dowodowego w sprawie oceny legalności decyzji dekretowych z dnia [...] maja 1960 r. i z dnia [...] stycznia1960, roku, której dokonał Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z [...] kwietnia 2012 roku, bowiem mapa ta sporządzona została po dacie wydania ww. decyzji dekretowych.
Nie można zatem uznać by w przedmiotowej, sprawie, zaistniała przesłanka określona przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co uzasadniało odmowę uchylenia decyzji [...] kwietnia 2012 roku. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 k.p.a.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wnieśli do tutejszego sądu skargę, w której decyzji organu zarzucili naruszenie :
1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego E. K. [...] lutego 2016 roku, oraz opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego J. B. z dnia [...] stycznia 2017 r., nie stanowiło "nowego dowodu" mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zostały sporządzone po dniu wydania decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r podczas gdy opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego E. K. [...] lutego 2016 roku, oraz opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego J. B. [...] stycznia 2017 roku, stanowiło źródło, z którego wynikały i na podstawie, którego zostały stwierdzone "nowe okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia a nie "nowy dowód, iż droga publiczna ul. [...] oraz ul. [...] w granicach dawnej działki Nr [...] pochodzącej z hip Nr [...] powstała i została urządzona, na skutek zatwierdzenia podziału w/w niezabudowanej nieruchomości, dopiero po wydaniu decyzji dekretowych z lat 60 ubiegłego wieku, a zatem nie istniała (nie została urządzona) i nie stanowiła własności Skarbu Państwa przed 1939 r., jak błędnie ustalono w decyzji. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 roku, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego orzeczenia z całkowitym pominięciem nowych nieznanych organowi okoliczności faktycznych stwierdzonych na podstawie w/w opracowań geodezyjnych;
2. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. art 77 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego. na podstawie "nowych dowodów" nieznanych Ministrowi Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 roku pomimo wyraźnego wskazania ich jako podstawy wznowienia postępowania tj:
(i) Projektu Drogowego MBP [...] z [...] maja 1961 roku. dotyczącego danych technicznych ul. [...], na odcinku działki ewidencyjnej Nr [...] w zakresie dawnej działki hipotecznej Hip Nr [...];
(ii) Projektu Drogowego BSIPKM z [...] marca 1964 roku, dotyczącego danych technicznych ulicy [...], na odcinku działki ewidencyjnej Nr [...] w zakresie dawnej działki hipotecznej Hip Nr [...],
co doprowadziło do braku dostrzeżenia, iż ulica [...] oraz ulica [...], w granicach placu Nr [...] (objętego księgą hipoteczną Nr [...]) o powierzchni [...] m2, nie mogła powstać przed dokonaniem zatwierdzenia linii rozgraniczających tej nieruchomości jako droga publiczna w rozumieniu, ustawy z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1921 r. Nr 6 poz. 32), a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji z całkowitym pominięciem nowych wskazanych organowi okoliczności, będących podstawą do wznowienia postępowania, wpływających na ustalenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia zawartego we wznawianej decyzji,
3. art 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż mapa sytuacyjna z projektowanym podziałem niezbudowanej nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] pochodzącej z księgi hipotecznej Hip Nr [...], zatwierdzonym w dniu [...] grudnia 1964 roku, (zatwierdzona za znak: [...]) nie może stanowić "nowego dowodu" nieznanego Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 roku, gdyż została sporządzona i zatwierdzona po dniu wydania decyzji dekretowej przez Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1960 roku, podczas gdy mapa sytuacyjna z projektowanym podziałem zatwierdzonym przez Prezydium Rady Narodowej [...][...] grudnia 1964 roku, została sporządzona przed datą wydania decyzji Ministra Transportu "Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 roku zatem decyzji odnośnie której wszczęto postępowanie o wznowienie postępowania, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego orzeczenia z całkowitym pominięciem "nowego dowodu" mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wpływających na stan faktyczny i prawny rozstrzygnięcia zawartego we wznawianej decyzji,
4. art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. art. 5 ustawy z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1921 r. Nr 6 poz. 32) w zw. z art. 65 i 67 dekretu z dnia 16 lutego 1928 r., o prawie budowlanym (Dz. U. 1939 r., Nr 34 poz. 216) przez wyprowadzenie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego błędnego wniosku, prowadzącego do bezzasadnego uznania, iż pomimo ujawnienia w dziale 11 wykazu hipotecznego nr [...] S. i O. U. jako właścicieli nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] o powierzchni [...] m,2 przy czym pod ulicą [...] m2, nie byli oni właścicielami całej działki o powierzchni [...] m2 podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w tym opinii biegłego geodety powołanego przez organ, w postępowaniu wznowieniowym, badającego stan wpisów w księdze hipotecznej Hip Nr [...], nie wynika by doszło do przeniesienia prawa własności jakiejkolwiek części placu nr [...] pochodzącego z księgi hipotecznej Hip Nr [...] na rzecz gminy miasta [...] pod ulicę, w sytuacji gdy odnośnie placu Nr [...],pochodzącego z księgi hipotecznej Hip Nr [...], odchodzącego pod ulicę [...] o powierzchni [...] m2 jako właściciel ujawniona została gmina miasta [...];
5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 5 ustawy z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1921 r. Nr 6 poz. 32) w zw. z art. 65 i 67 dekretu z dnia 16 lutego 1928 r., o prawie budowlanym (Dz. U. 1939 r., Nr 34 poz. 216) przez błędną ocenę części zgromadzonego materiału dowodowego poprzez wywiedzenie z treści wpisów zamieszczonych w dziale III księgi hipotecznej Nr [...], stwierdzających, iż wszystkie place przeznaczone "pod ulice" do czasu zajęcia ich przez Magistrat gminy miasta [...] nie mogą być zabudowane i w tym zakresie odnośnie użytkowania placów zajętych pod drogi i ulice właściciele poddali się wszystkim skutkom obowiązujących przepisów, wniosku z nich nie wynikających s sprzecznych z wpisami znajdującymi się w dziale II tejże księgi hipotecznej, jakoby zajęcie części terenu o powierzchni [...] m2 pod ulicę spowodowało, utratę praw do tej nieruchomości oraz związanych z nimi roszczeń w tym roszczeń o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu na podstawie art. 7 ust; 1 dekretu warszawskiego przez właścicieli O. i S. U., podczas gdy utrata praw do nieruchomości przez S. oraz O. U. przeznaczonej "pod ulice" musiałaby wiązać się ze zmniejszeniem stosownej powierzchni gruntu w dziale II księgi hipotecznej Nr [...], i przepisania prawa własności stosownej części powierzchni działki Nr [...] na rzecz gminy miasta [...], co nie nastąpiło do daty wejścia w życie dekretu warszawskiego;
6. art. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 20 ust. 3 i 4 w zw. art. 55 ust. 2 i 3 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 65 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolite) z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz. U. Nr 23 poz. 202) oraz art. 5 ustawy z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczpospolitej Polskie) (Dz. U. z 1921 r. Nr 6 poz. 32) w zw. z art 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279) przez ich niezastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu, iż określenie w zatwierdzonym planie parcelacyjnym niezabudowanej nieruchomości hipotecznej nr [...] części działki Nr [...] o powierzchni [...] m2 "pod ulicę" spowodowało utratę prawa własności tej części nieruchomości oraz wszelkich związanych z nią roszczeń przez jej właścicieli S. i O. U., podczas gdy przejęcie własności nieruchomości na rzecz gminy miasta [...] przeznaczonej pod ulicę /mogłoby nastąpić wyłącznie w wyniku przeniesienia własności nieruchomości w drodze umowy bądź zakończenia odrębnego postępowania wywłaszczeniowego wszczętego na podstawie art. 5 ustawy z dnia 10 grudniami 1920,r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1921 r. Nr 6 poz. 32), oraz zatwierdzenia podziału nieruchomości wydzielanej "pod ulicę", a do tego czasu nieruchomość przeznaczona pod drogę pozostawała własnością dotychczasowego właściciela, a zatem O. i S. U. posiadali legitymacje do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do Działki Nr [...] opisanej w wykazie hipotecznym [...] o powierzchni [...] m2 tj. z uwzględnieniem powierzchni przeznaczonej pod urządzenia drogi lub ulicy.
Z uwagi na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] kwietnia 2017 roku odpowiadają prawu.
Jako podstawę prawną decyzji z [...] kwietnia 2017 roku organ pierwszej instancji wskazał art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a, zgodnie z którym organ administracji publicznej, przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wskazanie tej podstawy prawnej uznać należy jednak za oczywistą omyłkę pisarską. W decyzji z [...] sierpnia 2018 roku Minister wskazał już prawidłowo, że podstawą dla odmowy uchylenia decyzji z [...] kwietnia 2012 roku był art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a
Skarżący występując o wznowienie postępowania powołali się na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Okoliczności, o których mowa w powołanym przepisie, to okoliczności, których ujawnienie powinno uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej, niż to przyjęto ostatecznie w toku dotychczasowego postępowania. Istotne dla sprawy są bowiem tylko te okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, tj. w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
Skarżący wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji dekretowej. W żadnym ze złożonych pism skarżący nie wskazali, by powołane przez nich okoliczności miały doprowadzić do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w całości czy też w części. Stanowisko Skarżących sprowadza się do kwestionowania przyjęcia przez Ministra w decyzji z [...] kwietnia 2012 roku, że małżonkowie U. byli właścicielami jedynie [...] m2 przedmiotowej nieruchomości.
Sąd wskazuje w tym miejscu że jak wynika wprost z treści decyzji z [...] kwietnia 2012 roku, przedmiotowa nieruchomość objęta była Ogólnym Planem zabudowy miasta [...] zatwierdzonego przez byłe Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 roku (nr [...] reg. [...]). Nieruchomość mieściła się w obszarze przeznaczonym pod zabudowę luźną lub grupową 2-kondygnacyjną. Organ nadzoru uznał zatem, że przyznanie prawa własności czasowej wyłącznie do części nieruchomości a odmówienie tego prawa do pozostałej części nieruchomości, która w całości objęta była określonym planem i w całości przeznaczona na określony cel, stanowiło rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego.
Rzeczywiście, w decyzji z [...] kwietnia 2012 roku organ zawarł również rozważania co do zakresu przysługiwania małżonkom U. prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W tym zakresie poglądy wyrażone przez organ nie są w pełni konsekwentne. Na stronie 2 decyzji organ wskazał, że małżonkowie U. byli w istocie właścicielami jedynie [...] m2, czego potwierdzeniem było pismo S. U. kierowane 26 marca 1957 roku do Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...].
Na stronie 9 decyzji z [...] kwietnia 2012 roku wskazane zostało, że "małżonkowie U. byli właścicielami jedynie [...] m2 przedmiotowej nieruchomości, co wynikać miało z faktu, że część działki o obszarze [...] m2 znajdowała się pod ulicą. Natomiast place przeznaczone pod. ulice, do czasu zajęcia ich przez Magistrat miasta [...] nie mogły być zabudowane, a właściciele takich placów, co do użytkowania ich pod drogi i ulice, poddali się wszelkim skutkom obowiązujących praw i przepisów, co wynika z zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] VII Wydziału [...] z [...] października 2009 roku."
Jednak już w dalszym akapicie organ nadzoru wskazał, że "brak było podstaw do orzekania w przedmiocie własności czasowej co do przedmiotowych [...] m2 znajdujących się pod ulicą, gdyż de facto stanowiły one przedmiot własności Skarbu Państwa".
Przytoczone fragmenty decyzji z [...] kwietnia 2012 roku wskazują, że organ nie przesądził wprost, czy małżonkom U. przysługiwało czy też nie przysługiwał prawo własności do owych [...] m2.
Decyzja z [...] kwietnia 2012 roku rozstrzyga natomiast wprost, że orzeczenia dekretowe dotknięte były wadą nieważności.
Kwestia w jakim zakresie małżonkom U. przysługiwało prawo własności nieruchomości, jak należy odczytywać fragmenty aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości z [...] stycznia 1938 roku, w tym jakie znaczenie miało wskazanie w owym akcie oraz w księdze wieczystej, że powierzchnia placu wynosi "[...] m2 w czym pod ulicami [...] m2" miałaby znaczenie dla ewentualnego rozstrzygania wniosku dekretowego. Ustalenia w tym zakresie mogłyby mieć znaczenie dla ewentualnej sprawy o odszkodowanie. Z przedstawionych sądowi akt administracyjnych wynika, że taka sprawa się toczy i to właśnie w ramach postępowania cywilnego sporządzone zostały opinie biegłych, złożone do sprawy administracyjnej jako podstawa wniosku o wznowienie postępowania. Kwestie te jednak pozostają bez wpływu na treść decyzji stwierdzającej nieważność decyzji dekretowych.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że ani z zarzutów ani z treści uzasadnienia skargi nie wynika, jaki wpływ mają podniesione przez Skarżących okoliczności na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z [...] kwietnia 2012 roku.
Już sama treść wniosku o wznowienie postępowania wskazuje, że powołane przez Skarżących okoliczności nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżący wnosili bowiem o uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2012 roku, w części stwierdzającej nieważność orzeczeń dekretowych co do powierzchni [...] m2 a następnie o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych w tym zakresie. Treść wniosku wskazuje zatem, że intencją Skarżących nie jest uzyskanie innego rozstrzygnięcia co do stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej, ale uzyskanie innego uzasadnienia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji dekretowej.
Oznacza to, że powoływane przez Skarżących okoliczności pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Zatem zarzuty objęte punktem 1-3 petitum skargi uznać należy za niezasadne. Przedłożone przez Skarżących opinie biegłych jak również wynikające z nich okoliczności dotyczące dat wydzielenia a następnie powstania i urządzenia drogi publicznej pozostają bez wpływu na treść decyzji z [...] kwietnia 2012 roku stwierdzającej nieważność orzeczeń dekretowych organów obu instancji. Nie można zatem stawiać organom administracji obu instancji zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez ich pominięcie – do tego bowiem sprowadzają się zarzuty objęte punktami 1-3 petitum skargi.
Zarzuty objęte punktami 4-6 petitum skargi dotyczą natomiast kwestii jak ocenić należy zawarty w akcie notarialnym z [...] stycznia 1938 roku a następnie w księdze wieczystej zapis o nabyciu przez małżonków U. nieruchomości o powierzchni "[...] m2 w czym pod ulicami [...] m2". Kwestia ta również pozostaje bez wpływu stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych zawarte w sentencji decyzji z [...] kwietnia 2012 roku.
Podsumowując, w ocenie sądu. organy obu instancji postąpiły prawidłowo odmawiając uchylenia decyzji z [...] kwietnia 2012 roku. W decyzji z [...] lipca 2018 roku organ prawidłowo wskazał, że w sprawie nie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest nie ujawniły się nowe okoliczności mogące mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało organ do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło